SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM
CỦA HỌC SINH TRONG
XÂY DỰNG NỀN QUỐC
PHÒNG TOÀN DÂN, AN
NINH NHÂN DÂN
I . LÍ DO CHỌN CHUYÊN ĐỀ
- Giáo dục quốc phòng cho học sinh là một bộ phận quan trọng của
công tác giáo dục quốc phòng toàn dân. Đây là môn học chính khóa nằm trong
chương trình giảng dạy của các trường Trung Học Phổ Thông nhằm rèn luyện
và hình thành nhân cách học sinh, góp phần nâng cao ý thức quốc phòng cho
các em và củng cố nền quốc phòng toàn dân vững mạnh. Từ đó giúp các em có
nhận thức đúng đắn về tầm quan trọng trong công tác bảo vệ Tổ Quốc của bản
thân, cũng như tuyên truyền, vận động người thân và nhân dân thực hiện tốt
công tác xây dựng nền Quốc Phòng Toàn Dân và bảo vệ An Ninh Tổ Quốc.
- Việc đưa môn học này vào chương trình giảng dạy không ngoài mục
đích giúp các em nhận thức tốt vai trò và tầm quan trọng của vấn đề bảo vệ An
Ninh Tổ Quốc, giúp cho việc xây dựng nền Quốc Phòng Toàn Dân, An Ninh
Nhân Dân ngày càng vững mạnh. Trong đó học sinh là những chủ nhân tương
lai của đất nước, lại có điều kiện tiếp thu và vận dụng sáng tạo những kiến thức
được học tập, để phát huy vai trò của mình trong xây dựng và bảo vệ vững
chắc Tổ quốc Việt Nam XHCN.
- Hiện nay bảo vệ An Ninh Tổ Quốc là phòng ngừa, phát hiện, ngăn
chặn, đấu tranh làm thất bại các hoạt động xâm phạm An Ninh Quốc Gia, các
thế lực thù địch, phản động, chống phá nhà nước và chế độ XHCN đang tìm
mọi cách với những thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt nhằm xâm phạm chế độ chính
trị, kinh tế, văn hóa, an ninh, quốc phòng, đối ngoại, độc lập chủ quyền, thống
nhất toàn vẹn lãnh thổ của tổ quốc. Cụ thể vào những năm 2001 – 2004 ở khu
vực Tây Nguyên, bọn phản động FULRO và một số tổ chức phản động khác,
đứng đầu là Ksor Kok đã tuyên truyền, xuyên tạc để chống phá nhà nước ta….
- Từ thực trạng trên cùng với tình hình an ninh, trật tự xã hội hiện nay
vô cùng phức tạp, các tổ chức tội phạm hoạt động ngày càng tinh vi. Bên cạnh
đó một bộ phận không nhỏ người dân trong đó có cả học sinh còn thờ ơ, vô
cảm và vô tâm với tình hình an ninh trật tự xã hội, cũng như an ninh của Tổ
quốc. Qua công tác giảng dạy, qua các phương tiện thông tin đại chúng và qua
thực tế về tình hình an ninh trật tự, an toàn xã hội của địa phương nói riêng và
cả nước nói chung, tôi mạnh dạng viết chuyên đề:
“ NÂNG CAO TRÁCH NHIỆM CỦA HỌC SINH TRONG XÂY DỰNG
NỀN QUỐC PHÒNG TOÀN DÂN, AN NINH NHÂN DÂN ”
với mong muốn góp một phần sức mình để các em ý thức hơn với vai trò và
trách nhiệm của minh đối với bản thân, gia đình và xã hội .
