Nâng cao nh n th c v t m quan tr ng
c a phá t tri n ngu n nhân l c cht lượng cao
tnh Đắk Lk hin nay
Nguyn Hùng Vương(*)
Lê Xuân Hoa(**)
Tóm tt: Ngun nhân lc là mt trong ba ngun lc quan trng để phát trin kinh tế - xã
hi, phát trin ngun nhân lc cht lượng cao là chìa khóa vàng để tnh Đắk Lk phát
trin nhanh và bn vng. Tuy nhiên, nhn thc v tm quan trng ca phát trin ngun
nhân lc cht lượng cao tnh Đắk Lk hin nay vn còn hn chế. Bài viết phân tích,
đánh giá thc trng nhn thc ca các ch th v tm quan tr ng c a phá t tri n ngu n
nhân l c cht lượng cao tnh Đắk Lk hin nay, qua đó ch ra rng để nâng cao nhn
thc cho các ch th nht thiết phi thc hin đổi mi tư duy lãnh đạo, đầu tư hơn na
cho giáo dc và thc hin phân phi ngày càng công bng hơn.
T khóa: Ngun nhân lc, Phát trin ngun nhân lc, Ngun nhân lc cht lượng cao,
Tnh Đắk Lk
Abstract: Human resources, among others, are crucial for economic and social
development, and developing a high-quality workforce is the golden key to rapid and
sustainable development in Dak Lak province. However, there is limited awareness of
the importance of developing high-quality human resources therein. The article analyzes
and evaluates the current awareness of relevant stakeholders, thereby highlighting the
necessity to innovate leadership thinking, invest more in education and make distribution
of resources more equitable.
Keywords: Human Resources Development, High-quality Human Resources, Dak Lak
Provice
Ngày nhn bài: 07/9/2022; Ngày duyt đăng: 19/01/2024
1. Đặt vn đề 1(*) 2(*)
Phát trin kinh tế - xã hi trong điu
kin đẩy nhanh quá trình hin đại hóa, hi
nhp quc tế, chu s tác động mnh m
ca cuc Cách mng Công nghip ln th
(*) TS., Trường Đại hc Ngoi ng, Đại hc Đà Nng;
Email: philosophy.hv.ud@gmail.com
(**) Hc vin Chính tr Quc gia, Đà Nng.
tư (CMCN 4.0) va là cơ hi nhưng đồng
thi cũng là thách thc đối vi mi địa
phương, trong đó có tnh Đắk Lk. Chính
vì vy, tnh Đắk Lk luôn coi vn đề con
người và phát trin cht lượng ngun nhân
lc (NNL) là trng tâm trong các chính
sách. Điu này th hin rõ trong các ngh
quyết, kế hoch, văn bn hướng dn và
thc tin trin khai thc hin chính sách
31
Nâng cao nhn thc…
phát trin giáo dc, phát trin kinh tế - xã
hi, phát trin con người, khoa hc và công
ngh trên địa bàn tnh.
Trong thi gian qua, chính sách phát
trin NNL cht lượng cao tnh Đắk Lk
đạt được nhiu thành tu quan trng, nhn
thc ca các ch th đối vi vn đề phát
trin NNL cht lượng cao ca tnh có
nhng chuyn biến theo chiu hướng tích
cc. Tuy nhiên, vn có mt b phn nh
cán b, viên chc có nhn thc chưa đầy
đủ v tm quan trng ca vn đề này. Da
trên các phương pháp nghiên cu định tính,
hu định tính và phng vn bán cu trúc1
thông qua các cuc phng vn, tho lun
din rng đối vi lãnh đạo các cp và cán
b, công chc, viên chc, người dân mt
s địa phương trên địa bàn tnh Đắk Lk t
tháng 4 đến tháng 6 năm 2022 (Xem: Bng
1), bài viết phân tích thc trng nhn thc
chung đối vi phát trin NNL cht lượng
cao tnh Đắk Lk, t đó đưa ra mt s
gii pháp hàm ý chính sách.
