intTypePromotion=4

Phụ nữ Việt Nam di cư sang các nước Đông Á để kết hôn: hành trình làm quen và hòa nhập

Chia sẻ: Năm Tháng Tĩnh Lặng | Ngày: | Loại File: PDF | Số trang:12

0
64
lượt xem
11
download

Phụ nữ Việt Nam di cư sang các nước Đông Á để kết hôn: hành trình làm quen và hòa nhập

Mô tả tài liệu
  Download Vui lòng tải xuống để xem tài liệu đầy đủ

Bài viết dựa trên phân tích 40 phỏng vấn sâu với các cô dâu Việt Nam lấy chồng Đài Loan và Hàn Quốc nhằm tìm hiểu quyền tự chủ/tính chủ động của các phụ nữ Việt Nam lấy chồng nước ngoài khi họ phải sống và làm quen với một môi trường hoàn toàn xa lạ, vừa phải đối phó với các quan niệm phổ biến cho rằng phụ nữ lấy chồng nước ngoài là nạn nhân và kẻ cơ hội, đồng thời phủ nhận quyền tự chủ và sự đóng góp của họ đối với cả cộng đồng nơi đi và nơi đến.

Chủ đề:
Lưu

Nội dung Text: Phụ nữ Việt Nam di cư sang các nước Đông Á để kết hôn: hành trình làm quen và hòa nhập

NghiSn ci3u<br /> Gia ainh vk Gi6i<br /> Stf 4 - 2 0 1 2<br /> <br /> <br /> <br /> <br /> Phu niif Viet Nam dl cir sang cic nudic D6ng A<br /> de ke't hfin: hdnh trinh Mm quen vd hfia nhap<br /> <br /> Vu Thi Thanh Nhan, Trln Giang Linh<br /> Vi«n Nghifin cin Ptidl i n ^ Xfl hOi<br /> Vu Thanh Long<br /> <br /> <br /> Tom t^t: Bai vie't'" dya tren iihfm tich 40 phong vfi'n sau v6i cac<br /> CO dau Viet Nam Ifi'y chong Diu Loan vfi Hfin Quoc nhfim tim<br /> hifiu quyen tu chu/tfnh chii dong (agency) cua cac phu nfl Viet<br /> Nam Ifty chong nitdc ngofii khi hp phai s6'ng vfi Ifim quen v6i mot<br /> m6i trUdng hofin tofin xn la, vira phai doi ph6 v6i cfic quan ni^m<br /> ph6' bifi'n cho rfing phy nfl Ifi'y chfing nUdc ngofii lfi nan nhfin va<br /> kc cd h$i, dong thdi phii nh^n quy^n tU chu vfi sU dong gop ciia<br /> ho doi vdi ca cimg dong ndi di vfi ndi den. Kei qua nghien cflu cho<br /> thfi'y du cuoc hon nhfin ciia co dau \'ii'i vi muc dich nao di chang<br /> niJta: lay chong dfi' kiem lion giJn v^ que cho cha m? de, de tra ni?<br /> cho ho hfing. hay ddn Ihufin Ifi lay chong vi mUu sinh thi tU ho<br /> cung phiii lam quen va hoa nhfip vdi cuoc song bfing nhieu cfich de<br /> c6 duijc mot gia dinh hanh phiic. Dieu nay giiip cho chiing ta hieu<br /> hdn \c CO dau Viet tCr nhieu chieu canh khac nhau mgt each chan<br /> thuc va chinh xac nhfi't.<br /> <br /> Tii khoa: Hon nhan; Di cU, Di ca ket hon; Lay chong nUdc ngoai.<br /> <br /> <br /> <br /> Mcidau<br /> <br /> Trong hai thfip ky trfl lai dfiy. Vifii Nam da chihig kifi'n su gia tfing<br /> nhanh chong ciia dong di eu trong nuflc vfi qufl'c tfi'. trong do co dong di<br /> Vu Thj Thanh Nhfin v6 cfic t&c gia kh6e 65<br /> <br /> cu dang kfi' cDa phu nii Vifit Nam sang cfic nuflc Dtfng A. nhu Dfii Loan,<br /> Hfin Qutfc vfi Nhfit Ban dfi' kfi't htfn. Stf lifiu thfl'ng kfi cho thfi'y tCr 1995-2007<br /> cfl khoang 180.000 ngufli Vifit Nam kfi't hfln vfli ngufli ciia 60 nuflc, trong<br /> do phu nif chifi'm Ifli 80%. Trong