II. TỔ CHỨC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lí luận
- Việc bảo vệ an ninh trật tự, an toàn xã hội, bảo vệ chủ quyền và toàn
vẹn lãnh thổ đã và đang được Đảng, Nhà nước, các đoàn thể và nhân dân quan
tâm và đặt lên hàng đầu. Trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011-
2020, Đảng ta nhấn mạnh: “…Bảo đảm an ninh chính trị và trật tự, an toàn xã
hội, quan tâm đặc biệt đến các vùng, địa bàn trọng điểm…giữ vững ổn định
chính trị và trật tự an toàn xã hội, làm thất bại mọi âm mưu chống phá của các
thế lực thù địch và mọi ý đồ, hành động, xâm phạm chủ quyền lãnh thổ, không
để bị động, bất ngờ ”. Đối với Việt Nam, bảo vệ an ninh thể chế chính trị, an
ninh lãnh thổ, an ninh xã hội, an ninh kinh tế, môi trường, đấu tranh chống các
loại tội phạm có tổ chức, tội phạm công nghệ cao, chống khủng bố…đã và
đang đặt ra rất nhiều nhiệm vụ nặng nề. Các thế lực thù địch và bọn tội phạm
đang gia tăng các hoạt động chống phá ta trên nhiều lĩnh vực, ở địa bàn trong
nước và cả ở bên ngoài. Trước những diễn biến sâu sắc của tình hình và những
mối nguy cơ đe dọa an ninh quốc gia từ nhiều phía nêu trên, công tác bảo vệ an
ninh quốc gia càng trở lên quan trọng. Quán triệt, thực hiện tốt các mục tiêu,
định hướng lớn của Đảng, Nhà nước về công tác bảo đảm an ninh quốc gia,
nhất là các nghị quyết của Đảng về chiến lược an ninh quốc gia, chiến lược bảo
vệ tổ quốc trong tình hình mới, những năm qua, lực lượng an ninh nhân dân đã
kịp thời đổi mới nhận thức trong việc đánh giá, xác định các mối nguy cơ đe
dọa an ninh quốc gia, đổi mới nâng cao hiệu quả các mặt công tác nghiệp vụ,
đồng thời tăng cường hợp tác quốc tế, sử dụng các biện pháp kinh tế, ngoại
giao, pháp luật, khoa học kĩ thuật để bảo vệ an ninh quốc gia. Gần một thập
niên qua, lực lượng an ninh nhân dân đã phối hợp chặt chẽ với các lực lượng
chức năng, chủ động phòng ngừa, đấu tranh các hoạt động phá hoại kinh tế, đã
khám phá hàng chục vụ án điển hình về buôn lậu, tham nhũng…đấu tranh làm
thất bại các chiến dịch chống phá nhà nước của các tổ chức phản động lưu
vong…Trên đây là những dẫn chứng cụ thể mà Đảng, Nhà nước và các lực
lượng vũ trang nước ta đang ra sức triển khai.
- Trước thực trạng về tình hình an ninh trật tự ngày càng phức tạp, bên
cạnh đó một bộ phận không nhỏ người dân còn thờ ơ, chưa chú trọng cũng như
xem trọng việc kết hợp cùng toàn Đảng, toàn dân xây dựng nền quốc phòng
toàn dân, an ninh nhân dân. Qua ví dụ sau đây cho chúng ta thấy được thực
trạng của vấn đề này “ Ngày 12 tháng 9 năm 2011, trên địa bàn quận Tân Phú –
TPHCM, nhóm ‘hiệp sĩ’ Nguyễn Văn Minh Tiến phát hiện hai đối tượng trộm
cắp xe máy, đã đuổi theo truy bắt và tiếp cận được đối tượng, trong lúc giằng
co với đối tượng có sử dụng hung khi, mặc dù có hàng trăm người dân đứng
xem và chứng kiến cảnh “hiệp sĩ” đánh nhau với trộm nhưng không ai dám vào
hỗ trợ. Chỉ đến khi tên trộm bị “hiệp sĩ” khống chế, nhiều người mới “dũng
cảm” lao vào đánh “hôi”, đáng buồn hơn nữa là chiếc xe máy ‘hiệp sĩ’ Nguyễn
Văn Minh Tiến sử dụng truy bắt đối tượng, đã bị kẻ gian lợi dung lúc sơ hở lấy
đi mất…” Ví dụ trên đây cho chúng ta thấy được sự thờ ơ và vô cảm của người
dân như thế nào. Từ thực tế trên tôi nhận thấy vai trò, trách nhiệm của mình là
