HƯNG D N ÔN THI T T NGHI PỚ Ẫ Ố Ệ
MÔN: TRI T H C MÁC LÊ NINẾ Ọ
L p: Trung c p chính tr - Hành chínhớ ấ ị
Th i gian cho mờ ỗi đ thi: 120 phútề
Ghi chú: - Học viên đưc s d ng tài li uợ ử ụ ệ
- Giám th coi thi không gi i thích gì thêmị ả
Câu 1: Hãy làm rõ c sơ lý lu n cở ậ ủa quan đi m khách quan. L y ví dể ấ ụ
ch ng minh.ứ
Đ t vặ ấn đề
H c viên có thọ ể đ t vặ ấn đ b ng nhiề ằ ều cách khác nhau, nh ng cưnầ
nêu bật đây là m t trong nh ng nguyên tộ ữ ắc (quan đi m)ể c bơn c a tri tả ủ ế
học Mác Lênin. Và c sơ lý lu n cở ậ ủa quan đi m này chính là: ểM i quan hố ệ
bi n ch ng gi a v t ch t và ý th c.ệ ứ ữ ậ ấ ứ
N i dungộ
H c viên c n làm rõ các nọ ầ ội dung c bơn v m i quan h bi nả ề ố ệ ệ
ch ng gi a v t ch t và ý th c vứ ữ ậ ấ ứ ới các ý sau đây:
- Khái ni mệ
- V t chậ ất theo quan đi m tri t h c Mác Lênin "là m t ph m trù tri tể ế ọ ộ ạ ế
học dùng đ ch th c tể ỉ ự ại khách quan được đem lại cho con ngưi trongờ
cảm giác, đưc c m giác c a chúng ta chép l i, ch p l i, ph n ánh và t nợ ả ủ ạ ụ ạ ả ồ
t i không l thu c vào c m giác".ạ ệ ộ ả
- Ý th c cứ ủa con ngưi theo tri t h c duy v t bi n ch ng không ph iờ ế ọ ậ ệ ứ ả
là m t hiộ ện tưng th n bí, tách r i kh i v t chợ ầ ờ ỏ ậ ất mà là đ c tính c a m tặ ủ ộ
d ng v t ch t có t chạ ậ ấ ổ ức đ c bi t là b óc cặ ệ ộ ủa con ngưi, ý th c là sờ ứ ự
ph n ánh s v t, hiả ự ậ ện tưng c a th gi i bên ngoài vào b óc cợ ủ ế ớ ộ ủa con
ngưi mờ ột cách năng đ ng sáng tộ ạo nên c sơ hoở ạt đ ng th c ti n. Ý th cộ ự ễ ứ
là hình nh ch quan c a th gi i khách quan.ả ủ ủ ế ớ
- M i quan h bi n ch ng gi a v t ch t và ý th c th hi n qua vai tròố ệ ệ ứ ữ ậ ấ ứ ể ệ
quyết đ nh c a v t chị ủ ậ ất đ i v i ý thố ớ ức và tính đ c lộ ập t ng đươ i, số ự tác
đ ng tr l i c a ý thộ ở ạ ủ ức đ i v i v t ch t.ố ớ ậ ấ
- Theo quan đi m c a tri t h c duy v t bi n ch ng, V t chể ủ ế ọ ậ ệ ứ ậ ất là cái có
trưc, quyớ ết đ nh ý th cị ứ
V t ch t quyậ ấ ết đ nh sị ự ra đ i c a ý th cờ ủ ứ
V t ch t quyậ ấ ết đ nh n i dung c a ý th cị ộ ủ ứ
V t ch t quyậ ấ ết đ nh s chuyị ự ển hóa, xu hưng biớ ến đ i c a ý th cổ ủ ứ
Sự tác đ ng tr l i c a ý thộ ở ạ ủ ức đ i v i v t ch tố ớ ậ ấ
Ý th c ch có th tr thành s c m nh v t ch t, s c m nh c i t o hi nứ ỉ ể ở ứ ạ ậ ấ ứ ạ ả ạ ệ
th c thông qua hoự ạt đ ng th c ti n, b ng vi c khai thác, s d ng hộ ự ễ ằ ệ ử ụ ợp lý
các đi u kiề ện ph ng tiươ n v t ch t c n thiệ ậ ấ ầ ết cho hành đ ng.ộ
