Đ bài: Lòng nhân ái c a Th ch Lam qua truy n ng n Hai đa trề ủ ạ ệ ắ ứ ẻ
Bài làm
Th ch Lam (1910 - 1942) là cây bút có tài nh t trong T l c Văn đoàn. Hàng lo t nh ngạ ấ ự ự ạ ữ
truy n ng n c a ông ghi d u n c a m t t m lòng nhân ái , nh làn gió đu mùa se l nh,ệ ắ ủ ấ ấ ủ ộ ấ ư ầ ạ
th m đm ni m c m thông tr c nh ng s ph n b t h nh, nh ng cu c đi chìm trongấ ẫ ề ả ướ ữ ố ậ ấ ạ ữ ộ ờ
bóng t i. Th p thoáng trong nh ng câu chuy n c a ông bóng hình k ni m c a nh ngố ấ ữ ệ ủ ỷ ệ ủ ữ
ngày tháng đã h n sâu trong ký c tu i th Th ch Lam. Hai đa tr , tác ph m th m đmằ ứ ổ ơ ạ ứ ẻ ẩ ấ ượ
tình ng i, nh minh ch ng tiêu bi u cho m t t m lòng nhân ái.ườ ư ứ ể ộ ấ
Có ng i đã nh n xét, m i truy n ng n Th ch Lam nh m t bài th tr tình. Th L ,ườ ậ ỗ ệ ắ ạ ư ộ ơ ữ ế ữ
m t ng i b n c a ông đã nh n xét: "S th c c a tâm h n mà Th ch Lam di n trong l iộ ườ ạ ủ ậ ự ự ủ ồ ạ ễ ờ
c a văn ch ng ph c t p nhi u hình nhi u v , nh ng bao gi cũng đm th m, cũng nhânủ ươ ứ ạ ề ề ẻ ư ờ ằ ắ
h u, cũng ngh n ngào m t chút l th m kín c a tình th ng". Tình th ng v i con ng iậ ẹ ộ ệ ầ ủ ươ ươ ớ ườ
trong Hai đa tr hình thành trên n n không gian ph huy n nghèo đy bóng t i, v iứ ẻ ề ố ệ ầ ố ớ
nh ng cu c đi l m lũi, v t v m u sinh: m con ch Tí, bác ph Siêu, gia đình bác X m.ữ ộ ờ ầ ấ ả ư ẹ ị ở ẩ
Nh ng nh ng nhân v t đc ông dành cho "chút l th m kín", yêu th ng chân thànhư ữ ậ ượ ệ ầ ươ
nh t có l là hai ch em Liên và An. B i hai đa tr chính là m t m ng đi nghèo túng c aấ ẽ ị ở ứ ẻ ộ ả ờ ủ
hai ch em Th ch Lam t i ph huy n C m Giàng (H i D ng). Th gi i ph huy n hi nị ạ ạ ố ệ ẩ ả ươ ế ớ ố ệ ệ
ra qua góc nhìn tr th ch a đng nh ng bí m t m h . H n ai h t, Th ch Lam hi u rõẻ ơ ứ ự ữ ậ ơ ồ ơ ế ạ ể
tâm tr ng c a nh ng em bé không có tu i th kh c kho i, đau đn th nào, b i đó chínhạ ủ ữ ổ ơ ắ ả ớ ế ở
là nh ng gì nhà văn đã t ng tr i nghi m. T t th y nh ng gì nhà văn đem đn trong câuữ ừ ả ệ ấ ả ữ ế
chuy n không có c t truy n này: không gian đìu hiu ph huy n, th i gian đi d n vào đêmệ ố ệ ố ệ ờ ầ
khuya, đn nh ng kho nh kh c s ng c a Liên và An ch đi chuy n tàu cu i cùng băngế ữ ả ắ ố ủ ờ ợ ế ố
qua ph huy n... mang ý nghĩa thông đi p c a m t t m lòng chân thành : đng bao giố ệ ệ ủ ộ ấ ừ ờ
lãng quên nh ng cu c đi trong bóng t i! Và chính ông là ng i đã kh i d y nh ng ngu nữ ộ ờ ố ườ ơ ậ ữ ồ
