LU N VĂN T T NGHI PẬ Ố Ệ LÊ NG C QUANG – QLKT.K. K 28 Ọ
L I M Đ UỜ Ở Ầ
Trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a b t kỳ m t doanhạ ộ ả ấ ủ ấ ộ
nghi p nào, nguyên li u ph c v cho quá trình s n xu t ph i đ c u tiênệ ệ ụ ụ ả ấ ả ượ ư
hàng đ u. Trong công nghi p ch bi n mu n t n t i và phát tri n ph i g nầ ệ ế ế ố ồ ạ ể ả ắ
v i vùng nguyên li u.ớ ệ
Qua 14 năm thu mua và ch bi n k t năm 1986 đ n nay Công ty cế ế ể ừ ế ổ
ph n mía đ ng Lam S n đã qua bao khó khăn có lúc t ng ch ng nh khôngầ ườ ơ ưở ừ ư
th v t qua. Tình hình th c t Công ty đ ng bên b v c phá s n nh ng r iể ượ ự ế ứ ờ ự ả ư ồ
l i phát tri n đi lên đem l i nh ng thành qu t t đ p. T t c nh ng thăngạ ể ạ ữ ả ố ẹ ấ ả ữ
tr m y do nhi u nguyên nhân đem l i, xong suy cho cùng m t trong sầ ấ ề ạ ộ ố
nh ng nguyên nhân c b n quan tr ng b c nh t đó là v n đ nguyên li u choữ ơ ả ọ ậ ấ ấ ề ệ
nhà máy s n xu t.ả ấ
Đ nguyên li u nhà máy ch y h t công su t, khai thác đ c ti m năngủ ệ ạ ế ấ ượ ề
săn có c a thi t b , s n xu t kinh doanh có hi u qu , giá thành h , đem l i l iủ ế ị ả ấ ệ ả ạ ạ ợ
nhu n cao, n p ngân sách Nhà n c tăng, công nhân có công ăn vi c làm, đ iậ ộ ướ ệ ờ
s ng n đ nh và ngày càng đ c nâng cao, công nhân g n bó v i nhà máy.ố ổ ị ượ ắ ớ
Thi u nguyên li u nhà máy ho t đ ng kém hi u qu , lãng phí thi t bế ệ ạ ộ ệ ả ế ị
máy móc, kh u hao trên đ u s n ph m tăng, s n xu t b thua l , công nhânấ ầ ả ẩ ả ấ ị ỗ
không có công ăn vi c làm, đ i s ng ngày càng khó khăn.ệ ờ ố
T nh ng v n đ trên trong nh ng năm g n đây, đ c bi t là t khi cóừ ữ ấ ề ữ ầ ặ ệ ừ
ch tr ng đ ng l i đ i m i c a Đ ng và các chính sách c a Nhà n c vủ ươ ườ ố ổ ớ ủ ả ủ ướ ề
giao quy n t ch cho s n xu t kinh doanh cho các doanh nghi p. Công ty cề ự ủ ả ấ ệ ổ
ph n mía đ ng Lam S n đã ch đ ng đ u t gi i quy t t t v n đ nguyênầ ườ ơ ủ ộ ầ ư ả ế ố ấ ề
li u cung c p cho nhà máy s n xu t n đ nh và phát tri n.ệ ấ ả ấ ổ ị ể
Hi n nay trong xu th phát tri n m r ng s n xu t kinh doanh, Công tyệ ế ể ở ộ ả ấ
c ph n mía đ ng Lam S n đã m r ng nâng cao công su t nhà máy lênổ ầ ườ ơ ở ộ ấ
6.500 t n mía cây/ngày. Do đó vi c xây d ng và phát tri n vùng nguyên li uấ ệ ự ể ệ
đ m b o đ y đ cho nhà máy s n xu t ngày càng tr nên quan tr ng và c pả ả ầ ủ ả ấ ở ọ ấ
bách h n.ơ
T nh ng v n đ nêu trên, vi c đ t ra nh ng ch ng trình nghiênừ ữ ấ ề ệ ặ ữ ươ
c u v vùng nguyên li u mía đ ng Lam S n, th c tr ng vùng nguyên li uứ ề ệ ườ ơ ự ạ ệ
LU N VĂN T T NGHI PẬ Ố Ệ LÊ NG C QUANG – QLKT.K. K 28 Ọ
và quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty c ph n míaạ ộ ả ấ ủ ổ ầ
đ ng Lam S n trong nh ng năm v a qua và đ ra nh ng gi i pháp nh mườ ơ ữ ừ ề ữ ả ằ
xây d ng, phát tri n vùng nguyên li u đ cung c p đ y đ và n đ nh choự ể ệ ể ấ ầ ủ ổ ị
nhà máy s n xu t là vi c làm có ý nghĩa thi t th c đ i v i s t n t i vàả ấ ệ ế ự ố ớ ự ồ ạ
phát tri n c a Công ty.ể ủ
Xu t phát t th c ti n đó tôi đã ch n đ tài: "ấ ừ ự ễ ọ ề M t s gi i pháp c b nộ ố ả ơ ả
v phát tri n vùng Nguyên li u Công ty C ph n mía đ ng Lam S nề ể ệ ổ ầ ườ ơ ".