2. Nhng chuyn biến trong nhn thc
v tm quan trng ca phát trin ngu n
nhân l c cht lượng cao tnh Đắk Lk
hin nay
NNL cht lượng cao là yếu t quyết
định để đẩy mnh phát trin và ng dng
khoa hc - công ngh, cơ cu li nn kinh tế,
chuyn đổi mô hình tăng trưởng và li thế
cnh tranh quan trng nht, đảm bo phát
trin nhanh, hiu qu và bn vng. Ngay t
Đại hi đại biu toàn quc ln th XI, Đảng
đã ch trương thc hin khâu đột phá chiến
1 Phương pháp bán cu trúc được thc hin vi 36
người dân trên địa bàn tnh Đắk Lk. Trong đó có 8
người có bng đại hc, 2 người có bng cao đẳng,
6 người có chng ch ngh. Phân theo ngành gm
có 11 người làm trong lĩnh vc kinh doanh, 3 h gia
đình buôn bán nh, 6 h gia đình làm nông nghip
và 10 công dân làm ngh t do (nhân viên bc xếp,
th n, người chy xe ôm...).
lược v phát trin NNL (Nhâm Cao Thành,
2021). Quan đim này nhanh chóng được
c th hóa trong các văn bn lut và dưới
lut như: B lut Lao động năm 2012, Lut
Giáo dc ngh nghip năm 2014, Lut Giáo
dc năm 2019, Lut Cán b công chc năm
2008, Lut Viên chc năm 2010, Chiến
lược phát trin nhân lc Vit Nam giai đon
2011-2020 và Quy hoch phát trin nhân lc
Vit Nam giai đon 2011-2020. Trong bi
cnh đó, Đảng b và các cp chính quyn
các địa phương trên địa bàn tnh Đắk Lk
đã nghiên cu, tho lun, đề xut và ban
hành, t chc thc hin các kế hoch, quy
hoch phát trin nhân lc; thc hin nhiu
gii pháp, chính sách nhm thu hút, tuyn
dng, đào to, bi dưỡng và phát trin NNL
cht lượng cao, bước đầu đạt được kết qu
quan trng. Các ch trương, chính sách và
thc tin trin khai đã to ra nhng chuyn
biến tích cc v nhn thc ca cán b, đảng
viên, công chc, viên chc và xã hi đối
vi tm quan trng ca phát trin NNL cht
lượng cao tnh Đắk Lk hin nay.
Bng 1. Phương pháp thu thp d liu và
thông tin trong nghiên cu
Phương
pháp
Phm vi nghiên cu
Tnh y
UBND
tnh
Thành
ph
Buôn Ma
Thuc
Huyn
Lk
Huyn
Ea Kar
Hu định
tính 3323
Phng vn bán cu trúc
- Chính quyn cp
huyn, th xã, thành
ph
222
- Chính quyn cp xã 866
- Viên chc là giáo
viên THPT 533
- Viên chc là hc
viên cao hc845
- Công dân và h gia
đình 12 12 12
Ngun: Lê Xuân Hoa (2022).
Tp chí Thông tin Khoa hc xã hi, s 2.2024
32
Bng 2. Văn bn cp tnh v phát trin NNL cht lượng cao
Năm Tên văn bnNi dung đề cp đến nhn thc v
tm quan trng ca s phát trin
NNL cht lượng cao
Gii pháp hin thc hóa vic phát
trin NNL cht lượng cao
2011 Nghi quyết s 06-NQ/TU
ngày 17/11/2011 v phát
trin NNL giai đon 2011-
2015 và định hướng đến
năm 2020
“[.] Nhân lc đóng vai trò quan trng
nht cho s phát trin kinh tế - xã hi.
Nâng cao cht lượng nhân lc đáp ng
yêu cu ca công cuc công nghip
hóa, hin đại hóa, hi nhp quc tế
mt trong ba khâu đột phá được Đảng
ta xác định trong giai đon hin nay”
(tr. 6).
Đưa ra các gii pháp nhm nâng cao
nhn thc v v trí, vai trò ca NNL
trong quá trình phát trin kinh tế - xã
hi; Đào to và bi dưỡng nhân lc toàn
din, va nâng cao trình độ hc vn,
chuyên môn và các k năng mm, va
nâng cao th lc, phm cht đạo đức ca
NNL...
2011 Quyết định s 3433/QĐ-
UBND ngày 30/12/2011 v
vic phê duyt quy hoch
phát trin nhân lc ca tnh
Đắk Lk giai đon 2011-
2020
“[.] phát trin nhân lc nhm thc
hin thành công các muc tiêu phát
trin kinh tế - xã hi giai đon 2011-
2020” (tr. 1).
