0
BỘ Y TẾ
HƯ Ớ NG DẪ N
CHĂM SÓC TRẺ ĐẺ NON,
KHÁM SÀNG LỌ C, ĐIỀ U TRỊ VÀ THEO DÕI
BỆ NH VÕNG MẠ C TRẺ ĐẺ NON
NHÀ XUẤ T BẢ N Y HỌ C
1
BAN BIÊN SOẠ N
Chủ biên
PGS.TS. Nguyễ n Thị Xuyên
Phó Chủ biên kiêm phụ trách Ban Thư ký
TS. Lư ơ ng Ngọ c Khuê
Cố vấ n chuyên môn và tham gia biên soạ n
GS.TS Đỗ Như Hơ n, Giám đố c Bệ nh Việ n Mắ t Trung ư ơ ng.
GS.TS Tôn Thị Kim Thanh, nguyên Giám đố c Bệ nh Việ n Mắ t Trung ư ơ ng.
PGS.TS Trầ n An, Phó Giám đố c Bệ nh Việ n Mắ t Trung ư ơ ng.
ThS. Nguyễ n Đứ c Vinh, Phó Vụ trư ở ng Vụ sứ c khỏ e Bà mẹ trẻ em.
TS. Khu ThịKhánh Dung, Phó Giám đố c Bệ nh Việ n Nhi Trung ư ơ ng.
BSCK2. Nguyễ n Thanh Hà, Trư ở ng khoa Sơ sinh Bệ nh việ n Phụ sả n Trung
ư ơ ng.
TS. Nguyễ n Xuân Tị nh, Khoa Mắ t trẻ em, Bệ nh Việ n Mắ t Trung ư ơ ng.
TS. Nguyễ n Chí Dũng, Trư ở ng phòng Chỉ đạ o tuyế n, Bệ nh Việ n Mắ t Trung
ư ơ ng
BSCK2. Phan Hồ ng Mai, Phó trư ở ng khoa nhi, Bệ nh việ n Mắ t TP Hồ Chí
Minh.
TS. Vư ơ ng Văn Quý, đạ i diệ n tổ chứ c Orbis tạ i Việ t Nam.
Thư ký biên soạ n
BS Bùi Thị Thư , chuyên viên Cụ c Quả n lý khám, chữ a bệ nh, Bộ Y tế .
TS. Nguyễ n Xuân Tị nh, Khoa Mắ t trẻ em, Bệ nh Việ n Mắ t Trung ư ơ ng.
CN. Nguyễ n Duy Thắ ng, Phòng Chỉ đạ o tuyế n,Bệ nh Việ n Mắ t Trung ư ơ ng.
2
LỜ I NÓI ĐẦ U
Nhữ ng năm gầ n đây, cùng vớ i sự tiế n bộ củ a hồ i sứ c sơ sinh, số lư ợ ng trẻ đẻ
non và nhẹcân đư ợ c cứ u số ng ngày mộ t tăng, tuy nhiên, bệ nh Võng mạ c trẻ đẻ non
trở thành mộ t trong nhữ ng nguyên nhân chính gây mù loà ở trẻ em. Việ c tổ chứ c
khám sàng lọ c phát hiệ n bệ nh sớ m, điề u trị kị p thờ i và theo dõi sau điề u trị phụ c
hồ i chứ c năng cho trẻ là vấ n đề hế t sứ c cấ p thiế t.
Bệ nh việ n Mắ t Trung ư ơ ng đãxây dự ng và phát triể n mạ ng lư ớ i kiể m soát
Bệ nh Võng mạ c trẻ đẻ non trên toàn quố c có sự hỗ trợ củ a tổ chứ c ORBIS Quố c tế
từ năm 2001, đã có hàng chụ c bác sỹ Nhãn khoa và Nhi khoa đư ợ c gử i đi đào tạ o
trong và ngoài nư ớ c về khám sàng lọ c và điề u trị Bệ nh võng mạ c trẻ đẻ non.
Chư ơ ng trình khám sàng lọ c bệ nh võng mạ c trẻ đẻ non đãđư ợ c triể n khai tạ i các
thành phố lớ n như Hà Nộ i, TP Hồ Chí Minh, Hả i Phòng, Thái nguyên, Nghệ An,
Đà Nẵ ng. Các cơ sở Nhãn khoa và Nhi khoa hàng đầ u tạ i Hà Nộ i và TP HồChí
Minh đã phố i hợ p tổ chứ c điề u trị hiệ u quả Bệ nh võng mạ c trẻ đẻ non, giúp hàng
ngàn trẻ em Việ t Nam tránh đư ợ c mù loà.
Tài liệ u “Hư ớ ng dẫ n quố c gia về kiể m soát Bệ nh võng mạ c trẻ đẻ non” có
thể đư ợ c sử dụ ng như mộ t tài liệ u đào tạ o và tham khả o cho các bác sỹ Nhãn khoa
và Nhi khoa về chăm sóc trẻ sơ sinh non tháng và kiể m so át Bệ nh Võng mạ c trẻ đẻ
non tạ i Việ t Nam .