- Ý th c do v t chứ ậ ất sinh ra và quy định nh ng nó lư ại có tính đ c lộ ập
t ng đươ i, s ph n ánh c a ý thố ự ả ủ ức đ i v i v t chát là s ph n ánh sáng t oố ớ ậ ự ả ạ
chủ đ ng, là quá trình con ngộ ư i không ng ng tìm ki m tích lũy nh ngờ ừ ế ữ
hi u bi t mể ế ới ngày càng đầy đủ h n, sâu sơ ắc h n vơ m t b n ch t, quyề ặ ả ấ
lu t vậ ận đ ng và phát tri n s v t.ộ ể ự ậ
Sau khi đã hình thành, ý th c có vai trò ứđịnh hướng cho con ngưiờ
trong việc xác đ nh mị ục tiêu, ph ng hươ ư ng tìm ra bi n pháp l a chớ ệ ự ọn các
ph ng án, hành đươ ng tộ ối u nhưt và s dấ ử ụng các đi u ki n v t ch t c nề ệ ậ ấ ầ
thiết đ làm biể ến đổi chúng đạt đ n mế ục tiêu đã đ t ra.ặ
Tuy v y, sậ ự tác đ ng c a ý thộ ủ ức đ i v i v t ch t cũng ch v i mố ớ ậ ấ ỉ ớ ức độ
nhất đ nh, nó không th sinh ra hay tiêu di t các quy lu t vị ể ệ ậ ận đ ng c a v tộ ủ ậ
ch t.ấ
Câu 2: Nêu nội dung quan đi m khách quan. Liên h v i th c t ;ể ệ ớ ự ế
Từ quan đi m duy v t bi n ch ng v m i quan h gi a v t ch t và ýể ậ ệ ứ ề ố ệ ữ ậ ấ
th c m t bài hứ ộ ọc ph ng pháp luươ ận được rút ra đó là nguyên tắc (quan
đi m) khách quan, mà n i dung cể ộ ủa nó đòi h i trong hoỏ ạt đ ng nh n th cộ ậ ứ
và hoạt đ ng th c ti n ph i:ộ ự ễ ả
* Xu t phát t hi n th c khách quan, tôn trấ ừ ệ ự ọng và hành đ ng theoộ
quy lu t khách quan, "ph i l y th c thậ ả ấ ự ể khách quan làm căn c cho m iứ ọ
hoạt đ ng c a mình".ộ ủ
- Ph i nhìn th ng s th t, phả ẳ ự ậ ản ánh đúng s th t, nói chung s thự ậ ự ật.
Đây
- Mu n th c hiố ự ện được t tư ư ng ph i s d ng lở ả ử ụ ực lưng v t ch tợ ậ ấ
(t c hoứ ạt đ ng th c ti n) b i vì:ộ ự ễ ở
* Phải phát huy tính năng sáng t o c a ý th c phát huy vai trò c aạ ủ ứ ủ
nhân tố con người để tác đ ng c i t o th gi i khách quan:ộ ả ạ ế ớ
Lênin đã t ng nói: "N u không có lý lu n cách m ng thì cũng không cóừ ế ậ ạ
phong trào cách m ng"ạ
Vi c th c hi n nguyên tệ ự ệ ắc khách quan không có nghĩa là quan đi mể
khách quan xem nhẹ, tính năng đ ng, sáng t o c a ý th c mà nó còn ộ ạ ủ ứ đòi h iỏ
phải phát huy tính năng đ ng sáng t o c a ý th c, c a nhân t ch quan.ộ ạ ủ ứ ủ ố ủ
Nh vưy, v t ch t và ý th c có m i quan h bi n ch ng v i nhau vàậ ậ ấ ứ ố ệ ệ ứ ớ
m i liên hố ệ đó tuân theo các quy lu t khách quan v n có c a nó. N u trongậ ố ủ ế
nh n th c và hoậ ứ ạt đ ng th c ti n, chúng ta tuyộ ự ễ ệt đối hóa, cường đi u hóaệ