M c tiêu nghiên c u đ tài này nh m gi i quy t m t s v n đ sauụ ứ ề ằ ả ế ộ ố ấ ề
đây:
- Ch n ph ng pháp qu n lý đ u t .ọ ươ ả ầ ư
- H giá thành s n ph m đ tăng giá mía.ạ ả ẩ ể
- Nâng cao l i ích cho ng i tr ng mía.ợ ườ ồ
- Xây d ng m i quan h g n bó gi a Công ty v i ng i tr ng mía. ự ố ệ ắ ữ ớ ườ ồ
Đ tài này đ c nghiên c u trên th c t c a vùng nguyên li u míaề ượ ứ ự ế ủ ệ
đ ng Lam S n - Thanh Hoá.ườ ơ
Đ tài này g m 3 ch ng:ề ồ ươ
Ch ng Iươ : C s lý lu n chung liên quan đ n nguyên li uơ ở ậ ế ệ
Ch ng IIươ : S hình thành và phát tri n c a Công ty c ph n mía đ ng Lamự ể ủ ổ ầ ườ
S nơ
Ch ng IIIươ : M t s gi i pháp và ý ki n đ xu tộ ố ả ế ề ấ
V i th i gian th c t p t i Công ty không đ c nhi u l m và kh năngớ ờ ự ậ ạ ượ ề ắ ả
hi u bi t c a b n thân còn h n ch nên trong đ tài này không tránh đ cể ế ủ ả ạ ế ề ượ
nh ng thi u sót, em r t mong nh n đ c s góp ý c a th y giáo ữ ế ấ ậ ượ ự ủ ầ Nguy nễ
Văn Duệ, các c p lãnh đ o Công ty và các b n giúp em hoàn thi n h n n aấ ạ ạ ệ ơ ữ
đ tài này.ề
Em xin chân thành c m n s giúp đ t n tình c a th y giáo ả ơ ự ỡ ậ ủ ầ Nguy nễ
Văn Duệ và Công ty c ph n mía đ ng Lam S n.ổ ầ ườ ơ
LU N VĂN T T NGHI PẬ Ố Ệ LÊ NG C QUANG – QLKT.K. K 28 Ọ
PH N IẦ
C S LÝ LU NƠ Ở Ậ
I. T NG QUAN V QU N TR NGUYÊN V T LI U.Ổ Ề Ả Ị Ậ Ệ
1. Khái ni m và m c tiêu c a qu n tr nguyên v t li u.ệ ụ ủ ả ị ậ ệ
1.1. Khái ni m qu n tr nguyên v t li u và m c tiêu c a qu n tr nguyên v t li u.ệ ả ị ậ ệ ụ ủ ả ị ậ ệ
- Các thu t ng khác nhau nh qu n tr nguyên v t li u và cung ngậ ữ ư ả ị ậ ệ ứ
đ c s d ng nh là mác chung cho quy mô toàn c c c a t t c các ho tượ ử ụ ư ụ ủ ấ ả ạ
đ ng đ c yêu c u đ qu n lý dòng nguyên v t li u t các nhà cung c pộ ượ ầ ể ả ậ ệ ừ ấ
thông qua ho t đ ng c a doanh nghi p đ n s d ng v t li u cu i cùng, ho cạ ộ ủ ệ ế ử ụ ậ ệ ố ặ
đ i v i ng i tiêu dùng. Ta có khái ni m sau:ố ớ ườ ệ
- Qu n tr nguyên v t li u là các ho t đ ng liên quan t i vi c qu n lýả ị ậ ệ ạ ộ ớ ệ ả
dòng v t li u vào, ra c a doanh nghi p. Đó là quá trình phân nhóm theo ch cậ ệ ủ ệ ứ
năng và qu n lý theo chu kỳ hoàn thi n c a dòng nguyên v t li u, t vi c muaả ệ ủ ậ ệ ừ ệ
và ki m soát bên trong các nguyên v t li u s n xu t đ n k ho ch và ki mể ậ ệ ả ấ ế ế ạ ể
soát công vi c trong quá trình l u chuy n c a v t li u đ n công tác kho tàngệ ư ể ủ ậ ệ ế
v n chuy n và phân ph i thành ph m ậ ể ố ẩ (1).
