Đề tài: Năng suất sinh sản, sản xuất của lợn móng cái, Pietrain, Landrace, Yorkshire và ưu thế lai của lợn lai F1(LRxMC), F1(YxMC) và F1(PixMC)

Chăn nuôi lợn đóng vai trò thiết yếu trong nền nông nghiệp Việt Nam, với nhu cầu nâng cao năng suất không ngừng. Trong bối cảnh này, việc tối ưu hóa hiệu quả chăn nuôi lợn thông qua các chương trình giống là cực kỳ quan trọng. Lợn Móng Cái, một giống nội địa phổ biến, nổi bật với khả năng sinh sản vượt trội nhưng lại hạn chế về tăng trưởng và chất lượng thịt. Ngược lại, các giống lợn ngoại như Pietrain, Landrace và Yorkshire có ưu điểm về sản lượng thịt nhưng có thể không tối ưu về sinh sản. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá khả năng sinh sản và sản xuất, cùng với mức độ ưu thế lai (heterosis), của các tổ hợp lợn lai F1 giữa lợn Móng Cái và các giống nhập nội cao sản. Mục tiêu là xác định tổ hợp lai tối ưu nhằm khai thác tối đa tiềm năng di truyền, đáp ứng nhu cầu thị trường về thịt lợn chất lượng cao và nâng cao hiệu quả kinh tế cho người chăn nuôi.

Các nhà khoa học, nghiên cứu sinh, kỹ sư chăn nuôi, cán bộ quản lý ngành nông nghiệp, và các trang trại chăn nuôi lợn muốn tối ưu hóa hiệu quả sản xuất thông qua cải tiến di truyền và lai tạo.

Nghiên cứu này đánh giá toàn diện năng suất sinh sản, sản xuất và ưu thế lai của các giống lợn thuần Móng Cái (MC), Pietrain (Pi), Landrace (LR), Yorkshire (Y) cùng các tổ hợp lai F1 (Pi x MC, LR x MC, Y x MC) tại Đông Anh, Hà Nội từ năm 2004 đến 2008. Mục tiêu chính là xác định các tổ hợp lai tối ưu để khai thác ưu thế lai, cải thiện hiệu quả chăn nuôi lợn.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm thu thập dữ liệu từ 630 lứa đẻ, 180 lợn vỗ béo và 48 lợn giết mổ, tập trung vào các chỉ tiêu như số con sơ sinh sống, số con cai sữa, khối lượng sơ sinh, khối lượng cai sữa, tăng khối lượng trung bình ngày (ADG), tiêu tốn thức ăn (FCR) và tỷ lệ nạc. Các dữ liệu được phân tích bằng phương pháp bình phương nhỏ nhất (LSM) và tính toán ưu thế lai (heterosis) theo công thức của Falconer và Mackay.

Kết quả cho thấy các tổ hợp lợn lai F1 có năng suất vượt trội so với lợn thuần, đặc biệt là F1(Pi x MC). Về sinh sản, F1(Pi x MC) đạt số con sơ sinh sống cao nhất (12,52 con/lứa) và số con cai sữa cao nhất (10,19 con/lứa), với ưu thế lai đáng kể lên đến 14,44% cho số con sơ sinh sống. Về sản xuất, các tổ hợp lai F1 cũng cho thấy ADG và tỷ lệ nạc cao hơn lợn Móng Cái thuần, ví dụ F1(Pi x MC) đạt ADG 519,89 g/ngày và 47,38% tỷ lệ nạc. Ưu thế lai đối với các tính trạng sản xuất cũng được ghi nhận, dù ở mức độ thấp hơn so với các tính trạng sinh sản.

Giá trị ứng dụng và hàm ý của nghiên cứu là khẳng định vai trò quan trọng của chiến lược lai tạo để khai thác tối đa ưu thế lai, đặc biệt là việc sử dụng lợn đực giống Pietrain lai với lợn nái Móng Cái. Điều này không chỉ giúp cải thiện đồng bộ các tính trạng sinh sản và sản xuất, mà còn nâng cao hiệu quả kinh tế cho ngành chăn nuôi lợn, đáp ứng tốt hơn nhu cầu thị trường về thịt lợn chất lượng cao. Nghiên cứu khuyến nghị ứng dụng rộng rãi các tổ hợp lợn lai F1, đặc biệt là F1(Pi x MC), trong chăn nuôi thương phẩm.