làm thế nào để nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ an ninh Tổ quốc cho mọi
người, đặc biệt là học sinh những chủ nhân tương lai của đất nước. Với suy
nghĩ đó, trong quá trình giảng dạy tôi đã tìm tòi, đổi mới và sáng tạo trong
công tác giảng dạy của mình. Để nâng cao nhận thức cho các em, giúp các em
nắm được một cách sâu sắc và thấy được vị trí, vai trò của mình. Qua một số
tiết học, tôi đã cho lớp tổ chức thảo luận theo nhóm, các thành viên trong nhóm
sẽ thông qua sách báo, các phương tiện thông tin như internet, tình hình thực tế
của địa phương…để tìm hiểu và viết một báo cáo, sau đó các em sẽ họp nhóm
lại nêu quan điểm và nhận xét của mình để tổng hợp thành một báo cáo chung
của nhóm… Với cách học này tôi đã giúp các em chủ động hơn, ý thức hơn và
nắm được kiến thức kĩ hơn, tốt hơn...từ đó các em thấy được thực tế vấn đề như
thế nào, để các em tích cực hơn nữa trong công cuộc cùng toàn Đảng, toàn dân
xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
2. Nội dung, biện pháp thực hiện các giải pháp của đề tài
a. Giới thiệu chung về huyện Tân Phú:
- Tân Phú là một huyện miền núi của tỉnh Đồng Nai, được hình thành
từ ngày 01/07/1991, gồm có 17 xã và 1 thị trấn. Với diện tích đất tự nhiên là
77.373 ha nên xét về mặt bằng chung Tân Phú là một địa bàn khá rộng, dân cư
phân bố không đồng đều, đa số là dân nhập cư đến từ mọi miền đất nước nên
cũng ảnh hưởng ít nhiều đến vấn đề an ninh của huyện. Bên cạnh đó, Tân Phú
còn là huyện có những khu vực tôn giáo riêng và là một vùng đất có rất nhiều
đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống( có tất cả 17 dân tộc sinh sống hầu như rải
rác khắp địa bàn) nên Tân Phú là một trong những huyện được nhà nước hỗ trợ
kinh tế với các chính sách 134,135,136.
- Mặc dù được sự quan tâm của nhà nước nhưng Tân Phú vẫn còn rất
nhiều khó khăn trong lĩnh vực phát triển kinh tế. Do vậy, việc học tập cho con
em cũng còn nhiều trở ngại, khó khăn và thiếu thốn. Không những thế, Tân
Phú còn là một huyện tiếp giáp với 3 tỉnh khác đó là Bình Thuận, Lâm Đồng
và Bình Phước- là đầu mối giao thông với các tỉnh lân cận nên tình hình an
ninh khu vực Tân Phú có nhiều diễn biến phức tạp. Đặc biệt trong những năm
gần đây, tội phạm đa số là ở tuổi thanh thiếu niên, thậm chí có những em là học
sinh còn đang còn ngồi trên ghế nhà trường ngày càng tăng cao với mức độ khá
nguy hiểm mà nguyên nhân chủ yếu là do: Trình độ nhận thức của một số
vùng, đặc biệt là địa bàn vùng sâu, vùng xa, một số gia đình chưa thật sự quan
tâm đến con cái mà chỉ lo làm kinh tế không quan tâm đến sinh hoạt học tập, sự
phát triển tâm sinh lý dẫn đến các em bị xâm hại hoặc bị lôi kéo thực hiện các
hành động thiếu lành mạnh.
- Với một thực tế như thế nên việc nâng cao trách nhiệm xây dựng nền
quốc phòng toàn dân, an ninh nhân dân cho các em học sinh 12 khi các em sắp
trở thành 1 công dân của xã hội là rất cần thiết vì đó chính là cơ sở giúp các em
biết được những quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm cũng như vị trí, vai trò của
mình, hướng các em làm những việc nên làm để trở thành người có ích cho xã
hội.
b. Nội dung và biện pháp thực hiện:
* Về phía giáo viên:
- Giáo viên (GV) tìm hiểu kĩ sách giáo khoa, chọn những nội dung
phù hợp có thể cho các em tìm hiểu thực tế. Sau đó, chia lớp ra thành 4 nhóm.
