SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO
TẠO
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ
MINH
------------------------
ĐỀ CHÍNH
THỨC
(Đề thi có 01
t
rang)
KÌ THI TUYỂN SINH LỚP
10
KHÓA NGÀY
21
/
06
/
2011
MÔN THI: NGỮ
VĂN
Thờ
i
gian làm bài: 120
phú
t
(Không kể thời gian
giao
đề
Câu 1: (1 đ i
ể m)
Trong truyện ng n ắLàng, Kim Lân đã xây d ng ựm t tình huộ ống truy nệ làm
b c l sâu s c tình yêu làng quê và lòng yêu ộ ộ ắ n c c a nhân v t ông Hai.ướ ủ ậ Đó
là tình hu ng nào?ố
Câu 2: (1 đi
ểm)
Kim vàng ai n u n câu, Ng i khôn ai n nói nhauỡ ố ườ ỡ
n ng ặlời.
Câu ca dao trên khuyên chúng ta điều gì? Đi u ềđó liên quan đ n ph ngế ươ
châm h i thoộ ại nào?
Câu 3: (3 đ i
ể m)
M s đ a con đ n trẹ ẽ ư ế ường, c m tay con d t qua cánh c ng, ầ ắ ổ r i buông tayồ
mà nói: “Đi đi con, hãy can đ m lên, tảh gếi i nớày là c a con,…”ủ
(Theo Lí Lan, C ng tr ng ổ ườ m raở)
T vừi c ng i ệ ườ m không ẹ“c m tay” ầd t con điắ ti p ếmà “buông tay” để
con t đi, hãy vựiết m t bài vănộ ng n (kho ng 01 trang gi y thi) bàn ắ ả ấ v tínhề
t ựlập.
Câu 4: (5 đ i
ể m)
Cảm nh n v c nh ậ ề ả mùa xuân trong b n câu th ố ơ đ u và sáu câu th cu iầ ơ ố c aủ
đo n tạrích
C nh ngày xuân:ả
Ngày xuân con én đ a thoi,ư
Thi u quang chín ch c ề ụ đã ngoài sáu m i.ươ
C non xanh ỏt n chân tậr i,ờ
Cành lê trắng đi m ểm t vài bông hoa.ộ
[…]
Tà tà bóng ngà v tây,ề
Ch em th th n dan tay ra vị ơ ẩ ề
B c d n theo ng n tướ ầ ọ i uể khê,
L n xem phong c nh có b thanh thanh.ầ ả ề
Nao nao dòng n c u n quanh,ướ ố
D p c u nho nh cu i gị ầ ỏ ố h nh b c ngang.ề ắ
(Nguy n Du, Truy n Kễ ệ iều)
………H T………Ế
BÀI GI I G I ÝẢ Ợ
Câu 1:
Trong truy n ng n Làng, Kim Lân đã xây d ng m t tình hu ng truy n làm b cệ ắ ự ộ ố ệ ộ
l sâu s c tình yêu làng quê và lòng yêu n c c a nhân v t ông Hai: Trong lúcộ ắ ướ ủ ậ
đang s ng vùng t do, ông Hai đ c bi t tin làng c a ông đã tr thành m tố ở ự ượ ế ủ ở ộ
làng Vi t gian. Tin đó đã mang l i r t nhi u xúc đ ng cho ông. Nó khi n ôngệ ạ ấ ề ộ ế
có nhi u tâm tr ng, suy nghĩ và hành đ ng. Qua đó, nó th hi n lòng yêu làng,ề ạ ộ ể ệ
yêu n c c a ông Hai.ướ ủ
Câu 2:
Câu ca dao trên v i m t s hình nh n d , k t c u so sánh đ c s c: Kim vàngớ ộ ố ả ẩ ụ ế ấ ặ ắ
- u n câu // Ng i khôn - n ng l i đã đ a ra l i khuyên: chúng ta c n ph i cóố ườ ặ ờ ư ờ ầ ả
thái đ t nh , l ch s khi nói năng, h i tho i v i nhau trong giao ti p. Đi u nàyộ ế ị ị ự ộ ạ ớ ế ề
liên quan đ n ph ng châm h i tho i l ch s : khi giao ti p c n chú ý đ n s tế ươ ộ ạ ị ự ế ầ ế ự ế
nh , khiêm t n và tôn tr ng ng i khác.ị ố ọ ườ
Câu 3:
H c sinh có th làm nhi u cách khác nhau mi n là có đ m t s ý theo quyọ ể ề ễ ủ ộ ố
đ nh. Sau đây là m t cách làm c th :ị ộ ụ ể
• M bài: ởNêu l i câu văn trên đ bài đ d n đ n tính t l pạ ề ể ẫ ế ự ậ
Khi còn nh , chúng ta s ng trong s b o b c c a ông bà, cha m nh ng khôngỏ ố ự ả ọ ủ ẹ ư
ph i lúc nào ng i thân yêu cũng bên c nh chúng ta. Bàn tay dìu d t c a chaả ườ ở ạ ắ ủ
m , đ n m t lúc nào đó cũng ph i buông ra đ chúng ta đ c l p b c vào đ i.ẹ ế ộ ả ể ộ ậ ướ ờ
Hai ch “buông tay” trong câu văn c a Lý Lan nh m t b c ngo t c a haiữ ủ ư ộ ướ ặ ủ
tr ng thái đ c b o b c, ch che và ph i m t mình b c đi. Vi c ph i b c điạ ượ ả ọ ở ả ộ ướ ệ ả ướ
m t mình trên đo n đ ng còn l i chính là m tộ ạ ườ ạ ộ
cách th hi n tính t l p.ể ệ ự ậ
• Thân bài:
+ Gi i thích: ảT l p là gì? ( nghĩa đen: t đ ng m t mình, không có s giúp đự ậ ự ứ ộ ự ỡ
c a ng i khác. T l p là t mình làm l y m i vi c, không d a vào ng iủ ườ ự ậ ự ấ ọ ệ ự ườ
khác).
