Đ bài: Phân tích ph m ch t anh hùng c a các nhân v t trong tác ph m "R ng xàề ẩ ấ ủ ậ ẩ ừ
nu" c a nhà văn Nguyên Ng củ ọ
Bài làm
"Tây Nguyên i! Hoa r ng bao nhiêu thơ ừ ứ
Cánh hoa đp nh t r ngẹ ấ ừ
Tây Nguyên i! Anh có nh buôn làngơ ớ
Nh ng i con gái...ớ ườ
... Nh cánh hoa P -lang đp nh t r ng Tây Nguyên..."ớ ơ ẹ ấ ừ
(Ca khúc "Em là hoa P -lang" – Đc Minh)ơ ứ
Ai đã t ng l ng nghe ti ng hát y trong nh ng tháng ngày sôi s c th i đánh Mĩ? Ai đãừ ắ ế ấ ữ ụ ờ
t ng bi t hoa P -lang báu v t c a Tr i có hàng ngàn cánh, n t i th m ngát hàng v nừ ế ơ ậ ủ ờ ở ươ ơ ạ
năm đc nói đn trong "Bài ca chàng Đăm Săn"? Ti ng hát y còn đem đn cho ta baoượ ế ế ấ ế
xúc đng b i h i khi nghĩ t i nh ng ph m ch t anh hùng c a các nhân v t trong truy nộ ồ ồ ớ ữ ẩ ấ ủ ậ ệ
"R ng xà nu" c a Nguy n Trung Thành, m t ki t tác vi t v đ tài Tây Nguyên th i đánhừ ủ ễ ộ ệ ế ề ề ờ
Mĩ.
Nguy n Trung Thành là bút danh c a nhà văn Nguyên Ng c th i đánh Mĩ. Truy n "R ngễ ủ ọ ờ ệ ừ
xà nu" c a ông l n đu tiên đc đăng trên t p chí Văn Ngh Quân gi i phóng mi nủ ầ ầ ượ ạ ệ ả ề
Trung. Trung Trung b , s 2 năm 1965. Truy n mang đm tính s thi, g i lên m t khôngộ ố ệ ậ ử ợ ộ
khí núi r ng thiêng liêng huy n tho i. Cu c đu tranh vũ trang c a dân làng Xô manừ ề ạ ộ ấ ủ
ch ng Mĩ – Di m di n ra vô cùng ác li t đy máu và n c m t, sáng b ng ng n l a vàố ệ ễ ệ ầ ướ ắ ừ ọ ử
chi n công. Nh ng con đng, d c núi, b su i ch ng ch t h m chông, h chông, giàn thòế ữ ườ ố ờ ố ằ ị ầ ố
l i "s c l nh". Nhà ng n i t h i c a ng i Strá đã có lúc bi n thành pháp tr ng,ưỡ ắ ạ ư ơ ụ ộ ủ ườ ế ườ
chi n tr ng d d i, bi tráng.ế ườ ữ ộ
C dân làng Xô Man, t già t i tr , t đàn ông t i đàn bà, ai cũng có trong tay m t câyả ừ ớ ẻ ừ ớ ộ
giáo, m t cây mác, m t cây d , c y r a sáng loáng mài b ng đá mài núi Ng c Linh do anhộ ộ ụ ậ ự ằ ọ
Tnú gùi v , ai không có giáo mác thì có 500 cây chông. M i ng i dân là m t chi n sĩ,ề ỗ ườ ộ ế
m t dũng sĩ nhen nhóm b ng ng n l a cách m ng và ni m tin mà anh Quy t cán b Đngộ ằ ọ ử ạ ề ế ộ ả
ho t đng bí m t đem l i cho dân làng Xô Man: "Đánh M ph i đánh lâu dài", "cán b làạ ộ ậ ạ ỹ ả ộ
Đng; Đng còn, núi n c này còn",...ả ả ướ
Trong nh ng năm dài đen t i khi quân M - Di m kéo t i, su t đêm ngày, chó c a nó vàữ ố ỹ ệ ớ ố ủ
súng c a nó "s a vang c r ng", thì dân làng Xô Man v n thay nhau vào r ng ti p t , b oủ ủ ả ừ ẫ ừ ế ế ả
v cán b Đng. Anh Xút b gi c b t treo c lên cây v đu làng, bà Nhan b gi c ch tệ ộ ả ị ặ ắ ổ ả ầ ị ặ ặ
đu, c t tóc treo đu súng. Nh ng ch ng ai s ! Ng i già, tr con, Mai và Tnú,... l i thayầ ộ ầ ư ẳ ợ ườ ẻ ạ
