NHI P NH SẾ Ả Ố
M c l cụ ụ
Overture
Máy nh s và nhi p nh sả ố ế ả ố
Ch n máy nhọ ả
Có nh ng gì trong m t dCam?ữ ộ
Th nh : không còn bí nẻ ớ ẩ
S khác bi t gi a máy nh s và máy nh cự ệ ữ ả ố ả ơ
Xsync, Hsync, Exposure time, Flash photography
Kính l cọ
K thu t ch p nhỹ ậ ụ ả
K thu t căn b nỹ ậ ả
Nguyên t c ch p nhắ ụ ả
Đ nét sâu c a tr ng nhộ ủ ườ ả
T c đ ch p nhố ộ ụ ả
Các ch đ đo sáng ế ộ
Các hi u ch nh khácệ ỉ
Ngôn ng nhi p nhữ ế ả
Less is more
T ng ph n trong Nhi p nhươ ả ế ả
Quy t c b c c tranh phong c nhắ ố ụ ả
B c c nhố ụ ả
Y u t ph trong b c cế ố ụ ố ụ
Đ ng nét trong b c c ườ ố ụ
1
Overture
L i đ u tiên xin đ c c m n công ngh k thu t s hay nói chính xác h n là các chuyên gia c a lĩnh v c này đã vàờ ầ ượ ả ơ ệ ỹ ậ ố ơ ủ ự
đang mi t mài làm vi c đ m i ngày k thu t s l i mang đ n cho ng i s d ng nh ng kh năng kỳ di u h n, trongệ ệ ể ỗ ỹ ậ ố ạ ế ườ ử ụ ữ ả ệ ơ
đó có các máy nh "Digital". Quay ng c dòng th i gian, ch 5 năm tr c dây thôi, thì khái ni m "Nhi p nh" có m t cáiả ượ ờ ỉ ướ ệ ế ả ộ
gì đó đ c bi t và xa v i đ i v i đ i đa s nh ng ng i không làm trong ngh có liên quan t i nh. NTL v n còn nhặ ệ ờ ố ớ ạ ố ữ ườ ề ớ ả ẫ ớ
h i năm 1999, đ có th mua m t chi c Nikon Coolpix 950 v i 1,9 Mpix, ch m nh rùa thì b n ph i chi ra kho ng 900$ồ ể ể ộ ế ớ ậ ư ạ ả ả
đ y là ch a nói đ n giá c a các lo i th nh ! Năm 2004 là m t năm đáng nh v i nh ng phát tri n v t b c c a kấ ư ế ủ ạ ẻ ớ ộ ớ ớ ữ ể ượ ậ ủ ỹ
thu t s trong nhi p nh. S hoàn thi n v i t c đ đáng kinh ng c trong t t c các dòng máy nh s cũng nh giá thànhậ ố ế ả ự ệ ớ ố ộ ạ ấ ả ả ố ư
c a chúng b t đ u r i xu ng ng ng mà ai cũng có th m c cho mình m t chi c dCam b túi xinh x n và ti n l i.ủ ắ ầ ơ ố ưỡ ể ơ ướ ộ ế ỏ ắ ệ ợ
Nh th nhi p nh đang t m t lĩnh v c đ c bi t đã nghi m nhiên đi vào đ i s ng c a xã h i hi n đ i nh m t thi tư ế ế ả ừ ộ ự ặ ệ ễ ờ ố ủ ộ ệ ạ ư ộ ế
b không th nào thi u đ c. S bùng n c a các thi t b ch p nh có th đ c k đ n t "Web Cam", PDA, đi nị ể ế ượ ự ổ ủ ế ị ụ ả ể ượ ể ế ừ ệ
tho i di đ ng, máy quay phim có tính năng ch p nh...và dĩ nhiên là các lo i máy nh dCam mà s xu t hi n c a chúngạ ộ ụ ả ạ ả ự ấ ệ ủ
nhi u và thay đ i nhanh đ n m c n u không theo dõi hàng ngày thì khó bi t đ c tên c a nh ng lo i máy m i ra trênề ổ ế ứ ế ế ượ ủ ữ ạ ớ
th tr ng. Nh th công ngh m i đã làm thay đ i khá nhi u thói quen truy n th ng và t o nên nh ng đi u b t ngị ườ ư ế ệ ớ ổ ề ề ố ạ ữ ề ấ ờ
