SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO
THÀNH
PHỐ HỒ CHÍ
MINH
------------------------
ĐỀ CHÍNH
THỨC
(Đề thi có 01
t
rang)
KÌ THI TUYỂN SINH LỚP
10
KHÓA NGÀY
24
/
06
/
2009
MÔN THI: NGỮ
VĂN Thờ
i
gian làm bài: 120
phú
t
(Không
kể thời gian giao
đề)
Câu 1 (1 đi m):ể
Chép nguyên văn b n câu cu i bài th ố ố ơ B p l aế ử c a B ng Vi t.ủ ằ ệ
Câu 2 (1 đi m):ể
Tìm nghĩa g c, nghĩa chuy n và ph ng th c chuy n nghĩa c a các t inố ể ươ ứ ể ủ ừ
đ m trong các câu th sau:ậ ơ
Đu hu l ng túi gió trăng,ề ề ư
Sau chân theo m t vài th ng con con.ộ ằ
(Nguy n Duễ, Truy n Ki u)ệ ề
Bu n trông n i c r u r uồ ộ ỏ ầ ầ
Chân mây m t đ t m t màu xanh xanh.ặ ấ ộ
(Nguy n Duễ, Truy n Ki u)ệ ề
Câu 3 (3 đi m): ể
Vi t m t vănế ộ b n ngh lu n (không quá m t trang gi y thi) trình bày suy nghĩả ị ậ ộ ấ
v đ c hy sinh.ề ứ
Câu 4 (5 đi m): ể
C m nh n và suy nghĩ c a em v đo n th :ả ậ ủ ề ạ ơ
Thuy n ta lái gió v i bu m trăngề ớ ồ
L t gi a mây cao v i bi n b ng, ướ ữ ớ ể ằ
Ra đ u d m xa dò b ng bi n, ậ ặ ụ ể
Dàn đan th tr n l i vây giăng.ế ậ ướ
Cá nh cá chim cùng cá đé,ụ
Cá song l p lánh đu c đen h ng,ấ ố ồ
Cái đuôi em qu y trăng vàng chóe,ẫ
Đêm th : sao lùa n c H Long.ở ứơ ạ
Ta hát bài ca g i cá vào,ọ
Gõ thuy n đã có nh p trăng cao,ề ị
Bi n cho ta cá nh lòng mể ư ẹ
Nuôi l n đ i ta t bu i nào.ớ ờ ự ổ
(Huy C nậ, Đoàn thuy n đánh cá)ề
G I Ý GI I Đ THIỢ Ả Ề
Câu 1 (1 đi m): ể
H c sinhọ c n đáp ng đ c các yêu c u sau: ầ ứ ượ ầ
- Chép đúng và đủ nguyên văn b n câu cu i bài th ố ố ơ B p l aế ử c a B ng Vi t:ủ ằ ệ
Gi cháu đã đi xa. Có ng n khói trăm tàuờ ọ
Có l a trăm nhà, ni m vui trăm ngử ề ả
Nh ng v n ch ng lúc nào quên nh c nh :ư ẫ ẳ ắ ở
- S m mai này bà nhóm b p lên ch a?… ớ ế ư
- Không sai chính t , nh chính xác t ng trong đo n th .ả ớ ừ ữ ạ ơ
- Trình bày s ch s , rõ ràng.ạ ẽ
Câu 2 (1 đi m):ể
H c sinhọ xác đ nh đ c nghĩa g c, nghĩa chuy n và ph ng th c chuy nị ượ ố ể ươ ứ ể
nghĩa c a các t in đ m trong các câu th . C th là: ủ ừ ậ ơ ụ ể
- Tr ng h p th nh t: ườ ợ ứ ấ
a. Đu hu l ng túi gió trăng,ề ề ư
Sau chân theo m t vài th ng con con.ộ ằ
( Nguy n Duễ , Truy n Ki u)ệ ề
T ừchân: đ c dùng theo ượ nghĩa g c.ố
- Tr ng h p th hai:ườ ợ ứ
b. Bu n trông n i c r u r uồ ộ ỏ ầ ầ
Chân mây m t đ t m t màu xanh xanh.ặ ấ ộ
( Nguy n Duễ , Truy n Ki u)ệ ề
T ừchân: đ c dùng theo ượ nghĩa chuy nể, theo ph ng th c n d .ươ ứ ẩ ụ
Câu 3 (3 đi m): ể
Đ bài yêu c uề ầ h c sinhọ vi t m t vănế ộ b n ngh lu n (không quá m t trangả ị ậ ộ
gi y thi) trình bày suy nghĩ c a b n thân v ấ ủ ả ề đ c hy sinhứ. Đây là d ng bàiạ