stf cfic cutfc htfn nhfin cfl yiu ttf nuflc<br /> ngofii nfiy, hfln nhfin vfli nam gifli Dfii Loan vfi lifin Qufl'c chi^m da s6'. Tai<br /> Dfii Loan vfi Hfin Qufl'c. stf ctf dfiu Vifit Nam dihig thii: hai. chi sau ctf dfiu<br /> dfi'n ID Trung Qutfc (Btf Tu phap, 2011). Di cu dfi'n Dfii Loan d^ k^t htfn da<br /> bfit dfiu tit khoang nhiJng n;lm 1990. Cho dfi'n nfim 2005. da cfl gfin<br /> 100.000 "cfl dfiu Viel Nam" kcl htfn fl dfi't nuflc nfiy (Hsia, 2005). Di cu d^<br /> kfi'l htfn dfi'n Hfin Qutfc cung bfii dfiu vfio nhutig nfim 2000-2001 vfi gia tfing<br /> nhanh chflng. Chi tinh rifing nfim 2005 da ctf khoang 5,000 ctf dfiu Vifii<br /> Nam dfi'n Hfin Qufl'c va theo ufle tinh cfl thfi' tfing Ifin rfit nhi^u trong nhirng<br /> nam Ifli (Kim, 2006).<br /> <br /> MOl difiu dfic bifit ciia cac cutfc htfn nhfin nfiy Ifi phfin Ifln do cac cflng<br /> ty hofic ngufli mfli gifli "tfic hgp trgn gfli", tu'c Ifi tD khfiu gifli thifiu chu rfi'<br /> vci cfl dfiu, ttf chiJc cfic tour tim vg tai nuflc cfl dfiu dang sinh sfl'ng, td chiic<br /> lfi cuoi, va tifi'p dfi'n hoan thfinh eac thii tuc gifi'y tfl cho cfl dfiu sang dinh<br /> cu vfli chii rfi' (Wang, 2007). Mflt stf nghifin cihi da chi ra rfing chfnh su<br /> ihay dfli vfi nhfin khfiu hoc va vfin hoa d mflt so qufl'c gia phat tri^n hon<br /> uong khu vuc da lam tang nhu cfiu tim kifi'm vg ngufli nuflc ngoai ciia nam<br /> gifli a cac nuflc do. Cu thfi' la. xu huong phu nu tri hoan hfln nhfin hofic<br /> chgn giai phap khtfng kfi't htfn, smh it con hofic khflng sinh con dfi tap<br /> trung vfio cong vific vk cfic nhu cfiu ca nhfin ngay cang cao da khifi'n cho<br /> nam gi(W ngfiy cfing kho kifi'm vg trong nuflc (Piper va Roces, 2003). Trong<br /> khi dfl. truyen thflng vfi cac ctfng ty mtfi gidi ngay cfing anh huong tfli vific<br /> lua chgn ban dfli tai mflt stf nuflc dang phfii trifi'n thflng qua vific xfiy dung<br /> hinh tugng ngufli phu nii truydn ihtf'ng - cfic cfl dfiu nuflc ngoai - nhu nhimg<br /> ngufli phu hc^ vfli cac vai tro Ifim me vfi lam vg. Ngoai ra viec thifi'u hut<br /> nu gifli fl mgt stf nuflc Chfiu A do chfinh Ifich nghifim trgng ty lfi gifli u'nh<br /> khi sinh cung thiie dfiy nhu cfiu tim vg ngufli nuflc ngofii cua dfin flng nuflc<br /> nay (Jones and Ramdas, 2004).<br /> <br /> Muc dich ciia bai nay la nhfim tim hifi'u quy^n tu chu/li'nh chii dflng<br /> (agency) ciia cac phu nir Vifit Nam lfi'y chflng nuflc ngoai tai ncfi cac cfl<br /> dang sinh sfl'ng, khi hg phai sfl'ng vfi lam quen vfli mtft mfli truong hofin<br /> toan xa la khi lfi'y chtfng nuflc ngoai, vDa phai dtfi phd vfli cac quan nifim<br /> pho bifi'n cho rfing phu nii Ifi'y chtfng nuflc ngofii la nan nhfin vfi ke ca hfli,<br /> dong thfli phu nhfin quyen tu chii vfi su dong gflp ciia hg dfl'i voi ca cgng<br /> 66 Nghiin cUu Gla dlnh vi GIdl. Quyi'n 22, sd' 4, tr.64-75<br /> <br /> ddng noi di v i noi ddn.