sáng l k đ m i ng i đc chúng ta th m thía v đp bình d và sâu s c c a con ng i.ạ ỳ ể ỗ ườ ọ ấ ẻ ẹ ị ắ ủ ườ
Th ch Lam là ng i ý th c rõ h n h t v thiên ch c c a ng i c m bút chân chính trongạ ườ ứ ơ ế ề ứ ủ ườ ầ
l i t a Gió đu mùa: "Văn ch ng không ph i là cách đem đn cho ng i đc s thoát liờ ự ầ ươ ả ế ườ ọ ự
hay s quên. Mà trái l i văn ch ng là m t th khí gi i đc l c và thanh cao mà chúng taự ạ ươ ộ ứ ớ ắ ự
có đ t cáo và thay đi m t cái th gi i gi d i và tàn ác; v a làm cho lòng ng i đcể ố ổ ộ ế ớ ả ố ừ ườ ượ
thêm trong s ch và phong phú h n lên". Quan ni m y đã th hi n trên t ng trang văn,ạ ơ ệ ấ ể ệ ừ
t ng dòng c m xúc Hai đa tr , làm nên ph m ch t hàng đu văn Th ch Lam, làmừ ả ở ứ ẻ ẩ ấ ầ ở ạ
ng i đc đc s ng cùng th gi i c a lòng nhân ái. T m lòng y giúp ông t o d ngườ ọ ượ ố ế ớ ủ ấ ấ ạ ự
đc không khí th m đm tình ng i, đi sâu khai phá nh ng v đp r t ng i và nói lênượ ắ ượ ườ ữ ẻ ẹ ấ ườ
nh ng tâm tình khát v ng con ng i. Ng i đc có d p th m th u nh ng nét đi th ngữ ọ ườ ườ ọ ị ẩ ấ ữ ờ ườ
m t cách tinh t mà n u vô tình chúng ta r t d b qua, trong m t câu chuy n đan xenộ ế ế ấ ễ ỏ ộ ệ
nh ng y u t hi n th c - thi v tr tình, v i nh ng n t ng và c m giác không th phaiữ ế ố ệ ự ị ữ ớ ữ ấ ượ ả ể
m v cu c s ng và con ng i ph huy n.ờ ề ộ ố ườ ố ệ
Đó là cu c s ng đã đc nhà văn tái hi n b ng t t c nh ng n t ng đm nét nh t c aộ ố ượ ệ ằ ấ ả ữ ấ ượ ậ ấ ủ
m t th i dĩ vãng. Không gian đc d ng lên b ng h i t ng giúp ta suy t ng sâu s cộ ờ ượ ự ằ ồ ưở ưở ắ
h n v cu c s ng c a con ng i trong nh ng hoàn c nh đy ám nh bóng t i ph ch pơ ề ộ ố ủ ườ ữ ả ầ ả ố ủ ụ
lên cu c đi. M i m t chi ti t c a ph huy n nh kh i d y bao n i ni m con ng i. Tộ ờ ỗ ộ ế ủ ố ệ ư ơ ậ ỗ ề ườ ừ
m t nh p s ng ch m ch p, n ng n , r i r c m đu v i "ti ng tr ng thu không trên cáiộ ị ố ậ ạ ặ ề ờ ạ ở ầ ớ ế ố
chòi c a huy n nh t ng ti ng m t vang ra đ g i bu i chi u", m t c m giác l ng bu nủ ệ ỏ ừ ế ộ ể ọ ổ ề ộ ả ắ ồ
c tăng d n cùng âm thanh " ch nhái" đn "ti ng mu i vo ve". S yên tĩnh không đem l iứ ầ ế ế ế ỗ ự ạ
c m giác êm cho lòng ng i mà ti p li n đó là nh ng hình nh hi n lên qua ánh nhìnả ả ườ ế ề ữ ả ệ
c a cô bé Liên, m t đôi m t đy bóng t i. "Cái gi kh c c a ngày tàn" cũng m ra nh ngủ ộ ắ ầ ố ờ ắ ủ ở ữ
cu c đi tàn héo.ộ ờ
Nh ng cu c đi y th p thoáng trong quang c nh ch vãn: "Ch h p gi a ph vãn t lâu.ữ ộ ờ ấ ấ ả ợ ợ ọ ữ ố ừ