nhau vào r ng nuôi gi u, b o v cán b . Su t 5 năm tr i, ch a h có m t cán b nào bừ ấ ả ệ ộ ố ờ ư ề ộ ộ ị
gi c b t hay b gi c gi t trong r ng c a làng Xô Man. Đó là ni m t hào, và đó là ph mặ ắ ị ặ ế ừ ủ ề ự ẩ
ch t anh hùng, trung dũng c a nh ng ng i Strá.ấ ủ ữ ườ
M i ng i dân làng Xô Man là m t chi n sĩ. C M t già làng, oai phong l m li t. M tỗ ườ ộ ế ụ ế ẫ ệ ắ
sáng và x ch. Râu dài t i ng c mà v n đen bóng. Ông c tr n, ng c căng nh m t câyế ớ ự ẫ ụ ở ầ ự ư ộ
xà nu l n. Đã 60 tu i mà ti ng nói v n vang d i trong l ng ng c! M t l i khenớ ổ ế ẫ ồ ồ ộ ồ ự ộ ờ
"đc" c a ông c làm cho c làng ai cũng h d . Bàn tay n ng tr ch "nh m t kìm s t".ượ ủ ụ ả ả ạ ặ ị ư ộ ắ
Lúc c nói, m i ng i đu im b t, tr con im l ng thin thít. C M t đy uy tín, là m tụ ọ ườ ề ặ ẻ ặ ụ ế ầ ộ
th lĩnh quân s tài ba, quy t đoán. Đ chu n b cho cu c chi n đu, c M t lãnh đoủ ự ế ể ẩ ị ộ ế ấ ụ ế ạ
dân làng Xô Man đêm đêm th c mài vũ khí, ban ngày đi phát h t các cây cũ, tr ng pom-chuứ ế ồ
và s n xanh m t c núi r ng. Trong nh ng gi phút nghiêm tr ng nh t gi a cái s ng vàắ ượ ả ừ ữ ờ ọ ấ ữ ố
cái ch t, c M t đã ch huy đi du kích t trong r ng b t ng xông lên nhà ng tiêu di tế ụ ế ỉ ộ ừ ừ ấ ờ ư ệ
lũ ác ôn. Ti ng hô c a c M t vang lên: "Chém! Chém h t!". Nh ng cây r a sáng loángế ủ ụ ế ế ữ ự
vung lên. D i l i mác c a c M t, th ng D c ch huy n m g c trên vũng máu. M iướ ưỡ ủ ụ ế ằ ụ ỉ ằ ụ ườ
tên gi c b gi t ch t, xác ng n ngang quanh đng l a xà nu gi a nhà ng. Chính " đêmặ ị ế ế ổ ố ử ữ ư
y", ti ng chiêng n i lên, l a cháy kh p r ng. Và "c r ng Xô Man ào ào rung đng".ấ ế ổ ử ắ ừ ả ừ ộ
Chính đêm y, c M t già làng, ng i anh hùng b t c trong t th l m li t c a ng iấ ụ ế ườ ộ ộ ư ế ẫ ệ ủ ườ
chi n th ng đã truy n h ch đánh M – Di m vang v ng núi r ng: "Đt l a lên! T t cế ắ ề ị ỹ ệ ọ ừ ố ử ấ ả
ng i già, ng i tr , ng i đàn ông, ng i đàn bà, m i ng i ph i tìm l y m t cây giáo,ườ ườ ẻ ườ ườ ỗ ườ ả ấ ộ
m t cây mác, m t cây d , m t cây r a. Ai không có thì vót chông, năm trăm cây chông.ộ ộ ụ ộ ự
Đt l a lên!".ố ử
C M t trong truy n "R ng xà nu" đc miêu t và ng ng m nh m t v anh hùng dânụ ế ệ ừ ượ ả ưỡ ộ ư ộ ị
t c. C đã th p sáng ng n l a chi n đu và chi n th ng vì chân lý l ch s : "Chúng nó đãộ ụ ắ ọ ử ế ấ ế ắ ị ử
c m súng, mình ph i c m giáo!". C đã nh c nh m i ng i Strá ph i gi l y truy nầ ả ầ ụ ắ ở ọ ườ ả ữ ấ ề
th ng "th ng núi, th ng n c" k l i cho con cháu nghe sau này. Nhân v t c M t,ố ươ ươ ướ ể ạ ậ ụ ế
m t già làng, m t lão du kích phi th ng là m t thành công đc s c c a Nguy n Trungộ ộ ườ ộ ặ ắ ủ ễ
