intTypePromotion=1
ADSENSE

Nhồi máu cơ tim sau phẫu thuật phình động mạch chủ bụng - Nguyễn Thị Thanh

Chia sẻ: Nguyễn Tuấn Anh | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:7

43
lượt xem
2
download
 
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Mục tiêu nghiên cứu là đánh giá liên quan giữa các yếu tố nguy cơ lâm sàng và biến chứng và tử vong tim sau phẫu thuật phình động mạch chủ bụng dưới thận. Từ 10/1998-6/2004 tại BV Bình Dân, 159 bệnh nhân gồm 119 nam, 40 nữ, tuổi trung bình 70,5 ± 10,7 năm, được mổ phình động mạch chủ bụng dưới thận chương trình.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Nhồi máu cơ tim sau phẫu thuật phình động mạch chủ bụng - Nguyễn Thị Thanh

Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> NHOÀI MAÙU CÔ TIM<br /> SAU PHAÃU THUAÄT PHÌNH ÑOÄNG MAÏCH CHUÛ BUÏNG<br /> Nguyeãn Thò Thanh*, Nguyeãn Vaên Chöøng**<br /> <br /> TOÙM TAÉT<br /> Bieán chöùng tim laø nguyeân nhaân chính gaây töû vong trong phaãu thuaät ñoäng maïch chuû. Muïc tieâu<br /> nghieân cöùu laø ñaùnh giaù lieân quan giöõa caùc yeáu toá nguy cô laâm saøng vaø bieán chöùng vaø töû vong tim sau<br /> phaãu thuaät phình ñoäng maïch chuû buïng döôùi thaän.<br /> Töø 10/1998-6/2004 taïi BV Bình Daân, 159 beänh nhaân goàm 119 nam, 40 nöõ, tuoåi trung bình 70,5 ±<br /> 10,7 naêm, ñöôïc moå phình ñoäng maïch chuû buïng döôùi thaän chöông trình. Yeáu toá nghieân cöùu laø nhoài maùu cô<br /> tim vaø töû vong do tim xaûy ra trong 30 ngaøy sau moå. Phaân ñoä nguy cô bò bieán chöùng tim sau moå theo 7 yeáu<br /> toá nguy cô tim laâm saøng: tuoåi treân 70 tuoåi, tieàn caên nhoài maùu cô tim, tieàn caên ñau ngöïc, suy tim öù huyeát,<br /> tieàn caên tai bieán maïch maùu naõo, suy thaän (creatinine maùu > 1,8 mg/dl), tieåu ñöôøng. Nhoài maùu cô tim sau<br /> moå 13 BN (8,2%), trong ñoù töû vong 4 BN (2,5%). Soá beänh nhaân coù 0, 1, 2, hay ≥ 3 yeáu toá nguy cô laø 33<br /> (20,1%), 63 (39,6%), 47 (29,6%) vaø 17 (10,7%) theo thöù töï. Tæ leä nhoài maùu cô tim sau moå ôû nhoùm 0, 1, 2<br /> hay ≥ 3 yeáu toá nguy cô laø 3%; 4,8%; 12,8% vaø 17,8. Tæ leä töû vong do tim sau moå ôû nhoùm 0, 1, 2 hay ≥ 3<br /> yeáu toá nguy cô laø 0%; 0%; 6,4% and 5,8%.<br /> ÔÛ nhöõng beänh nhaân oån ñònh khi ñi moå phình ñoäng maïch chuû buïng döôùi thaän, chæ soá nguy cô tim laâm<br /> saøng coù theå xaùc ñònh nhoùm coù nguy cô cao bò bieán chöùng tim sau moå. Chæ soá nguy cô tim coù theå xaùc ñònh<br /> ñöôïc nhöõng beänh nhaân caàn laøm caùc xeùt nghieäm phaân ñoä nguy cô tim khoâng xaâm laán tröôùc moå hay caùc<br /> phöông phaùp ñieàu trò tích cöïc tröôùc moå vaø nhöõng beänh nhaân coù theå thöïc hieän phaãu thuaät ngay vì caùc xeùt<br /> nghieäm phaân ñoä nguy cô tim khoâng giuùp ích nhieàu.