Đưa ra phương hướng và gii pháp thc
hin quy hoch phát trin NNL theo
hướng tăng nhanh s lượng lao động đã
qua đào to, nâng cao cht lượng nhân
lc để đạt được trình độ chuyên môn
hóa cao.
2012 Ch th s 04/2012/CT-
UBND ngày 24/10/2012
v vic trin khai thc hin
nhim v phát trin NNL
tnh Đắk Lk đến năm 2020.
“[.] Quy hoch phát trin nhân lc ca
tnh giai đon 2011-2020 ... yêu cu
các t chc khn trương thc hin”
(tr.13).
Yêu cu các s, ngành ca tnh; UBND
các huyn, th xã/thành ph; các cơ s
đào to, các doanh nghip, cơ quan, t
chc s dng lao động khn trương xây
dng kế hoch và trin khai thc hin.
2016 Báo cáo s 143/BC-UBND,
Sơ kết 5 năm thc hin Quy
hoch phát trin NNL giai
đon 2011-2020
“[.] Nâng cao nhn thc v v trí, vai
trò ca NNL trong quá trình phát trin
kinh tế - xã hi và bo đảm an ninh,
quc phòng” (tr.10).
Vn động các doanh nghip, các ngành
ngh tích cc tham gia đào to nhân lc
và s dng nhân lc cht lượng, hiu
qu ngày càng cao.
2017 Kế hoch s 886/KH-UBND
v Đào to, bi dưỡng NNL
du lch tnh Đắk Lk giai
đon 2017-2020
“[.] Đào to, bi dưỡng để góp phn
nâng cao cht lượng NNL nhm nâng
cao cht lượng sn phm du lch,
chuyên nghip hóa và năng lc cnh
tranh ca ngành du lch, góp phn
nhanh chóng đưa du lch Đắk Lk tr
thành ngành kinh tế quan trng trong
cơ cu kinh tế ca địa phương” (tr. 1).
Đưa ra mt s gii pháp cơ bn: thc
hin đa dng hóa các hình thc đào to,
bi dưỡng; xã hi hóa trong vic nâng
cao cht lượng NNL; tăng cường hp
tác, liên kết để phát trin nhân lc, nâng
cao trách nhim ca doanh nghip và
người lao động trong vic t đào to,
bi dưỡng NNL.
2022 Kế hoch s 129/KH-UBND
v vic Thc hin đề án
“Nâng cao nhn thc, ph
cp k năng và phát trin
NNL chuyn đổi s quc gia
đến năm 2025, định hướng
đến năm 2030” trên địa
bàn tnh
“[.] phát trin NNL chuyn đổi s phi
thiết thc, hiu qu, phù hp vi tng
đối tượng để áp dng, trin khai nhm
thúc đẩy phát trin kinh tế - xã hi ca
tnh da trên công ngh s” (tr. 2).
Không đưa ra bin pháp phát trin NNL
cht lượng cao.
2022 Báo cáo s 204-BC/TU
Tng kết 10 năm thc hin
Ngh quyết s 06-NQ/TU,
ngày 17/11/2011 ca Tnh
y v phát trin NNL giai
đon 2011-2015 và định
hướng đến năm 2020
“[.] phát trin NNL không ch là trách
nhim ca h thng chính tr mà là ca
toàn xã hi cũng như mi người dân,
doanh nghip” (tr. 3).
“[.] ưu tiên phát trin NNL cht lượng
cao đáp ng yêu cu đặt ra ca xã hi”
(tr. 14).
Không đưa ra gii pháp nhưng rút ra 5
bài hc kinh nghim cho phát trin NNL
cht lượng cao tnh Đắk Lk hin nay.
Ngun: Nhóm tác gi tng hp trong quá trình nghiên cu, 2023.