Thành trong ngh thu t kh c h a tính cách anh hùng s thi huy n tho i.ệ ậ ắ ọ ử ề ạ
Tnú là m t trai làng dũng mãnh, là ni m t hào c a bà con dân làng Xô Man. C M t đãộ ề ự ủ ụ ế
nói v anh v i t t c tình yêu th ng, t hào: "Nó là ng i Strá mình. Cha m nó ch tề ớ ấ ả ươ ự ườ ẹ ế
s m, làng Xô Man này nuôi nó. Đi nó kh , nh ng b ng nó s ch nh n c su i làng ta".ớ ờ ổ ư ụ ạ ư ướ ố
Cu c đi Tnú đy máu và n c m t nh bao cu c đi c a ng i dân làng Xô Man d iộ ờ ầ ướ ắ ư ộ ờ ủ ườ ướ
súng đn c a Mĩ - Di m. Con đng chi n đu c a Tnú là con đng qu t kh i c a quêạ ủ ệ ườ ế ấ ủ ườ ậ ở ủ
h ng anh. Hai l n Tnú đi b 3 ngày lên núi Ng c Linh đ l y m t xà lét đá tr ng v làmươ ầ ộ ọ ể ấ ộ ắ ề
ph n, l y m t gùi đá mài đem v mài vũ khí, hành đng y nói lên lòng khao khát ánhấ ấ ộ ề ộ ấ
sáng cách m ng và t do c a anh. Ph m ch t anh hùng c a Tnú đc tôi rèn trong máuạ ự ủ ẩ ấ ủ ượ
l a chi n tranh. Thu nh , Tnú vào r ng ti p t và b o v anh Quy t, cán b "n m vùng"ử ế ở ỏ ừ ế ế ả ệ ế ộ ằ
đ h c ch , v i ni m tin s t đá: "Cán b là Đng, Đng còn, núi n c này còn". Đi giaoể ọ ữ ớ ề ắ ộ ả ả ướ
liên, lúc thì Tnú "xé r ng mà đi" l t qua các vòng vây c a gi c, lúc thì anh c i lên thácừ ọ ủ ặ ưỡ
băng băng nh m t con cá kình, t o nÊn s b t ng . B gi c b t, Tnú nu t ngay th bíư ộ ạ ự ấ ờ ị ặ ắ ố ư
m t. B gi c tra t n dã man, b t khai ai là c ng s n, Tnú đt tay lên b ng mình và nói: "ậ ị ặ ấ ắ ộ ả ặ ụ Ở
đây này!". L ng anh đy v t chém, anh v n b t khu t, hiên ngang gi v ng lòng trungư ầ ế ẫ ấ ấ ữ ữ
thành v i cách m ng.ớ ạ
Khi làng Xô Man qu t kh i đng lên mài vũ khí ch ng Mĩ - Di m thì Tnú tr thành chậ ở ứ ố ệ ở ỉ
huy đi du kích. V i b n gi c đn Đc Hà, anh là "con c p... làm lo n r ng núi"... Tnúộ ớ ọ ặ ở ồ ắ ọ ạ ừ
căm thù sôi s c quân gi c khát máu. M t anh tr thành khi lũ ác ôn giáng "tr n m a câyụ ặ ắ ở ậ ư
s t" xu ng v con anh. Anh coi b n th ng D c là "đ ăn th t ng i!". Tnú đã nh y x vàoắ ố ợ ọ ằ ụ ồ ị ườ ả ổ
lũ gi c đ c u v con, "hai cánh tay r ng l n nh h i cánh lim ch c c a anh ôm ch t l yặ ể ứ ợ ộ ớ ư ơ ắ ủ ặ ấ
m con Mai". Hình nh Tnú b gi c tra t n, đt cháy m i ngón tay thành m i ng nẹ ả ị ặ ấ ố ườ ườ ọ
đu c, m t anh tr ng tr ng, anh c n nát mòi, nghe l a cháy trong l ng ng c... "anh khôngố ắ ừ ừ ắ ử ồ ự
thèm kêu van", đã làm cho chúng ta vô cùng c m ph c. Anh đã nêu cao m t t th l m li tả ụ ộ ư ế ẫ ệ
hiên ngang. Con ng i anh t ng nh đc đúc b ng thép! Khí phách c a Tnú là khíườ ườ ư ượ ằ ủ
phách c a ng i anh hùng s thi. Tình ti t Tnú xông xu ng h m ng m gi c, không dùngủ ườ ử ế ố ầ ầ ặ
