Đ bài: "Ông già và Bi n c " là m t b n anh hùng ca ca ng i t th ng o ngh hàoề ể ả ộ ả ợ ư ế ạ ễ
hùng c a con ng i trên th gi i này. Hãy phân tích đo n trích "Đng đu v iủ ườ ế ớ ạ ươ ầ ớ
đàn cá d " đ làm n i b t tinh th n đóữ ể ổ ậ ầ
Bài làm
nixt Hêminguây (1899 - 1961) là m t cây bút văn xuôi n i ti ng c a M . Ngoài s h nƠ ộ ổ ế ủ ỹ ố ơ
năm m i truy n ng n, đy s c h p d n, trong đó có các truy n xu t s c nh Tuy t trênươ ệ ắ ầ ứ ấ ẫ ệ ấ ắ ư ế
đnh Kilimangiaro, H nh phúc ng n ng i c a Francis Macomber, Năm m i ngàn đô la...ỉ ạ ắ ủ ủ ươ
Hêminguây còn sáng t o nên nh ng thiên ti u thuy t n i ti ng thu hút s chú ý c a nhi uạ ữ ể ế ổ ế ự ủ ề
nhà nghiên c u phê bình văn h c và công chúng đc gi : M t tr i v n m c (1926), Giã tứ ọ ộ ả ặ ờ ẫ ọ ừ
vũ khí (1929), Chuông nguy n h n ai (1940), Ông già và bi n c (1952).ệ ồ ể ả
Ông già và bi n c góp ph n đem l i ni m vinh quang cho Hêminguây. Năm 1953,ể ả ầ ạ ề
Hêminguây đc trao gi i Pulitzer, và năm 1954 nhà văn đc nh n gi i th ng Nobel.ượ ả ượ ậ ả ưở
Tác ph m này là s ti p n i, phát tri n m t b c cao h n, là s th hi n t p trung nh t,ẩ ự ế ố ể ộ ướ ơ ự ể ệ ậ ấ
sinh đng nh t nguyên lý "t ng băng trôi", ngh thu t đc tho i n i tâm và nh ng tìm tòi,ộ ấ ả ệ ậ ộ ạ ộ ữ
đi m i khác v k thu t ti u thuy t c a Hêminguây Đng đu v i đàn cá d ph n ánhổ ớ ề ỹ ậ ể ế ủ ươ ầ ớ ữ ả
ch ng cu i cùng trong vi c săn b t cá c a ông lão khi s p t i b . Đây là đo n trích tiêuặ ố ệ ắ ủ ắ ớ ờ ạ
bi u th hi n rõ nét n i dung sâu s c và ngh thu t đc đáo c a tác ph m Ông già vàể ể ệ ộ ắ ệ ậ ộ ủ ẩ
bi n c .ể ả
M đu đo n trích Đng đu v i đàn cá d , Hêminguây t o nên b c tranh c th : khungở ầ ạ ươ ầ ớ ữ ạ ứ ụ ể
c nh tr i t i, "h i l nh ban đêm" lan t a kh p bi n c bao la, khi n ông lão "tê c ng cả ờ ố ơ ạ ỏ ắ ể ả ế ứ ả
ng i, mình m y ch nào cũng đau nh c", toàn thân "m t rã r i". Sau ba ngày hai đêmườ ẩ ỗ ứ ệ ờ
ròng rã trên bi n, v t l n v i sóng gió, săn b t cá, ch ng c v i đàn cá m p, ông lãoể ậ ộ ớ ắ ố ự ớ ậ
Xantiagô đã suy ki t s c l c, s ng trong tâm tr ng lo âu và có ph n r u rã tinh th n.ệ ứ ự ố ạ ầ ệ ầ
Nhà văn s d ng ngh thu t đi l p m t cách có d ng ý trong vi c th hi n tr ng tháiử ụ ệ ậ ố ậ ộ ụ ệ ể ệ ạ
tâm lý c a ông lão: "Mình ch mong sao không còn ph i đánh nhau v i chúng n a. Mìnhủ ỉ ả ớ ữ
h t lòng mong m i là không còn ph i đánh nhau v i chúng n a". S láy l i m t câu nói,ế ỏ ả ớ ữ ự ạ ộ
m t ý nghĩ b c l rõ s mong m i l n n i ám nh, lo l ng c a nhân v t. Nh ng cái di uộ ộ ộ ự ỏ ẫ ỗ ả ắ ủ ậ ư ề
luôn ám nh lão, đi u lão không ch đi l i x y ra: "vào quãng n a đêm", ông lão m t l nả ề ờ ợ ạ ả ử ộ ầ