không ai dám hình dung dù ch tr c đó m y năm. Tháng 9-2003, hãng Kodak, n i ti ng v các s n ph m phim nh,ỉ ướ ấ ổ ế ề ả ẩ ả
tuyên b ng ng vi c nghiên c u và ch t o phim âm b n (tuy nhiên h i cu i năm 2004 Kodak v n l ng l cho ra thố ừ ệ ứ ế ạ ả ồ ố ẫ ặ ẽ ị
tr ng hai lo i phim m i ISO 200 và 800 có ch t l ng c c hoàn h o). Th tr ng thi t b cho nh đen tr ng nhà nghườ ạ ớ ấ ượ ự ả ị ườ ế ị ả ắ ề
th t thu đ n m c báo đ ng và m t lo t nhà máy trên toàn châu Âu đóng c a. Và hãng s n xu t thi t b nhi p nh l ngấ ế ứ ộ ộ ạ ử ả ấ ế ị ế ả ừ
danh ILFORD sau 125 năm t n t i cũng đang ph i lo l ng v s ph n c a mình trong vài ba năm t i. Ch a bao gi trongồ ạ ả ắ ề ố ậ ủ ớ ư ờ
l ch s nhi p nh c a th gi i ng i tiêu dùng nghi p d có th mua nh ng chi c SLR v i tính năng th t hoàn h o màị ử ế ả ủ ế ớ ườ ệ ư ể ữ ế ớ ậ ả
ch h t có vài trăm USD - nên nh r ng nh ng chi c dSLR có tính năng t ng đ ng tr giá hàng nghìn USD! Có lỉ ế ớ ằ ữ ế ươ ươ ị ẽ
chi c Nikon F6 s là t ng đài cu i cùng c a th h máy SLR t ng m t l n làm nên l ch s ? Lĩnh v c chuyên nghi pế ẽ ượ ố ủ ế ệ ừ ộ ầ ị ử ự ệ
duy nh t ch a b đ ng ch m t i nhi u là các nhi p nh gia s d ng máy ch p phim t m kh l n "Large Format" vàấ ư ị ụ ạ ớ ề ế ả ử ụ ụ ấ ổ ớ
"Moyen Format", lý do th t gi n d : các "Back" k thu t s ch a th t s v t tr i h n kh năng th hi n c a phim cậ ả ị ỹ ậ ố ư ậ ự ượ ộ ơ ả ể ệ ủ ổ
đi n. Tuy nhiên th th ng phim cho lo i máy này cũng đang thu h p d n, ít s l a ch n h n tr c. Công ngh k thu tể ị ườ ạ ẹ ầ ự ự ọ ơ ướ ệ ỹ ậ
s có nh ng đòi h i c a riêng nó mà s t ng thích k thu t v i các lo i thi t b dùng cho thân máy SLR, đ c bi t làố ữ ỏ ủ ự ươ ỹ ậ ớ ạ ế ị ặ ệ
ng kính, không ph i bao gi cũng làm hài lòng ng i tiêu dùng. M t nhi p nh gia hành ngh t 30 năm nay v i m tố ả ờ ườ ộ ế ả ề ừ ớ ộ
gam ng kính hoàn h o b ng ng ngàng nh n ra "tài s n" c a mình không ph i lúc nào cũng đáng giá v i nh ng thânố ả ỗ ỡ ậ ả ủ ả ớ ữ
máy nh dSLR m i. Bây gi không còn ai ng c nhiên v i vi c này n a, t t c đ u hy v ng và ch đ i m t đi u s t iả ớ ờ ạ ớ ệ ữ ấ ả ề ọ ờ ợ ộ ề ẽ ớ
2
n m ngoài kh năng ki m soát c a chính mình. M t vài dòng s qua v tình hình c a th tr ng k thu t máy nh trênằ ả ể ủ ộ ơ ề ủ ị ườ ỹ ậ ả
th gi i tr c khi b c vào nh ng lĩnh v c khác nhau c a nhi p nh s .ế ớ ướ ướ ữ ự ủ ế ả ố
nguoithanglong - di n đàn hanoicorner - 2004ễ
Máy nh s và nhi p nh sả ố ế ả ố
Ch n máy nhọ ả