Mặ c dù hế t sứ c cố gắ ng hoàn thành cuố n sách như ng cũng không thể tránh
khỏ i thiế u sót, Ban biên soạ n mong nhậ n đư ợ c ý kiế n đóng góp củ a các độ c giả để
lầ n tái bả n sau hoàn thiệ n hơ n.
Ban Biên soạ n trân trọ ng cả m ơ n các chuyên gia Nhãn khoa và Nhi khoa đầ u
ngành trong cả nư ớ c đãđóng góp nhiề u ý kiế n quí báu để hoàn thiệ n bả n hư ớ ng
dẫ n, tổ chứ c ORBIS Quố c tế đã hỗ trợ đểxuấ t bả n cuố n sách.
PGS.TS Nguyễ n Thị Xuyên
Thứ trư ở ng Bộ Y tế
Trư ở ng ban chỉ đạ o Quố c gia phòng chố ng mù lòa Việ t Nam
3
MỤ C LỤ C
LỜ I NÓI ĐẦ U .......................................................................................................2
MỤ C LỤ C..............................................................................................................3
BỘ Y TẾ CỘ NG HÒA XÃ HỘ I CHỦ NGHĨA VIỆ T NAM .........................4
BỘ Y TẾ CỘ NG HÒA XÃ HỘ I CHỦ NGHĨA VIỆ T NAM .........................5
HƯ Ớ NG DẪ N CHĂM SÓC TRẺ ĐẺ NON,........................................................5
KHÁM SÀNG LỌ C,ĐIỀ U TRỊ VÀ THEO DÕI .................................................5
BỆ NH VÕNG MẠ C TRẺ ĐẺ NON......................................................................5
PHẦ N 1: .................................................................................................................5
CHĂM SÓC VÀ NUÔI DƯ ỠNG TRẺ ĐẺ NON.................................................5
I. ĐỊ NH NGHĨA TRẺ ĐẺ NON ............................................................................5
II. CHĂM SÓC TRẺ ĐẺ NON..............................................................................5
1. Chăm sóc trư ớ c đẻ :........................................................................................5
2. Chăm sóc trong và ngay sau đẻ......................................................................6
2.1. Nhữ ng chăm sóc cầ n đặ c biệ t chú ý trong cuộ c đẻ là: ...........................6
2.2. Chăm sóc sau khi sinh : ..........................................................................6
HƯ ỚNG DẪN KHÁM SÀNG LỌC, ĐIỀ U TRỊ VÀ THEO DÕI BỆNH VÕNG
MẠC TRẺ ĐẺ NON ............................................................................................10
I. ĐỊ NH NGHĨA...............................................................................................10
II- HƯ Ớ NG DẪ N KHÁM SÀNG LỌ C ..........................................................10
1. Tiêu chuẩ n khám sàng lọ c: ...........................................................................10
2. Các bư ớ c tiế n hành khám sàng lọ c...............................................................11
2.1. Tổ chứ c khám........................................................................................11
2.2- Chuẩ n bị bệ nh nhân ..............................................................................11
2.3. Chuẩ n bị dụ ng cụ . .................................................................................12
2.4. Kỹ thuậ t khám mắ t ................................................................................12
III- HƯ ỚNG DẪ N ĐIỀ U TRỊ . ........................................................................13
1. Chỉ đị nh điề u trị ............................................................................................13
2.1. Chuẩ n bị bệ nh nhân:..............................................................................13
2.2. Chuẩ n bị dụ ng cụ ...................................................................................14
2.3. Kỹ thuậ t điề u trị .....................................................................................14
IV- THEO DÕI TRẺ SAU ĐIỀ U TRỊ BỆ NH VÕNG MẠC TRẺ ĐẺ NON .14
1- Nhân lự c.......................................................................................................15
2- Trang thiế t bị , vậ t tư cầ n thiế t ......................................................................16
3- Đị a điể m tổ chứ c khám và điề u trị ...............................................................16
HƯ Ớ NG DẪ N KHÁM ROP TẠ I PHÒNG CHĂM SÓC SƠ SINH ĐẶ C BIỆ T
(NICU)..............................................................................................................16
4- Quả n lý Hồ sơ ..............................................................................................19
4
BỘ Y TẾ CỘ NG HÒA XÃ HỘ I CHỦ NGHĨA VIỆ T NAM
Số :Độ c lậ p – Tự do – Hạ nh phúc
--------------------------------
QUYẾ T ĐỊ NH
“Về việ c ban hành Hư ớ ng dẫ n chăm sóc và nuôi dư ỡ ng trẻ đẻ non, khám
sàng lọ c,điề u trị và theo dõi Bệ nh võng mạ c trẻ đẻ non”
_______________________________________________