<br /> <br /> SUMMARY<br /> MYOCARDIAL INFARCTION AFTER INFRARENAL AORTIC ANEURYSM REPAIR<br /> Nguyen Thi Thanh, Nguyen Van Chung<br /> * Y Hoc TP. Ho Chi Minh * Vol. 9 * Supplement of No 1 * 2005: 128 – 134<br /> <br /> Cardiac complications are important causes of morbidity and mortality after aortic surgery. The<br /> purpose of this observational study was to examine the relationship of clinical risk factors and cardiac<br /> events in patients undergoing infrarenal aortic aneurysm repair.<br /> We studied 159 patients, 119 males, 40 females, mean age 70,5 ± 10,7 years, undergoing elective<br /> infrarenal aortic aneurysm repair from 10/1998 to 6/2004 at Binh Dan Hospital. The mean outcome were<br /> myocardial infarction and 30-day cardiac mortality. Seven clinical Cardiac Risk Factors were identified:<br /> age 70 years or older, current or prior angina pectoris, prior myocardial infarction, congestive heart<br /> failure, prior cerebrovascular accident, diabetes, renal failure (preoperative serum creatinine ≥ 1,8<br /> mg/dL). Perioperative myocardial infartion occurred in 13 patients (8,2%), of whom 4 (2,5%) died. The<br /> numbers of patient who had 0, 1, 2, or ≥ 3 clinical risk factors were 33 (20,1%), 63 (39,6%), 47 (29,6%)<br /> and 17 (10,7%) respectively. Rates of myocardial infarction with 0, 1, 2 or ≥ 3 clinical cardiac risk factors<br /> * TTÑT&BDCBYT TPHCM<br /> ** Ñaïi Hoïc Y Döôïc TP. Hoà Chí Minh<br /> <br /> 131<br /> <br /> were 3%; 4,8%; 12,8% and 17,8% respectively. Rates of cardiac death with 0, 1, 2 or ≥ 3 clinical risk<br /> factors were 0%; 0%; 6,4% and 5,8% respectively.<br /> In stable patients undergoing elective infrarenal aortic aneurysm repair, this clinical cardiac risk index<br /> can identify patients at highest risk for cardiac complications. This index may be useful for identification of<br /> candidates for further risk stratification with noninvasive technologies or other management strategies, as<br /> well as low risk patients in whom additional evaluation is unlikely to be helpful.<br /> <br /> ÑAËT VAÁN ÑEÀ<br /> Tæ leä töû vong sau phaãu thuaät treân ñoäng maïch chuû<br /> (ÑMC) buïng khoaûng 2-8%, vaø nguyeân nhaân chính<br /> gaây töû vong laø nhoài maùu cô tim (NMCT) chieám 5%.<br /> Do ñoù, vieäc phoøng ngöøa bieán chöùng tim sau moå ÑMC<br /> buïng laø chuû yeáu khi ñaùnh giaù BN tröôùc moå. Vieäc taát caû<br /> caùc beänh nhaân moå ÑMCû buïng phaûi ñöôïc laøm caùc xeùt<br /> nghieäm phaân ñoä nguy cô tim ñeå tìm beänh maïch vaønh<br /> tröôùc moå laø ñieàu hôïp lyù nhöng khoâng ñöôïc khuyeân vì<br /> quaù toán keùm vaø coù bieán chöùng. Do ñoù, ñeå beänh nhaân<br /> coù theå höôûng lôïi toái ña töø vieäc laøm caùc xeùt nghieäm<br /> phaân ñoä nguy cô tim tröôùc phaãu thuaät ñoäng maïch<br /> chuû buïng, ñieàu quan troïng laø choïn löïa nhoùm beänh<br /> nhaân naøo caàn phaûi laøm caùc xeùt nghieäm naøy tröôùc moå,<br /> döïa treân caùc yeáu toá laâm saøng chæ ñieåm raèng coù nguy<br /> cô cao bò bieán chöùng tim sau moå. Nhieàu nghieân cöùu<br /> ñaõ xaùc ñònh vieäc söû duïng caùc tieâu chuaån laâm saøng ñôn<br /> giaûn (chæ soá nguy cô tim maïch) seõ cho pheùp thöïc<br /> hieän phaãu thuaät ngay töùc khaéc cho phaàn lôùn beänh<br /> nhaân vaø cho pheùp daønh caùc xeùt nghieäm phaân ñoä nguy<br /> cô tim cho moät soá ít beänh nhaân coù nguy cô cao.