ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
KHOA VĂN HỌC
NGUYN THU
TÌM HIỂU NHỮNG ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT
TRONG TRUYỆN NGẮN VÀ TIỂU THUYẾT CỦA
NGUYÊN HỒNG TRƯỚC CÁCH MẠNG
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGỮ VĂN
HÀ NỘI - 2004
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
________
________
NGUYỄN THU HÀ
TÌM HIỂU NHỮNG ĐẶC ĐIỂM NGHỆ THUẬT
TRONG TRUYỆN NGẮN VÀ TIỂU THUYẾT
CỦA NGUYÊN HỒNG TRƯỚC CÁCH MẠNG
Chuyên ngành: Văn học Việt Nam
Mã số: 5.04.33
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC NGỮ VĂN
Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS.HÀ VĂN ĐỨC
Ha Noi - 2004
MỤC LỤC
Trang
A. PHẦN MỞ ĐẦU 1
B. NỘI DUNG
CHƯƠNG I
NGUYÊN HỒNG - NHÀ VĂN CỦA LÒNG THƯƠNG CẢM THỐNG THIẾT ĐỐI
VỚI CON NGƯI.
1.1. Chủ nghĩa nhân đạo - Cảm hứng chủ đạo trong sáng
tác của Nguyên Hồng. 13
1.1.1. Nguyên Hồng viết văn vì lòng thương cảm những
kiếp ngườing khổ. 13
1.1.2. Nguồn gốc cảm hứng thương cảm đối với con người
của Nguyên Hồng. 16
1.2. Thế giới nghệ thuật của Nguyên Hồng. 19
1.2.1. Con đường nghệ thuật nhất quán. 19
1.2.2. Bức tranh xã hộinhân sinh 22
1.2.3. Những nhân vật cùng khổ: 24
1.3. Tình huống gợi lòng thương cảm 26
CHƯƠNG II
NGÒI BÚT HIỆN THỰC GIÀU CHẤT LÃNG MẠN
2.1. Nội dung tình cảm dạt dào sôi nổi: 32
2.1.1. Tấm lòng nồng nhiệt của n văn đối với nhân vật 32
2.1.2. Tình cảm mãnh liệt của kiểu "nhân vật trữ tình mang
vẻ đẹp truyền thống”. 35
2.2. Ngòi bút hiện thực thấm đượm chất thơ. 37
2.2.1. Chất thơ toát lên từ đời sống cần lao: 37
2.2.2. Chất thơ toả ra từ cái nhìn và niềm tin của nhà văn
đối với những người cùng khổ. 39
2.2.3. Chất thơ của bức tranh thiên nhiên miền của biển đầy
nắng vàng và gió lng. 44
CHƯƠNG III
THẾ GIỚI NHÂN VẬT TRONG TRUYỆN NGẮN VÀ TIỂU THUYẾT
NGUYÊN HỒNG TRƯỚC CÁCH MẠNG
3.1. Nhân vật đa dạng 49
3.1.1. Hạng người lưu manh, nghĩa khí mang dáng dấp
anh hùng hảo hán. 49
3.1.2. Nhân vật thuộc tầng lớp lao động nghèo ở thành thị 52
3.1.3. Nhân vật trẻ tui thuộc tầng lớp
tiểu tư sản nghèo. 55
3.2. Nhân vật "Chịu nạn" 56
3.3. Bút pháp xây dựng nhân vật 58
CHƯƠNG IV
NGÔN NGỮ - GIỌNG ĐIỆU
4.1. Giọng điệu sôi nổi, thiết tha và cấu trúc tầng tầng lớp
lớp của lời văn nghệ thuật. 67
4.1.1. Giọng điệu chủ yếu: thương cảm thống thiết, sôi ni. 67
4.1.2. Cấu trúc tầng tầng lớp lớp theo mạch cảm xúc của lời
văn nghệ thuật. 72
4.2 Ngôn ngữ giàu giá trị biểu cảm. 76
4.2.1. Cách sử dụng thành ngữ, thán từ độc đáo gây ấn tượng 78
4.2.2. Ngôn ngữ trần thuật chân thành trong tiểu thuyết tự truyn.
82
C. KẾT LUẬN 88
D. PHỤ LỤC
1. Nguyên Hồng - thân thế và sự nghiệp (1918 - 1982) 94
2. Hai lần về mái nhà xưa của tác giả "Những ngày thơ ấu". 97
-THƯ MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
MỘT SỐ HÌNH ẢNH VỀ CHUYẾN ĐI THĂM GIA ĐÌNH NGUYÊN
HỒNG LẦN THỨ 3
1
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Sự cần thiết của đề tài mục đích nghiên cứu (hay
do chọn đề tài).
Trước Cách mạng, Nguyên Hồng thuộc vào loại hiếm hoi, không nói
duy nhất nước ta, từ trong đám đông người nghèo đói, đau khổ, lầm than
vươn lên thành nhà văn. Ông đi theo dấu chân của nhà văn đại, người mở
đường ca nền văn học hiện thực XHCN trên đất nước Viết: M.Gorki.
Chính vậy, độc giả Việt Nam đã yêu mến gọi Nguyên Hồng là "Gorki của
Việt Nam".
Điều này ng giá trị khẳng định Nguyên Hồng một nhà n lớn,
vị trí quan trọng trong lịch sphát triển của văn học Vit Nam hiện đại.
"Cuộc đời ấy thực sự món quà tặng của lớp người cần lao cho văn học
Việt Nam hiện đại" (Vương Trí Nhàn).
Tuy cuộc đời ca Nguyên Hồng bị khổ sở, cực từ tấm nhưng ông
vẫn u cuộc sống, yêu thiết tha, u say đắm. u tất cả mi biểu hin của
sự sống bằng tất cả m hồn giác quan của mình. Ông nhiệt tâm với cuộc
sống: "Sống hiểu theo cái nghĩa phải viết ra thành sách". (Nguyễn Tuân).
Người ta dễ nhn thấy Nguyên Hồng là con người rất cởi mở, giàu khnăng
giao tiếp với thế giới xung quanh. Hình như trong Nguyên Hồng luôn
những đầy ăm ắp, tn dâng nếu không vợi bớt ra ngoài thì nhà n
không chịu nổi. Nguyên Hồng chen vai giữa mọi người, như mọi người: "Nhà
văn đi đường lẫn vào đám đông. Cái quần nâu, tấm áo cánh mồ hôi muối ăn
đã bạc cả hai vai, chiếc cọ, đôi dép lốp chẳng khác chút nào với màu
sắc, dáng t người đi chợ, người nghỉ quán hàng, người trên đường chứ
không có dáng ưu tư, đăm chiêu... vốn thưng thấy ở nhà văn". (Tô Hoài).
Chính lối sống hồn nhiên, tự do ấy đã ảnh hưởng sâu sắc đến phong
cách văn chương của ông. Ông viết n không nhờ học vấn ông phải sớm
vật lộn cuộc đời từ thuở nhỏ. Ông viết văn nhờ ng khiếu riêng nên n