Cho các nhóm đề cử nhóm trưởng và nhóm trưởng có quyền quản lí các thành
viên trong nhóm của mình trong quá trình tìm hiểu thực tế và có trách nhiệm báo
lại cho GV những trường hợp mà một số bạn không hợp tác.
- Giáo viên phân công nội dung, công việc cụ thể cho từng nhóm và
quy định thời gian hoàn thành (thời gian hoàn thành là 2 tuần, các nhóm phải
nộp lại cho giáo viên theo đúng thời gian qui định, để giáo viên tổng hợp và
xử lí những thông tin chưa thật sự chính xác trước khi giao lại cho học sinh
trình bày trên lớp).
- Hình thức thực hiện tùy học sinh lựa chọn, có thể báo cáo bằng thuyết
trình, sử dụng công nghệ thông tin (CNTT)…tùy theo khả năng của nhóm để
các em lựa chọn. (riêng nhóm nào sử dụng CNTT phải báo trước cho GV trước
1 tuần để GV chuẩn bị phòng máy).
- Giáo viên có thể liên hệ trước với các phòng ban (cụ thể là ban công
an xã, huyện) để nhờ họ giúp đỡ các em trong quá trình tìm hiểu thông tin, tình
huống thực tế phục vụ cho nhu cầu giáo dục. (Tránh những tình huống khó
khăn đáng tiếc làm nản lòng học sinh)
- Kết quả tìm hiểu thực tế của các nhóm sẽ được giáo viên chọn lọc
những tình huống thực tế phù hợp để đưa vào minh họa cho bài học. Nhằm
mục đích: “ giúp các em hiểu thêm về những sự việc vẫn diễn ra trong cuộc
sống hằng ngày”, từ đó, giáo dục ý thức bảo vệ an ninh Tổ quốc cho các em.
Chú ý: Tùy vào nội dung bài học giáo viên có thể cho các em trình
bày 1 hoặc 2 tình huống để tránh tình trạng các em trình bày tràn lan làm ảnh
hưởng đến tiết học (thời gian trình bày giáo viên nên quy định cụ thể mỗi nhóm
chỉ trình bày từ 5 đến 7 phút). Nếu hết thời gian các nhóm vẫn chưa trình bày
xong, giáo viên có thể sử dụng thêm tiết dự phòng để các em được trình bày
hết phần tìm hiểu của mình)
* Về phía học sinh:
- Các nhóm theo sự phân công của giáo viên tự bố trí thời gian thuận
tiện để tìm hiểu.
- Học sinh có thể làm việc theo nhóm hoặc nhóm trưởng chia nội
dung ra để mỗi học sinh tự tìm (nhóm trưởng nên quy định thời gian cụ thể cho
phần tìm hiểu của các thành viên trong nhóm) và sau đó tập hợp những nội
dung đó lại để thống nhất nội dung và kết quả làm việc của nhóm mình (phần
này giáo viên để học sinh linh động chọn cách làm việc cho mỗi nhóm).
- Sau khi tìm hiểu xong, Giáo viên để các nhóm cử đại diện trình bày
phần kết quả tìm hiểu của nhóm mình (thời gian trình bày giáo viên sẽ quy
định trước).
- Hình thức trình bày là thuyết trình hay sử dụng công nghệ thông
tin…
(các nhóm được tự do lựa chọn)
* Giao đề tài cho học sinh:
Giáo viên giao phần công việc cho các nhóm tìm hiểu với những nội
dung như sau:
- Nhóm I tìm hiểu về tầm quan trọng của nền quốc phòng toàn dân,
an ninh nhân dân hiện nay.
- Nhóm II tìm hiểu về vai trò của Học sinh trong xây dựng nền quốc
phòng toàn dân, an ninh nhân dân hiện nay.