súng, không dùng dao mà ch gi t th ng ch huy ác ôn b ng m i ngón tay, ngón nào cũngỉ ế ằ ỉ ằ ườ
b cháy m t m t đt - đã nói lên ý chí căm thù gi c không bao gi nguôi trong lòng anh.ị ấ ộ ố ặ ờ
Lòng căm thù đã cho Tnú s c m nh chi n đu và chi n th ng.ứ ạ ế ấ ế ắ
Nguy n Trung Thành đã kh c ho đôi bàn tay Tnú đ tô đm ph m ch t anh hùng c aễ ắ ạ ể ậ ẩ ấ ủ
đa con yêu làng Xô Man. N u ng n l a th n A-nhi đã soi sáng lòng kiên trinh c a nàngứ ế ọ ử ầ ủ
Sita trong s thi Ra-ma-ya-na, thì ng n l a xà nu trên m i ngón tay đã làm sáng b ng lênử ọ ử ườ ừ
dũng khí và tinh th n b t khu t c a nhân v t Tnú anh hùng. D i ngòi bút Nguy n Trungầ ấ ấ ủ ậ ướ ễ
Thành, nhân v t Tnú mang v đp huy n tho i.ậ ẻ ẹ ề ạ
Mai và Dít là hình nh ng i ph n m i c a đng bào các dân t c Tây Nguyên th i đánhả ườ ụ ữ ớ ủ ồ ộ ờ
M . Thu bé, Mai đã vào r ng ti p t và b o v cán b . Mai h c ch r t gi i, ba thángỹ ở ừ ế ế ả ệ ộ ọ ữ ấ ỏ
đc đc ch , sáu tháng làm đc toán hai con s . Khi đã tr thành ng i v , ng i m ,ọ ượ ữ ượ ố ở ườ ợ ườ ẹ
Mai đã dũng c m l y thân mình đ b o v đa con th , và ch đã b t khu t hi sinh tr cả ấ ể ả ệ ứ ơ ị ấ ấ ướ
tr n m a cây s t c a th ng gi c khát máu. Dít là em gái c a Mai. Cái mũi h i tròn, đôiậ ư ắ ủ ằ ặ ủ ơ
m t m to, bình th n, trong su t. L n lên, Dít càng gi ng Mai. Dít cũng b gi c b t khi Dítắ ở ả ố ớ ố ị ặ ắ
đi vào r ng ti p t cho đi du kích. Lũ gi c đã bi n Dít thành "t m bia s ng", b n s từ ế ế ộ ặ ế ấ ố ắ ượ
qua tai, xém tóc, váy rách l t t ng m nh. T viên đn th m i tr đi, Dít chùi n cượ ừ ả ừ ạ ứ ườ ở ướ
m t, im b t, "nhìn b n gi c bình th n l lùng!". Th t là gan d , l m li t. Ch 3 năm sau,ắ ặ ọ ặ ả ạ ậ ạ ẫ ệ ỉ
Dít đã tr thành Bí th chi b kiêm Chính tr viên xã h i, linh h n cu c chi n đu c a dânở ư ộ ị ộ ồ ộ ế ấ ủ
làng Xô Man. Có th nói Mai và Dít tiêu bi u cho nh ng ph m ch t cao quý c a ng iể ể ữ ẩ ấ ủ ườ
ph n Vi t Nam: "Anh hùng, b t khu t, trung h u, đm đang", đã g n bó cu c đi mìnhụ ữ ệ ấ ấ ậ ả ắ ộ ờ
v i s s ng còn, v i đau th ng và u t h n, v i nh c và vinh c a dân t c trong th i đánhớ ự ố ớ ươ ấ ậ ớ ụ ủ ộ ờ
M .ỹ
Đc truy n "R ng xà nu", ta không th nào quên đc bé Heng, m c dù tác gi ch phácọ ệ ừ ể ượ ặ ả ỉ
ho m t vài nét. Đó là m t chú bé nhanh nh n, thông minh, thu c m i con đng, nh ngạ ộ ộ ẹ ộ ọ ườ ữ
h m chông, nh ng giàn thò, nh ng ác chi n đi m c a làng mình nh thu c lòng bàn tayầ ữ ữ ế ể ủ ư ộ
mình. Ng i nh bé, đóng kh , áo bà ba dài ph t đít, đu đi m t cái mũ s p xin đcườ ỏ ố ế ầ ộ ộ ụ ượ
c a anh Gi i phóng quân nào đó. M t kh u súng tr ng mát đeo chéo ngang l ng "ra vủ ả ộ ẩ ườ ư ẻ
