
Tuyển tập Hội nghị Khoa học thường niên năm 2015. ISBN : 978-604-82-1710-5
127
NGHIÊN CỨU TỔ HỢP DÒNG PHUN
TÁC ĐỘNG TRỰC GIAO LÊN BỀ MẶT
Nguyễn Văn Lập 1, Nguyễn Hữu Tuấn 2, Nguyễn Ngọc Minh 3, Nguyễn Anh Tuấn4
1 Đại học Thủy lợi, email: lapnv@tlu.edu.vn
2Đại học Thủy lợi, email: huutuanhtlu@tlu.edu.vn
3Đại học Thủy lợi, email: ngminh@tlu.edu.vn
4Đại học Thủy lợi, email: tuan_na_mxd@tlu.edu.vn
1. GIỚI THIỆU CHUNG
Dòng phun trong nhưng năm gần đây đang
được nghiên cứu rộng rãi do nó có khả năng
ứng dụng vào nhiều qui trình xử lý nhiệt trong
lĩnh vực công nghiệp, ví dụ như: Làm mát cánh
tuabin, làm mát trong sản xuất thép, làm mát
linh kiện điện, điện tử, CPU máy tính (trong
các máy trạm), sấy khô giấy và ủ thủy tinh,
trong quân sự dòng phun được sử dụng để làm
mát bệ phóng tên lửa, sàn tàu sân bay, trong y
tế nó dược dùng để làm mát thiết bị chụp
X-quang. Ưu điểm nổi bật của dòng phun tia
đó là nó khả năng kiểm soát hiệu quả truyền
nhiệt bằng cách điều chỉnh các thông số thiết
kế như: biên dạng bề mặt, tốc độ phun, khoảng
cách từ vòi phun tới bề mặt và chất lỏng sử
dụng, số lượng vòi phun… Một dòng phun tia
tác động vào một bề mặt có khả năng loại bỏ
một lượng nhiệt lớn trên diện tích bề mặt tương
đối nhỏ. Tuy nhiên, đối với những bề mặt cần
trao đổi nhiệt lớn thì hiệu quả làm mát của một
vòi phun là khá thấp, chính vì vậy trong hầu
hết các thiết bị trao đổi nhiệt công nghiệp dòng
phun được sử dụng dưới dạng mảng với nhiều
dòng phun tác động đồng thời.
Tuy có khả năng trao đổi nhiệt với hiệu
quả cao tuy nhiên việc nghiên cứu và ứng
dụng dòng phun vào thực tế rất phức tạp, mỗi
thông số thay đổi đều hưởng trực tiếp tới hiệu
quả truyền nhiệt. Dưới quan điểm lý thuyết
thì dòng phun là tổ hợp của hai dòng, dòng
phun tự do và dòng lớp biên. Đối với dòng
phun tự do đã có lý thuyết mô tả được cấu trúc
dòng, tuy nhiên dòng lớp biên trên đường chắn
chưa có lý thuyết cụ thể nào để mô tả dòng
chảy. Đặc biệt, với bài toán tổ hợp nhiều vòi
phun tác động đồng thời lên cùng một bề mặt
cấu trúc dòng bị xáo trộn rất khó để xác định
được cấu trúc dòng lớp biên trên tường.
Việc nghiên cứu đặc tính dòng có ý nghĩa rất
lớn trong kiểm soát hiệu quả trao đổi nhiệt. Hiện
nay, để nghiên cứu bài toán này hầu hết các
nghiên cứu được thực hiện bằng thực nghiệm.
Tuy nhiên, việc nghiên cứu thực nghiệm đòi hỏi
nhiều thiết bị, máy móc điều này không khả thi
tại điều kiện Việt Nam. Theo xu hướng nghiên
cứu hiện nay, việc nghiên cứu phần lớn thực
hiện thông qua các phần mềm máy tính nhằm
giảm thời gian, chi phí nghiên cứu.
2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
Lý thuyết cấu trúc một dòng phun đơn đã
trình bày trong nghiên cứu [1], trong báo cáo
này nhóm tác giả tập trung vào nghiên cứu cấu
trúc dòng chảy bài toán nhiều dòng phun tác
động lên một bề mặt thông qua việc mô phỏng
bài toán bằng phần mềm Ansys Fluent.
Hình 1. Mô hình dòng phun theo mảng