33
Nâng cao nhn thc…
2.1. Chuyn biến trong nhn thc ca
các cp y Đảng đối vi công tác lãnh đạo,
ch đạo
Ngh quyết s 06-NQ/TU ngày
17/11/2011 v “Phát trin nhân lc giai
đon 2011-2015 và định hướng đến năm
2020” được ban hành, đã to nhng chuyn
biến tích cc trong nhn thc ca các cp
y Đảng v công tác lãnh đạo, ch đạo. T
năm 2010 đến tháng 10/2023, Đảng b
y ban nhân dân (UBND) tnh Đắk Lk đã
ban hành 32 văn bn khác nhau liên quan
đến NNL, trong đó có 7 văn bn đề cp trc
tiếp đến phát trin nhân lc cht lượng cao
và vn đề nhn thc đối vi phát trin nhân
lc cht lượng cao (Xem: Bng 2).
Trên thc tế, ngoài các văn bn cp tnh
còn có nhiu văn bn cp huyn, th xã và
thành ph tnh Đắk Lk đề cp trc tiếp
đến phát trin NNL cht lượng cao hoc
nhn thc ca các ch th đối vi vn đề
phát trin NNL cht lượng cao (Xem: Bng
3). Mc dù văn bn các cp đã đưa ra các
bin pháp phát trin NNL cht lượng cao
nói chung, nâng cao nhn thc v tm quan
trng ca phát trin NNL cht lượng cao
nói riêng, to điu kin pháp lý cho thc
tin trin khai, tuy nhiên hiu qu đạt được
sau 5 năm và 10 năm (Xem: Bng 2) vn
còn hn chế nht định.
Trong quá trình thu thp tư liu, chúng
tôi nhn thy quan đim ch đạo ca các
cp chính quyn đều nhn mnh vn đề
phát trin NNL cht lượng cao gn vi phát
trin giáo dc và đào to, xem giáo dc là
cơ s quan trng hàng đầu để đào to bi
dưỡng và nâng cao cht lượng NNL. Nhn
thc đúng đắn này đã to động lc cho
phát trin giáo dc và nâng cao cht lượng
ngun lao động tnh Đắk Lk trong
hơn 10 năm qua. Nhng kết qu đạt được
trong thc hin Ngh quyết s 06-NQ/TU
là minh chng c th. Theo Báo cáo ca
Tnh y Đắk Lk, t năm 2010 đến năm
2022, t l đào to trên đại hc đạt khong
5% trong tng s cán b, công chc, viên
chc ca tnh, chiếm 6,5% trong tng s
đội ngũ cán b, công chc, viên chc ca
tnh (Tnh y Đắk Lk, 2022: 3-4). Lc
lượng lao động đã qua đào to đạt 60%,
lao động có chng ch ngh đạt 45% trong
tng s lao động t 15 tui tr lên (Tnh
y Đắk Lk, 2022: 4).
2.2. Chuyn biến nhn thc ca cán
b, công chc, viên chc trong thc hin
chc trách và nhim v
Kết qu phng vn, tho lun hu
định tính lãnh đạo các cp cho thy, lãnh
đạo các cp luôn coi trng công tác phát
Bng 3. Văn bn cp s, huyn, th xã, thành ph v phát trin NNL cht lượng cao
NămNơi ban hành Tên văn bn
2020 Thành y Buôn
Ma Thut
Báo cáo s 48-BC/TU Tng kết Chương trình s 07-CTr/TU ngày 08/6/2016
ca Ban Thường v Thành y v nâng cao cht lượng đội ngũ cán b, công
chc, gn vi xây dng chính quyn đô th, thc hin ci cách hành chính
trên địa bàn thành ph Buôn Ma Thut
2021 Thành y Buôn
Ma Thut
Ngh quyết s 05-NQ/TU v Nâng cao cht lượng NNL ca Thành ph, giai
đon 2021-2025, định hướng đến năm 2030
2022 UBND huyn
Ea Kar
Báo cáo kết qu s phát trin NNL cht lượng cao ca huyn Ea Kar trong
nhim k 2015-2020; mc tiêu, gii pháp xây dng NNL cht lượng cao giai
đon 2021-2025 và định hướng đến năm 2030
2022 S Giáo dc và
Đào to
Báo cáo s 51/BC-SGDĐT v NNL cơ s h tng ngành Giáo dc và Đào
to năm 2021
Ngun: Nhóm tác gi tng hp trong quá trình nghiên cu, 2023.