m t ng i lính th c s ". Khi thì Heng nh c Tnú không đc u ng n c lã. Khi thì Hengộ ườ ự ự ắ ượ ố ướ
gi i thi u v ch Dít. Heng gi c Tnú đi nhanh, "s p t i r i!". Nó h t hàm ra hi u, thânớ ệ ề ị ụ ắ ố ồ ấ ệ
m t nói v i Tnú: "Lâu ngày v , chân không leo n i cái d c n a à!". Em báo cho Tnú bi t:ậ ớ ề ổ ố ữ ế
"Chông đy! Có chông đy!...". Heng tháo cây súng ch ng xu ng đt và g i to; "Ng iấ ấ ố ố ấ ọ ườ
già i, có khách đy!". Heng ch là ng i d n đng, ch là ng i d n chuy n, xu t hi nơ ấ ỉ ườ ẫ ườ ỉ ườ ẫ ệ ấ ệ
trong kho nh kh c. Th mà đy n t ng, đó là cái tài c a Nguy n Trung Thành trongả ắ ế ầ ấ ượ ủ ễ
miêu t nhân v t. Bé Heng đã tr ng thành cùng cu c chi n đu vũ trang c a dân làng Xôả ậ ưở ộ ế ấ ủ
Man. Con ng i em đã hình thành bao ph m ch t anh hùng. Em là m t cây xà nu, m t câyườ ẩ ấ ộ ộ
con m i m c "v t lên r t nhanh, thay th nh ng cây đã ngã..." trong bom đn gi c!ớ ọ ượ ấ ế ữ ạ ặ
Th i kháng chi n, cây tre, cây d a, cây đc đã đc m t s nhà văn, nhà th dành choờ ế ừ ướ ượ ộ ố ơ
m t đa v sang tr ng: "G y tre, chông tre ch ng l i s t thép quân thù. Tre xung phong vàoộ ị ị ọ ậ ố ạ ắ
xe tăng, đi bác. Tre gi làng, gi n c, gi mái nhà tranh, gi đng lúa chín.Tre hi sinhạ ữ ữ ướ ữ ữ ồ
đ b o v con ng i" ("Cây tre Vi t Nam" - Thép M i). V i Nguy n Trung Thành, câyể ả ệ ườ ệ ớ ớ ễ
xà nu, m t lo i cây "man d i mà cao quý đáng yêu" đã tr thành m t bi u t ng, m tộ ạ ạ ở ộ ể ượ ộ
nhân v t mang bao ph m ch t t t đp, anh hùng. Trong truy n, cây xà nu, đi xà nu, r ngậ ẩ ấ ố ẹ ệ ồ ừ
xà nu, cành lá xà nu, ng n xà nu, nh a xà nu, l a xà nu,... đc nh c đn r t nhi u l n,ọ ự ử ượ ắ ế ấ ề ầ
đy n t ng. Cây xà nu là c nh quan, là v đp hùng vĩ c a làng Xô Man: "... trông ra xa,ầ ấ ượ ả ẻ ẹ ủ
h t t m m t cũng không th y gì khác ngoài nh ng đi xà nu n i ti p t i chân tr i". Điế ầ ắ ấ ữ ồ ố ế ớ ờ ồ
xà nu trùng đi p y g i cho ta liên t ng v ng i ng i l p l p trong th tr n chi nệ ấ ợ ưở ề ườ ườ ớ ớ ế ậ ế
tranh nhân dân, trong cu c di u binh hùng vĩ. M a đi bác c a gi c gi i xu ng su t đêmộ ễ ư ạ ủ ặ ộ ố ố
ngày đà h n ba năm nay, cây xà nu cùng chung s ph n đau th ng tang tóc v i ng iơ ố ậ ươ ớ ườ
Strá. Hàng v n cây xà nu không có cây nào không b th ng. Đi bác gi c ch t đt ngangạ ị ươ ạ ặ ặ ứ
n a thân mình, cây xà nu "đ ào ào nh m t tr n bão". M t c nh t ng d d i, m t tử ổ ư ộ ậ ộ ả ượ ữ ộ ộ ư
th l m li t hiên ngang. Cây xà nu b th ng, nh a a ra tràn tr "đc quy n thành t ngế ẫ ệ ị ươ ự ứ ề ặ ệ ừ
c c máu l n". Cũng nh nh ng em bé - nh ng n n nhân trong chi n tranh, nh ng cây xàụ ớ ư ữ ữ ạ ế ữ