Đ bài: Nêu chi tiêt vê hinh t ng Ba Kiên trong bai Chi Pheo ề ươ
Bài làm
Nam Cao có ph n đã d a vào nh ng ng i th t vi c th t quê h ng mình đ xây d ngầ ự ữ ườ ậ ệ ậ ở ươ ể ự
truy n ng n Chí Phèo.ệ ắ
Đi di n cho giai c p thông tr làng Vũ Đi chính là bá Ki n. Qua nhân v t này, b m tạ ệ ấ ị ở ạ ế ậ ộ ặ
x u xa tàn b o c a b n c ng hào, đa ch b ph i bày r t rõ nét.ấ ạ ủ ọ ườ ị ủ ị ơ ấ
Không gi ng m t s nhân v t đa ch trong nh ng tác ph m khác c a Nam Cao, Chíố ộ ố ậ ị ủ ữ ẩ ủ ở
Phèo, bá Ki n hi n lên v i t cách là m t nhân v t đi n hình hoàn ch nh.ế ệ ớ ư ộ ậ ể ỉ
Khi xây d ng nhân v t đa ch ngh Qu keo ki t, thô l ; Ngô T t T đã miêu t khá t mự ậ ị ủ ị ế ệ ỗ ấ ố ả ỉ ỉ
gia c nh, r i k đn nh ng hành đng và ngôn ng c a h n trong T t đèn. Nh ng đi v iả ồ ể ế ữ ộ ừ ủ ắ ắ ư ố ớ
bá Ki n, Nam Cao không h t di n m o, ch nói đn tiêng quát “r t sang” và “cái c iế ề ả ệ ạ ỉ ế ấ ườ
Tào Tháo” mà y v n t ph h n đi. Đn s vài chi ti t nh ng nhà văn t o cho bá Ki nẫ ự ụ ơ ờ ơ ơ ế ư ạ ế
b ngoài khá đc đáo, khi n ng i đc khó quên. Tuy v y, nhân v t này tr thành s ngề ộ ế ườ ọ ậ ậ ở ố
đng c b n còn do tài miêu t n i tâm s c s o, chân th t c a tác gi .ộ ơ ả ả ộ ắ ả ậ ủ ả
Nhà văn đ cho bá Ki n xu t hi n l n đu tiên tr c đc gi đúng lúc Chí Phèo say r u,ể ế ấ ệ ầ ầ ướ ọ ả ượ
đn c ng nhà h n r ch m t, kêu làng ăn v . C nh t ng th t h n lo n, huyên náo. V aế ổ ắ ạ ặ ạ ả ượ ậ ỗ ạ ừ
th y Chí Phèo “n m dài, không nhúc nhích rên kh nh g n ch t”, “thoáng nhìn qua", báấ ằ ẽ ư ầ ế
Ki n “đã hi u c s ”; h n nhanh chóng tìm ra đc k sách thích h p nh t đ ng phó.ế ể ơ ự ắ ượ ế ợ ấ ể ứ
V i s t ng tr i, c bi t rõ tác h i c a đám đông này. B con bá Ki n thêm m t m t, n uớ ự ừ ả ụ ế ạ ủ ố ế ấ ặ ế
đ dân làng ch ng ki n hành đng thô t c c a Chí Phèo. H n cũng th a bi t tâm lí c aể ứ ế ộ ụ ủ ắ ừ ế ủ
th ng “đu bò”, đám đông kia chính là h u thu n kích thích đ nó hung hăng h n. Và,ằ ầ ậ ẫ ể ơ
cũng c n ph i có ít nhi u th i gian đ Chí Phèo giã r u, đ táo t n. V l i, tr c đámầ ả ề ờ ể ượ ỡ ợ ả ạ ướ
đông ng i, bá Ki n khó có th di n thành công mánh khóe, mua chu c, d d . Mu n dườ ế ể ễ ộ ụ ỗ ố ụ
d , t ph i nhún nh ng. Đng đng là m t c bá hét ra l a, mà đ đám dân đenỗ ắ ả ườ ườ ườ ộ ụ ử ể