n a ph i "kháng c m t cách tuy t v ng" v i đàn cá d . Có lúc "chi c thuy n con chòngữ ả ự ộ ệ ọ ớ ữ ế ề
chành trên nh ng cái l ng cá m p". B ng chi ti t miêu t gián ti p, qua c m giác c aữ ư ậ ằ ế ả ế ả ủ
nhân v t, ng i đc nh n th y k thù c a ông lão là cá m t đàn cá đông đúc và d t n.ậ ườ ọ ậ ấ ẻ ủ ộ ữ ợ
Trong đêm t i, ông lão ch nhìn th y, "nh ng v t n c do nh ng chi c vi cá m p x d cố ỉ ấ ữ ệ ướ ữ ế ậ ẻ ọ
ngay trên m t bi n và nh ng đng lân tinh l p lánh kéo theo đng sau đuôi". Nh ng hàmặ ể ữ ườ ấ ằ ữ
răng cá m p liên ti p táp ngo m con cá ki m. K thù c a ông lão t m nhau c l i phíaậ ế ạ ế ẻ ủ ụ ả ạ ở
sau, "khi thì con n ti p con kia, khi thì c b y m t l t" đâm b vào con m i.ọ ế ả ẫ ộ ượ ổ ố
Trong khi đó, ông lão ch có m t mình tay không vũ khí. ki t s c và bu c vào tr n v i n iỉ ộ ệ ứ ộ ậ ớ ỗ
ám nh, "lão bi t rõ s chi n đu c a lão là vô ích". Đã v y, bóng đêm d ng nh cũngả ế ự ế ấ ủ ậ ườ ư
vào hùa v i đàn cá d , ch che chúng. Trong tình th b t l i, ông lão v n kiên trì ch ngớ ữ ở ế ấ ợ ẫ ố
tr , nh ng đó là m t s c g ng tuy t v ng: "lão v t nháo nhào", lão "tháo ngay chi c tayả ư ộ ự ố ắ ệ ọ ụ ế
lái và n m ch c c hai tay mà v t túi b i ra b n phía", lão l i "hoa cái tay lái lên qu tắ ắ ả ụ ụ ố ạ ậ
đúng vào hàm răng con cá m p", '’lão qu t liên h i hai b c, ba b n, m i b n". Qua ngônậ ậ ồ ậ ậ ườ ậ
ng ng i k chuy n ta bi t m t chu i hành đng liên ti p c a nhân v t h ng vào lũ cáữ ườ ể ệ ế ộ ỗ ộ ế ủ ậ ướ
m p. Song, đây không ph i là nh ng đòn ti n công ch đng, có tính toán mà là s ch ngậ ả ữ ế ủ ộ ự ố
tr , s đi phó b đng c a ông lão. S "ra đòn" c a ông lăo không m y may khi n đàn cáả ự ố ị ộ ủ ự ủ ả ế
m p khi p s . "Chúng đâm b vào xác con cá. M i l n ngo m xong m t mi ng, chúng l iậ ế ợ ổ ỗ ầ ạ ộ ế ạ
lùi ra r i quay tr l i, nh ng mi ng th t chúng v a d t đc l p lánh d i n c"ỗ ở ạ ữ ế ị ừ ứ ượ ấ ướ ướ
B ng ngh thu t t ng ph n, Hêminguây đã d ng nên b c tranh sinh đng v cu c chi nằ ệ ậ ươ ả ự ứ ộ ề ộ ế
đu không cân s c gi a ông lão và đàn cá d . Cu c t n công d d i c a đàn cá m p đấ ứ ữ ữ ộ ấ ữ ộ ủ ậ ể
giành l y con cá ki m và s ch ng tr liên ti p, g ng g ng c a ông lão đc kh c h aấ ế ự ố ả ế ắ ượ ủ ượ ắ ọ
m t cách s c nét qua ngôn ng ng i k chuy n v a gi n d , ng n g n, v a khách quan.ộ ắ ữ ườ ể ệ ừ ả ị ắ ọ ừ
S k t h p gi a k và t có vai trò t o nên s c g i hình, g i c m. Đ nh n m nh, tôự ế ợ ữ ể ả ạ ứ ợ ợ ả ể ấ ạ
đm tình th b t l i và s :H ng c "tuy t v ng", "vô ích" c a ông lão, nhà văn h ngậ ế ấ ợ ự ồ ự ệ ọ ủ ướ