<br /> Taïi Vieät Nam, vieäc ñaùnh giaù nguy cô bò bieán<br /> chöùng tim sau moå caùc phaãu thuaät lôùn nhö phình<br /> ñoäng maïch chuû buïng chöa ñöôïc thöïc hieän moät caùch<br /> coù heä thoáng. Caùc nghieân cöùu chæ neâu leân caùc keát quaû<br /> phaãu thuaät vaø bieán chöùng maø chöa ñi saâu vaøo vieäc<br /> tìm caùc yeáu toá nguy cô bò bieán chöùng tim sau moå ñeå<br /> phaân ñoä beänh nhaân tröôùc moå(1,2,4).<br /> Nghieân cöùu ñöôïc tieán haønh ñeå:<br /> 1- Phaân loaïi beänh nhaân moå phình ñoäng maïch<br /> chuû buïng döôùi thaän theo chæ soá nguy cô bò bieán<br /> chöùng tim sau moå (Revised Cardiac Risk Index)<br /> 2- Xaùc ñònh tæ leä nhoài maùu cô tim vaø töû vong do<br /> tim sau moå phình ñoäng maïch chuû buïng döôùi thaän<br /> theo chæ soá nguy cô tim<br /> <br /> 132<br /> <br /> 3- Phaân tích caùc yeáu toá aûnh höôûng ñeán bieán<br /> chöùng vaø töû vong sôùm do tim sau phaãu thuaät phình<br /> ñoäng maïch chuû buïng döôùi thaän.<br /> <br /> PHÖÔNG PHAÙP NGHIEÂN CÖÙU<br /> Nghieân cöùu gồm 159 beänh nhaân moå phình ñộng<br /> mạch chủ bụng dưới thận chương trình taïi beänh vieän<br /> Bình Daân töø 10/1998 ñeán 6/2004. Loaïi boû beänh nhaân<br /> moå caáp cöùu do vôõ tuùi phình vaø nhöõng beänh nhaân chết<br /> trên baøn moå khoâng do nguyeân nhaân tim.<br /> Taïi BV Bình Daân, tröôùc moå beänh nhaân ñöôïc<br /> khaùm tim maïch vaø gaây meâ hoài söùc. Chuùng toâi tìm<br /> kieám 7 yeáu toá nguy cô bò bieán chöùng tim sau moå: (1)<br /> tuoåi treân 70 tuoåi, (2) tieàn caên nhoài maùu cô tim (hay<br /> coù soùng Q treân ECG, sieâu aâm tim coù vuøng voâ ñoäng),<br /> (3) tieàn caên ñau ngöïc (hay coù ñoaïn ST cheânh xuoáng<br /> > 1 mm treân ECG), (4) suy tim öù huyeát, (5) tieàn caên<br /> tai bieán maïch maùu naõo, (6) suy thaän (creatinine maùu<br /> > 1,8 mg/dl), (7) tieåu ñöôøng. Taát caû beänh nhaân naøy<br /> ñeàu ñöôïc phaãu thuaät phình ñoäng maïch chuû buïng<br /> chöông trình ngay töùc khaéc. Khoâng coù beänh nhaân<br /> naøo ñöôïc laøm nghieäm phaùp gaéng söùc, sieâu aâm tim<br /> gaéng söùc, chuïp xaï hình tim, chuïp ñoäng maïch vaønh<br /> hay taùi töôùi maùu ñoäng maïch vaønh tröôùc moå. Sau moå,<br /> beänh nhaân ñöôïc theo doõi taïi phoøng Hoài Söùc trong 24<br /> giôø, sau ñoù chuyeån veà khoa Maïch maùu. Ño ECG, ñònh<br /> löôïng men tim (CPK, CK-MB, troponine I) ñöôïc laøm<br /> theo yeâu caàu cuûa baùc só ñieàu trò.<br /> Yeáu toá nghieân cöùu laø töû vong do tim vaø bieán<br /> chöùng tim xaûy ra trong 30 ngaøy sau moå.