Ngôi sao
M c t "Sao" d n đ n bài này. Xin đ c v các nghĩa khác t i ụ ừ ẫ ế ọ ề ạ Sao (đ nh h ng)ị ướ .
Thiên th Messierể th 45 (M45) là m t nhóm các sao mang tên hi n đ i ứ ộ ệ ạ Pleiades
M t ộngôi sao là m t ộthiên thể ch a ch y u ứ ủ ế v t ch tậ ấ ởtr ng tháiạ plasma, kh i l ngố ượ
kho ng t 10ả ừ 29 đ n 10ế40 kg, duy trì nhi t đ hàng nghìn ở ệ ộ đ Kộ, do đó t a ra ỏb c xứ ạ
v t đenậ t ng ng có c c đ i trong ph ươ ứ ự ạ ổ nhìn th yấ đ n ếUV g nầ, nh các ờph n ngả ứ
nhi t h chệ ạ trong lòng. Các ngôi sao th ng có hình d ng g n ườ ạ ầ hình c uầ, t duy trì tr ngự ạ
thái cân b ng ằth y đ ng l c h củ ộ ự ọ , nh s cân b ng gi a ờ ự ằ ữ áp su tấ b c x đi n t phát raứ ạ ệ ừ
t bên trong v i ừ ớ tr ng h p d nườ ấ ẫ c a b n thân.ủ ả
Các sao th ng là trung tâm c a m t ườ ủ ộ h hành tinhệ, trong đó các hành tinh và các thiên
th khác (nh ể ư sao ch iổ, khí và b iụ, ...) ch u nh h ng ị ả ưở l c h p d nự ấ ẫ c a sao trung tâmủ
và bay quanh sao trung tâm. M t Tr iặ ờ là ngôi sao g n chúng ta nh t và là ngôi sao trungầ ấ
tâm c a ủH M t Tr iệ ặ ờ .
Có nh ng h g m hai sao bay xung quanh nhau, t o thành ữ ệ ồ ạ sao đôi. Các sao đôi th ngườ
không có hành tinh bay quanh, do h nh v y không ệ ư ậ cân b ng b nằ ề . Cũng lý do này, các
h g m 3 sao th ng có m t ệ ồ ườ ộ sao đôi, hai sao bay sát nhau, và m t sao đ n n m xa. Cácộ ơ ằ
nhóm g m nhi u sao có m i liên k t h p d n v i nhau cũng th ng ch a các ồ ề ố ế ấ ẫ ớ ườ ứ sao đôi
và sao đ n bên trong. kho ng cách l n h n, các sao t t p, cùng v i các d ng thiênơ Ở ả ớ ơ ụ ậ ớ ạ
th khác, thành các ểthiên hà.
Môn h c nghiên c u các ngôi sao là ọ ứ thiên văn sao.
Phân lo i saoạ
Cách đ t tênặ
Các ngôi sao đ c đ t tên theo tên c a chòm sao tìm th y, và d a vào đ sáng c a nóượ ặ ủ ấ ự ộ ủ
trong chòm sao, theo b ng ch cái Hy L p. Ví d sao sáng nh t c a chòm sao Tráng Sĩả ữ ạ ụ ấ ủ
đ c đ t tên là Anpha - Tráng Sĩ. Có m t s ngôi sao có m t tên th ng g i khác v iượ ặ ộ ố ộ ườ ọ ớ
tên quy c, thì chúng đ c g i c hai tên.ướ ượ ọ ả
Trong ti ng Vi tế ệ
Trong ti ng Vi tế ệ , các hành tinh th ng đ c đ t tên v i ch "Sao" đ u m t cách saiườ ượ ặ ớ ữ ở ầ ộ
l m và ph n khoa h c, nh ầ ả ọ ư Sao Thuỷ, Sao Kim, Sao Hoả, ... Không gi ng v i các ngôiố ớ
sao, các hành tinh là các thiên th có kh i l ng nh h n m t ph n nghìn l n kh iể ố ượ ỏ ơ ộ ầ ầ ố
l ng các sao, ch a v t ch t ch y u ượ ứ ậ ấ ủ ế ở d ng r nạ ắ , l ngỏ, khí, bay quanh các sao d iướ
tác d ng h p d n b i các sao. Chúng duy trì nhi t đ th p trên b m t, d i vài trămụ ấ ẫ ở ệ ộ ấ ề ặ ướ
đ Kộ, và phát ra b c x v t đenứ ạ ậ có c c đ i trong ph ự ạ ổ h ng ngo iồ ạ hay t n sầ ố th p h n.ấ ơ
Ánh sáng xu t phát t b m t các hành tinh ch y u là ph n x l i t ánh sáng r iấ ừ ề ặ ủ ế ả ạ ạ ừ ọ
chi u b i ngôi sao. Có hai y u t d n đ n sai l m này: các tên ti ng Vi t c a đa sế ở ế ố ẫ ế ầ ế ệ ủ ố
các hành tinh đ c r p khuôn theo cách g i c a Trung Qu c, mà ng i Trung Qu c thìượ ậ ọ ủ ố ườ ố
dùng m t ch "tinh" (sao) đ di n t t t c các thiên th trong vũ tr .ộ ữ ể ễ ả ấ ả ể ụ