SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
KINH NGHIỆM XÂY DỰNG THƯ VIỆN XUẤT
SẮC THEO TIÊU CHUẨN MỚI CỦA BỘ
GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VỀ TIÊU CHUẨN
THƯ VIỆN TRƯỜNG PHỔ THÔNG (BAN
HÀNH KÈM THEO QUYẾT ĐỊNH
01/2003/QĐ/BGD&ĐT NGÀY 02 THÁNG 01
NĂM 2003 CỦA BỘ TRƯỞNG BỘ GIÁO DỤC
VÀ ĐÀO TẠO)
Người thực hiện:
Nguyễn Công Hoàn, Trường THPT Nguyễn Trãi- Biên Hòa- Đồng
Nai.
A. TÓM TẮT ĐỀ TÀI
Thư viện trường THPT Nguyễn Trãi, là một bộ phận trọng yếu không
thể thiếu trong mọi hoạt động giáo dục của nhà trường. Việc tổ chức các
hoạt động thư viện nhằm phát huy vai trò, tác dụng của sách vì sách là một
trong những công cụ thiết yếu và cơ bản của quá trình sư phạm. Hiện nay
đứng trước nhiệm vụ to lớn của công cuộc cải cách giáo dục, nhằm không
ngừng nâng cao chất lượng dạy và học, với phương châm tự học làm chính,
nhà trường rất coi trọng phát triển công tác thư viện. Thư viện trường trang
bị đầy đủ sách giáo khoa, sách giáo viên cho hoạt động giáo dục, tổ chức tốt
kho sách tham khảo rất cần thiết trong việc nâng cao chất lượng học tập,
nâng cao tỉ lệ học sinh khá giỏi. Sách chuyên đề, khu vực tùng thư phong
phú, nhằm phục vụ tốt nhất cho bạn đọc trong các kỳ thi học sinh giỏi, thi
máy tính bỏ túi, thi tìm hiểu về truyền thống Đoàn TNCS Hồ Chí Minh, thi
tìm hiểu về lịch sử Quân đội nhân dân Việt Nam…Thư viện đã nối mạng
internet, có máy vi tính, máy in để làm công tác quản lý. Số lượt bạn đọc
trong các năm học tăng đáng kể. Thư viện trường trang bị một tủ sách pháp
luật các đầu sách luật cập nhật, xây dựng tủ sách đạo đức, tủ sách lịch
sử…Hàng năm nhà trường chi tiền cho thư viện để mua thêm sách tham
khảo mới bổ sung, đặc biệt trường chú trọng nguồn xã hội hóa giáo dục,
nhằm trang bị sách, cơ sở vật chất cho thư viện ngày một khang trang hơn.
Từ đây đã phát huy nội lực của học sinh trong học tập, hình thành thói quen
đọc sách để các em bước lên bậc học cao hơn; hình thành ý thức tự học suốt
đời của mỗi con người. Hình thành nền văn hóa đọc giúp cho mỗi cá nhân có
một cuộc sống trí tuệ, đẹp đẽ, ý nghĩa, hạnh phúc và hài hòa.
B. GIỚI THIỆU
Năm học 2011-2012 Thư viện Trường THPT Nguyễn Trãi đã được
công nhận Thư viện xuất sắc theo Quyết định: 512/QĐ-SGDĐT ngày 17
tháng 07 năm 2011 của Sở Gáo dục và Đào tạo tỉnh Đồng Nai. Bám sát theo
5 tiêu chuẩn mới của Bộ Giáo Dục và Đào Tạo về tiêu chuẩn thư viện trường
phổ thông (Ban hành kèm theo Quyết định 01/2003/QĐ/BGD&ĐT ngày 02
tháng 01 năm 2003 của Bộ trưởng Bộ Giáo Dục và Đào Tạo) là công việc có
tính định hướng pháp lý cho thư viện trường học. Thư viện nhà trường đã
thực hiện tốt nhiệm vụ mà Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành và còn phát
triển tốt hơn để phục vụ dạy và học. Từ khoa học cho đến thực tiễn minh
chứng một điều: Thư viện đạt chuẩn sẽ tốt hơn thư viện chưa đạt chuẩn, thư
viện xuất sắc sẽ tốt hơn nhiều thư viện đạt tiêu chuẩn tiên tiến. Qua công tác
trực tiếp trong thư viện tôi đúc rút ra những kinh nghiệm tuy còn ít ỏi nhưng
đáng trân trọng và qúi giá biết bao : đó là cả một chu trình tổ chức khép kín,
khoa học, cần mẫn của người cán bộ thư viện.