Ngay l p t c NTL mu n nói v i các b n r ng không ph i ai có máy nh thì cũng đ u là nhi p nh gia c . Nó gi ng nhậ ứ ố ớ ạ ằ ả ả ề ế ả ả ố ư
vi c ngay bây gi n u có ai đó t ng b n m t chi c Ferrary thì b n cũng không th ngay l p t c tr thành Schumacher!ệ ờ ế ặ ạ ộ ế ạ ể ậ ứ ở
T t c đòi h i m t quá trình h c h i và rèn luy n không ng i ngh . Ta không nên nh m l n gi a vi c th t s sáng t oấ ả ỏ ộ ọ ỏ ệ ơ ỉ ầ ẫ ữ ệ ậ ự ạ
trong ch p nh có t duy v i nh ng hình nh ch p theo ki u may r i c a khách du l ch. Và cho dù b n đang s d ngụ ả ư ớ ữ ả ụ ể ủ ủ ị ạ ử ụ
chi c dSLR hi n đ i nh t trên th gi i thì cũng không đ c quên r ng ch t l ng hình nh k thu t s v n ch a đ tế ệ ạ ấ ế ớ ượ ằ ấ ượ ả ỹ ậ ố ẫ ư ạ
đ c s tinh t c a phim c đi n đâu nhé. Tuy nhiên v i m t chi c dCam trong tay b n hoàn toàn có th m c ch pượ ự ế ủ ổ ể ớ ộ ế ạ ể ơ ướ ụ
đ c nh ng t m nh đ p ch không ph i lúc nào cũng c n ph i tiêu đi vài nghìn USD cho m c đích này mà đôi khi nóượ ữ ấ ả ẹ ứ ả ầ ả ụ
l i tr thành ph n tác d ng. Có m t vài đi u nh n a mà NTL mu n nói v i nh ng b n nào m i hôm nay b c chânạ ở ả ụ ộ ề ỏ ữ ố ớ ữ ạ ớ ướ
vào th gi i c a nh ng hình nh s đ y h p d n này: ế ớ ủ ữ ả ố ầ ấ ẫ
1. B n không nh t thi t ph i hi u c u t o đi n t và cách x lý k thu t s trong máy nh đ có th s d ng chúng.ạ ấ ế ả ể ấ ạ ệ ử ử ỹ ậ ố ả ể ể ử ụ
Đi u này gi ng nh không c n bi t c u t o xe ô-tô v n có th lái xe ngon lành. ề ố ư ầ ế ấ ạ ẫ ể
2. Máy nh đ t ti n không 100% đ ng nghĩa v i nh đ p ả ắ ề ồ ớ ả ẹ
3. S l ng "pixels" nhi u h n không có nghĩa là nh s đ p h n. Nó còn ph thu c vào r t nhi u y u t khác n a. ố ượ ề ơ ả ẽ ẹ ơ ụ ộ ấ ề ế ố ữ
4. Máy nh BCam có zoom c c m nh không ph i lúc nào cũng là ni m t hào c a ch nhân m c dù nó đ c trang bả ự ạ ả ề ự ủ ủ ặ ượ ị
thêm c h th ng ch ng rung cho hinh nh, r t có ích nh t là khi ch p v trí télé. ả ệ ố ố ả ấ ấ ụ ở ị
5. Không th đòi h i ch t l ng nh cao, t c đ thao tác nhanh v i lo i máy nh dCam nh . ể ỏ ấ ượ ả ố ộ ớ ạ ả ỏ
3
6. Máy nh dSLR không đ ng nghĩa v i vi c nh s ...t đ ng đ p h n. ả ồ ớ ệ ả ẽ ự ộ ẹ ơ
7. Vi c b n có môt chi c máy nh dSLR t t nh t không quan tr ng b ng vi c b n bi t khai thác nó đ ch p nh đ p. ệ ạ ế ả ố ấ ọ ằ ệ ạ ế ể ụ ả ẹ
8. Hi n t i, không ph i ng kính nào t t v i SLR thì cũng s cho nh đ p v i dSLR ệ ạ ả ố ố ớ ẽ ả ẹ ớ
9. Nh ng gì b n "nhìn" th y trên màn hình máy tính không ph i bao gi cũng gi ng v i nh "in" ra trên gi y đâu nhé. ữ ạ ấ ả ờ ố ớ ả ấ