- M c tiêu c a qu n tr nguyên v t li u là:ụ ủ ả ị ậ ệ
+ Qu n tr nguyên v t li u nh m đáp ng yêu c u v nguyên v t li uả ị ậ ệ ằ ứ ầ ề ậ ệ
cho s n xu t trên c s có đúng ch ng lo i n i nó c n và th i gian nó đ cả ấ ơ ở ủ ạ ơ ầ ờ ượ
yêu c u.ầ
+ Có t t c ch ng lo i nguyên v t li u khi doanh nghi p c n t i.ấ ả ủ ạ ậ ệ ệ ầ ớ
+ Đ m b o s ăn kh p c a dòng nguyên v t li u đ làm cho chúng cóả ả ự ớ ủ ậ ệ ể
s n khi c n đ n.ẵ ầ ế
+ M c tiêu chung là đ có dòng nguyên v t li u t các nhà cung c pụ ể ậ ệ ừ ấ
đ n tay ng i tiêu dùng mà không có s ch m tr ho c chi phía không đ cế ườ ự ậ ễ ặ ượ
đi u ch nh.ề ỉ
1.2. Nhi m v c a qu n tr nguyên v t li u.ệ ụ ủ ả ị ậ ệ
- Tính toán s l ng mua s m và d tr t i u (k ho ch c n nguyênố ượ ắ ự ữ ố ư ế ạ ầ
v t li u).ậ ệ
1 PGS.PTS Nguy n Kim Truy (Ch biên), 1999, trang 120ễ ủ
LU N VĂN T T NGHI PẬ Ố Ệ LÊ NG C QUANG – QLKT.K. K 28 Ọ
- Đ a ra các ph ng án và quy t đ nh ph ng án mua s m cũng như ươ ế ị ươ ắ ư
kho tàng.
- Đ ng v n chuy n và quy t đ nh v n chuy n t i u.ườ ậ ể ế ị ậ ể ố ư
- T ch c công tác mua s m bao g m công tác t khâu xác đ nh b nổ ứ ắ ồ ừ ị ạ
hàng, t ch c nghi p v đ t hàng, l a ch n ph ng th c giao nh n, ki m kê,ổ ứ ệ ụ ặ ự ọ ươ ứ ậ ể
thanh toán.
- T ch c ho t đ ng v n chuy n nguyên v t li u bao g m t khâu l aổ ứ ạ ộ ậ ể ậ ệ ồ ừ ự
ch n và quy t đ nh ph ng án v n chuy n: B n hàng v n chuy n đ n khoọ ế ị ươ ậ ể ạ ậ ể ế
doanh nghi p thuê ngoài hay t t ch c v n chuy n b ng ph ng ti n c aệ ự ổ ứ ậ ể ằ ươ ệ ủ
doanh nghi p, b trí và t ch c h th ng kho tàng h p lý (v n chuy n n iệ ố ổ ứ ệ ố ợ ậ ể ộ
b ).ộ
- T ch c cung ng và t ch c qu n tr nguyên v t li u và c p phát k pổ ứ ứ ổ ứ ả ị ậ ệ ấ ị
th i cho s n xu t.ờ ả ấ
2. Phân lo i nguyên v t li u.ạ ậ ệ
2.1. Phân lo i nguyên v t li u.ạ ậ ệ
Nguyên v t li u chính: là nh ng th mà sau quá trình gia công, ch bi nậ ệ ữ ứ ế ế
s thành th c th v t ch t ch y u c a s n ph m (k c bán thành ph mẽ ự ể ậ ấ ủ ế ủ ả ẩ ể ả ẩ
mua vào).
V t li u ph : Là nh ng v t li u ch có tác d ng ph tr trong s n xu t,ậ ệ ụ ữ ậ ệ ỉ ụ ụ ợ ả ấ
đ c s d ng k t h p v i v t li u chính đ làm thay đ i màu s c, hình dáng,ượ ử ụ ế ợ ớ ậ ệ ể ổ ắ
mùi v ho c dùng đ b o qu n, ph c v ho t đ ng c a các t li u lao đ ngị ặ ể ả ả ụ ụ ạ ộ ủ ư ệ ộ
hay ph c v cho lao đ ng c a công nhân viên ch c (d u nh t, h keo, thu cụ ụ ộ ủ ứ ầ ớ ồ ố
nhu m, thu c t y, thu c ch ng r , h ng li u, xà phòng...)ộ ố ẩ ố ố ỉ ươ ệ
Nhiên li u: Là nh ng th đ cung c p nhi t l ng trong quá trình s nệ ữ ứ ể ấ ệ ượ ả
xu t, kinh doanh nh than, c i, xăng, h i đ t, khí đ t...ấ ư ủ ơ ố ố
Ph tùng thay th : Là các chi ti t, ph tùng đ s a ch a và thay th choụ ế ế ụ ể ử ữ ế
máy móc, thi t b , ph ng ti n v n t i...ế ị ươ ệ ậ ả
V t li u và thi t b xây d ng c b n: Bao g m các v t li u và thi t bậ ệ ế ị ự ơ ả ồ ậ ệ ế ị
(c n l p, không c n l p, v t c u k t, công c , khí c ...) mà doanh nghi pầ ắ ầ ắ ậ ấ ế ụ ụ ệ
nh m m c đích đ u t xây d ng c b n.ằ ụ ầ ư ự ơ ả
Ph li u: Là các lo i thu đ c trong quá trình s n xu t hay thanh lý tàiế ệ ạ ượ ả ấ
s n, có th s d ng hay bán ra ngoài (phôi bào, v i v n, g ch, s t...).ả ể ử ụ ả ụ ạ ắ
LU N VĂN T T NGHI PẬ Ố Ệ LÊ NG C QUANG – QLKT.K. K 28 Ọ
V t li u khác: Bao g m các v t li u còn l i ngoài các th ch a k trênậ ệ ồ ậ ệ ạ ứ ư ể
nh bao bì, v t đóng gói, các lo i v t t đ c ch ng ư ậ ạ ậ ư ặ ủ (2).