C. NỘI DUNG KHOA HỌC ĐỀ TÀI THỰC TẾ
Đứng trước thực trạng và yêu cầu hiện nay là làm thế nào để tổ chức tốt
hoạt thư viện trường học, sự góp sức của thư viện cho giáo dục là bao nhiêu?
Vị trí của thư viện ở đâu trong cấp quản lý nhà trường! phổ biến rộng rãi
những kinh nghiệm tốt trong công tác thư viện là việc làm rất hữu ích. Nền
giáo dục tiên tiến không thế thiếu thư viện xuất sắc.
I. GIẢI PHÁP THAY THẾ
Giải pháp thay thế: Sau những năm Thư viện Trường THPT Nguyễn
Trãi đạt danh hiệu Thư viện tiên tiến hoạt động có hiệu quả, tôi tiếp tục xây
dựng Thư viện xuất sắc vì hiệu quả chắc chắn sẽ cao hơn nhiều về 5 tiêu
chuẩn.
Thực hiện mục tiêu của nhiệm vụ năm học, trường THPT Nguyễn Trãi
đã coi trọng việc đẩy nhanh tiến độ xây dựng thư viện trường học từ thư viện
tiên tiến lên xuất sắc: Bởi vì nhà trường đã xác định việc giảng dạy, học tập
của giáo viên- học sinh trong giai đoạn hiện nay, một trong những giải pháp
tốt nhất để nâng cao chất lượng dạy- học là nhất thiết phải đẩy nhanh tiến độ
xây dựng thư viện xuất sắc.
II. LỰA CHỌN THIẾT KẾ
Lựa chọn thiết kế: Sau khi đã xác định mục tiêu xây dựng thư viện
xuất sắc là hướng đi đúng để nâng cao chất lượng phục vụ bạn đọc; nhà
trường chỉ đạo tập trung mọi nguồn lực cho thư viện, tôi trực tiếp thiết kế,
thi công dựa vào 5 tiêu chuẩn 01: Thư viện xuất sắc.
1. Sách báo và tạp chí
Tổng số sách, tài liệu trong thư viện 11833 bản
a) Sách giáo khoa : 1631 bản.
- Khối 10 : 523 bản.
- Khối 11 : 421 bản.
- Khối 12 : 687 bản.
100% học sinh có đầy đủ sách giáo khoa để học tập.
b) Sách nghiệp vụ giáo viên :
- Tổng số : 645 bản.
- 300 bản sách bồi dưỡng về nghiệp vụ sư phạm, văn bản liên quan đến
ngành giáo dục.
- Tài liệu chuyên đề, bồi dưỡng thường xuyên : 207 bản.
100% giáo viên có đầy đủ sách giáo khoa, sách giáo viên để lên lớp.
c) Sách tham khảo : tổng số 9557 bản.
- Trung bình : 6,8 bản sách tham khảo/ 1 học sinh.
- Năm học 2011-2012 thư viện mua thêm 280 cuốn sách mới với tổng kinh
phí trên 11 triệu đồng, chủ yếu là sách giải bài tập môn Toán, Lý, Hóa, Sinh,
SƠ ĐỒ PHÁT TRIỂN KHO SÁCH TK
0
2000
4000
6000
8000
10000
12000
Năm học
2008-
2009
Năm học
2009-
2010
Năm học
2010-
2011
Năm học
2011-
2012
Giáo khoa
Tham khảo
Đĩa CD-ROM
Ngữ văn, Anh…Sách ôn tập, đề thi trắc nghiệm các môn học..vvv. Chính vì
vậy mà kho sách của trường rất phong phú, nhiều về số lượng, tốt về nội
dung, sát thực với chương trình học...
- Kho sách đầy đủ về chủng loại. Sách khoa học xã hội, sách khoa học tự
nhiên, từ điển tra cứu, sách viết về các ngày lễ lớn..vvv.
- Trong đó có 3612 sách ban Khoa học Tự nhiên, 3284 sách ban Khoa học
Xã hội, 713 sách ban Khoa học Kỹ thuật, 1948 loại sách khác.