ngh lu n xã h i (v m t v n đ t t ng, đ o lý) đã khá quen thu c v i h cị ậ ộ ề ộ ấ ề ư ưở ạ ộ ớ ọ
sinh. Dù v y, các em c n đáp ng đ c các yêu c u sau:ậ ầ ứ ượ ầ
* Trình bày bài vi t đúng v i yêu c u c a đ :ế ớ ầ ủ ề không quá m t trang gi y thi.ộ ấ
* Có th di n đ t theo nhi u cách, song c n đ m b o đ c m t s ý chínhể ễ ạ ề ầ ả ả ượ ộ ố
sau:
- Gi i thích s l c, nêu bi u hi n c a đ c hy sinh: là nh ng suy nghĩ, hànhả ơ ượ ể ệ ủ ứ ữ
đ ng vì ng i khác, vì c ng đ ng. Ng i có đ c hy sinh không ch có t mộ ườ ộ ồ ườ ứ ỉ ấ
lòng nhân ái mà còn là ng i bi t đ t quy n l i c a ng i khác, c a c ngườ ế ặ ề ợ ủ ườ ủ ộ
đ ng lên trên quy n l i c a b n thân mình… ồ ề ợ ủ ả
- Kh ng đ nh: đ c hy sinh là tình c m cao đ p, là ph m ch t cao đ p c a conẳ ị ứ ả ẹ ẩ ấ ẹ ủ
ng i. Ng i có đ c hy sinh luôn đ c moi ng i yêu m n, trân tr ng.ườ ườ ứ ượ ườ ế ọ
- Liên h th c t đ th y: ệ ự ế ể ấ
+ Có nhi u t m g ng giàu đ c hy sinh, quên mình vì ng i khác, vì sề ấ ươ ứ ườ ự
nghi p b o v và xây d ng đ t n c. Bác H chính là bi u t ng caoệ ả ệ ự ấ ướ ồ ể ượ đ pẹ
nh t c a con ng i hy sinh quên mình vì nhân dân, vì dân t c. ấ ủ ườ ộ
+ Tuy nhiên trong cu c s ng cũng còn m t s ng i có l i s ng ích k , chộ ố ộ ố ườ ố ố ỷ ỉ
nghĩ đ n quy n l i c a cá nhân mình… ế ề ợ ủ
- Đ c hy sinh t lâu đã tr thành tình c m có tính ch t truy n th ng đ o lýứ ừ ở ả ấ ề ố ạ
c a con ng i, dân t c Vi t Nam… M i ng i c n ý th c đ c đi u này đủ ườ ộ ệ ỗ ườ ầ ứ ượ ề ể
góp ph n làm cho cu c s ng có ý nghĩa h n, t t đ p h n.ầ ộ ố ơ ố ẹ ơ
Câu 4 (5 đi m): ể
Trên c s nh ng ki n th c khái quát v tác gi Huy C n, v bài th ơ ở ữ ế ứ ề ả ậ ề ơ Đoàn
thuy n đánh cáề, h c sinhọ có th trình bày c m nh n, suy nghĩể ả ậ v đo n thề ạ ơ
b ng nhi u cách khác nhau, nh ng c n đáp ng đ c m t s ý chính sau:ằ ề ư ầ ứ ượ ộ ố
* C m nh n, suy nghĩ v n i dung đo nả ậ ề ộ ạ th : ơ
- Khung c nh đánh cá gi a bi n đêm đ c kh c h a b ng nhi u v đ p:ả ữ ể ượ ắ ọ ằ ề ẻ ẹ
+ V đ p c a con ng i: đ c miêu t nhi u góc đ : kh e kho n, đ yẻ ẹ ủ ườ ượ ả ở ề ộ ỏ ắ ầ
h ng kh iứ ở (đ c th hi n qua không khí lao đ ngượ ể ệ ộ - ho t đ ng đánh b t cáạ ộ ắ
- kh n tr ng sôi n i ẩ ươ ổ (Ra đ u d m xa dò b ng bi n / Dàn đan th tr n l iậ ặ ụ ể ế ậ ướ
vây giăng ; Ta hát bài ca g i cá vào / Gõ thuy n đã có nh p trăng cao)ọ ề ị ; t th ,ư ế
t m vóc l n lao, th m chí sánh ngang cùng vũ tr ầ ớ ậ ụ (Thuy n ta lái gió v i bu mề ớ ồ
trăng / L t gi a mây cao v i bi n b ng)ướ ữ ớ ể ằ ; tình yêu, lòng bi t n đ i v i bi nế ơ ố ớ ể
c ả(Bi n cho ta cá nh lòng m / Nuôi l n đ i ta t bu i nào)ể ư ẹ ớ ờ ự ổ .
