1
ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
CHỮ TÂM TRONG ĐẠO PHẬT
VỚI VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC
NGHỀ NGHIỆP CHO SINH VIÊN
SƯ PHẠM HIỆN NAY
2
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU…………………………………………………………………….2
1.Lý do chọn đề tài………………………………………………………..2
2.Lịch sử nghiên cứu……………………………………………………….5
3.Mục đích nghiên cứu của đề tài………………………………6
4. Đối tượng nghiên cứu và phương pháp nghiên cứu……….7
5. Phạm vi nghiên cứu…………………………………………….7
6. Những đóng góp mới của đề tài……………………………7
7. Kết cấu của đề tài…………………………………………..7
NỘI DUNG…………………………………………………………..8
CHƯƠNG 1: TẦM QUAN TRỌNG CỦA NGHIÊN CỨU CHỮ TÂM
TRONG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO SINH VIÊN SƯ PHẠM
1.1 Chữ tâm trong quan niệm đạo đức và chữ tâm trong đạo
phật……….
3
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Ở Việt Nam chúng ta, từ ngàn xưa có nhiều nghề, nghề nào cũng cần đến
đức độ, đặc biệt rất được coi trọng và người đời hay nói đến hai chữ LƯƠNG
TÂM – đó là nghề thầy thuốc và nghề thầy giáo. Một nghề quan tâm tới sức
khoẻ, quyết định tới sự sống chết của con người- nghề thầy thuốc; một nghề
quyết định đến sự hình thành ,phát triển nhân cách của con người ngay từ bài học
đầu tiên khi trẻ bước tới trường học tập đó là nghề dạy học.
Đối với nghề giáo, lương tâm nghề nghiệp chính là thước đo về phẩm chất
đạo đức mà mỗi nhà giáo cần phải rèn luyện thường xuyên, không ngừng nghỉ.
Lời dạy của ông cha ta từ xưa qua câu nói mang tính chân lý sâu xa “Nhất tự vi
sư, bán tự vi sư” nói về đạo làm thầy, đạo làm trò đã đến lúc cần được hiểu theo
nghĩa rộng cho cả người dạy và người học: đã dạy người dù một chữ hay nửa chữ
cũng đừng quên đạo làm thầy; đã học dù một chữ hay nửa chữ cũng phải luôn coi
trọng thầy, biết ơn thầy.
Lương tâm nghề dạy học được biểu hiện ở nhiều mặt từ tư tưởng, phẩm chất
đạo đức của người thầy, từ tấm lòng yêu nghề, yêu trẻ luôn “hết lòng vì học sinh
thân yêu” đến tác phong, lối sống, cách xử sự và kỹ năng giao tiếp, … cần có của
người giáo viên. Một khi ai đó đã lựa chọn nghề giáo viên - một nghề luôn coi
trọng đạo lý và nhân cách đừng bao giờ nghĩ tới nghề dạy học để tích của, làm
giàu. Các bậc thầy cao quí từ xưa đến nay như Chu Văn An, Nguyễn Trãi,
Nguyễn Bỉnh Khiêm, Nguyễn Đình Chiểu, Dương Quảng Hàm, Đặng Thai Mai,
Nguyễn Lương Ngọc, Lê Văn Thiêm, … suốt cuộc đời thanh bạch đã xứng đáng
là những tấm gương sáng về phẩm chất nhà giáo giàu lòng đức độ, nhân nghĩa
luôn luôn vì con người.
4
Một nhà giáo có lương tâm nghề nghiệp trước hết phải xác định đúng con
đường đi của cuộc đời mình. Đó là lòng thuỷ chung, máu thịt với nghề dạy học
với phương châm “nhất nghệ tinh, nhất thân vinh” coi nghề dạy học là nghề tay
phải, nghề chính để mà “sống chết” với nó, rèn luyện, lập nghiệp và trưởng thành
từ công việc “trồng người” cao quí mà mình đã chọn. Điều quan trọng hàng đầu
là nhà giáo phải có phẩm chất chính trị, tư cách đạo đức tốt để luôn trở thành tấm
gương sáng cho học sinh noi theo. Lương tâm nghề nghiệp không cho phép
người giáo viên “nói một đằng, làm một nẻo” mà phải có sự thống nhất giữa con
người ngoài đời với con người trên bục giảng, giữa phẩm chất và năng lực, giữa
tài và đức để tạo nên một nhân cách nhà giáo cao đẹp.