Ng i v h t và ti ng n ào cũng m t", "m y đa tr con nhà nghèo ven ch cúi lomườ ề ế ế ồ ấ ấ ứ ẻ ở ợ
khom trên m t đt đi l i tìm tòi. Chúng nh t nh nh thanh n a, thanh tre, hay b t c cái gìặ ấ ạ ặ ạ ứ ấ ứ
có th dùng đc c a các ng i bán hàng đ l i". Nh ng nét phác h a đn s y làmể ượ ủ ườ ể ạ ữ ọ ơ ơ ấ
tăng nét hi n th c đi n hình c a ph huy n. Nh ng chi ti t y không ch ch ng t năngệ ự ể ủ ố ệ ữ ế ấ ỉ ứ ỏ
l c quan sát tinh t ng c a nhà văn mà còn c t nghĩa c th cho đ nh y c m c a m tự ườ ủ ắ ụ ể ộ ạ ả ủ ộ
tâm h n không b qua b t c m t bi u hi n nh nh t bình th ng c a cu c s ng đ tồ ỏ ấ ứ ộ ể ệ ỏ ặ ườ ủ ộ ố ể ừ
đó kh i ln nh ng liên t ng v thân ph n con ng i. Đ r i, ông h ng s quan tâm c aơ ữ ưở ề ậ ườ ể ồ ướ ự ủ
ng i đc v nh ng s ph n c th : m con ch Tý ngày đi mò cua b t tép, t i d n hàngườ ọ ề ữ ố ậ ụ ể ẹ ị ắ ố ọ
n c, chi u nào cũng th , theo m t chu k đu đn "t ch p t i cho đn đêm", m t bàướ ề ế ộ ỳ ề ặ ừ ậ ố ế ộ
c Thy n a điên n a t nh thoáng hi n nh ng khó quên, m t gánh ph bác Siêu v i ch mụ ử ử ỉ ệ ư ộ ở ớ ấ
l a nh và vàng hi n lên t đêm t i, m t gia đình bác X m... nh ng con ng i y đã tôử ỏ ệ ừ ố ộ ẩ ữ ườ ấ
đm cu c s ng ph huy n v đêm, hoà cùng gian hàng t p hoá c a ch em Liên và An.ậ ộ ố ố ệ ề ạ ủ ị
Cu c s ng y chìm trong bóng t i, m đm và bu n t . Ánh sáng c b l n át d n. Th chộ ố ấ ố ả ạ ồ ẻ ứ ị ấ ầ ạ
Lam đã xây d ng b c tranh ph huy n b ng th pháp đi l p ánh sáng và bóng t i r tự ứ ố ệ ằ ủ ố ậ ố ấ
quen thu c c a ch nghĩa lãng m n. Nh ng ngôn ng giàu s c g i c a nhà văn đã đemộ ủ ủ ạ ữ ữ ứ ợ ủ
đn ý nghĩa hi n th c đm nét cho tác ph m. Ánh sáng và Bóng t i không ph i là nh ng ýế ệ ự ậ ẩ ố ả ữ
ni m t ng tr ng trong văn Th ch Lam mà hi n hình c th trong t ng khung c nh , t ngệ ượ ư ạ ệ ụ ể ừ ả ừ
m nh đi, n ch a nh ng xung đt ng m ng m c a cu c s ng t ng nh bình l ng.ả ờ ẩ ứ ữ ộ ấ ầ ủ ộ ố ưở ư ặ
Vi t v bóng t i, nh ng th c ch t nhà văn mu n h ng ng i đc v ánh sáng. Ôngế ề ố ư ự ấ ố ướ ườ ọ ề
dùng ánh sáng đ soi t t ng bí n c a tâm h n con ng i. n t ng v bóng t i, ánhể ỏ ừ ẩ ủ ồ ườ Ấ ượ ề ố
sáng g n v i c m nh n c a m t cô bé Liên - bóng dáng ng i ch thân yêu c a chính tácắ ớ ả ậ ủ ộ ườ ị ủ
gi , d n d t ng i đc khám phá nh ng góc khu t c a tâm h n con ng i phong phú vàả ẫ ắ ườ ọ ữ ấ ủ ồ ườ
sâu s c. Thông qua đó, nhà văn cũng nói lên đy đ s thông c m th ng yêu đi v i conắ ầ ủ ự ả ươ ố ớ
ng i bé nh .ườ ỏ