<br /> Bieán chöùng tim goàm ñau ngöïc, nhoài maùu cô tim,<br /> suy tim, loaïn nhòp tim<br /> Töû vong do tim laø töû vong do nhoài maùu cô tim,<br /> suy tim, ñoät töû. Töû thieát khoâng ñöôïc thöïc hieän ñeå xaùc<br /> ñònh nguyeân nhaân töû vong.<br /> Nhoài maùu cô tim khi coù xuaát hieän soùng Q môùi ><br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> 0,04 giaây vaø saâu > 1 mm hay ñoaïn ST-T cheânh leân ><br /> 2 mm vaø/hay taêng men tim (CK-MB, Troponine I).<br /> Thieáu maùu cô tim laø khi ñoaïn ST cheânh xuoáng > 1<br /> mm ôû 0,08s tính töø ñieåm J hay ST cheânh leân > 2 mm<br /> Suy tim khi coù chaån ñoaùn laâm saøng cuûa baùc só<br /> ñieàu trò vaø/hay söû duïng thuoác giao caûm ñeå duy trì<br /> huyeát ñoäng; vaø/hay coù hình aûnh phuø phoåi treân<br /> Xquang ngöïc, vaø / hay coù giaûm chöùc naêng thaát traùi<br /> treân sieâu aâm tim sau moå.<br /> Loaïn nhòp khi coù ngoaïi taâm thu thaát, treân thaát<br /> hay côn nhòp nhanh, hay rung thaát, rung nhó, roái loaïn<br /> daãn truyeàn.<br /> Beänh nhaân coù beänh maïch vaønh khi coù tieàn caên<br /> nhoài maùu cô tim, ñau ngöïc, suy tim, ngoại tâm thu<br /> thất, ECG baát thöôøng. ECG baát thöôøng khi coù nhoài<br /> maùu cô tim, thieáu maùu cô tim, maát nhòp xoang hay<br /> phì ñaïi thaát traùi.<br /> Phaân tích soá lieäu vôùi phaàn meàm Epi2000. Keát quaû<br /> ñöôïc dieãn taû baèng% beänh nhaân ñöôïc nghieân cöùu. Caùc<br /> pheùp kieåm ñònh thoáng keâ X2 hay Student ñeå khaûo saùt<br /> söï töông quan giöõa caùc bieán soá nghieân cöùu vôùi<br /> ngöôõng yù nghóa laø p < 0,05.<br /> <br /> Beänh lyù vaø yeáu toá nguy cô<br /> Soá Beänh nhaân<br /> ECG NMCT<br /> 11 (6,9%)<br /> ECG TMCT<br /> 57 (35,8%)<br /> ECG daøy thaát<br /> 32 (20,3%)<br /> ECG ngoaïi taâm thu thaát<br /> 11 (6,9%)<br /> ECG baát thöôøng<br /> 76 (47,8%)<br /> Suy tim<br /> 6 (3,8%)<br /> Cao huyeát aùp<br /> 108 (67,9%)<br /> Tieåu ñöôøng<br /> 5 (3,1%)<br /> Roái loaïn lipid maùu<br /> 39 (24,5%)<br /> Thuoác laù<br /> 67 (42,1%)<br /> Suy thaän<br /> 10 (6,3%)<br /> Heïp ñoäng maïch caûnh<br /> 6 (3,8%)<br /> Tai bieán maïch maùu naõo<br /> 18 (11,3%)<br /> Beänh phoåi<br /> 31 (19,5%)<br /> Thuốc tim mạch dùng trước mổ<br /> Thuốc chẹn bêta<br /> 24 (15,1%)<br /> Thuốc ức chế men chuyển<br /> 9 (5,7%)<br /> Thuốc ức chế calci<br /> 49 (30,8%)<br /> Dẫn xuất nitré<br /> 47 (29,5%)<br /> <br /> Baûng 2: Caùc yeáu toá nguy cô beänh tim maïch cuûa 79<br /> beänh nhaân coù beänh maïch vaønh<br /> Cao huyeát aùp<br /> Tieåu ñöôøng<br /> Thuoác laù<br /> Tai bieán maïch maùu naõo<br /> Beänh phoåi<br /> Suy thaän<br /> Roái loaïn lipid maùu<br /> <br /> KEÁT QUAÛ<br /> Ñaëc ñieåm cuûa maãu nghieân cöùu<br /> Töø 10/1998 -6/2004, coù 159 beänh nhaân ñöôïc moå<br /> phình ÑMC chöông trình taïi BV Bình Daân do cuøng<br /> moät eâkíp phaãu thuaät, goàm 119 nam vaø 40 nöõ. Gheùp<br /> thaúng 120 tröôøng hôïp (75,5%) vaø gheùp chöõ Y 39<br /> tröôøng hôïp (24,5%). Tuoåi trung bình 70,5 ± 10,7 tuoåi<br /> (31-95). Soá beänh nhaân treân 70 tuoåi chieám 63,5%. Coù<br /> 79 beänh nhaân coù beänh maïch vaønh. (Baûng 1). Taàn<br /> suaát cuûa caùc yeáu toá nguy cô keøm theo cuûa nhoùm naøy<br /> khoâng khaùc vôùi caû nhoùm. (Baûng 2).