Tóm tắt Luận án Tiến sĩ: Giáo dục ngôn ngữ toán học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua trải nghiệm

Ngôn ngữ toán học (NNTH) đóng vai trò trung tâm trong việc hình thành tư duy logic và phản ánh nhận thức toán học ở trẻ mẫu giáo. Việc trang bị NNTH không chỉ là bổ sung từ vựng mà còn là nền tảng thiết yếu để phát triển năng lực tư duy, khả năng khái quát hóa và vận dụng kiến thức toán học vào thực tiễn, chuẩn bị cho giai đoạn tiểu học. Mặc dù chương trình Giáo dục Mầm non (GDMN) hiện hành nhấn mạnh phát triển toàn diện, bao gồm cả năng lực tư duy toán học và giao tiếp, thực tiễn cho thấy giáo viên thường chỉ tập trung truyền thụ kiến thức mà chưa tạo đủ cơ hội cho trẻ ứng dụng và diễn đạt suy nghĩ một cách rõ ràng, logic. Khoảng cách này làm giảm hiệu quả giáo dục, đòi hỏi một phương pháp tiếp cận mới. Vì vậy, nghiên cứu này tập trung vào việc giáo dục ngôn ngữ toán học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi thông qua trải nghiệm.

Giáo viên mầm non, cán bộ quản lý giáo dục mầm non, nghiên cứu sinh, và các nhà nghiên cứu trong lĩnh vực giáo dục mầm non.

Luận án "Giáo dục ngôn ngữ toán học cho trẻ mẫu giáo 5-6 tuổi qua trải nghiệm" giải quyết tính cấp thiết của việc phát triển ngôn ngữ toán học (NNTH) cho trẻ mầm non, coi đây là công cụ phản ánh nhận thức và tư duy logic. Nghiên cứu chỉ ra rằng mặc dù NNTH quan trọng, nhưng thực tiễn giáo dục mầm non hiện nay còn hạn chế trong việc tạo điều kiện cho trẻ ứng dụng và diễn đạt toán học bằng lời. Để khắc phục, luận án đề xuất và thực nghiệm phương pháp giáo dục qua trải nghiệm. Phương pháp này tạo bối cảnh tự nhiên, khuyến khích trẻ tích cực tham gia các hoạt động "làm toán", "trò chuyện bằng toán", từ đó phát triển năng lực sử dụng NNTH linh hoạt, chính xác và hiểu ý nghĩa, ứng dụng toán học trong đời sống. Nghiên cứu tập trung vào 4 nhiệm vụ chính: xây dựng cơ sở lý luận về GDNNTH qua trải nghiệm; khảo sát thực trạng NNTH của trẻ 5-6 tuổi; đề xuất biện pháp GDNNTH dựa trên trải nghiệm; và thực nghiệm sư phạm để kiểm chứng tính khả thi và hiệu quả. Luận án đã hệ thống hóa các vấn đề lý luận về NNTH và GDNNTH qua trải nghiệm, thiết kế thang đo mức độ biểu hiện NNTH theo kĩ năng thành phần, đồng thời làm rõ thực trạng và kiểm chứng hiệu quả của biện pháp đề xuất. Kết quả nghiên cứu không chỉ góp phần bổ sung tài liệu hướng dẫn cho giáo viên mầm non về GDNNTH mà còn chuẩn bị tâm thế vững vàng cho trẻ khi chuyển tiếp lên bậc tiểu học, nâng cao chất lượng giáo dục ngôn ngữ và tư duy toán học trong chương trình giáo dục mầm non Việt Nam.