2.2. Vai trò nguyên v t li u.ậ ệ
Nguyên v t li u là m t b ph n c a đ i t ng lao đ ng, là m t bậ ệ ộ ộ ậ ủ ố ượ ộ ộ ộ
ph n tr ng y u c a quá trình s n xu t kinh doanh, nó ch tham gia vào m tậ ọ ế ủ ả ấ ỉ ộ
chu kỳ s n xu t kinh doanh nh t đ nh và toàn b nguyên v t li u đ cả ấ ấ ị ộ ậ ệ ượ
chuy n h t vào chi phí kinh doanh.ể ế
Nguyên v t li u là m t trong ba y u t c a quá trình s n xu t (s c laoậ ệ ộ ế ố ủ ả ấ ứ
đ ng, t li u lao đ ng và đ i t ng lao đ ng) tr c ti p c u t o nên th c thộ ư ệ ộ ố ượ ộ ự ế ấ ạ ự ể
c a s n ph m.ủ ả ẩ
Trong quá trình s n xu t không th thi u nhân t nguyên v t li u vìả ấ ể ế ố ậ ệ
thi u nó quá trình s n xu t s không th th c hi n đ c ho c s n xu t bế ả ấ ẽ ể ự ệ ượ ặ ả ấ ị
gián đo n.ạ
Ch t l ng nguyên v t li u nh h ng tr c ti p đ n ch t l ng s nấ ượ ậ ệ ả ưở ự ế ế ấ ượ ả
xu t, chúng ta không th có m t s n ph m t t khi nguyên v t li u làm ra s nấ ể ộ ả ẩ ố ậ ệ ả
ph m đó l i kém ch t l ng. Do v y c n có m t k ho ch đ m b o ngu nẩ ạ ấ ượ ậ ầ ộ ế ạ ả ả ồ
nguyên v t li u cho quá trình s n xu t đ c di n ra th ng xuyên liên t c,ậ ệ ả ấ ượ ễ ườ ụ
cung c p đúng, đ s l ng, quy cách, ch ng lo i nguyên v t li u... ch trênấ ủ ố ượ ủ ạ ậ ệ ỉ
c s đó m i nâng cao đ c các ch tiêu kinh t , k thu t, s n xu t kinhơ ở ớ ượ ỉ ế ỹ ậ ả ấ
doanh m i có lãi và doanh nghi p m i có th t n t i đ c trên th ngớ ệ ớ ể ồ ạ ượ ươ
tr ng.ườ
- Xét c v th c ti n ta th y r ng, nguyên v t li u là m t trong ba y uả ề ự ễ ấ ằ ậ ệ ộ ế
t c b n c a quá trình s n xu t kinh doanh, n u thi u nguyên v t li u ho cố ơ ả ủ ả ấ ế ế ậ ệ ặ
s n xu t cung c p không đ y đ , đ ng b theo quá trình s n xu t kinh doanhả ấ ấ ầ ủ ồ ộ ả ấ
thì s không có hi u qu cao.ẽ ệ ả
- Xét v m t v t ch t thu n tuý thì nguyên v t li u là y u t tr c ti pề ặ ậ ấ ầ ậ ệ ế ố ự ế
c u t o nên s n ph m, ch t l ng nguyên v t li u nh h ng tr c ti p t iấ ạ ả ẩ ấ ượ ậ ệ ả ưở ự ế ớ
ch t l ng s n ph m. Do đó công tác qu n tr nguyên v t li u là m t bi nấ ượ ả ẩ ả ị ậ ệ ộ ệ
pháp c b n đ nâng cao ch t l ng s n ph m.ơ ả ể ấ ượ ả ẩ
2 PTS Nguy n Văn Công (Ch biên), 1998, trang 45,46ễ ủ
