Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Mô hình thư viện số dùng chung cho thư viện đại học Việt Nam

Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ của giáo dục đại học, các thư viện đại học Việt Nam đối mặt với thách thức lớn từ sự bùng nổ dữ liệu, nhu cầu đa dạng của người dùng, cùng với hạn chế về tài chính và hạ tầng. Hợp tác, liên thông và chia sẻ tài nguyên thông tin số được xem là xu thế tất yếu để tối ưu nguồn lực và nâng cao chất lượng phục vụ. Tuy nhiên, các mô hình thư viện số dùng chung hiện có vẫn còn phân tán, thiếu sự phối hợp chặt chẽ, chuẩn dữ liệu thống nhất và công cụ tìm kiếm hiệu quả. Nhận diện khoảng trống này, nghiên cứu đặt mục tiêu xây dựng một mô hình thư viện số dùng chung thống nhất, đồng bộ và bền vững, nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dùng và thúc đẩy hội nhập quốc tế cho giáo dục đại học Việt Nam.

Các nhà quản lý thư viện đại học, lãnh đạo các cơ sở giáo dục đại học, nhà hoạch định chính sách trong lĩnh vực thông tin - thư viện và giáo dục, cùng các nhà nghiên cứu khoa học thông tin.

Luận án này tập trung đề xuất một mô hình thư viện số dùng chung toàn diện cho các thư viện đại học Việt Nam, nhằm giải quyết những hạn chế hiện tại trong hoạt động độc lập và thiếu liên kết. Nghiên cứu đi sâu vào cơ sở lý luận và thực tiễn về thư viện số, các mô hình thư viện số dùng chung trên thế giới và tại Việt Nam, đồng thời đánh giá thực trạng triển khai từ năm 2017 đến 2024. Phương pháp nghiên cứu kết hợp định tính và định lượng để hệ thống hóa khái niệm, phân tích đặc điểm, chức năng và nguyên tắc hoạt động của các mô hình, cũng như xác định các yếu tố then chốt đảm bảo sự sẵn sàng và hiệu quả khi tham gia mô hình. Giá trị ứng dụng của nghiên cứu thể hiện qua việc đề xuất một mô hình lý thuyết và các giải pháp thực thi theo từng giai đoạn cụ thể, bao gồm dự toán chi phí, hệ thống tiêu chí tham gia, triển khai và đánh giá. Mô hình này không chỉ tối ưu hóa việc chia sẻ tài nguyên thông tin số, tiết kiệm chi phí vận hành mà còn thúc đẩy văn hóa học thuật mở và nâng cao chất lượng phục vụ giáo dục đại học trong kỷ nguyên số. Đây là đóng góp quan trọng, cung cấp cái nhìn toàn diện và định hướng thiết thực cho các cơ quan quản lý, lãnh đạo trường đại học và cộng đồng nghiên cứu, góp phần xây dựng một hệ thống thư viện đại học liên thông và bền vững.