vai trò c a m t trong hai m t thì s ủ ộ ặ ẽ ảnh hưng không nhở ỏ đ n s phátế ự
tri n c a xã hể ủ ội và r i vào bơnh ch quan, duy ý chí ho c b nh qua liêu xaệ ủ ặ ệ
r i th c ti n.ờ ự ễ
Liên h th c t :ệ ự ế (ch mang tính g i ý)ủ ợ
- Liên h v i th c tệ ớ ự ế đất nưc taớ
Đánh giá v nh ng sai l m do ch quan duy ý cề ữ ầ ủ ủa Đ ng trong th i kỳả ờ
trước đ i mổ ới (1986), Văn kiện Đ i hạ ội VI đã nêu "Do ch a nhưn thậ ức đầy
đ r ng th i kỳủ ằ ờ quá đ lên ch nghĩa xã hộ ủ ội... và do t tư ư ng chở ỉ đ o chạ ủ
quan, nóng v i mu n b qua nhộ ố ỏ ững bước đi c n thiầ ết". Và cũng đã ch raỉ
sai lầm Đảng đã "nóng v i ch y theo nguy n v ng ch quan".ộ ạ ệ ọ ủ
Trên c sơ quán tri t m i quan h bi n ch ng gi a v t ch t và ý th c,ở ệ ố ệ ệ ứ ữ ậ ấ ứ
rút kinh nghi m t nh ng sai lệ ừ ữ ầm Đảng đã ch rõ bài h c kinh nghiỉ ọ ệm và
đề ra ph ng hươ ư ng, bi n pháp kh c ph c b nh ch quan duy ý chí vàớ ệ ắ ụ ệ ủ
b nh b o th , trì tr nh m tệ ả ủ ệ ằ ừng bưc s a ch a nh ng sai l m: ớ ử ữ ữ ầ "Đ ngả
ph i luôn xu t phát t th c t , tôn trả ấ ừ ự ế ọng và hành đ ng theo quy lu tộ ậ
khách quan".
Nh v n dờ ậ ụng đúng đ n các quy lu t thông qua các chắ ậ ủ tr ng chínhươ
sách của Đảng và Nhà nước ta, đ a đưi s ng v t ch t tinh th n c a nhânờ ố ậ ấ ầ ủ
dân từng bước đưc ợ ổn đ nh và nâng cao, chị ế đ XHCN ngày càng c ng cộ ủ ố
và đất nước đã ra kh i cu c kh ng ho ng kinh t - xã h i và có nhỏ ộ ủ ả ế ộ ững
bưc chuy n bi n tích c c trong t t c các lĩnh vớ ể ế ự ấ ả ực đ i s ng xã h i.ờ ố ộ
- Liên h vệ ới địa ph ng và bươ n thân:ả
T nh ng nừ ữ ội dung trong quan điểm khách quan đ v n d ng liên hể ậ ụ ệ
xem lâu nay trong th c t bự ế ản thân và địa ph ng đươ ã th c hiự ện đúng sai
nh thư nào.ế
3. K t lu nế ậ
- Khẳng định tính đúng đ n c a ch nghĩa duy v t Mác xítắ ủ ủ ậ
- Vấn đề đ t ra c n quan tâm gi i quy t trong th i gian t i (Ch y uặ ầ ả ế ờ ớ ủ ế
là ở địa ph ng và cươ a b n thân ) là gì.ủ ả
Câu h i 1: ỏPhân tích n i dung quy lu t v s phù h p c a quan hộ ậ ề ự ợ ủ ệ
s n xu t v i trình ả ấ ớ đ phát tri n c a lộ ể ủ ực lưng s n xu t?ợ ả ấ
* Đ t vặ ấn đề
Tùy theo cách đ t vặ ấn đề nh ng phư ải nói được đây là quy lu t chungậ
c a s vủ ự ận đ ng và phát tri n c a xã h i loàiộ ể ủ ộ ngưi.ờ
- N i dungộ
Khái ni m:ệ
- Lực lưng s n xu t là bi u hi n quan h giợ ả ấ ể ệ ệ ữa con ngưi v i tờ ớ ự
nhiên trong quá trình s n xu t v t ch t. Lả ấ ậ ấ ực lưng s n xu t là s k t h pợ ả ấ ự ế ợ