Mặt khác, người giáo viên phải là người có năng lực chuyên môn giỏi để đảm
nhận tốt việc truyền thụ kiến thức chính xác, khoa học và truyền cảm mạnh mẽ
tới học sinh. Đây cũng là điều quan trọng thuộc về lương tâm nghề dạy học mà
người thầy cần có. Năng lực chuyên môn là kết quả tự thân vận động ở người
giáo viên được hình thành qua quá trình học tập ở trường sư phạm, qua tích luỹ
kinh nghiệm trong giảng dạy, qua rèn luyện trong thực tế cuộc sống và học hỏi từ
sách vở, từ đồng nghiệp mà có. Người ta thường nói rằng giáo viên phải là người
“biết mười dạy một”, phải có trách nhiệm trước lương tâm mình, trước học sinh
về chất lượng giờ dạy trên bục giảng. Tất nhiên những giờ dạy hay, dạy giỏi sẽ là
niềm vui, niềm tự hào đối với người giáo viên nhưng đã có mấy ai cắn rứt lương
tâm về những tiết dạy “qua loa đại khái” những tiết dạy “không có lửa”, tẻ nhạt,
không hề gây được ấn tượng đối với học sinh khi trên lớp chỉ có một mình thầy
độc diễn?
Yếu tố quan trọng nữa của lương tâm nghề dạy học là lòng yêu thương, bao
dung, độ lượng, tận tình và ân cần đối với học trò. Đó là một phẩm chất không
5
thể thiếu ở người giáo viên tâm huyết, chân chính. Lương tâm người giáo viên
không cho phép phân biệt đối xử giữa học trò thông minh và học trò chậm hiểu,
giữa học trò sống trong gia đình kinh tế khả giả và học trò trong gia đình còn có
hoàn cảnh khó khăn, thiếu thốn. Thầy giáo phải luôn là người thấu hiểu và sẵn
sàng cảm thông, giúp đỡ học sinh trong những trường hợp khó khăn, mắc mớ.
Mở rộng ra, người giáo viên phải thực sự công bằng trong giảng dạy và giáo dục,
trong đánh giá sao cho đúng thực chất năng lực của học sinh từ các khâu ra bài
kiểm tra, chấm bài, cho điểm … Làm được điều này uy tín của người thầy càng
được nâng cao. Lòng yêu thương và quan tâm tới học trò sẽ giúp người giáo viên
có trách nhiệm, có động lực luôn phấn đấu vươn lên để hoàn thành tốt vai trò của
một “kỹ sư tâm hồn” như người đời thường ca ngợi.
Lương tâm nghề dạy học còn là thái độ dứt khoát khi nói không với những
tiêu cực trong chốn học đường. Người thầy không vì tình cảm riêng tư, không vì
tiền bạc mà nể nang, thiên vị dẫn đến đánh giá sai lệch kết quả học tập của học
sinh hoặc tiếp tay cho những việc làm vi phạm quy chế kiểm tra, thi cử mà báo
chí, xã hội đã từng phê phán, lên án. Vì thế, ngay từ khi còn đang ngồi trên ghế
nhà trường, chúng ta phải học tập tu dưỡng đạo đức như thế nào để sau này khi ra
trường luôn mang chữ tâm trong nghề. Muốn làm được điều đó ta phải tìm hiểu
tâm là gì, chữ tâm trong đạo phật có khác gì so với chữ tâm theo nghĩa thông
thường, ảnh hưởng của chữ tâm trong phật giáo và ý nghĩa của nó trong sự
nghiệp trồng người. Vậy nên tôi đã chọn đề tài: “Chữ tâm trong đạo phật với việc
giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm” để làm rõ chữ tâm và vai
trò của chữ tâm trong giáo dục đạo đức nghề nghiệp cho sinh viên sư phạm.
2. Lịch sử nghiên cứu.