<br /> Bii vi«l duu trdn phin tfch 40 phdng vin .siu vdi cic cd diu Vidt Nam<br /> li'y chdng D i i Loan v i Hin Qufic. Cic ph6ng vin siu niy dugc ihi/c hidn<br /> lai chfnh noi cic cfl dung sinh .sfing b D i i Loan v i Hin Qufic tit thing 2<br /> ddn thing 4 nim 2009. Ihflng qua cic mfli quan hd xa hfli 6 Vidt Nam dd<br /> cfl Ihd lim quen v i tidp cin vfli mflt vii cfl diu d bdn D i i Loan v i Han<br /> Qufl'c. MIU dfl nh5 cic cfl diu du phflng va'n gifli thidu cic cfl diu khac.<br /> Ngoii ra nhflm nghidn ciJu cQng sir dung thdm phuong phip phin lich tii<br /> lidu thd" cip v i quan sit cui^c sfl'ng ctia cfl diu Vidt lai Han Qufic va Dii l^oan.<br /> Tfing stf phflng vin m i nhflm nghidn cdu thirc hidn tai Dai Loan va Han<br /> Qufl'c l i 40 cfl diu. trong dfl tai Hin Qufl'c 21 cfi diu v i D i i l^an l i 19 cfl<br /> diu. Da s6 cic cfi diu ddu trong dfl tufii ri't Ire. Irong khoang tufii ttt 20<br /> dtfn 44, trong dfl chii yd'u tir 25 dtfn ;?0 tufii chidm da sfi'. Hpc vin thi'p nhi'l<br /> trong nhflm niy l i Iflrp 2 (chi cfl 1 truflng hgp) hoc vin cao nhit l i dai hoc,<br /> trong dfl sfi cfl diu hoc ci'p 2, cip 3 va hoc cao ding chitfm ty Id cao. Nhu<br /> viy, trinh dfl hoc vi'n cua cic cfl diu Vict ]Sy chfing nudc ngoii trong<br /> nghidn ctiu niy khflng hd thip. didu niy Irii ngupc vfli nhihig hinh anh vd<br /> phu nO Vidt Nam l i y chfing nuflc ngoii qua midu ta ctia bao chi l i "nghdo,<br /> it hoc, ngu dot" (Belanger v i cflng su, 2007).<br /> Vd cflng vide cua cic cfl diu, khoang mflt nila cfl diu dupc phong vin<br /> hidn dang di lim vide cfl luong. cflng vific chu yd'u ciia cac cfi diu l i lam<br /> may, ban hring i n . lam vin phflng vii phidn djch v v Sfi cfi diu cfln lai hidn<br /> dang o nha thuflng lam nfii trp, do nufli con nho hoic mfli kdt hfln. Tflng<br /> hpp vd thfli gian lam diu tai D.'ii Loan v i Hin Qutfc Ihi thfii gian gin diy<br /> nhit l i 3 thing trong klu dfl cfl cfl diu kcl hfln liu nhit l i 14 nim. stf thfli<br /> gian tir 3 ddn 8 nim chid'm da stf.<br /> <br /> Cac phan doan trong cuoc ddl khi lam dau xijr ngudi<br /> <br /> 1) Ciai doan d i u : lam quen vfli hon nhan \a phong tuc, lap quan<br /> que chfing<br /> Truflc khi bin ddn cuflc stf'ng cua ctf diu Viei tai qud chfing, mfit trong<br /> nhirng vi'n dd ma nghidn ci'ni mufln dd cip ifli l i nhOng con dufing din ddn<br /> vice cac cfi dflu chip nhfln la'y chfing nuflc ngoii. Mic du nhidu bai bio<br /> nfli ve cac cfl dflu Vist li'y chtfng Dai Loan va Han Qufl'c nhu nhOng ke co<br /> htfi va Ihuc dung, nhung trong nghidn ctiu niy "nhihig ke co htfi va thuc<br /> dung" do da gap phai nhidu sdc dp vfli nhung cutfc hfln nhin mil mfi vd<br /> thfing tin va xa lie vd khoang each (Belanger v i cfing su, 2007).<br /> Vu T h a n h NhAn vfi c&v tfic gia khAc 67<br /> <br /> Ba ngdy vd mdt ddi ngudi<br /> Trong cfic cfiu chuyfin ciia Hofii. ciia Hoa vfi nhi^u cfl dfiu khfic cho thfi'y<br /> vific kfit htfn chii yfi'u thtfng qua mtfi gifli v;i ngufli quen (khoang thfli gian:<br /> 2 ngfiy. I lufin, 2 lufin. 