Tp chí Thông tin Khoa hc xã hi, s 2.2024
34
trin NNL cht lượng cao theo hướng tăng
nhanh v s lượng, nâng cao cht lượng;
giáo dc và đào to là điu kin tiên quyết
để thc hin thành công các Ngh quyết,
Kế hoch phát trin NNL cht lượng cao
tnh Đắk Lk; phát trin NNL cht lượng
cao cn phi song hành vi các chính sách
thu hút và trng dng nhân tài, chính sách
an sinh xã hi,...; các gii pháp đề ra còn
nng tm vĩ mô, chưa đáp ng yêu cu xây
dng các cng đồng lao động cht lượng
cao; mt s cán b, công chc, viên chc
nhn thc chưa đầy đủ v tm quan trng
ca phát trin NNL cht lượng cao tnh
Đắk Lk hin nay. Tư duy lãnh đạo không
ngng được đổi mi qua tng cp lãnh đạo,
th hin rõ t tư duy lãnh đạo đến ch đạo
thc hin mang tính chiến lược. Theo đó,
lãnh đạo cp tnh đều khng định tnh Đắk
Lk mun phát trin kinh tế - xã hi nhanh
và bn vng nht thiết phi có NNL cht
lượng cao, và giáo dc - đào to tr thành
gii pháp quan trng hàng đầu.
Qua các cuc tho lun, phng vn bán
cu trúc cán b, công chc, viên chc
các địa phương trên địa bàn tnh Đắk Lk,
chúng tôi nhn thy, nhn thc ca các ch
th có s chuyn biến tích cc theo tng
giai đon. C th: giai đon 2010-2015,
nhn thc ca các ch th vn tn ti dưới
dng sơ khai, tc là được tiếp cn các văn
bn, tài liu v phát trin NNL cht lượng
cao nhưng chưa có được nhng ch đạo sâu
sc; t giai đon 2016 đến nay, nhn thc
ca các ch th đã có chuyn biến tích cc.
Ch th nhn thc được phng vn đều cho
rng mun phát trin nhanh, bn vng và
tránh được nguy cơ tt hu thì nht thiết
phi có NNL cht lượng cao, phi xây dng
nn kinh tế tri thc. Mc độ nhn thc ca
các ch th tham gia kho sát không ging
nhau. Theo đó, viên chc là hc viên cao
hc có nhn thc rõ ràng và đầy đủ nht,
đưa ra được mt s gii pháp đảm bo tính
kh thi. Sau đó ln lượt là viên chc là giáo
viên trung hc ph thông, công chc và
viên chc chính quyn cp huyn, th xã,
thành ph. Công chc, viên chc cp xã
đồng ý vi lun đim phát trin NNL cht
lượng cao là điu kin then cht để phát
trin bn vng.
2.3. Chuyn biến trong nhn thc ca
người dân đối vi s phát trin ca bn
thân, gia đình và xã hi
Kết qu phng vn người dân đang
làm vic và sinh sng trên địa bàn tnh
Đắk Lk cho thy, hu hết các ch th
tham gia phng vn đều có nhn thc đúng
đắn v tm quan trng ca NNL và phát
trin NNL cht lượng cao tnh Đắk Lk
hin nay. 97,2% s người được phng vn
mong mun được h tr hc tp hoc đào
to ngh. 8/10 người làm ngh t do mun
được hc tiếng Anh hoc hc để được cp
chng ch ngh. Tt c nhng người tham
gia phng vn (100%) đều đồng ý n lc
làm vic, chu cp cho con hc đại hc, 68%
đồng ý cho con hc sau đại hc. Tuy nhiên,
khi được hi v nim tin đối vi các chính
sách phát trin NNL cht lượng cao thì các
ch th nhn thc tham gia phng vn cho
rng tính kh thi còn hn chế.
Hơn 46% người được hi cho rng,
các chính sách hin ti vn chưa được
phân phi công bng gia các địa phương
và gia các đối tượng. 58,3% công dân tin
rng nhng người có địa v xã hi s
nhiu hơn cơ hi hưởng li t các chính
sách, ch có 19% tin rng bn thân mình có
th hoc đã hưởng li t chính sách phát
trin NNL cht lượng cao. Đặc bit, khi
được hi v mc độ hưởng li t các chính
sách phát trin NNL cht lượng cao ca gia
đình thì ch có 16,7% (6/36 người) s gia