NHỮNG HIỂU BIẾT CƠ
BẢN VỀ CÚM GIA
CẦM
Định nghĩa
Bệnh cúm gà
Có ít nhất 15 typ khác nhau của cúm gà mà thường nhiễm ở
các loài lông vũ trên toàn thế giới. Vụ dịch đầu năm 2004 do
chủng H5N1, có khả năng lây rất cao ở loài có lông vũ và
gây chết rất nhanh. Không giống như nhiều chủng khác của
virus cúm gà khác, H5N1 có thể lây nhiễm sang người, gây
bệnh nặng và tử vong.
Virus cúm rất không ổn định và có khả năng đột biến rất
nhanh, có khả năng lây nhiễm từ động vật này sang động vật
khác. Các nhà khoa học lo ngại là virus cúm gà có thể tiến
hóa thành một dạng dễ lây từ người sang người, làm lây bệnh
nhanh chóng và là một bệnh nguy hiểm chết người. Điều này
có thể xảy ra nếu một người nào đó đã bị nhiễm virus cúm
người sau đó lại nhiễm virus cúm gà. 2 loại virus này sẽ tái tổ
hợp trong cơ thể bệnh nhân, gây ra một virus lai có thể lây
lan nhanh từ người sang người.
Loại virus lai này loài người chưa bao giờ tiếp xúc vì vậy
không có miễn dịch và có thể gây đại dịch như đã xảy ra đại
dịch cúm Tây Ban Nha năm 1918-1919 đã giết chết 40-50
triệu người trên toàn thế giới.
Triệu chứng
Bệnh cúm có nhiều thể lâm sàng. Thể thường gặp là: sau thời
gian nung bệnh ngắn, khoảng một ngày, ít khi tới vài ngày,
bệnh phát rất đột ngột: sốt, rét run nhiều lần trong ngày, thân
nhiệt tăng lên 39-40oC ngay ngày đầu, kéo dài 3-5 ngày, kèm
theo là mệt mỏi, đau nhức toàn thân, đau đầu như búa bổ, đau
các cơ xương, khớp, chân tay rã rời, da khô nóng, mặt bừng
bừng, mắt chói, chảy nước mắt, sổ mũi, ngạt mũi, đau rát
họng, có khi ho tức ngực, khạc đờm hoặc chảy máu cam,
miệng đắng buồn nôn, táo bón. Xét nghiệm máu: bạch cầu
giảm còn 4-5000/mm3, lympho bào tương đối tăng trong
công thức bạch cầu. Sau thời gian đó, nhiệt độ giảm dần, có
thể hạ nhanh xuống bình thường rồi vọt lên một ngày, gọi là
nhiệt độ dạng V cúm. Đồng thời các triệu chứng toàn thân
dịu dần trong 5-7 ngày. Ở một số bệnh nhân cao tuổi, mệt
nhược kéo dài, sự bình phục chậm.
Trong vụ dịch cúm, còn nhiều thể không rõ triệu chứng hoặc
thể nhẹ giống như cảm lạnh: không sốt, chỉ hắt hơi, sổ mũi,
ho, có thể gặp thể nặng, rất nặng do biến chứng hô hấp, tim
mạch thần kinh.
Biến chứng hô hấp là chủ yếu và nặng nhất: viêm phổi tiên
phát và thứ phát. Viêm phổi tiên phát do bản thân virus cúm
là nặng đặc biệt: nhiệt độ không giảm vào ngày 3-5 mà tiếp
diễn, kèm khó thở, thở gấp, tím tái, khạc đờm có khi lẫn máu,
nhanh chóng dẫn đến suy hô hấp, suy tuần hoàn, rồi tử vong.
Biến chứng đó gặp trong một số đại dịch. Nếu virus đột biến
và phối hợp với virus cúm người, virus mới sẽ lây từ người
sang người như sự lây lan virus cúm người (1918, 1957,
1970, và năm 2004), ở một số đối tượng mắc bệnh mạn tính
về tim hoặc phụ nữ có thai. Viêm phổi thứ phát do vi khuẩn
bội nhiễm gây nên liên cầu, phế cầu, heamophilus influenzae,
tụ cầu vv..., gặp ở những đối tượng có nguy cơ cao, người
cao tuổi, mắc bệnh mạn tính về phổi, tim, thận, thể hiện như
sau: bệnh cúm dịu được 2-3 ngày lại thấy thân nhiệt tăng, ho,
thở gấp với các triệu chứng đông đặc phổi, khám và xét
nghiệm máu thấy bạch cầu máu tăng tăng 10-15.000/mm3,
bạch cầu trung tính tăng.
Bệnh cúm ác tính hiếm gặp, nhưng tử vong cao, khởi đầu
như cúm thường gặp, rồi xuất hiện chứng suy hô hấp do phù
phổi cấp tính gây tử vong nhanh do thiếu oxy máu không
khắc phục được.
Triệu chứng của bệnh cúm gà:
Cúm gà có thể gây một loạt các triệu chứng ở người. Một số
bệnh nhân có sốt, ho, đau họng và đau cơ. Một số người khác
bị đau mắt, viêm phổi, bệnh hô hấp cấp nguy kịch và các biến
chứng nặng nguy hiểm
Chẩn đoán