1 thfing v.v.) khifi'n nhi^u ctf dfiu khtfng kip tim hifi'u<br /> gi vi chtfng vfi cutfc sfl'ng nfli fl mfli. Hfinh irang di Ifi'y chflng lfi su la Ifim<br /> vfi ciia "htfi mtfn" lfi trach nhifim "giri li^n tra ng cho gia dinh".<br /> 6 trfin dfiy tui em cuiS xong thi vfi phdng, di choi vS mifin Tfiy 1 ngfiy rfii ngfiy<br /> sau d6n xe vfi gia dinh choi 1 ngfiy, ngu lai 1 dfim vfi qua ngfiy sau Ifin thfinh phfi<br /> d^ chfing vfi nuflc. tir lOc tuyIn chon 6$n khi cudi xong Ifi vCra trfin 3 ngfiy {Hofii,<br /> 21. HQ).<br /> Vi Vifit Nam nhfi thifiu no, gia dinh khfing cfi tifin, vay ng. Mufin di Ifiy chfing<br /> Dfii Loan, sang bfin nfiy mdi cfi co hfii di Ifim d^ gOi tifin vfi cho bfi me ^ 1 ng (Hoa,<br /> 28, OL).<br /> Nhi^u cfiu chuyfin vfi viec mai mtf'i htfn nhfin trong phong vfi'n nfiy cho<br /> thfi'y nhung cuflc hfln nhfin ciia cac ctf dfiu Vifii Nam mang mau sfic cua su<br /> nr nguyfin, ro rfing hg hofin tofin chii dflng trong vific chfip nhfin nhOng<br /> cuflc htfn nhfin khtfng tinh yfiu vfi khflng bifin gifli. Linh, qufi D6ng Thfip<br /> da kfi lai vific cfl khfin gfli Ifin Thanh phtf Htf Chi Minh d^ tham gia vfio<br /> cuflc "tuyen vg" ciia cflng ty mtfi gifli ttf chiic, cfl vucrt qua 50 iJng vifin<br /> khac de co dugc cai gat dfiu ung ihuan ciia ngufli chtfng tuong lai. Khi bifi't<br /> lin minh "triing chtfng" co ggi difin vfi cho ba ma fl qufi ihflng bfio tin minh<br /> "tning chtfng" gitf'ng nhu ngufli ta thi dtf dai hgc hay la triing s6 xo vfiy.<br /> Ro rfing fl dfiy, nhung cuflc hfln nhfin khtfng tinh yeu. cuflc hfln nhfin<br /> khong bifin gidi dugc nhifiu co dfiu hao hiic mong chfl vfli tam the hoan<br /> tofin chu dgng.<br /> Bd ngd ldm quen, mdy md hgc tieng<br /> Mflt trong nhirng di^u mfi cac cfl dfiu phai dfl'i mfit la vfin d^ ngtfn ngiJ.<br /> Trong 40 cfiu chuyfin mfi chung itfi trao dtfi vfli cac ctf dfiu chi co mflt cfl<br /> la bifi'l tifi'ng truflc khi sang do cfl do hgc l^ truflc va ctf dfiu do cung la cfl<br /> dau gfin nhu duy nhfi't Irong 40 etf dfiu ke't hfln vfli chong do tim hifi'u ma<br /> khflng qua mai mfli.<br /> So cfic cfl dfiu cfln lai da so khflng bifi'l ngfln ngir. hg phai tu hoc lifi'ng<br /> tit ngufli thfin. hgc tie'ng do chinh phii 2 nuflc itf chitc day buoi toi. CJ Dai<br /> Loan vfi Han Quo'c, ehi'nh phu va cac ttf chiic xa hgi da ral nfl luc trong viec<br /> hfl trg vfi giup dfl cfl dau hoa nhap vfli vfin hoa cac nuflc sfl tai. dac bifit la<br /> ngon ngu bfing each mfl cac Iflp day lifi'ng cho cac co dau (mifin phi).<br /> is Nghiin ciru Gla dlnh v l G16I. Q u y i n 22, »6' 4, lr.64-75<br /> <br /> <br /> M()l sang diy em chl tiiSu tl«ng xin chio thdi, ngirdi ta n6l gl minh cOng khdng<br /> bidt. Chdng em nd ndi gl minh khdng hidu Ihl khdc. Sau dd em tt; hpc. cOng man<br /> bidl tidng, 6 thing l i biSt I\QM ta ndi hdt rdi, Gifi ngt/di ta ndi c i i gl thi mmh ddu<br /> bidl (Cd diu HQ, 23 tudi, 4 nim).