+ V đ p - giàu c a thiên nhiên:ẻ ẹ ủ không gian bao la, r ng m , v aộ ở ừ kỳ vĩ v aừ
nên th v i bi n, trăng, sao, mây, gióơ ớ ể (Thuy n ta lái gió v i bu m trăng/ L tề ớ ồ ướ
gi a mây cao v i bi n b ng; Đêm th : sao lùa n c H Long...)ữ ớ ể ằ ở ướ ạ ; v i màuớ
s c r c r , l ng l y t a nh v đ p c a tranh s n mài ắ ự ỡ ộ ẫ ự ư ẻ ẹ ủ ơ (Cá nh cá chim cùngụ
cá đé / Cá song l p lánh đu c đen h ng / Cái đuôi em qu y trăng vàngấ ố ồ ẫ
chóe…); v i s giàu có, phong phúớ ự c a các loài cá trên bi n. ủ ể
+ V đ p c a con ng i, c a thiên nhiên hài hòa, hô ng nhau t o thành vẻ ẹ ủ ườ ủ ứ ạ ẻ
đ p v a tráng l , v a g n gũi v i con ng i. Đ c bi t v đ p c a thiênẹ ừ ệ ừ ầ ớ ườ ặ ệ ẻ ẹ ủ
nhiên có tác d ng làm tôn lên v đ p và t m vóc c a con ng i.ụ ẻ ẹ ầ ủ ườ
* C m nh n, suy nghĩả ậ v ngh thu t đo nề ệ ậ ạ th :ơ
- Nét n i b t là s k t h p gi a bút pháp hi n th c và lãng m n. Chính bútổ ậ ự ế ợ ữ ệ ự ạ
pháp lãng m n v i c m h ng say s a, bay b ng, v i các th pháp khoaạ ớ ả ứ ư ổ ớ ủ
tr ng, phóng đ i v hình nh con ng i, vũ tr ... đã t o nên v đ p đ c đáoươ ạ ề ả ườ ụ ạ ẻ ẹ ộ
c a đo n th cũng nh bài th này.ủ ạ ơ ư ơ
- S sáng t o trong vi c s d ng hình nh th : v a kỳ vĩ, v a lung linh,ự ạ ệ ử ụ ả ơ ừ ừ
huy n o, đ c t o nên b i trí t ng t ng bay b ng và nh ng liên t ngề ả ượ ạ ở ưở ượ ổ ữ ưở
phong phú, b t ng .ấ ờ
- Âm h ng, gi ng đi u trong đo n th v a sôi n i, kh e kho n v a bayưở ọ ệ ạ ơ ừ ổ ỏ ắ ừ
b ng, nh p th bi n hóa linh ho t... ổ ị ơ ế ạ
* Đánh giá chung:
Đây là đo n th đ c s c c a bài th ạ ơ ặ ắ ủ ơ Đoàn thuy n đánh cáề, k t tinh v đ p,ế ẻ ẹ
th hi n giá tr n i dung và ngh thu t c a toàn bài th , góp ph n khi n choể ệ ị ộ ệ ậ ủ ơ ầ ế
bài th tr thành khúc tráng ca kh e kho n, say s a, bay b ng ng i ca v đ pơ ở ỏ ắ ư ổ ợ ẻ ẹ
c a con ng i lao đ ng m i, cu c s ng m i đ ng th i th hi n s bi nủ ườ ộ ớ ộ ố ớ ộ ờ ể ệ ự ế
chuy n v t t ng, tình c m trong th Huy C n.ể ề ư ưở ả ơ ậ
Ng i gi i đ thi:ườ ả ề ThS TRI U TH HU Ệ Ị Ệ
(T tr ng t Văn, Tr ng THPT chuyên Lê H ng Phong TP.HCM)ổ ưở ổ ườ ồ