Luận văn Thạc sĩ Xã hội học: Di cư lao động nông thôn - đô thị từ góc độ người ở lại” (Nghiên cứu tại xã Hòa Phú, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên)

Di cư lao động nông thôn – đô thị là một hiện tượng kinh tế - xã hội phổ biến và tất yếu trong quá trình phát triển của nhiều quốc gia, đặc biệt là ở Việt Nam. Xu hướng chuyển dịch lực lượng lao động từ khu vực nông thôn ra thành thị diễn ra mạnh mẽ, tạo nên những tác động sâu rộng đến cả nơi xuất cư và nơi đến. Hiện tượng này không chỉ là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế-xã hội mà còn mang lại những hệ lụy nhất định. Nghiên cứu này tập trung phân tích thực trạng và tác động của di cư lao động nông thôn – đô thị từ góc độ những người ở lại trong hộ gia đình tại xã Hòa Phú, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên, nhằm cung cấp cái nhìn toàn diện và đề xuất các giải pháp nhằm phát huy mặt tích cực và hạn chế những thách thức liên quan.

Các nhà hoạch định chính sách, nghiên cứu sinh, học giả về xã hội học và kinh tế phát triển nông thôn, cùng các tổ chức xã hội và hộ gia đình nông thôn quan tâm đến vấn đề di cư lao động.

Nghiên cứu này khảo sát sâu sắc hiện tượng di cư lao động nông thôn – đô thị từ góc độ những người ở lại trong hộ gia đình, với trường hợp cụ thể tại xã Hòa Phú, huyện Tây Hòa, tỉnh Phú Yên. Luận văn khám phá thực trạng, đặc điểm và xu hướng của lực lượng di cư, đồng thời phân tích những tác động kinh tế-xã hội đa chiều của quá trình này đến đời sống của các hộ gia đình. Về phương pháp, nghiên cứu kết hợp dữ liệu định lượng thu thập từ khảo sát 150 hộ gia đình tại 5 thôn của xã Hòa Phú, cùng với các phỏng vấn sâu chất lượng với người dân và cán bộ địa phương. Các lý thuyết xã hội học như lý thuyết lựa chọn hợp lý, mô hình "lực hút-đẩy" và lý thuyết vốn xã hội được vận dụng để lý giải các động lực và hậu quả của di cư. Kết quả cho thấy, yếu tố kinh tế (thiếu việc làm, thu nhập thấp tại nông thôn) là động lực chính thúc đẩy người trẻ tuổi (18-29 tuổi) di cư, chủ yếu là nam giới trong khu vực này, mặc dù nghiên cứu trước đây thường chỉ ra xu hướng "nữ hóa". Các khoản tiền gửi về từ lao động di cư đóng góp đáng kể vào việc cải thiện mức sống của hộ gia đình ở lại, giúp trang trải chi tiêu hàng ngày, trả nợ, khám chữa bệnh và sửa chữa nhà cửa. Sự đóng góp này còn giúp tăng khả năng tiếp cận dịch vụ y tế và thúc đẩy tham gia các hoạt động vui chơi giải trí cộng đồng. Tuy nhiên, di cư cũng gây ra những thách thức như thiếu hụt lao động mùa vụ, thay đổi phân công lao động gia đình và thiếu người chăm sóc người già, trẻ em. Từ đó, nghiên cứu đề xuất các kiến nghị chính sách nhằm thu hút đầu tư, nâng cao trình độ dân trí và kỹ năng cho lao động nông thôn, cũng như cung cấp thông tin và hỗ trợ pháp lý để đảm bảo an sinh xã hội cho người di cư, đồng thời khuyến khích duy trì gắn kết gia đình.