<br /> Khd khin nhSl cOa em mdi qua l i khdng bidl ndi. Ngu* la ngdi ndi chuydn<br /> ngutSI ta vui, cudi m i em cijr nghi ngirdi ta ngdi ndi xiu minh. Nhfi viy em mdi ging<br /> hgc v i bidl ndi diy chj a. Nhidu khi nghe ngudi la nfii khdng hidu minh cung tore<br /> lim chj«. Cii Ilnh em IhSy l i mudn hpc, bdi viy nd nhanh bidl (Cfi d i u DL, 30<br /> ludi, 8 nim).<br /> Ixim quen vdi cudc sdng mii bdng cdch Idp dn vd ndu mdn dn<br /> Ngoii vide h()c ngfin ngd dd cfl Ihd hidu vi giao tidp vfii chfing vi cic<br /> thinh vidn trong gia dlnh nhi chflng, cfl diu nao cQng phai thdm mflt qua<br /> Irlnh tip i n c i c mfln in qud chfing. Trong c i c ciu chuyfin ciia cfi diu.<br /> duflng nhu vide tip in cic mfln i n qud chflng li ca mflt nfi lire khflng nho.<br /> Ngoii vide t i p fln Ihl vide hfia nhip vfii cudc sfing qud chfing bing cich<br /> lim cic cfing vide ptfi trp, e i e ctf diu cfin phai hoc ca cich niu nnfing cho<br /> ddng khiu li eua gia dlnh chtfng.<br /> LOc mdi sang thl nd cdn bd ngo. mdn i n Ihi cay, em khflng i n ducfc, vira i n<br /> vira khdc, niu khdng bidt thl dimg nhin me chdng ndu. Ldc me chdng nau thi minh<br /> ding nhin dd xem bdn niy i n nhiing mdn gi hing ngiy Din dan cd thd m i Iheo<br /> Ihdi. biy gio thi quen rdi (Didu. Cd diu HO. 32 tudi. t nim).<br /> Nim dau r i t dau khd tai vl khdng quen. oil gi cung khflng quen, com nudc, i n<br /> udng khdng quen. 6 bdn minh c i Ihl c i kho. rau Ihl ludc. C^n bdn niy c i thl ca<br /> chidn, rau IN phii rau xic, cho ndn t i l c i cic thd khflng quen hdt, cdng dau khd<br /> mil thfli gian rdi cOng tir lir quen (Giang, Cd diu DL, 44 tudi, 10 nim).<br /> Mac d l l Irong can chuydn eua cac cfl khflng dd c i p dd'n thai d f l cua gia<br /> dlnh chtfng nhung viec c;ic cfl d i u phai t i p i n , t i p nfin dd cfl Ihd' hoa hgp<br /> vfii chflng va cac t h i n h \ i c n ciia gia dlnh chfing cho thi'y hanh Irinh lam<br /> d i u xir nguoi khfing hd sung .suflng. Boi. dd cfl Ihd tfin tai trong gia dinh<br /> nha chtfng I h i each Ifi't nhfl't ma cae cfl phai l i m la i n n h i m g g i m i n h khflng<br /> thfch, nfl'u nhiJng g i minh khflng Ihem.<br /> <br /> Ldm va, Idm ddu, Idm me noi .vd ngudi: mdt hdnh trinh vdi nd luc<br /> gap ddi.<br /> <br /> Ben canh vice hoe in, hoe nfli, hpc lam, hanh trinh mo dau dd cic co<br /> dflu CO lh& lam quen vfli quS chfing, cae cfl diu vfln phai thirc hidn e i e vai<br /> tro khac: lam vo, lam diu va lam me. Nhidu nghien cdu cung cho thi'y mac<br /> Vu Thanh Nhnn v6 rtir tfic gia khac 69<br /> <br /> du phai stf'ng trong cfic mtfi quan hfi quy^n lire ch6ng chfio trong gia dlnh<br /> nha ch6ng, trong su ki^m sofit ciia me chtfng hay eiia ch6ng, cfic cfl dfiu<br /> Vifit vfin vuon Ifin vfi th^ hifin dugc tfnh chii ih^ eCia minh trong nhQng mtf'i<br /> quan hfi vfli gia dinh chtfng (Tang. Belanger and Wang, 2011).