<br /> Baûng 1: Ñaëc ñieåm laâm saøng vaø caùc yeáu toá nguy cô<br /> beänh tim maïch cuûa 159 BN<br /> Beänh lyù vaø yeáu toá nguy cô<br /> Tuoåi ≥ 70<br /> Nam<br /> ASA 2/3/4<br /> Beänh maïch vaønh<br /> Tieàn söû thieáu maùu cô tim<br /> Tieàn söû nhoài maùu cô tim<br /> <br /> Soá Beänh nhaân<br /> 101 (63,5%)<br /> 119 (74,8%)<br /> 64 (40%)/92 (58%)/3 (2%)<br /> 79 (49,7%)<br /> 63 (39,6%)<br /> 11 (6,9%)<br /> <br /> Soá beänh nhaân<br /> 59 (74,7%)<br /> 3 (3,8%)<br /> 29 (36,7%)<br /> 10 (12,6%)<br /> 17 (21,5%)<br /> 4 (5%)<br /> 18 (22,7%)<br /> <br /> Töû vong do tim vaø bieán chöùng tim sau moå<br /> • Coù 33 beänh nhaân (20,8%) coù ít nhaátâ moät bieán<br /> chöùng tim. Nhoài maùu cô tim coù 13 tröôøng hôïp (8,2%),<br /> trong ñoù töû vong do nhoài maùu cô tim coù 4 tröôøng hôïp<br /> (2,5%) (Baûng 3). Coù 8 tröôøng hôïp nhoài maùu cô tim<br /> xaûy ra trong 24 giôø ñaàu, trong ñoù 4 tröôøng hôïp töû<br /> vong. Coù 2 tröôøng hôïp nhoài maùu cô tim ôû ngaøy thöù 2<br /> vaø 2 tröôøng hôïp nhoài maùu cô tim ôû ngaøy thöù 3, 1<br /> tröôøng hôïp nhoài maùu cô tim ngaøy thöù 5 sau moå.<br /> (Hình 1)<br /> • Trong 79 beänh nhaân coù beänh maïch vaønh, nhoài<br /> maùu cô tim xaûy ra trong 8 tröôøng hôïp (10,1%), töû<br /> vong 3 tröôøng hôïp (3,8%). Trong 80 beänh nhaân<br /> khoâng beänh maïch vaønh, nhoài maùu cô tim chieám 5<br /> tröôøng hôïp (6,3%), töû vong 1 tröôøng hôïp (1,3%).<br /> Khoâng coù söï khaùc bieät giöõa hai nhoùm. (Baûng 4)<br /> •<br /> <br /> Coù 32 beänh nhaân coù chæ soá nguy cô tim laø 0<br /> <br /> 133<br /> <br /> (20,1%), nhoài maùu cô tim sau moå laø 1 tröôøng hôïp<br /> (3%). Coù 63 beänh nhaân coù chæ soá nguy cô tim laø 1<br /> (39,6%), nhoài maùu cô tim 3 tröôøng hôïp (4,8%). Trong<br /> caû 2 nhoùm khoâng coù töû vong do tim. Coù 47 beänh<br /> nhaân coù chæ soá nguy cô tim laø 2 (29,6%), nhoài maùu cô<br /> tim 6 tröôøng hôïp (12,8%), töû vong do tim 3 tröôøng<br /> hôïp (6,4%). Coù 17 beänh nhaân coù chæ soá nguy cô tim ≥<br /> 3 (10,7%), nhoài maùu cô tim 3 tröôøng hôïp (17,6%), töû<br /> vong do tim 1 tröôøng hôïp (5,8%) (Baûng 5). Bieán<br /> chöùng vaø töû vong do tim cao hôn ôû nhoùm coù chæ soá<br /> nguy cô ≥ 2<br /> Baûng 3: Bieán chöùng tim cuûa 159 beänh nhaân<br /> Soá beänh nhaân (%) (n=159)<br /> Bieán chöùng tim<br /> <br /> 33 (20,8%)<br /> <br /> Nhoài maùu cô tim<br /> <br /> 13 (8,2%)<br /> <br /> Thieáu maùu cô tim<br /> <br /> 16 (10,1%)<br /> <br /> Suy tim<br /> <br /> 4 (2,5%)<br /> <br /> Loaïn nhòp tim<br /> <br /> 11 (6,9%)<br /> <br /> Töû vong do tim<br /> <br /> 4 (2,5%)<br /> <br /> Tử vong chung<br /> <br /> 10 (6,2%)<br /> <br /> Soá ca NMCT sau moå<br /> <br /> 8<br /> 6<br /> <br /> NMCT nheï<br /> <br /> 4<br /> <br /> NMCT töû vong<br /> <br /> 2<br /> 0<br /> 2<br /> <br /> 3<br /> <br /> 4<br /> <br /> 5<br /> <br /> Ngaøy<br /> <br /> Hình 1: Bieán chöùng NMCT vaø töû vong do tim sau moå<br /> Baûng 4: Bieán chöùng tim quanh moå lieân quan vôùi<br /> beänh maïch vaønh<br /> <br /> Nhoài maùu cô tim<br /> Thieáu maùu cô tim<br /> Loaïn nhòp<br /> Suy tim<br /> Cheát do tim<br /> <br /> 134<br /> <br /> Beänh MV (n=<br /> 79)<br /> 8 (10,1%)<br /> 9 (11,4%)<br /> 8 (10,1%)<br /> 3 (3,8%)<br /> 3 (3,8%)<br /> <br /> Khoâng beänh MV<br /> (n= 80)<br /> 5 (6,3%)<br /> 7 (8,8%)<br /> 3 (13,8%)<br /> 1 (1,3%)<br /> 1 (1,3%)<br /> <br /> Yeáu toá<br /> nguy cô<br /> 0<br /> 1<br /> 2<br /> ≥3<br /> <br /> Số BN<br /> 32<br /> 63<br /> 47<br /> 17<br /> <br /> (20,1%)<br /> (39,6%)<br /> (29,6%)<br /> (10,7%)<br /> <br /> NMCT sau Chết do tim Tử vong<br /> mổ<br /> chung<br /> 1 (3,1%)<br /> 0<br /> 1 (3,1%)<br /> 3 (4,8%)<br /> 0<br /> 0<br /> 6 (12,8%)<br /> 3 (6,4%) 5 (10,6%)<br /> 3 (17,6%)<br /> 1 (5,8%) 4 (23,5%)<br /> <br /> Caùc yeáu toá nguy cô cuûa bieán chöùng tim<br /> sau moå<br /> Phaân tích moái lieân quan giöõa caùc yeáu toá laâm saøng<br /> tröôùc moå vaø bieán chöùng nhoài maùu cô tim sau moå,<br /> chuùng toâi ghi nhaän chæ coù suy thaän, vaø tieàn caên nhoài<br /> maùu cô tim, ECG coù soùng Q coù tæ leä nhoài maùu cô tim<br /> cao hôn coù yù nghóa thoáng keâ (p< 0,05)â. (Baûng 6)<br /> Baûng 6: Töông quan giöõa caùc yeáu toá laâm saøng vaø<br /> nhoài maùu cô tim sau moå<br /> <br /> 10<br /> <br /> 1<br /> <br /> Bảng 5: Lieân quan giữa yếu tố nguy cơ biến chứng<br /> tim veâà biến chứng tim sau mổ<br /> <br /> P<br /> 0,3<br /> 0,5<br /> 0,1<br /> 0,3<br /> 0,3<br /> <br /> Bieán chöùng NMCT Khoâng NMCT<br /> P<br /> (n=13)<br /> (n=146)<br /> Tuoåi treân 70<br /> 9<br /> 92<br /> 0,6<br /> Phaùi nam<br /> 9<br /> 110<br /> 0,6<br /> Ñaëc ñieåm laâm saøng<br /> Cao huyeát aùp<br /> 9<br /> 99<br /> 0,9<br /> Tieåu ñöôøng<br /> 0<br /> 5<br /> 0,5<br /> Suy thaän<br /> 3<br /> 7<br /> 0,03<br /> Tai biến mạch<br /> 1<br /> 17<br /> 0,6<br /> máu não<br /> Nhoài maùu cô tim<br /> 4<br /> 7<br /> 0,006<br /> Thieáu maùu cô tim<br /> 7<br /> 56<br /> 0,2<br /> ECG baát thöôøng<br /> 8<br /> 68<br /> 0,3<br /> ECG NMCT<br /> 4<br /> 7<br /> 0,006<br /> ECG TMCT<br /> 7<br /> 50<br /> 0,3<br /> ECG NTTthất<br /> 0<br /> 11<br /> 0,3<br /> Suy tim<br /> 1<br /> 5<br /> 0,4<br /> Beänh phoåi<br /> 1<br /> 30<br /> 0,2<br /> Thuoác tim maïch tröôùc moå<br /> Thuốc chẹn<br /> 3<br /> 20<br /> 0,3<br /> bêta<br /> Ức chế calci<br /> 4<br /> 45<br /> 0,9<br /> Dẫn xuất nitré<br /> 5<br /> 42<br /> 0,4<br /> Ức chế men<br /> 0<br /> 9<br /> 0,3<br /> chuyển<br /> <br /> BAØN LUAÄN<br /> Theo baûng phaân ñoä nguy cô tim maïch cuûa Eagle<br /> theo loaïi phaãu thuaät thì phaãu thuaät ÑMC vaø caùc maïch<br /> maùu lôùn thuoác nhoùm coù nguy cô tim maïch cao > 5%<br /> neân Boersma khi nghieân cöùu bieán chöùng tim trong<br /> phaãu thuaät ÑMC buïng ñaõ ñeà nghò duøng caùc chæ soá<br /> <br /> Nghieân cöùu Y hoïc<br /> <br /> Y Hoïc TP. Hoà Chí Minh * Taäp 9 * Phuï baûn cuûa Soá 1 * 2005<br /> <br /> nguy cô tim maïch goàm 7 ñieåm ñeå phaân ñoä nguy cô<br /> tim goàm: (1) tuoåi treân 70 tuoåi, (2) tieàn caên nhoài maùu<br /> cô tim (hay coù soùng Q treân ECG, sieâu aâm tim coù vuøng<br /> voâ ñoäng), (3) tieàn caên ñau ngöïc (hay coù ñoaïn ST<br /> cheânh xuoáng > 1 mm treân ECG), (4) suy tim öù<br /> huyeát, (5) tieàn caên tai bieán maïch maùu naõo, (6) suy<br /> thaän (creatinine maùu > 1,8 mg/dl), (7) tieåu ñöôøng.<br /> Nghieân cöùu chuùng toâi söû duïng chæ soá nguy cô tim naøy<br /> ñeå phaân ñoä(8).<br /> Nghieân cöùu treân 159 tröôøng hôïp moå phình ñoäng<br /> maïch chuû buïng döôùi thaän (PÑMCBDT), töû vong<br /> chung laø 6,3%, töû vong do tim chieám 2,5%, nhoài maùu<br /> cô tim 8,2%. Phaân chia theo chæ soá nguy cô tim,<br /> nhoùm coù 0-1 yeáu toá nguy cô coù tæ leä nhoài maùu cô tim<br /> thaáp (4,2%), nhoùm coù 2 yeáu toá nguy cô coù nhoài maùu<br /> cô tim 12,8% vaø töû vong do tim 6,4%; nhoùm coù ≥ 3<br /> yeáu toá nguy cô coù nhoài maùu cô tim 17,6% vaø töû vong<br /> do tim 5,8%.<br /> Nghieân cöùu cuûa Vanzetto naêm 1991-1993 treân<br /> 451 tröôøng hôïp phaãu thuaät ñoäng maïch chuû buïng<br /> duøng 8 yeáu toá nguy cô laâm saøng ñeå phaân ñoä: (1) tuoåi<br /> > 70, (2) tieàn caên ñau ngöïc, (3) tieàn caên nhoài maùu cô<br /> tim, (4) suy tim öù huyeát, (5) tieåu ñöôøng, (6) cao huyeát<br /> aùp, (7) soùng Q, hay (ñoaïn ST cheânh xuoáng > 1 mm<br /> treân ECG luùc nghæ). Nhoùm coù ≥ 2 yeáu toá laø nhoùm coù<br /> nguy cô cao nhoài maùu cô tim 9% so vôùi 3,4% ôû nhoùm<br /> nguy cô thaáp, töû vong do tim laø 4,5% so vôùi 1,2%.<br /> Trong giai ñoaïn 2 töø 1994-1997, nghieân cöùu treân 531<br /> tröôøng hôïp, chuïp ñoäng maïch vaønh cho nhöõng beänh<br /> nhaân coù nguy cô laâm saøng cao keøm xaï hình tim<br /> döông tính, chieám 10%. Trong ñoù coù 3,6% beänh nhaân<br /> ñöôïc taùi töôùi maùu maïch vaønh. Töû vong do tim töông<br /> töï ôû caû 2 nhoùm nguy cô cao vaø thaáp laø 2,5%. Taùc giaû<br /> keát luaän raèng vieäc duøng caùc tieâu chuaån laâm saøng ñôn<br /> giaûn ñeå phaân ñoä nguy cô cho pheùp phaàn lôùn beänh<br /> nhaân ñöôïc laøm phaãu thuaät maïch maùu lôùn ngay laäp<br /> töùc. Chuïp xaï hình tim chæ daønh cho 1/3 beänh nhaân,<br /> chuïp maïch vaønh cho 1 beänh nhaân treân 10 vaø taùi töôùi<br /> maùu maïch vaønh < 4% beänh nhaân, vôùi tæ leä töû vong do<br /> tim laø < 2,5%[12).