Sơ đồ phát triển kho sách thư viện THPT Nguyễn Trãi qua các năm học
Kho sách Năm học
2008-2009
Năm học
2009-2010
Năm học
2010-2011
Năm học
2011-2012
Giáo khoa 750 bản 890 bản 1079 bản 1631 bản
Tham khảo 6200 bản 79050 bản 8563 bản 9557 bản
Đĩa CD-ROM 12 cái 30 cái 76 cái 190 cái
d) Báo và tạp chí :
- Thư viện đặt báo Nhân dân, báo Giáo dục & Thời đại, báo Đồng Nai, Tài
hoa trẻ cho giáo viên và học sinh đọc hằng ngày ở thư viện.
- Ngày 20-11, hằng năm các lớp đều ra được báo tường của lớp mình, hình
thức đẹp, nội dung phong phú, ca ngợi nghề, ca ngợi thầy cô, viết về những
kỉ niệm sâu sắc dưới mái trường …
2. Cơ sở vật chất
Phòng đọc :
- Tổng diện tích phòng đọc : 80 m2, đủ chỗ cho 30 giáo viên, 40 học sinh
ngồi đọc.
- 6 bàn đọc, trang bị 40 ghế.
- Đủ ánh sáng, trang bị 3 quạt trần.
- Có bảng nội quy, bảng hương dẫn sử dụng mục lục, hệ thống danh mục
sách thư viện, sổ mục lục, tủ mục lục chữ cái vv..
- Tủ sách pháp luật : 1
- Tủ sách đạo đức: 1
- Tủ sách công đoàn: 1
- Khẩu hiệu, sơ đồ phát triển kho sách và thống kê bạn đọc.
Kho sách
- Tổng diện tích kho sách : 40 m2.
- Kho sách chia làm 3 khu vực chính : kho để sách giáo khoa, kho để sách
giáo viện nghiệp vụ, kho sách tham khảo thuận tiện cho việc cấp phát phục
vụ đọc.
- Gồm 14 giá đựng sách, 1 tủ trưng bày sách, 1 tủ đựng tài liệu, trang bị bàn
ghế đầy đủ cho cán bộ thư viện làm việc.
- Thư viện được trang bị máy vi tính nối mạng Internet, áp dụng vi tính vào
quản lí sách đạt hiệu suất cao, 2 máy vi tính nối mạng Internet đặt ở phòng
giáo viên cho cán bộ, giáo viên, nhân viên nhà trường tra cứu tài liệu nâng
cao rất nhiều hiệu quả công tác.
3. Công tác nghiệp vụ
- Đầy đủ 6 loại sổ sách thư viện do Bộ GD&ĐT quy định.
- Sách báo trong thư viện được đăng kí vào sổ đúng nghiệp vụ của ngành.
- Ấn phẩm trong thư viện được phân loại, lên phích, in thành danh mục cho
bạn đọc tra cứu.
- Sách tham khảo, giáo viên nghiệp vụ xếp giá theo số cá biệt, sách giáo
khoa xếp giá theo môn loại, khối lớp để dễ bề cấp phát và quản lí.
- Có tủ phích, phích được mô tả theo tên tác giả và tên ấn phẩm, xếp theo
mục lục chữ cái. Có bảng hướng dẫn sử dụng mục lục.
a) Vào chương trình “Đăng kí ấn phẩm” :
Sách báo mua về, trước khi nhập kho phải đăng ký sổ sách kịp thời, theo
mẫu của ngành để lưu trữ, theo dõi chất lượng, làm kế hoạch bổ sung cho
năm học tới, để biết được sự phát triển của kho sách và định ra hướng phục
vụ bạn đọc. Đây là cơ sở pháp lệnh không thể thiếu được trong thư viện
trường học; gồm các sổ sách sau:
Vào sổ đăng ký tổng quát : sách tham khảo, sách giáo viên phải đang kí
đầy đủ cột mục, có tổng cộng hằng năm, chính xác, đối chiếu với sách báo
thực có ở kho sách.
Vào sổ đăng kí cá biệt : phần này mất rất nhiều thời gian, nhưng phải làm
tốt khâu này mới có dữ liệu, cơ sở phục vụ bạn đọc. Để có cơ sở xếp sách