Luận án Tiến sĩ: Giáo dục ngôn ngữ toán học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua trải nghiệm

Nghiên cứu này khám phá tầm quan trọng của giáo dục ngôn ngữ toán học (NNTH) cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua phương pháp trải nghiệm. Trong bối cảnh hiện đại, ngôn ngữ toán học không chỉ là công cụ diễn đạt mà còn là nền tảng cốt lõi cho sự phát triển tư duy logic và khả năng giải quyết vấn đề. Thực trạng giáo dục hiện nay thường tập trung vào truyền thụ kiến thức mà ít tạo cơ hội cho trẻ ứng dụng NNTH trong các tình huống thực tiễn, dẫn đến hạn chế trong khả năng diễn đạt và tư duy phản biện. Do đó, việc đổi mới phương pháp giáo dục, đặc biệt là tích hợp trải nghiệm nhằm nâng cao NNTH, trở thành một yêu cầu cấp thiết để chuẩn bị cho trẻ sẵn sàng bước vào cấp tiểu học và phát triển toàn diện.

Giáo viên mầm non, cán bộ quản lý giáo dục mầm non, các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục học, ngôn ngữ học và toán học, và phụ huynh có con trong độ tuổi 5-6.

Luận án tập trung vào việc đề xuất và kiểm chứng các biện pháp nhằm nâng cao giáo dục ngôn ngữ toán học (NNTH) cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trải nghiệm. Nghiên cứu khởi đầu bằng việc hệ thống hóa các vấn đề lí luận về NNTH và phương pháp giáo dục qua trải nghiệm, nhấn mạnh bản chất của NNTH như một hệ thống biểu đạt lời nói, kí hiệu và hành động. Tác giả đã tiến hành khảo sát thực trạng về kĩ năng NNTH của trẻ và nhận thức của giáo viên, đồng thời đánh giá hiệu quả của các phương pháp giáo dục hiện hành. Về phương pháp luận, nghiên cứu áp dụng các tiếp cận phát triển, giáo dục qua trải nghiệm, thực tiễn, hoạt động và cá nhân. Các phương pháp nghiên cứu bao gồm điều tra bằng bảng hỏi đối với giáo viên và phụ huynh, quan sát hoạt động, phỏng vấn bán cấu trúc và phân tích sản phẩm hoạt động của trẻ. Đặc biệt, nghiên cứu sử dụng thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả của các biện pháp đề xuất. Các biện pháp chính được đưa ra bao gồm: thiết kế môi trường giàu NNTH, khai thác tình huống giàu cơ hội trải nghiệm ngôn ngữ toán học, khuyến khích trẻ tương tác bằng ngôn ngữ toán học, tạo cơ hội cho trẻ vận dụng NNTH trong hoạt động sinh hoạt hàng ngày, và phối hợp chặt chẽ với gia đình. Luận án khẳng định rằng việc áp dụng đồng bộ các biện pháp này sẽ cải thiện đáng kể kĩ năng ngôn ngữ toán học của trẻ, góp phần thúc đẩy tư duy toán học, tư duy ngôn ngữ và chuẩn bị tốt nhất cho giai đoạn chuyển cấp. Nghiên cứu này đóng góp vào lý thuyết và thực tiễn giáo dục mầm non, cung cấp tài liệu hướng dẫn cho giáo viên và phụ huynh.