ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC
NGUYỄN THỊ LAN
THIẾT KẾ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO
CHO HS LỚP 11 TRONG DẠY HỌC TRÍCH ĐOẠN
“VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI” (HỒI V, KỊCH
VŨ NHƯ TÔ
CỦA NGUYỄN HUY TƢỞNG)
LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM NGỮ VĂN
Chuyên ngành: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN NGỮ VĂN)
MÃ SỐ: 8 14 01 11
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS. PHẠM MINH DIỆU
HÀ NỘI – 2017
i
LỜI CẢM ƠN
Tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến PGS.TS. Phạm Minh Diệu – cán bộ
hướng dẫn – đã tận tình chỉ bảo, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện
luận văn.
Tôi cũng xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Bộ môn Ngữ văn,
trường Đại học Giáo dục, ĐHQG Hà Nội; Ban Giám hiệu, tổ Ngữ văn trường
THPT Tống Văn Trân, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định, cùng bạn bè, đồng
nghiệp, người thân đã tạo mọi điều kiện giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực
hiện đề tài.
Hà Nội, tháng 11 năm 2017
Tác giả
Nguyễn Thị Lan
ii
DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
CT
GV
HĐTNST
HS
:
:
:
:
Chương trình
Giáo viên
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo
Học sinh
PPDH
SGK
THCS
THPT
:
:
:
:
Phương pháp dạy học
Sách giáo khoa
Trung học cơ sở
Trung học phổ thông
iii
MỤC LỤC
Lời cảm ơn ......................................................................................................... i
Danh mục chữ viết tắt ....................................................................................... ii
Mục lục ............................................................................................................. iii
Danh mục bảng.................................................................................................. v
Danh mục biểu đồ ............................................................................................ vi
MỞ ĐẦU .......................................................................................................... 1
CHƢƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA ĐỀ TÀI ........... 13
1.1. Cơ sở lí luận ............................................................................................ 13
1.1.1. Khái niệm, đặc điểm của HĐTNST trong trường phổ thông ............... 13
1.1.2. Một số lý thuyết của Tâm lý học và Giáo dục học liên quan đến
HĐTNST ......................................................................................................... 18
1.1.3. Các hình thức tổ chức HĐTNST trong dạy học Ngữ văn ở trường phổ
thông ................................................................................................................ 22
1.1.4. Vài nét về thể loại kịch và vở kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng ... 27
1.2. Cơ sở thực tiễn ........................................................................................ 32
1.2.1. Thực trạng dạy học kịch ở trường phổ thông ........................................ 32
1.2.2. Thực trạng dạy học kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tưởng ............. 34
1.2.3. Thực trạng của việc tổ chức HĐTNST trong dạy học Ngữ văn và dạy
học kịch ........................................................................................................... 36
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1 ............................................................................... 43
CHƢƠNG 2. THIẾT KẾ VÀ TỔ CHỨC HĐTNST TRONG DẠY HỌC
TRÍCH ĐOẠN “VĨNH BIỆT CỬU TRÙNG ĐÀI” (HỒI V, KỊCH VŨ
NHƯ TÔ CỦA NGUYỄN HUY TƢỞNG) .................................................. 44
2.1. Các nguyên tắc thiết kế và tổ chức HĐTNST ...................................... 44
2.1.1. Đảm bảo sự phù hợp ............................................................................. 44
2.1.2. Đảm bảo sự trải nghiệm của HS ........................................................... 45
2.1.3. Đảm bảo môi trường để HS sáng tạo .................................................... 46
2.1.4. Định hướng đánh giá HĐTNST ........................................................... 47
2.2. Thiết kế và tổ chức HĐTNST trong dạy học trích đoạn “Vĩnh biệt
iv
Cửu Trùng Đài”, (hồi V, kịch Vũ Như Tô của Nguyễn Huy Tƣởng) ....... 47
2.2.1. Thiết kế và tổ chức HĐTNST thông qua hình thức đọc kịch bản văn
học ................................................................................................................... 47
2.2.2 Thiết kế và tổ chức HĐTNST bằng hình thức xem kịch có định hướng
trải nghiệm ....................................................................................................... 53
2.2.3. Thiết kế và tổ chức HĐTNST bằng hình thức sân khấu hóa ................ 59
2.2.4. Thiết kế và tổ chức HĐTNST bằng hình thức giao lưu với nghệ sĩ đóng
kịch .................................................................................................................. 63
TIỂU KẾT CHƢƠNG 2 ............................................................................... 73
CHƢƠNG 3. THỰC NGHIỆM ................................................................... 73
3.1. Mô tả thực nghiệm ................................................................................. 74
3.1.1. Mục đích thực nghiệm .......................................................................... 74
3.1.2. Đối tượng, địa bàn và thời gian thực nghiệm ....................................... 74
3.1.3. Nội dung thực nghiệm ........................................................................... 75
3.1.4. Cách thức tiến hành thực nghiệm.......................................................... 75
3.1.5. Cách đánh giá kết quả thực nghiệm ...................................................... 76
3.2. Giáo án thực nghiệm .............................................................................. 76
3.3. Kết quả thực nghiệm .............................................................................. 93
3.3.1. Khảo sát phiếu đánh giá của GV ........................................................... 93
3.3.2. Đánh giá sản phẩm sáng tạo ................................................................. 95
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3 ............................................................................... 99
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .................................................................... 100
TÀI LIỆU THAM KHẢO .......................................................................... 103
PHỤ LỤC ..................................................................................................... 106