LỜI CẢM ƠN
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới các Thầy giáo, Cô giáo Trường
Đại học Y Hà nội, Trung tâm tim mạch Bệnh viện E đã dày công đào tạo và
tạo điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình học tập, công tác cũng nhƣ thực
hiện, hoàn thành bản luận án này:
Trƣờng Đại học Y Hà nội
Bộ môn ngoại Trƣờng Đại học Y Hà Nội
Phòng quản lí và đào tạo Sau Đại học, Trƣờng Đại học Y Hà Nội
Trung tâm tim mạch Bệnh viện E
Thƣ viện Trƣờng Đại học Y Hà Nội
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS.TS. Đoàn Quốc Hưng
– Ngƣời thầy đã trực tiếp hƣớng dẫn tôi trong quá trình hoàn thành bản luận
án này. Thầy đã tận tình chỉ dậy cho tôi phƣơng pháp nghiên cứu và tác
phong làm khoa học.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Giáo sư, tiến sỹ Lê Ngọc Thành
– Một ngƣời Thầy, ngƣời Anh đã tận tình dậy dỗ và truyền đạt những kinh
nghiệm quí báu về chuyên môn, nghiên cứu khoa học, hoàn thành bản luận án
này và đặc biệt là tạo điều kiện tối đa để các học trò phát triển chuyên môn,
nghiên cứu khoa học.
Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Giáo sư Đặng Hanh Đệ - Ngƣời
Thầy của các thế hệ phẫu thuật viên Tim mạch và lồng ngực Việt Nam. Thầy
đã góp ý, sửa chữa và động viện tôi trong quá trình thực hiện luận án này.
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến Giáo sư Shunji Sano –
Thầy đã trực tiếp hƣớng dẫn tôi thực hiện phẫu thuật này cũng nhƣ rất nhiều
những kiến thức trong chẩn đoán và phẫu thuật các bệnh tim bẩm sinh, đặc
biệt các dị tật tim bẩm sinh phức tạp.
Tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn đến: PGS.TS Nguyễn Lân Hiếu;
PGS.TS. Ngô Xuân Khoa; PGS.TS.Nguyễn Hữu Ước; PGS.TS. Trần Minh Điển;
GS.TS Nguyễn Quốc Kính – Các thầy đã có nhiều góp ý quý báu và tận tình
giúp đỡ tôi hoàn thành bản luận án này.
Tôi xin cảm ơn toàn bộ cán bộ, nhân viên Trung tâm tim mạch Bệnh
viện E, cũng như Bệnh viện E đã giúp đỡ và đồng hành cùng tôi trong quá
trình làm việc và hoàn thành bản luận án này.
Tôi xin cảm ơn các Anh, các chị cùng bạn bè đồng nghiệp đã luôn động
viên và giúp đỡ tôi trong cuộc sống, công việc cũng nhƣ hoàn thành bản luận
án này.
Con xin được bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đến Bố, Mẹ hai bên gia đình.
Bố mẹ đã sinh thành và dƣỡng dục, luôn luôn động viên, tạo mọi điều kiện để
con học tập trở thành ngƣời bác sĩ và có ích cho xã hội. Xin cảm ơn các anh,
chị, em trong gia đình luôn động viên và tạo điều kiện cho tôi trong cuộc
sống. Xin bày tỏ lòng biết ơn tới ngƣời vợ thƣơng yêu Phạm Thị Thu Huyền
cùng con trai Đỗ Tiến Đạt – Luôn luôn là hậu phƣơng vững chắc, là tình yêu
và động lực của tôi trong cuộc sống.
Hà nội, ngày 20 tháng 3 năm 2017
ĐỖ ANH TIẾN
LỜI CAM ĐOAN
Tôi là Đỗ Anh Tiến, Nghiên cứu sinh khóa 32, chuyên ngành Ngoại lồng
ngực, Trƣờng Đại học Y Hà Nội xin cam đoan:
1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dƣới sự hƣớng
dẫn của PGS.TS. Đoàn Quốc Hƣng.
2. Công trình nghiên cứu này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu
nào khác đã đƣợc công bố tại Việt Nam.
3. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là chính xác, trung thực
và khách quan, đã đƣợc xác nhận và chấp nhận của cơ sở nơi
nghiên cứu cho phép lấy số liệu.
Hà Nội, ngày 20 tháng 03 năm 2017
Tác giả luận án
Đỗ Anh Tiến
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
TIẾNG VIỆT
BN Bệnh nhân
ĐMC Động mạch chủ
ĐMP Động mạch phổi
HL Hai lá
TBS Tim bẩm sinh
TH Tuần hoàn
TLN Thông liên nhĩ
TLT Thông liên thất
TM Tĩnh mạch
TIẾNG ANH
BSA Body Surface Area (Diện tích bề mặt cơ thể)
EF Ejection Fraction (Phân suất tống máu)
NYHA New York Heart Association (Hiệp hội tim New York)
Dạng một tâm thất Single Ventricle (Một tâm thất)
MỤC LỤC
ĐẶT VẤN ĐỀ .................................................................................................. 1
Chƣơng 1: TỔNG QUAN ............................................................................... 3
1.1. SƠ LƢỢC LỊCH SỬ CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH TIM BẨM
SINH DẠNG MỘT TÂM THẤT ......................................................... 3
1.1.1. Định nghĩa ....................................................................................... 3
1.1.2. Lịch sử ............................................................................................. 3
1.2. GIẢI PHẪU TIM ................................................................................... 4
1.3. CÁC THỂ TỔN THƢƠNG TIM BẨM SINH DẠNG MỘT TÂM THẤT 7
1.3.1. Thiểu sản tâm thất phải ................................................................... 7
1.3.2. Thiểu sản tâm thất trái ................................................................... 10
1.3.3. Tim một thất thể không xác định .................................................. 14
1.4. CHẨN ĐOÁN BỆNH TIM BẨM SINH DẠNG MỘT TÂM THẤT . 14
1.4.1. Triệu chứng lâm sàng .................................................................... 14
1.4.2. Triệu chứng cận lâm sàng ............................................................. 15
1.5. CÁC PHƢƠNG PHÁP PHẪU THUẬT ĐIỀU TRỊ BỆNH TIM BẨM
SINH DẠNG MỘT TÂM THẤT ....................................................... 19
1.5.1. Mục đích của các phƣơng pháp phẫu thuật ................................... 19
1.5.2. Các phƣơng pháp phẫu thuật ......................................................... 19
1.6. PHẪU THUẬT FONTAN ................................................................... 23
1.6.1. Sinh lý bệnh tim bẩm sinh dạng một tâm thất và tuần hoàn Fontan . 23
1.6.2. Điều kiện và chỉ định phẫu thuật Fontan ...................................... 25
1.6.3. Các phƣơng pháp phẫu thuật Fontan ............................................ 26
1.7. KỸ THUẬT MỞ CỬA SỔ GIỮA TÂM NHĨ VÀ ĐƢỜNG DẪN
MÁU TỪ TĨNH MẠCH CHỦ DƢỚI LÊN ĐỘNG MẠCH PHỔI ... 35
1.8. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU PHẪU THUẬT FONTAN VỚI ỐNG
NỐI NGOÀI TIM ............................................................................... 37
1.8.1. Thế giới ......................................................................................... 37