<br /> Chil dfing Irong quan hi tinh due<br /> Nfi'u nhu nhihig ngfiy dfiu. Hanh khtfng dfim nfli chuyfin vfli ai vl khtfng<br /> bifi'l tifi'ng, khtfng dam fin cay vi khflng quen thi chi hon mtfi nam .sau Hanh<br /> da Ifim chll dugc cuflc stf'ng ciia minh. lu di chg. nfiu fin va chii dflng trong<br /> quan hfi vg chtfng vfi Hanh sOiig khfi hanh phiic.<br /> Noi Chung mfi con gfii mfit tufin khfing quan hfi thi khfi chiu nfin Ifim liic minh<br /> ctjng phai doi hdi, chdng em cQng dfing y, nfii chung vg chfing em thofii mfii<br /> (Hanh, Cfi HQ, 27 tu6i. 3 nfim)<br /> Thuong thuydt vdi chdng de ciing hdn hgc vi quyet dinh sinh con<br /> Nghifin ciJu cua Belanger vi su thuong ihao giQa etf dfiu Vifit Nam vfi<br /> chii rfi' Dfii Loan cung chi ra rfing nhiJng ctf dfiu ngoai thuflng dugc trflng<br /> dgi la ngufli sinh con vfi dfic bifit Ifi phai sinh con trai d^ nfli doi tflng<br /> duflng (Tang. Belanger and Wang. 2011). Tuy nhifin Difim da cfl su chu<br /> dflng thuong thuyfi't vfli chtfng trong vific sinh con.<br /> Ca 2 cung quyet djnh sinh bao nhifiu con, Minh khfing muon co them con thi<br /> minh co quyen tii choi, minh ndi vdN chfing (Digm, Cfi dfiu DL, 22 tuoi, 3 nam).<br /> Em chl de mfit dira thdi, cdn then gian mfi di Ifim chiJ, em khdng de dau, me<br /> chdng em bao em de rfii me chfing em nudi cho nhimg ma em khdng (Kim, 35<br /> tudi, cd dau Oai Loan, 8 nam).<br /> Chin dipig vd vuffi qua de gitt gin hgnh phiic gia dinh<br /> Khong CO su tu chu nhu Hanh. nhung Dung cfl each giir gin hanh phiic<br /> ciia minh bfing each chiu dung, ifim nfim lam dfiu la tam nfim Dung co<br /> nhimg dfl'i pho vfli gia dinh chtfng bfing tfim thfi'"chiu dung dfi' vugt qua".<br /> Giong nhu nhieu phu nu Vifii Nam lutfn itfn irgng nhimg gia trj gia dinh.<br /> de' tranh nhung do vfl vfli ngufli chtfng Dfii Loan, vific gi Dung cung chiu<br /> dung, cuflc hfln nhfin 8 nfim ciia Dung la cuflc hfln nhfin ciia su chu dflng<br /> chiu dung.<br /> COng luc mfli dau cung khdng cd tinh cam gi tai vi cung dfiu cd quen, nhung<br /> sau nay cung nghT fl Viet Nam minh rat la tdn trong chuyfin gia dinh, so gia dinh<br /> do vd. khong hanh phuc hay li di nay kia, Cho ngn cii gap chuydn gi em cung chju<br /> dyng qua. Sau dd khdng co nghT ni?a, ri^t tht cung quen (Dung, cd dau OL, 35 tuoi,<br /> 8 nam)<br /> 70 Nohlin ciru Gla dlnh v i GIdl. QuyS'n 22, id'4, tr.64-75<br /> <br /> Dqy con hqc lit'ng Vii>i df nhd ve qui hitimg<br /> Vide sfing Irong mflt mfli truflng hoin loin xa la vd phong tuc va ngfln<br /> ngit, cic cfl diu VidI lai phai lim quen v i lao dflng eho Irfin trich nhidm<br /> v i bfin phin ngufii con dflu, nguiri vo v i ngufii .me. Hiu nhugia dinh ngufli<br /> D i i Loan hay Hin Qufi'c nao cung mong mufin l i y diu vd dd sinh con, die<br /> bidt la sinh con trai. Tuy nhidn, nhidu cfi diu da phai nfi lite rit nhidu Irong<br /> vi^c day cho con minh bid't tidng Vidt,<br /> Em dgy Hdng Vidt cho con em. bi me chflng cOng khdng thich diu nhimg em<br /> oa day, m? nd li ngudi VIdl mi con lai khdng bidl ndng vidI Ihl khfing chjp nhin<br /> dui;ic (Hi, cd diu DL, 25 tudi, 7 nim).