th ng nh t giố ấ ữa người lao đ ng vộ ới t liưu s n xuệ ả ất (trưc h t là công cớ ế ụ
lao động) đ t o thành s c s n xu t xã h i.ể ạ ứ ả ấ ộ
Ngày nay, khoa h c cùng v i công ngh phát tri n m nh mọ ớ ệ ể ạ ẽ và nó đã
tr thành lở ực lưng s n xu t tr c tiợ ả ấ ự ếp, làm thay đ i sâu s c b m t c a lổ ắ ộ ặ ủ ực
lưng s n xu t.ợ ả ấ
- Quan đi m s n xuể ả ất dùng đ ch quan h giể ỉ ệ ữa ngưi vờ ới ngưiờ
trong quá trình s n xu t v t ch t c a xã h i.ả ấ ậ ấ ủ ộ
Nó là m t ch nh th th ng nh t c a 3 quan h :ộ ỉ ể ố ấ ủ ệ
M i quan h giố ệ ữa ngưi vờ ới ngưi trong vi c s hờ ệ ở ữu đ i vố ới t liưuệ
s n xu t (g i t t là quan h s h u).ả ấ ọ ắ ệ ở ữ
Quan h giệ ữa ngưi vờ ới ngưi trong vi c t ch c qu n lý s n xu tờ ệ ổ ứ ả ả ấ
vào trao đ i cho nhau trong s n xu t (g i t t là quan h qu n lý)ổ ả ấ ọ ắ ệ ả
Quan h giệ ữa ngưi vờ ới ngưi trong vi c phân ph i s n ph m xã h iờ ệ ố ả ẩ ộ
(g i t t là quan h phân ph i)ọ ắ ệ ố
Trong ch nh th quan h s n xu t, quan h s h u gi vai trò quyỉ ể ệ ả ấ ệ ở ữ ữ ết
định đ i v i các quan h khác.ố ớ ệ
2.2. M i quan h bi n ch ng gi a LLSX và QHSX:ố ệ ệ ứ ữ
Ch nghĩa duy v t l ch s khủ ậ ị ử ẳng đ nh rị ằng: Ph ng thươ c s n xu t làứ ả ấ
nhân t quyố ết đ nh s t n t i và phát tri n c a xã h i. Th hi n sị ự ồ ạ ể ủ ộ ể ệ ở ự tác
đ ng bi n ch ng gi a lộ ệ ứ ữ ực lưng s n xu t và quan h SX. M i quan hợ ả ấ ệ ố ệ cơ
b n và bi n ch ng gi a 2 y u t này quyả ệ ứ ữ ế ố ết đ nh s vị ự ận đ ng và phát tri nộ ể
c a các hình thái kinh t - xã hủ ế ội. Đó là quy lu t "v s phù h p c a quanậ ề ự ợ ủ
h s n xu t v i trình ệ ả ấ ớ đ phát tri n c a lộ ể ủ ực lưng s n xu t".ợ ả ấ
- Quy lu t v s phù h p c a QHSX v i trình ậ ề ự ợ ủ ớ đ phát tri n c a LLSXộ ể ủ
th hiể ện trưc h t vai trò quyớ ế ở ết đ nh c a LLSX và QHSX.ị ủ
Đi u này th hi n qua vi c lề ể ệ ệ ực lưng s n xu t trình ợ ả ấ ở đ và tính ch tộ ấ
nào thì nó yêu c u t t y u m t ki u quan h s n xu t thích ng phù h pầ ấ ế ộ ể ệ ả ấ ứ ợ
v i nó ớM i quan h s n xu t ch hình thành và t n tố ệ ả ấ ỉ ồ ại trên c sơ m t lở ộ ực
lưng s n xu t nhợ ả ấ ất đ nh và ch u s quyị ị ự ết đ nh c a lị ủ ực lưng s n xu t y.ợ ả ấ ấ
Điều đó cũng có nghĩa là quan h quan h s n xu t mang tính khách quan,ệ ệ ả ấ
do vậy, con ngưi không có quy n t do l a ch n quan h s n xu t theo ýờ ề ự ự ọ ệ ả ấ
mu n ch quan c a mình.ố ủ ủ
M t khác, trong s vặ ự ận đ ng biộ ến đ i không ng ng c a s n xu t v tổ ừ ủ ả ấ ậ