Nhng khám phá vũtrni bt
nht năm 2010
Năm 2010, rt nhiu mtđáng chú ý vvũtr đưc phát hin như
mi l đen đu cha mt vũtr,đim kết thúc ca thi gian, tìm thy trái đt
mi… Dướiđây 10 khám p vvũtr đáng chú ý nht năm nay, theo bình
chn ca tp chí uy tín National Geographic.
1. Mi l đen đều cha mt vũtr?
Ging nhưbúp bê Matrioska (Nga), vũtrca chúng ta thnm bên trong
mt h đen và bao bc h đen đó mt vũtrln hơn. Đó tuyên bca
Nikodem Poplawski thuc trường Đại hc Indiana Bloomington (M) trong mt
công trình nghiên cuđược công bhi tháng 4 năm nay. Do đó, h đen tìm thy
trong vũtrca chúng ta ttrước ti nay rt thlà cánh cađể bước vào mt
vũtrkhác nhhơn.
2. n ca cu trúc” ngoài vũtr
Trong năm 2010, các nhà khoa hc phát hin dòng chy ti mrng ngoài
sc tưởng tượng so vi nhng báo o trướcđó vi phm vi hơn 2,5 tnăm ánh
sáng tính tTrái đất. Trướcđó, vào năm 2008, các nghiên cu khoa hc cũng
phng đoán rng, hàng trăm qun tthiên đang dch chuyn vcùng mt
hướng vi tcđộ 3,6 triu km/h.
Nhng vnđộng này không thgii thích bng các hình vũtrhin có.
vy, các nhà nghiên cuđề ra mt cách gii thích vnđang gây nhiu tranh cãi,
rng các qun tthiên hà blôi o bi lc hút ca mt vt cht nm ngoài vũtr
đã được biết ti.
3. Trăng tròn sáng nht trong năm 2010
Vào ti 29/1/2010, Mt trăng vtrí gn nht so vi Trái đất, vì thếchúng
ta thy to nht sáng nht trong năm 2010. Cmi năm mt trăng tiến ti cn
đim mt hoc hai ln khi tròn. Strùng hpđó xy ra vào cui tháng 1, khiến
Mt trăng trnên to hơn 14% sáng hơn 30% so vi nhng ln trăng tròn khác
trong năm.
Mt trăng cách trái đất 384.403 km xoay quanh hành tinh ca chúng ta
trên mt qu đạo hình elip gn tròn viđim gn nht cách 363.104 km và đim
xa nht cách 405.696 km. Chu kca qu đạo quay quanh Trái đất khong 27,321
ngày.
4. Bão mt tri gây ra cc quang kl
Đầu tháng 8/2010, nh thiên văn Solar Dynamics Observatory ca NASA đã
ghi nhnđược nhng hình nh cc quang nh thù kltrên bu tri cc Bc
do các đám mây plasma tbão Mt tri gây ra. Cc quang hin tượng quang hc
vi sthhin màu sc ca ánh sáng trên bu tri vào buiđêm.
Các di sáng y liên tc chuynđộng thay đổi làm chúng trông ging như
nhng di la ánh sáng trên bu tri. Cc quang xut hin khi các ht tích đin
trong khí plasma tương tác vi ttrường ca trái đất, khiến nhng đám y
plasma bhút v đầu cc va chm vi các nguyên tnitơ ôxy.
5. Thiên thch rơi xung Trái đất
Mt viên đá vũtr kích thước 1,8 m và năng khong 450 kg đã đâm vào
bu khí quyn Trái đất ti mt khu vc gm các bang Wisconsin, Iowa, Illinois
Missouri (M) vào ti 14/4/2010. Vva chm này đã to ra mt tiếng nln
nhng vết sáng chói lóa trên bu tri. Tuy nhiên, viên đá vũtrnày đã b đốt cháy
trong bu khí quyn không y ra bt kthit hi nào.
6. m thy mt Trái đất mi?
Tháng 10 va qua, các nhà khoa hc thuc trường Đại hc California và Vin
Carnegie (M)đã phát hin ra mt hành tinh mi môi trường sng ging vi
Trái đất nht ttrước ti nay. nh tinh kích thước tương tTrái đất y được
đặt tên Gliese 581g. Nó qu đạo quay quanh ngôi sao thuc chòm sao Libra
trong vũtr. c nhà khoa hc cho rng, nước có thtn ti trên bmt ca hành
tinh này.
Hành tinh Gliese 581g cách Trái đất ca chúng ta khong 20 năm ánh ng
qu đạo bay khong 37 ngày/vòng. Do sc hút ca ngôi sao mà Gliese 581g
quay quanh nên hành tinh này mt na luôn luôn là ban ngày và na còn li
vĩnh vin ban đêm.
7. Đim kết thúc ca Thi gian