10. Cu i cùng, nên bi t mình mua máy nh dùng đ làm gì? ch p cái gì? Thông tin k thu t là đ bi t cách khai thácố ế ả ể ụ ỹ ậ ể ế
tri t đ u, nh c đi m c a máy ch không dùng đ ...khoe.ệ ể ư ượ ể ủ ứ ể
Đ có th ch p đ c nh đ p thì đi u đ u tiên c n bi t là hi u và n m v ng cách s d ng các ch c năng c a máy nhể ể ụ ượ ả ẹ ề ầ ầ ế ể ắ ữ ử ụ ứ ủ ả
s . B i vì nó là m t lĩnh v c chuyên ngành nên không ph i lúc nào cũng d hi u v i t t c m i ng i, ngay c v iố ở ộ ự ả ễ ể ớ ấ ả ọ ườ ả ớ
nh ng ng i r t thành th o ngôn ng đ c s d ng trong sách h ng d n. Chúng ta hãy cùng tìm hi u s qua v c uữ ườ ấ ạ ữ ượ ử ụ ướ ẫ ể ơ ề ấ
t o c a m t chi c máy nh k thu t s . ạ ủ ộ ế ả ỹ ậ ố
C m m t chi c dCam hay BCam trên tay ta có th quan sát th y c u t o chính c a chúng bao g m m t thân máy nh cóầ ộ ế ể ấ ấ ạ ủ ồ ộ ả
khuôn ng m, màn hình LCD...và m t chi c ng kính. V i đa s các máy dCam, sau khi ta b m nút ON/OFF v v trí ONắ ộ ế ố ớ ố ấ ề ị
thì ng kính s nhô ra và s n sàng ho t đ ng. Trên b m t phía tr c c a ng kính, t i vi n c a ng kính th ng cóố ẽ ẵ ạ ộ ề ặ ướ ủ ố ạ ề ủ ố ườ
các thông s k thu t c a chi c ng kính này, ch ng h n: ố ỹ ậ ủ ế ố ẳ ạ
4
dCam Canon A95: "Canon Zoom Lens 3x; 7,8 - 23,4 mm 1: 2,8-4,9"
Trong "Specifications" c a máy nh, Canon đã đ a thông tin v tiêu c ủ ả ư ề ự t ng đ ng v i kh phim 35mm là 38-114mmươ ươ ớ ổ .
Kh u đ ng kính c a nó thay đ i t f/2,8 v trí ng kính góc r ng Wide, đ n f/4,9 v trí tele T. Đi u mà chúng taẩ ộ ố ủ ổ ừ ở ị ố ộ ế ở ị ề
cùng quan tâm t i đây chính là thông s "t ng đ ng" này. Các giá tr "7,8 - 23,4 mm" là thông s v t lý c u t o c aạ ố ươ ươ ị ố ậ ấ ạ ủ
ng kính tr c khi đ c nhân thêm v i h s hoán đ i c a Sensor. ố ướ ượ ớ ệ ố ổ ủ Lý do: kích th c c a m ch c m quang đi n tướ ủ ạ ả ệ ử
Sensor bé h n kích th c c a phim (24x36mm). ơ ướ ủ
V y các thông s c a ng kính giúp ta đi u gì? R t đ n gi n, nó cho ta bi t góc "nhìn" c a ng kính r ng hay h p. Khiậ ố ủ ố ề ấ ơ ả ế ủ ố ộ ẹ
ch p nh phong c nh ho c m t đám đông thì v trí ng kính góc r ng s r t thích h p v i m t góc nhìn l n, cho phépụ ả ả ặ ộ ị ố ộ ẽ ấ ợ ớ ộ ớ
l y đ c nhi u c nh. Ng c l i, khi ta mu n ch p m t chi ti t, ki n trúc ch ng h n, trên cao thì góc nhìn h p c a vấ ượ ề ả ượ ạ ố ụ ộ ế ế ẳ ạ ở ẹ ủ ị
trí ng kính Tele s r t h u ích. ng kính zoom có l i th là b n có th thay đ i tiêu c c a ng kính cho phù h p v iố ẽ ấ ữ Ố ợ ế ạ ể ổ ự ủ ố ợ ớ
5