Ng i có tính t l p là ng i bi t t lo li u, t o d ng cu c s ng cho mình màườ ự ậ ườ ế ự ệ ạ ự ộ ố
không l i, ph thu c vào m i ng i xung quanh.ỷ ạ ụ ộ ọ ườ
+ Phân tích:
_ T l p là đ c tính c n có đ i v i m i con ng i khi b c vào đ i.ự ậ ứ ầ ố ớ ỗ ườ ướ ờ
_ Trong cu c s ng không ph i lúc nào chúng ta cũng có cha m bên đ dìuộ ố ả ẹ ở ể
d t, giúp đ ta m i khi g p khó khăn. Vì v y, c n ph i t p tính t l p đ cóắ ỡ ỗ ặ ậ ầ ả ậ ự ậ ể
th t mình lo li u cu c đ i b n thân.ể ự ệ ộ ờ ả
_ Ng i có tính t l p s d đ t đ c thành công, đ c m i ng i yêu m n,ườ ự ậ ẽ ễ ạ ượ ượ ọ ườ ế
kính tr ng.ọ
_ D n ch ng.ẫ ứ
+ Phê phán: _ T l p là m t ph m ch t đ kh ng đ nh nhân cách, b n lĩnh vàự ậ ộ ẩ ấ ể ẳ ị ả
kh năng c a m t con ng i. Ch bi t d a d m vào ng i khác s tr thànhả ủ ộ ườ ỉ ế ự ẫ ườ ẽ ở
m t gánh n ng cho ng i thân và cu c s ng s tr nên vô nghĩa. Nh ng ng iộ ặ ườ ộ ố ẽ ở ữ ườ
không có tính t l p, c d a vào ng i khác thì khó có đ c thành công th tự ậ ứ ự ườ ượ ậ
s . Cho nên ngay c trong th gi i đ ng v t, có nh ng con thú đã bi t s ng tự ả ế ớ ộ ậ ữ ế ố ự
l p sau vài tháng tu i.ậ ổ
+ M r ng:ở ộ t l p không có nghĩa là t tách mình ra kh i c ng đ ng. Cóự ậ ự ỏ ộ ồ
nh ng vi c chúng ta ph i bi t đoàn k t và d a vào đ ng lo i đ t o nên s cữ ệ ả ế ế ự ồ ạ ể ạ ứ
m nh t ng h p.ạ ổ ợ
+ Liên h b n thân:ệ ả c n ph i rèn luy n kh năng t l p m t cách b n b , đ uầ ả ệ ả ự ậ ộ ề ỉ ề
đ n. Đ có th t l p, b n thân m i ng i ph i có s n l c, c g ng và ý chíặ ể ể ự ậ ả ỗ ườ ả ự ỗ ự ố ắ
m nh m đ v n lên, v t qua th thách, khó khăn, đ trau d i, rèn luy nạ ẽ ể ươ ượ ử ể ồ ệ
năng l c, ph m ch t.ự ẩ ấ
• K t bài:ế
N u m i ng i đ u bi t s ng t l p k t h p v i tinh th n đoàn k t, t ng trế ọ ườ ề ế ố ự ậ ế ợ ớ ầ ế ươ ợ
l n nhau thì xã h i s tr nên t t đ p h n và cu c s ng m i ng i s đ cẫ ộ ẽ ở ố ẹ ơ ộ ố ỗ ườ ẽ ượ
h nh phúc.ạ
Câu 4:
Đây là câu ngh lu n văn h c yêu c u trình bày c m nh n v m t n i dungị ậ ọ ầ ả ậ ề ộ ộ
trong m t đo n th . Bài vi t c n đáp ng yêu c u c a vi c vi t m t bài vănộ ạ ơ ế ầ ứ ầ ủ ệ ế ộ
ngh lu n văn h c v i đ y đ b c c có 3 ph n. Bài vi t cũng c n th hi n kị ậ ọ ớ ầ ủ ố ụ ầ ế ầ ể ệ ỹ
năng c m th và phân tích m t đo n th đ nói lên c m nh n c a mình vả ụ ộ ạ ơ ể ả ậ ủ ề
đo n th y. Thí sinh có th có nh ng cách trình bày khác nhau. Sau đây là m tạ ơ ấ ể ữ ộ
s g i ý:ố ợ
- Gi i thi u vài nét v Nguy n Du và tác ph m Đo n tr ng tân thanh (truy nớ ệ ề ễ ẩ ạ ườ ệ
Ki u).ề
