ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LƯU VĂN THÔNG
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 9 14 01 14
HÀ NỘI - 2025
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
LƯU VĂN THÔNG
PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Ở CÁC TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THÀNH PHỐ HÀ NỘI
THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC
LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ GIÁO DỤC
CHUYÊN NGÀNH: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số: 9 14 01 14
Người hướng dẫn khoa học: 1. PGS.TS. Phạm Văn Thuần
2. PGS.TS. Nguyễn Xuân Thức
HÀ NỘI - 2025
i
MỤC LỤC
DANH MỤC BẢNG BIỂU .................................................................................... vi
DANH MỤC HÌNH ẢNH ...................................................................................... ix
DANH MỤC BIỂU ĐỒ .......................................................................................... x
LỜI CẢM ƠN ....................................................................................................... 2
MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 3
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................. 3
2. Mục đích nghiên cứu ........................................................................................... 5
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu...................................................................... 5
4. Câu hỏi nghiên cứu .............................................................................................. 5
5. Giả thuyết khoa học ............................................................................................. 6
6. Nhiệm vụ nghiên cứu ........................................................................................... 6
7. Giới hạn phạm vi nghiên cứu ............................................................................... 6
8. Luận điểm bảo vệ ................................................................................................ 7
9. Đóng góp mới của luận án ................................................................................... 7
10. Các cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu ................................................... 8
11. Cấu trúc luận án ............................................................................................... 10
CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MÔN
KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN
NĂNG LỰC .......................................................................................................... 11
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề ......................................................................... 11
1.1.1. Các nghiên cứu về đội ngũ giáo viên............................................................ 11
1.1.2. Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên ............................................ 19
1.1.3. Các nghiên cứu về giáo viên môn Khoa học tự nhiên và phát triển đội ngũ
giáo viên môn Khoa học tự nhiên .......................................................................... 31
1.1.4. Đánh giá các nghiên cứu đi trước và xác định các nội dung cần giải quyết của
luận án ................................................................................................................... 34
1.2. Đội ngũ giáo viên môn KHTN theo chương trình giáo dục giáo dục phổ thông .... 35
1.2.1. Một số khái niệm ......................................................................................... 35
ii
1.2.2. Cơ sở khoa học xác định khung năng lực giáo viên môn Khoa học tự nhiên
đáp ứng yêu cầu thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 ......................... 40
1.3. Phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên theo tiếp cận quản trị
nguồn nhân lực và tiếp cận năng lực ...................................................................... 54
1.3.1. Khái niệm phát triển nguồn nhân lực, phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa
học tự nhiên theo tiếp cận năng lực ........................................................................ 54
1.3.2. Phân cấp quản lý trong phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự
nhiên ..................................................................................................................... 56
1.3.3. Các mô hình quản trị nguồn nhân lực và lựa chọn mô hình phát triển đội ngũ
giáo viên môn Khoa học tự nhiên theo tiếp cận năng lực ....................................... 58
1.3.4. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên theo tiếp cận
quản trị nguồn nhân lực và tiếp cận năng lực ......................................................... 66
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên
theo tiếp cận năng lực ............................................................................................ 79
1.4.1. Các yếu tố khách quan ................................................................................. 79
1.4.2. Các yếu tố chủ quan ..................................................................................... 82
KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 ...................................................................................... 85
CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN MÔN
KHOA HỌC TỰ NHIÊN Ở CÁC TRƯỜNG THCS THÀNH PHỐ HÀ NỘI THEO
TIẾP CẬN NĂNG LỰC ....................................................................................... 87
2.1. Kinh nghiệm quốc tế về phát triển đội ngũ giáo viên và giáo viên môn Khoa
học tự nhiên theo tiếp cận năng lực ........................................................................ 87
2.1.1. Kinh nghiệm quốc tế .................................................................................... 87
2.1.2. Kinh nghiệm tại một số trường trung học cơ sở ở Việt Nam ........................ 92
2.1.3. Bài học kinh nghiệm với Việt Nam .............................................................. 92
2.2. Khái quát về giáo dục Trung học cơ sở thành phố Hà Nội .............................. 93
2.2.1 Khái quát về giáo dục trung học cơ sở Thành phố Hà Nội............................. 94
2.2.2. Khái quát về công tác phát triển đội ngũ giáo viên và cán bộ quản lý giáo dục
.............................................................................................................................. 96
iii
2.3. Tổ chức khảo sát thực tiễn .............................................................................. 98
2.3.1. Mục đích khảo sát ........................................................................................ 98
2.3.2. Nội dung khảo sát ........................................................................................ 98
2.3.3. Phương pháp khảo sát, tiêu chí, cách cho điểm và chuẩn đánh giá ............... 99
2.3.4. Mẫu và địa bàn khảo sát ............................................................................. 100
2.4. Thực trạng đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên ở các trường Trung học
cơ sở thành phố Hà Nội. ...................................................................................... 101
2.4.1. Số lượng .................................................................................................... 101
2.4.2. Cơ cấu ....................................................................................................... 102
2.4.3. Chất lượng (phẩm chất, năng lực nghề nghiệp) .......................................... 106
2.5. Thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên trong các
trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội ........................................................... 117
2.5.1. Thực trạng lập kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên
trong các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội............................................ 117
2.5.3. Thực trạng sử dụng đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên trong các
trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội ........................................................... 124
2.5.4. Thực trạng tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giáo viên môn KHTN trong các trường
THCS thành phố Hà Nội...................................................................................... 128
2.5.5. Thực trạng đánh giá đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên trong các
trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội ........................................................... 134
2.5.6. Thực trạng tạo động lực và xây dựng môi trường làm việc cho đội ngũ giáo
viên môn Khoa học tự nhiên trong các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội138
2.6. Thực trạng yếu tố tác động đến phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự
nhiên tại các trường Trung học cơ sở thành phố Hà Nội ...................................... 144
2.6.1. Thực trạng mức độ tác động của các yếu tố khách quan ............................. 144
2.6.2. Thực trạng mức độ tác động của các yếu tố chủ quan thuộc về nhà trường
trung học cơ sở .................................................................................................... 146
2.7. Đánh giá thực trạng phát triển đội ngũ giáo viên môn Khoa học tự nhiên trong
bối cảnh thực hiện chương trình giáo dục phổ thông hiện nay.............................. 149