vào th hi n c m nh n c a nhân v t v s vi c x y ra qua các c m t "ch t th y", "hi uể ệ ả ậ ủ ậ ề ự ệ ả ụ ừ ợ ấ ể
r ng", "có c m giác", "c m th y". V i c m giác nh y bén, ông lão nh n ra đàn cá r tằ ả ả ấ ớ ả ạ ậ ấ
đông khi ch nhìn nh ng v t n c và đng lân tinh đc t o nên b i vi và đuôi cá. Ôngỉ ữ ệ ướ ườ ượ ạ ở
lão "nghe rõ" c ti ng nh ng hàm răng cá m p táp con cá ki m. Tay lão "ch t th y" cóả ế ữ ậ ế ợ ấ
m t v t gì ngo m l y cái chày và gi t phát đi. Sau đó, lão "c m th y’ m t mùi v k dộ ậ ạ ấ ậ ả ấ ộ ị ỳ ị
trong m m.ồ
Hoàn toàn đn đc ngoài bi n kh i, trong tr ng thái s c kh e suy s p, l i ph i đngơ ộ ể ơ ạ ứ ỏ ụ ạ ả ươ
đu v i đàn cá d trong đêm t i, d ng nh toàn thân ông lão căng ra, t t c các giác quanầ ớ ữ ố ườ ư ấ ả
t p trung cao đ, đ theo dõi, ch ng đ v i k thù. Nh ng bi u hi n k ti p nhau c aậ ộ ể ố ỡ ớ ẻ ữ ể ệ ế ế ủ
c m giác, th giác, thính giác, xúc giác và v giác c a ông lão góp ph n t o nên s gia tăngả ị ị ủ ầ ạ ự
tính ch t bi đát c a nhân v t trong tr n chi n đu b t đc dĩ nàyấ ủ ậ ậ ế ấ ấ ắ
Ngoài ngôn ng ng i k chuy n, nh ng l i đc tho i n i tâm c a Xanchiagô có ý nghĩaữ ườ ể ệ ữ ờ ộ ạ ộ ủ
quy t đnh trong vi c kh c h a hình t ng nhân v t và t o nên "m ch ng m văn b n"ế ị ệ ắ ọ ươ ậ ạ ạ ầ ả
L i đc tho i n i tâm đu tiên bi u l tâm tr ng lo âu. s m t m i c a ông lão tr c khiờ ộ ạ ộ ầ ể ộ ạ ư ệ ỏ ủ ướ
di n ra cu c đ s c v i đàn cá m p. Nh ng đc tho i n i tâm còn l i t p trung ph nễ ộ ọ ứ ớ ậ ữ ộ ạ ộ ạ ậ ở ầ
sau c a đo n trích và l n l t xu t hi n khi Xanchiagô đã th t b i tr c nh ng đt tânủ ạ ầ ượ ấ ệ ấ ạ ướ ữ ợ
công con cá ki m c a lũ cá m p hung d .ế ủ ậ ữ
Không b o v đc con cá ki m và l i b th ng, ông lão nh n c b t xu ng bi n vàả ệ ượ ế ạ ị ươ ổ ướ ọ ố ể
nói: "Cho chúng mày nu t đi lũ cá m p kia. Nu t d đó t ng t ng là v a gi t đc m tố ậ ố ị ưở ượ ừ ế ượ ộ
con ng i". L i đc tho i này v a giàu s c thái bi u c m v a mang ý nghĩa hài h c.ườ ờ ộ ạ ừ ắ ể ả ừ ướ
Ngôn ng đc tho i đây v a th hi n s thách th c, v a bi u hi n s khinh b c a ôngữ ộ ạ ở ừ ể ệ ự ứ ừ ể ệ ự ỉ ủ
lão đi v i k thù. S c thái hài h c c a l i "đi tho i" cho th y, khi đã "n m mùi th tố ớ ẻ ắ ướ ủ ờ ố ạ ấ ế ấ
b i", ông lão tr nên bình tĩnh h n, coi đó là chuy n bình th ng. Suy nghĩ nh v y, lãoạ ở ơ ệ ườ ư ậ
ph n nào c m th y thanh th n và g ng đa con thuy n v b n m t cách an toàn.ầ ả ấ ả ắ ư ề ề ế ộ
L i đc tho i n i tâm ti p sau đó l i mang s c thái khác. Ông lão t nh : "Ng m choờ ộ ạ ộ ế ạ ắ ự ủ ẫ
cùng thì gió cũng là b n t t c a ta. Ho c nói cho đúng h n, đôi khi cũng là b n t t. Vàạ ố ủ ặ ơ ạ ố