ch ng ki n c nh ph i ng t nh t v i m t th ng cùng đinh, thì còn ra th thông gì? B iứ ế ả ả ọ ạ ớ ộ ằ ể ở
v y, vi c đu tiên, bá Kiên tìm cách gi i tán đám đông, tr c h t, h n “quát m y bà v ”,ậ ệ ầ ả ướ ế ắ ấ ợ
và đu i h vào nhà. Ch c nh ng ng i “tuôn đn xem” nghe ti ng quát “r t sang” này đổ ọ ắ ữ ườ ế ế ấ ủ
hi u: c muôn đu i khéo mình. Ti p theo “quay sang b n ng i làng”, bá Ki n d u gi ngể ụ ổ ế ọ ườ ế ị ọ
h n m t chút “c các ông các bà n a, v đi thôi ch ! Có gì mà xúm l i th này?”. Đnơ ộ ả ữ ề ứ ạ ế ế
đây, t t nhiên, “không ai nói gì, ng i ta l ng d n di”. Cho dù v a tò mò, v a h hê,ấ ườ ả ầ ừ ừ ả
nh ng h v n n , v n s c bá. V l i, ngay v c a c cũng ph i gi gi ng đng m t,ư ọ ẫ ể ẫ ợ ụ ả ạ ợ ủ ụ ả ở ọ ườ ậ
g i đy t cũ c a mình, nay nh đã bi n thành con v t g m ghi c b ng “anh”, v n vãọ ầ ớ ủ ư ế ậ ớ ế ằ ồ
m i Chí Phèo “vào nhà u ng n c”. Ch a đ, c “tiên chí làng Vũ Đi”, “khét ti ng trongờ ố ướ ư ủ ụ ạ ế
hàng huy n”, còn nh n có h hàng v i anh cùng đi này “r i gi t gà mua r u cho h nệ ậ ọ ớ ồ ế ượ ắ
u ng, xong l i đãi thêm đng b c đ v u ng thu c..”. Ch c n Chí Phèo ng i lên, báố ạ ồ ạ ể ề ố ố ỉ ầ ồ
Ki n bi t là đã th ng. Tuy v y, c v n quát m ng lí C ng, sau khi đã “đa m t nháyế ế ắ ậ ụ ẫ ắ ườ ư ắ
con m t cái”.ộ
V i cách c x nh trên, ch ng t bá Ki n đã đi ru c vào b ng d Chí Phèo lúc này: aớ ư ử ư ứ ỏ ế ố ụ ạ ư
ph nh n nh, ham cái l i tr c m t... R t cu c, bá Ki n “khôn róc đi” đt đc c haiỉ ị ợ ướ ắ ố ộ ế ờ ạ ượ ả
m c đích: v a t m d p t t ng n l a h n căm trong con ng i Chí Phèo, v a chu n bụ ừ ạ ậ ắ ọ ử ờ ườ ừ ẩ ị
bi n Chí Phèo thành tay sai l i h i. Nh v y, qua m t tình hu ng, cái x o quy t l c lõiế ợ ạ ư ậ ộ ố ả ệ ọ
c a tôn c ng hào này đc th hi n m t cách sinh đng.ủ ườ ượ ể ệ ộ ộ
Già đi đc khoét đè đu c i c nông dân, c bá đã đúc rút đc nhi u kinh nghi mờ ụ ầ ưở ổ ụ ượ ề ệ
phong phú, trong “cái ngh làm vi c quan”. Ph i bi t “th nào là m m n n r n buông”.ề ệ ả ế ế ề ắ ắ
Hãy ng m ng m đy ng i ta xu ng sông, nh ng r i l i d t nó lên đ nó đn n. Hãyấ ầ ẩ ườ ố ư ồ ạ ắ ể ề ơ
đp bàn đp gh đòi cho đc năm đng, nh ng đc r i thì v t tr l i năm hào, “viậ ậ ế ượ ồ ư ượ ồ ứ ả ạ