<br /> Em cd dfiy Udng Vidt cho con. Nhu li gid hdi ngoai cfi khde khflng, ngoai in<br /> com chua, Miy anh/chj chdng cQng ndi day lidng Vidl cho nd dl dd nd vd nd bidt<br /> (Tud, Cd diu HQ. 23 ludi. 4 nim).<br /> 2) (;iai doan hai: hoi nhip vuon len v i thfch nghi vi'ri cuoc song mdi<br /> Thuang luang vdi chdng Irong cudc sdng de hod nhdp tat han<br /> Ciu chuydn cua Nha l i didn hinh cua mflt strkhdo Ido dd tfin tai va vuon<br /> Idn tai qud chfing. Nhidu nghidn cdu dii chi ra ring lai l);ii Loan, viec cufli<br /> mflt cfl gai vd lam vo dfing nghTa vfii vide cfl gai dfl phai thuc hidn hai vai<br /> irfi: cfl diu ngoai v i giup vide nha (Tang, Belanger and \\'.ing, 2011), Tuy<br /> nhidn. Nha di'i khfing di cho quan nidm dfl thanh hidn thttc vin minh, Nha<br /> bid! dua vio chfing. thuyd't phiie chflng do co thd cfl su binh ding tfl't nhit<br /> Irong gia dinh.<br /> Minh sang diy chl cd milflngchdng dd dt/a Ihfli Ihi lim cii gl cOng phii dira<br /> vio chdng, nhd dng xi cho ndn gia dinh cd gi khflng phai thi cung nhu giai Ihich<br /> day cho mmh bidt chir dimg cd cing thing coi nhu ngirfli Vidt gi qua diy chd<br /> khdng phii li ngudi la ddn lim cdng cho nhi minh (Nha, Cd diu BL, 44 tudi, 12<br /> nim).<br /> Nhidu cfi diu V i i l di l.iy chfing Dai Loan hay Han Qufic Ihi ngoii 1^<br /> do di tim hanh phuc con co mflt iraeh nhidm khflng nhfl vfii qud nha: do<br /> la gui tidn vd cho cha me. Vfli I lud. efl da phai kheo leo thuyd't phuc chfing<br /> nhidu dd cfi ihc eo mflt tai khoan ridng mang tdn cfl. Vfii cfi, viec efl mflt<br /> tai khoan dfing nghTa vol vice efl da efl thd chu dflng trong cac quyet dinh<br /> chi tidu.<br /> Chdng khoe la lim tai khoan ma ddng lin chdng, minh khflng ddng y. Phii<br /> ddng tdn minh, minh cd 50, 100 minh ddt »ao day, hay la minh mudn nit bao<br /> nhieu la quydn cua minh. Minh bao vdi chdng la hang Ihang lam viec thi cho minh<br /> Vu Thanh Nh&n vfi car tac gifi khar 71<br /> <br /> nia non tidn, phfii c6 ddng ra ddng vfio thi mdi dugc chCr (Hufi, Cd dfiu HQ, 32<br /> tudi, 1 nfim).<br /> Gui tiin vi qui nhd: dp luc vd tif nguyin<br /> Da stf cac ctf dfiu Vifit khi lfi'y chtfng sau khi trfii qua giai doan dfiu: Ifim<br /> quen voi cutfc stf'ng thi bfit dfiu Iim cfich cfl ti^n d^ gCri v^ qufi nhfi. Nhifiu<br /> gia dinh ngufli Dfii Loan nhin nhfin vific gCri ti^n vi qufi nhfi Ifi hfinh vi<br /> khdng cha'p nhfln dugc (Belanger, Khufi'i. Trfin. 2007). Chfnh vi vfiy. Dung<br /> da phai gifi'u me chtfng va em chtfng di ctf th^ giii ti^n cho gia dinh lai Vifit<br /> Nam. Nhifiu ctf dfiu trong nghifin cuu nfiy coi cuflc hfln nhfin ciia minh nhu<br /> mdt phuong ihiic kifi'm sfl'ng. chfnh vi thfi'nhifiu efl khflng mufl'n yfin 6n fl<br /> nhfi nfli trg mfi lutfn mutfn buon chai di'lfim dfi' dfinh dum tifin gifi vi qufi<br /> nhfi. Ngoai ra, cac chi phf htfn nhfin ciia cfic ctf dfiu Vifit tai Vifit Nam<br /> thdng qua mtfi gifli khfi cao {til khoang 20 dfi'n 100 trifiu dflng), vi thfi'ngofii<br /> su tu nguyfin giti tifin vi qufi nhfi thi nhifiu ctf dfiu con mang theo mflt ap<br /> luc phai tra ng vtf'n dfiu tu cho su lfi'y chtfng cua minh.