Khóa luận
Đặc điểm ngữ nghĩa -
logic trong truyện cười
bác Ba Phi
MỤC LỤC
PHẦN MỞ ĐẦU..
1. Lí do chọn đề tài
2. Lịch sử vấn đề.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.
4. Phương pháp nghiên cứu.
5. Kết cấu khóa luận.
PHẦN NỘI DUNG..
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN..
1.1. Khái quát về mối quan hệ giữa logic và ngữ nghĩa.
1.2. Lập luận trong logic hình thức và logic phi hình thức.
1.3. Khái quát về tác giả và truyện cười bác Ba Phi
CHƯƠNG 2: PHÓNG ĐẠI – MỘT BIỆN PHÁP TU TỪ NGỮ NGHĨA –
LOGIC TRONG TRUYỆN CƯỜI BÁC BA PHI.
2.1. Phóng đại khả chấp.
2.1.1. Phóng đại sự vật
2.1.2. Phóng đại sự việc.
2.2. Phóng đại bất khả chấp.
CHƯƠNG 3: CÁI LÍ CỦA SỰ PHÓNG ĐẠI VÀ LẬP LUẬN THEO
LOGIC PHI HÌNH THỨC TRONG TRUYỆN CƯỜI BÁC BA PHI
3.1. Cơ sở để xác định cái lí trong truyện cười bác Ba Phi
3.2. Lập luận và các kiểu lí lẽ trong truyện cười bác Ba Phi
PHẦN KẾT LUẬN..
TÀI LIỆU THAM KHẢO..
PHỤ LỤC: TRUYỆN BÁC BA PHI
Logic tôn trọng sự thật, hướng đến chân lí. Phóng đại bóp méo, làm sai
lệch sự thật, làm sự vật sự việc mất đi bản chất vốn có ban đầu. Phóng đại là
một biểu hiện của sự phi logic. Truyện cười bác Ba Phi sử dụng ngôn ngữ để
phóng đại hiện thực dẫn đến có sự bất tương thích giữa ngữ nghĩa ngôn từ và
logic.
Tất cả các truyện cười bác Ba Phi đều có yếu tố phóng đại. Vì vậy,
muốn thuyết phục người nghe tin vào các câu chuyện của mình thì người kể
phải kể chuyện một cách hợp lí. Nghĩa là người kể phải có những lập luận
chặt chẽ, logic và phải dựa trên những cơ sở có thật. Như vậy, câu chuyện
mới có thể thuyết phục người nghe. Trong chương tiếp theo, chúng tôi sẽ đi
tìm cái lí, cái cơ sở của sự phóng đại và phân tích lập luận trong truyện cười
bác Ba Phi. Đồng thời, chúng tôi cũng phân tích các loại lí lẽ mà bác Ba Phi
đã sử dụng để thuyết phục người đọc, người nghe.
CHƯƠNG 3: CÁI LÍ CỦA SỰ PHÓNG ĐẠI VÀ LẬP LUẬN THEO
LOGIC PHI HÌNH THỨC TRONG TRUYỆN CƯỜI BÁC BA PHI
3.1. Cơ sở để xác định cái lí trong truyện cười bác Ba Phi
Không kể những truyện phóng đại đến mức phi lí, không thể chấp nhận được,
các câu chuyện còn lại có thể thuyết phục được người nghe tin vào sự việc
bác Ba Phi kể. Các câu chuyện đều có yếu tố phóng đại. Vì vậy, đi tìm cái lí
của sự phóng đại là rất cần thiết.
Trước tiên, những câu chuyện của bác Ba Phi đều dựa vào thực tại làm nền.
Truyện kể Ba Phi thường xuất phát từ những sự việc, hiện tượng vốn đã tồn
tại trong thực tế. Cơ sở thực tế của phóng đại Lúa nở ngầm chính là hiện
tượng lúa nổi ở đồng bằng Nam Bộ. Lúa nổi đã giúp hàng trăm ngàn hộ dân
cầm cự với cái đói sau các cơn hồng thủy. Cơ sở của phóng đại Nếp dẻo
chính là loại nếp Cò Hương nổi tiếng của đất rừng U Minh. Chính cái hiện
thực rất màu mỡ, trù phú của đất rừng phương Nam đã làm nền cho những
phóng đại của một loạt các truyện kể Ba Phi khác. Sự giàu có về sản vật tự
nhiên làm cho sự phóng đại được bay bổng. Miền đất U Minh hồi mới khai
phá là nơi thiên nhiên hoang dã. Chính vì thiên nhiên hoang dã, chưa có dấu
chân người đã tồn tại một lượng lớn các sản vật đa dạng về loài và phong phú
về số lượng. Người nghe có thể cảm nhận và tin vào các hình ảnh phóng đại:
cá dưới kinh quẫy ùn ụt, chim bay từng đàn mát trời, trứng le le trắng mặt
nước…Quả thật, nếu không sống giữa một thiên nhiên giàu có, trù phú thì
không thể kể được những câu chuyện khó tưởng tượng như vậy.
Cách sử dụng các trạng ngữ chỉ thời gian: Hồi nẳm, năm đó, hồi đất rừng mới
khai phá…cũng góp phần giúp câu chuyện thêm kì bí, xa xôi. Những trạng
ngữ này, làm người nghe không thể xác định được thời gian cũng như kiểm
chứng các sự việc bác Ba Phi kể. Thiên nhiên hoang dã có rất nhiều bí ẩn và
khoảng thời gian không thể xác định được, người nghe sẽ bị đặt vào trạng
thái mông lung không hoàn toàn tin nhưng cũng không thể chối bỏ.
Trong các câu chuyện của bác Ba Phi, bác Ba chỉ kể chuyện cho trẻ em và
những người lạ từ nơi khác đến, không am hiểu rừng U Minh như những