- Gi i thi u đo n th đ c d n trong đ bài.ớ ệ ạ ơ ượ ẫ ề
- Gi i thi u v trí c a đo n th : 10 câu không liên ti p trong đo n trích C nhớ ệ ị ủ ạ ơ ế ạ ả
ngày
xuân thu c ph n đ u c a tác ph m truy n Ki u. Đo n th miêu t c nh mùaộ ầ ầ ủ ẩ ệ ề ạ ơ ả ả
xuân trong ngày h i Đ p Thanh.ộ ạ
- Phân tích đ trình bày c m nh n v c nh mùa xuân trong 4 câu th đ u: đó làể ả ậ ề ả ơ ầ
quang c nh tháng th ba c a mùa xuân v i nét đ p xanh t i, thanh khi t vàả ứ ủ ớ ẹ ươ ế
phóng khoáng c a: c non xanh t n chân tr i, cành lê tr ng đi m m t vài bôngủ ỏ ậ ờ ắ ể ộ
hoa. Chú ý các chi ti t: hình nh con én g i đ n mùa xuân; hình nh c nonế ả ợ ế ả ỏ
xanh t n chân tr i, cành lê tr ng, t “đi m” mang l i s c s ng cho b c tranhậ ờ ắ ừ ể ạ ứ ố ứ
c nh mùa xuân. Thí sinh có th liên h so sánh v i m t vài câu th miêu t vả ể ệ ớ ộ ơ ả ề
mùa xuân (sóng c t i xanh g n đ n tr i – Hàn M c T ; M c gi a dòng sôngỏ ươ ợ ế ờ ặ ử ọ ữ
xanh / M t bông hoa tím bi c – Thanh H i) đ làm n i b t nét đ c đáo trongộ ế ả ể ổ ậ ộ
ngh thu t miêu t c a Nguy n Du.ệ ậ ả ủ ễ
- Phân tích đ trình bày c m nh n v c nh mùa xuân trong 6 câu th cu i c aể ả ậ ề ả ơ ố ủ
đo n th : đó là c nh bu i chi u lúc ch em Thúy Ki u tr v . B c tranh bu iạ ơ ả ổ ề ị ề ở ề ứ ổ
chi u đ c miêu t v i nét đ p d u dàng, thanh nh , nhu m màu tâm tr ng,ề ượ ả ớ ẹ ị ẹ ố ạ
bâng khuâng, xao xuy n mà con ng i th ng có sau m t cu c vui và trongế ườ ườ ộ ộ
m t bu i chi u tà. C nh đ c miêu t b ng bút pháp t c nh ng tình. Thíộ ổ ề ả ượ ả ằ ả ả ụ
sinh c n khai thác nh ng t láy đ c s d ng m t cách khéo léo trong đo nầ ữ ừ ượ ử ụ ộ ạ
th : tà tà, th th n, thanh thanh, nao nao, nho nh . Nh ng t láy nói trên v a cóơ ơ ẩ ỏ ữ ừ ừ
tác d ng miêu t c nh v t, v a g i t i tâm tr ng c a con ng i trong c nhụ ả ả ậ ừ ợ ớ ạ ủ ườ ả
v t. Thí sinh cũng có th liên h so sánh v i m t vài câu th khác (Tr c xómậ ể ệ ớ ộ ơ ướ
sau thôn
t a khói l ng / Bóng chi u man mác có d ng không / Theo h i còi m c trâuự ồ ề ườ ồ ụ
v h t / C tr ng t ng đôi li ng xu ng đ ng – Tr n Nhân Tông) đ làm n iề ế ỏ ắ ừ ệ ố ồ ầ ể ổ
b t nét riêng c a bu i chi u mùa xuân trong 6 câu th này.ậ ủ ổ ề ơ
- Nh n xét đánh giá chung v đo n th ngh thu t, n i dung và ý nghĩa: nghậ ề ạ ơ ở ệ ậ ộ ệ
thu t miêu t đ c s c, h th ng t giàu ch t t o hình; b c tranh mùa xuân đ p,ậ ả ặ ắ ệ ố ừ ấ ạ ứ ẹ
thanh khi t, d u nh và đ y tâm tr ng; th hi n tài năng ngh thu t c aế ị ẹ ầ ạ ể ệ ệ ậ ủ
Nguy n Du.ễ
Tr n H ng Đ ngầ ồ ươ (Tr ng THPT L c H ng – TP.HCM)ườ ạ ồ