Phòng Trừ Bệnh Hại Tổng Hợp (IPM)
Trên Cây Cà Chua
* Các bệnh hại chính trên cây cà chua:
1. Bệnh vàng xoăn lá - Yellow leaf curl:
Nguyên nhân gây hại là do virus gây bệnh
vàng xoăn lá cà chua mà con ruồi trắng
(Bermisia tabaci) là véc-tơ truyền bệnh. Cà
chua bị bệnh này lá trở nên xoăn, nhỏ lại,
các đốt thân bị rút ngắn lại. Cây biểu hiện
bệnh khảm, vàng ở các đốt thân kèm theo
các lá bị xoăn vào trong. Triệu chứng trên hoa không rõ nhưng hoa thường
bị rụng nhiều.
2. Bệnh héo có đốm do virus (Tospo virus): Bù lạch truyền bệnh này. Bệnh
phát triển có màu đồng thiếc ở các mặt trên của các lá chét non. Các lá bị
xoăn nhẹ và lá hơi cúi xuống, theo sau các mép lá cuộn hướng lên trên. Các
lá non bị tổn thương và hình thành các đốm như những vòng nhỏ chết hoại
tử trên lá. Quả hình thành sau khi bị nhiểm bệnh biểu hiện các triệu chứng
rất dễ thấy bao gồm màu đỏ nhợt nhạt, thường là vàng hoặc đôi khi có các
vùng trắng trong da màu đỏ bình thường của quả cà chua chín.
3. Bệnh tàn lụi sớm cà chua - Early blight (Alternaria solani Soruer and A.
alternate (fr, ex. Fr.) Keissi. F. Sp. Lycopersici): Triệu chứng xẩy ra là các
đốm nhỏ rải rác trên các góc lá có màu đen nâu và nằm giữa các gân lá về
phía các các mép lá chét. Cây trồng biểu hiện tàn lụi. Trên thân và cành xuất
hiện các đốm mọng nước.
4. Bệnh thối mắt hươu (Phytophthora nicotianae Breda de Hann var.
parastica (Dastur): Bệnh xẩy ra đầu tiên trên bất kỳ vùng nào của phần dưới
trái non mà tiếp xúc với đất. Các vết bệnh này, dần dần hình thành các vòng
tròn đồng tâm có màu nâu tối trên bề mặt quả, quả trở nên mềm. Về sau,
những quả có thể này rụng trên đồng ruộng.
* Các biện pháp quản lý bệnh:
a. Vệ sinh đồng ruộng, dọn sạch tàn dư cây trồng
b. Bao phủ vườn ươm với lưới nilon
c. Xử lý hạt giống và cây con bằng cách nhúng vào dung dịch trichoderma
harzianun@ 2g/lít nước trước gieo và trồng.
d. Với việc phòng ngừa tác nhân ruồi trắng truyền bệnh xoăn lá và bù lạch
có thể phun imidacloprid (0.6 ml/lít nước).
e. Vùng hay bị các bệnh khác có thể áp dụng thuốc captan (3g/lít), mancozeb
(2.5 g/lít) và copper oxychloride (2.5 g/lít vào 40, 55 và 70 ngày sau khi
trồng.
f. Cắt tỉa định kỳ các lá phía dưới thấp cho đến 20 cm cách từ mặt đất.
g. Tránh để tán lá và trái tiếp xúc mặt đất bằng cách buộc vào cọc nâng đỡ.
Kết quả kiểm tra dư chất thuốc trừ sâu trong quả cho thấy rằng việc xử lý
thuốc imidacloprid cho việc nhúng cây cà chua con và hạt giống trước khi
gieo trồng là an toàn. Đối với thuốc Triazophos là không an toàn cho việc
phun lên lá vì nó tồn lưu trên mức cho phép. Thuốc Chlorothalomil,
carbendazim và iprodione có thể áp dụng cho việc quản lý bệnh trên cây cà
chua.
* Những vấn đề nên và không nên thực hiện trong IPM trên cây cà
chua:
Nên:
- Gieo trồng đúng thời vụ.
- Vệ sinh đồng ruộng.
- Chỉ sử dụng thuốc hóa học khi thật cần thiết.
- Rửa sạch trái cà chua trước khi tiêu thụ.
Không nên:
- Không nên áp dụng nhiều hơn mức khuyến cáo thuốc trừ sâu.
- Không nên áp dụng thường xuyên cùng một hóa chất.
- Không nên đi vào cánh đồng cà chua mới vừa phun thuốc.
- Không nên phun thuốc trước khi thu hoạch (xem kỹ thời gian cách ly trên
nhãn).
- Không nên tiêu thụ cà chua trước 3 ngày áp dụng thuốc.
Tác động của kỹ thuật IPM trên cà chua:
- Giảm số lần phun thuốc hóa học.
- Giảm việc sử dụng thuốc hóa học xuống dưới 50 %.
- Sản xuất sản phẩm cà chua với chất lượng tốt hơn và an toàn.
- Cải thiện môi trường.