<br /> Boersma vaø cs trong nghieân cöùu ña trung taâm taïi<br /> Hoøa Lan, Bæ, YÙ treân 1351 beänh nhaân phaãu thuaät ñoäng<br /> maïch chuû buïng naêm 1996-1999, ghi nhaän tæ leä bieán<br /> <br /> chöùng tim laø 3,3%. Taùc giaû ñeà nghò duøng chæ soá ñaùnh<br /> giaù nguy cô bieán chöùng tim sau moå döïa treân caùc yeáu toá<br /> nguy cô laâm saøng: (1) tuoåi treân 70 tuoåi, (2) tieàn caên<br /> nhoài maùu cô tim, (3) tieàn caên ñau ngöïc, (4) suy tim öù<br /> huyeát, (5) tieàn caên tai bieán maïch maùu naõo, (6) suy<br /> thaän (creatinine maùu > 1,8 mg/dl), (7) tieåu ñöôøng.<br /> OÂng nhaän thaáy neáu beänh nhaân coù yeáu toá nguy cô 0-2<br /> vaø neáu BN duøng theâm thuoác cheïn beâta chu phaãu thì tæ<br /> leä bieán chöùng tim < 2% baát keå keát quaû sieâu aâm gaéng<br /> söùc vôùi Dobutamine, neáu khoâng duøng thuoác cheïn beâta<br /> chu phaãu thì tæ leä bieán chöùng tim laø 2,3%. Neáu chæ soá<br /> nguy cô ≥ 3 vaø khoâng coù baát thöôøng vaän ñoäng vaùch<br /> thaát qua sieâu aâm gaéng söùc vôùi Dobutamine thì tæ leä<br /> bieán chöùng tim sau moå thaáp, neân duøng thuoác cheïn<br /> beâta chu phaãu cho nhoùm naøy. Beänh nhaân coù chæ soá<br /> nguy cô ≥ 3 vaø baát thöôøng vaän ñoäng vaùch thaát trong<br /> sieâu aâm tim gaéng söùc coù nguy cô bieán chöùng tim cao<br /> > 6% maëc duø coù duøng thuoác cheïn beâta chu phaãu(6).<br /> Nhö vaäy, so vôùi caùc keát quaû treân, tæ leä bieán chöùng<br /> tim sau moå cuûa nghieân cöùu chuùng toâi coøn cao ôû caû<br /> hai nhoùm nguy cô cao vaø nguy cô thaáp, vaø khoâng coù<br /> beänh nhaân naøo duøng thuoác cheïn beâta theo phaùc ñoà<br /> cuûa caùc nghieân cöùu treân.<br /> Naêm 1999, Polderman vaø cs ghi nhaän coù giaûm<br /> ñaùng keå bieán chöùng tim chu phaãu ôû beänh nhaân coù<br /> nguy cô tim cao khi duøng thuoác cheïn beâta bisoprolol.<br /> BN coù nguy cô tim cao theo ñònh nghóa laø nhöõng BN<br /> coù baát thöôøng vaän ñoäng vaøch tim coù hoài phuïc khi laøm<br /> nghieäm phaùp gaéng söùc vôùi Dobutamin. Polderman<br /> ghi nhaän 3,4% NMCT hay bieán chöùng tim naëng chu<br /> phaãu trong nhoùm duøng thuoác cheïn beâta laø 3,4% so<br /> vôùi 34% cuûa nhoùm khoâng duøng thuoác cheïn beâta. Coù 8<br /> BN khoâng ñöôïc xeáp vaøo nghieân cöùu vì coù baát thöôøng<br /> vaän ñoäng vaùch tim quaù roäng khi laøm nghieäm phaùp<br /> gaéng söùc vôùi Dobutamin, 4 BN ñöôïc laøm nong maïch<br /> vaønh, 2 ngöôøi töû vong; 4 BN coøn laïi duøng thuoác cheïn<br /> beâta sau ñoù phaãu thuaät maïch maùu lôùn, 1 ngöôøi bò<br /> cheát do NMCT. Keát quaû nghieân cöùu cho thaáy thuoác<br /> cheïn beâta coù theå laøm giaûm nguy cô chu phaãu baèng<br /> hoaëc hôn so vôùi chu phaãu toång coäng cuûa taùi töôùi maùu<br /> maïch vaønh tröôùc khi phaãu thuaät ngoaøi tim(10).<br /> Auerbach vaø Goldman, trong phaân tích toång hôïp<br /> caùc nghieân cöùu (meta analysis) veà hieäu quaû cuûa thuoác<br /> <br /> 135<br /> <br />
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2