bi n c n a bi n c v i nh ng b n h u và k thù c a ta. Lão lai nghĩ: Và c chi cể ả ữ ể ả ớ ữ ạ ữ ẻ ủ ả ế
gi ng ta n m n a. Chi c gi ng là b n c a ta đy! Ch cái gi ng thôi! Ôi đc n mườ ằ ữ ế ườ ạ ủ ấ ỉ ườ ượ ằ
trong gi ng d ch u bi t bao!". Suy nghĩ c a ông lão r t gi n d , đi th ng, đm ch tườ ễ ị ế ủ ấ ả ị ờ ườ ậ ấ
tr tình khi nói v nh ng cái g n gũi, thân thi t. S c thái hài h c đm v chua chát nữ ề ữ ầ ế ắ ướ ượ ề ẩ
ch a trong s t ng ph n gi a suy nghĩ m ng m và th c t bi đát tr c m t. "Thua tr nứ ự ươ ả ữ ộ ơ ự ế ướ ắ ậ
li ng xi ng" trong cu c ch ng c v i lũ cá m p, hi n t i đàn cá d ch a ch u buông tha,ể ể ộ ố ự ớ ậ ệ ạ ữ ư ị
v n xông t i "ng m vào b x ng" cá ki m, lão l i nghĩ t i s ngh ng i trên chi cẫ ớ ậ ộ ươ ế ạ ớ ự ỉ ơ ế
gi ng thân thu c. Trong lúc m t mình đn đc ngoài bi n kh i, b đàn cá m p t n côngườ ộ ộ ơ ộ ể ơ ị ậ ấ
t phía, b màn đêm bao ph , ông lão l i mu n bi n t t c t gió, bi n c ... thành b n bè.ứ ị ủ ạ ố ế ấ ả ừ ể ả ạ
L i đc tho i th hi n đy đ h n, sinh đng h n tính cách nhân v t. Ông lão t ng tr iờ ộ ạ ể ệ ầ ủ ơ ộ ơ ậ ừ ả
qua n i cô đn và t v t lên trên s cô đnỗ ơ ự ượ ự ơ
Trong các l i đc tho i n i tâm c a ông lão Xantiagô, l i đc tho i cu i cùng mang hìnhờ ộ ạ ộ ủ ờ ộ ạ ố
th c c a đi tho i. Ông lão nghĩ suy, tìm ra nguyên nhân s th t b i c a mình và ông nóiứ ủ ố ạ ự ấ ạ ủ
to lên: "Không, không có cái gì c . Ta đã đi quá xa!". Rõ ràng đây không ch là câu chả ở ỉ ữ
đn thu n trên văn b n: ông lão đã đi quá xa b mà l i tho i còn mang ý nghĩa sâu xa: ôngơ ầ ả ờ ờ ạ
lão th t b i vì đu i theo m t k v ng quá l n, v t ra kh i gi i h n c a con ng i.ấ ạ ổ ộ ỳ ọ ớ ượ ỏ ớ ạ ủ ườ
Ông già và bi n c không đn thu n là chuy n săn b t cá, chuy n ông già v i bi n c .ể ả ơ ầ ệ ắ ệ ớ ể ả
Ngay hành đng b t cá cũng không đc miêu t m t cách c th v i nh ng chi ti t sinhộ ắ ượ ả ộ ụ ể ớ ữ ế
đng, s c nét. Trong Đng đu v i đàn cá d , ngoài nh ng chi ti t t th c cu c ch ngộ ắ ươ ầ ớ ữ ữ ế ả ự ộ ố
c tuy t v ng c a ông già Xanchiagô, nh ng l i đc tho i n i tâm và đc ho i mangự ệ ọ ủ ữ ờ ộ ạ ộ ộ ạ
dáng d p đi tho i c a nhân v t t o nên t ng nghĩa n d tri t lý. Cu c săn b t cá c aấ ố ạ ủ ậ ạ ầ ẩ ụ ế ộ ắ ủ
ông lão là m t n d v hành trình đy gian kh c a con ng i đ th c hi n khát v ngộ ẩ ụ ề ầ ổ ủ ườ ể ự ệ ọ
l n lao. Nhân v t Xanchiagô là m t ki u anh hùng trong sáng tác c a Hêminguây. Hìnhớ ậ ộ ể ủ
t ng nhân v t này v t ra ngoài khuôn kh c a nó và tr thành m t bi u t ng v conượ ậ ượ ổ ủ ở ộ ể ượ ề
ng i: Ông già và bi n c là thiên anh hùng ca v con ng i.ườ ể ả ề ườ