th ng anh túng quá!”. C có không ít th đo n thâm hi m “tr không đc thì c dùng”.ươ ụ ủ ạ ể ị ượ ụ
“C nghĩ b ng: cũng ph i có nh ng th ng đu bò ch ? Không có nh ng th ng đu bò thìụ ụ ả ữ ằ ầ ứ ữ ằ ầ
l y ai tr nh ng th ng đu bò?”. Cái nham hi m ghê t m c a nhân v t này là ch tìmấ ị ữ ằ ầ ể ở ủ ậ ở ỗ
cách cho lũ đàn em, ho c đám dân làng “sinh chuy n”- t c là đt phá, chém gi t l n nhau,ặ ệ ứ ố ế ẫ
đ h n “có d p mà ăn!”ể ắ ị
Bá Ki n đã v n d ng tri t đ nh ng kinh nghi m đó đ bi n Chí Phèo - m t thanh niênế ậ ụ ệ ể ữ ệ ể ế ộ
ch t phác, t tr ng và kh e m nh thành “con qu d làng Vũ Đi”, s n sàng theo l nhấ ự ọ ỏ ạ ỷ ữ ạ ẵ ệ
h n đ đi đâm chém., r i ph i k t li u cu c đi mình m t cách th m kh c. Rõ ràng, biắ ể ồ ả ế ễ ộ ờ ộ ả ố
k ch c a Chí Phèo đã góp ph n quan tr ng hoàn thi n chân dung gian hùng c a bá Ki n.ị ủ ầ ọ ệ ủ ế
Bên c nh vi c kh c h a sinh đng sâu s c b n ch t l c lõi, x o quy t. Nam Cao v chạ ệ ắ ọ ộ ắ ả ấ ọ ả ệ ạ
tr n nhân cách b i c a “tiên ch làng Vũ Đi”, trong nh ng m i quan h kín đáo. Vàầ ỉ ổ ủ ỉ ạ ữ ố ệ
Nam Cao tài năng là ch : khi c n đc t s l i d ng đê ti n và thói dâm ô vô đ c a tênở ỗ ầ ặ ả ự ợ ụ ệ ộ ủ
c ng hào này, ông đã b qua nhi u chi ti t r t phong phú, r t c th và sinh đng c aườ ỏ ề ế ấ ấ ụ ể ộ ủ
nguyên m u. Lí Bính làng Đi Hoàng. Ngay cái vi c g g c c a c lí đi v i ng i đànẫ ở ạ ệ ỡ ạ ủ ụ ố ớ ườ
bà v ng ch ng và có ti n, l n máu ghen tuông c a h n cũng ch đc l t qua. Tác giắ ồ ề ẫ ủ ắ ỉ ượ ướ ả
đ có m y dòng t ý nghĩ c bá v ng i v tr và đp... nh ng v n đ s c kh c sâuể ấ ả ụ ề ườ ợ ẻ ẹ ư ẫ ủ ứ ắ
trong ng i đc m t nhân cách b i và th m h i.ườ ọ ộ ỉ ổ ả ạ
Nh v y, bá Ki n v a mang b n ch t chung c a giai c p đa ch c ng hào, v a cóư ậ ế ừ ả ấ ủ ấ ị ủ ườ ừ
nh ng nét riêng bi t sinh đng không giông b t kì m t tên đa ch nào trong văn h c.ữ ệ ộ ấ ộ ị ủ ọ
Đi u đó gi i thích vì sao h n luôn đc chúng ta nh c đn, khi c n ám ch m t k cóề ả ắ ượ ắ ế ầ ỉ ộ ẻ
quy n l c, gian hùng và nham hi m.ề ự ể
B ng nhân v t bá Ki n, Nam Cao đã ghi nh n nh ng thành công m i m trong vi c xâyằ ậ ế ậ ữ ớ ẻ ệ
d ng nhân v t. Đi u này ch ng t s ti n b đáng k c a Nam Cao nói riêng ph ngự ậ ề ứ ỏ ự ế ộ ể ủ ươ
pháp sáng tác hi n th c giai đo n 1939 - 1945 nói chung.ệ ự ở ạ