ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------
NGUYỄN THỊ HU
THẾ TƢƠNG TÁC NGUYÊN TỬ
VÀ CÁC THAM SỐ NHIỆT ĐỘNG CỦA CÁC TINH THỂ
CẤU TRÚC FCC CÓ CHỨA TẠP CHẤT
TRONG LÝ THUYẾT XAFS
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
Nội - 2014
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC TỰ NHIÊN
---------------
NGUYỄN THỊ HU
THẾ TƢƠNG TÁC NGUYÊN TỬ
VÀ CÁC THAM SỐ NHIỆT ĐỘNG CỦA CÁC TINH THỂ
CẤU TRÚC FCC CÓ CHỨA TẠP CHẤT
TRONG LÝ THUYẾT XAFS
Chuyên ngành: Vật lý lý thuyết và vật lý toán
Mã ngành: 60440103
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC
NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC: GS.TSKH NGUYỄN VĂN HÙNG
Hà Nội - 2014
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan luận văn này là sản phẩm do chính tôi nghiên cứu. Nếu sai tôi
xin hoàn toàn chịu trách nhiệm.
Hà Nội, ngày tháng năm 2014
Học viên
NGUYỄN THỊ HUẾ
LỜI CẢM ƠN
Trƣớc khi trình y bản luận văn y, tôi xin gửi lời biết ơn chân thành
sâu sắc nhất tới GS.TSKH NGUYỄN N HÙNG, ngƣời thầy ớng dẫn tôi vẫn
hằng mến phục nh trọng. Thầy đã luôn tận tình chỉ bảo, hƣớng dẫn, truyền đạt
kinh nghiệm cho chúng tôi. Thầy chính tấm gƣơng cho thế hệ trẻ chúng tôi noi theo.
Tôi đã học đƣợc ở thầy tinh thần say nghiên cứu khoa học, sự cẩn thận, nghiêm túc
trong công việc. Đó những đức tính rất đáng quý cần thiết cho thế hệ các nhà
khoa học trẻ nhƣ chúng tôi.
Tôi xin chân thành cảm ơn các Thầy trong Bộ môn Vật thuyết đã truyền
đạt cho chúng tôi những kiến thức quý báu, trang bị cho chúng tôi những phƣơng pháp
nghiên cứu khoa học tiên tiến cùng một sự tƣ duy sáng tạo độc đáo.
Tôi xin chân thành cảm ơn Ban chủ nhiệm khoa Vật đã tạo điều kiện giúp đỡ
tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành bản luận văn này.
Xin đƣợc gửi lời cảm ơn tới gia đình, bạn cùng những ngƣời thân yêu nhất đã
hết lòng động viên, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua.
Hà Nội, ngày....tháng....năm 2014
Học viên
NGUYỄN THỊ HUẾ
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ......................................................................................................................... - 1 -
CHƢƠNG 1: PHƢƠNG PP XAFS ......................................................................... - 6 -
1.1 Tia X, bức xạ Synchrotron và XAFS. ......................................................... - 7 -
1.2. XAFS với các cận hấp thụ và ảnh hƣởng Fourier. ...................................... - 8 -
1.3. XAFS nhƣ hiệu ứng của trạng thái cuối giao thoa. ..................................... - 9 -
1.4.Các hiệu ứng nhiệt động trong XAFS và hệ số Debye-Waller. ................. - 11 -
CHƢƠNG 2: CÁC HIỆUNG PHI ĐIU H VÀ KHAI TRIN CÁC CUMULANT
........................................................................................................................................ - 14 -
2.1. Hiệu ứng phi điều hoà và giãn nở nhiệt. ................................................... - 15 -
2.2. Phƣơng pháp XAFS phi điều hòa theo mô hình Einstein tƣơng quan phi điềua
.................................................................................................................................... - 18 -
2.2.1. Thế tƣơng tác nguyên tử. .................................................................... - 19 -
2.2.2 Tƣơng tác phonon – phonon ................................................................ - 20 -
2.2.3. Giãn nở nhiệt: ..................................................................................... - 21 -
2.2.4. Công thức khai triển gần đúng Cumulant ........................................... - 21 -
CHƢƠNG 3:Y DỰNG CÁC BIỂU THỨC CUMULANT VÀ CÁC THAM S
NHIỆT ĐỘNG CHO CÁC TINH TH CẤU TRÚC LẬP PƠNG M DIỆN (FCC)
INH HƢỞNG CỦA NGUYÊN TỬ TẠP CHẤT.......................................... - 23 -
3.1. Liên kết kim loại ........................................................................................ - 24 -
3.2. Cấu trúc mạng tinh thể FCC ...................................................................... - 24 -
3.3. Tính moment của hàm phân bố ................................................................ - 27 -
3.3.1. Biểu diễn y qua toán tử sinh huỷ hạt .................................................. - 27 -
3.3.2. Biểu diễn y qua ma trận mật độ .......................................................... - 28 -
3.4. Các biểu thức cumulant và hệ số giãn nở nhiệt ......................................... - 31 -