<br /> Em mfi giri vd bdn Vidt Nam thi phai giau me chdng, ndi ra me chdng em cung<br /> lihdng thich Me chdng em to cho tif A dfin Z chi mudn minh tidt kidm lo cudc sdng<br /> sau nay cua minh thdi chii khdng mudn gOi hfit ve Viet Nam (Dung, Co dau DL,<br /> 29 tudi, 6 nam).<br /> Nha em cdn no nhidu ttr vu lo cho em di sang dfiy, ma ba mfi em thi gifi rdi,<br /> kiem dau ra, em khdng Ifim gCn vfi thi ba ma lay dfiu ma tra (Hud, cd dfiu HQ, 21<br /> tuoi, 1 nam.<br /> Quan he tinh due - Chdng them chdng tuchiu<br /> Tinh due lfi mflt chu de nhay cam vfi khflng phai Ifi chu de trgng tfim<br /> cua nghifin ciiu nfiy. Nhung cau chuyfin cua Ngfin vfi Hufi chi Ifi mtft bfing<br /> chiing ma nhflm nghifin ciiu mutf'n dfi cfip dfi'n linh chii thfi ciia cfl dfiu<br /> Irong mtf'i quan hfi voi chtfng. Ngfin trong nghifin ciiu nay dfiy u'nh tu chii<br /> 6 vific cfl tu dua va sfip xfip Ijch quan hfi vfli chtfng con Hufi thl chi sir dung<br /> hanh vi "cfiu lung vfi quay lung" nhu bao hifiu vi su dfli hoi vfi lir chtfi cua<br /> minh. Difiu nay khfic vfli nhffng thtfng tin mfi bfio chi Vifit Nam dfing tin<br /> khi lufln cho rfing phu nii Viet Nam di lfi'y chtfng nuflc ngofii chi la nhihig<br /> no lfi tinh due (Daniel. Khufi't. Trfin. 2007).<br /> Em chl cho chdng ngii vSo ngfiy cudi tuan thdi, cdn ngay thudng di lam thi<br /> mdt nen ngu rieng, thinh thoang chdng mo sang phdng em, ndu em khdng<br /> thich thi tu cap goi vd phOng cdn n^u em thich thi ddn chfio em nhidt tinh<br /> (Ngan, Cd dfiu Dai Loan, 36 tuoi, 10 nam.)<br /> 71 NghlAn cUu Ola dlnh vi Q\6\. Quy&'n 22, s6'4, tr64-75<br /> <br /> <br /> Nfiu em thich thi em cfiu lung chdng Ifi chdng hidu, hdm nfio mfi em m§t thl em<br /> quay limg lai thi chdng cOng khfing ddl (Lan, ctf dfiu Hfin Qudc, 25 tutfi, 2 nfim).<br /> Ky thf vd phdn khdng<br /> liong giai doan Ifim quen vfi hfla nhfip vfli cuflc stfng tai nai fl mfli.<br /> nhifiu ctf dflu Vifit da trfii qua nhttng giai doan khtf khfin: khtf khfin vl ngtfn<br /> ngtt, vi phong luc. tfip qufin cHa gia dinh nhfi chtfng. Ngofii ra thl mtft khfl<br /> khfin mfi nhifiu ctf dfiu Vi^t gflp phfii dtf Ifi su ky ihi cua ngufli dfin ban xii<br /> khi hg cho rflng cac ctf dfiu Vi$t sang bfin nfiy chi dtf kifi'm lifin chii khtfng<br /> vi nhung muc dfch htfn nhfin chfin chfnh.<br /> Ngufli ta bfio cd dfiu nutfc ngofii sang bfin nfiy ch? 6i kifim tifin thdi chii sang<br /> bfin nfiy yfiu duong gl. Da phfin hg rlhin nhfin cd dfiu nuflc ngofii dtft nfit, khdng<br /> cd hpc, chf bifit dfi (hdi. khdng day duoc con (Loan, Cd dfiu OL. 28 tu^i. 6 nfim).<br /> Cfiu chuyfin ciia Nhfi Ifi difin hinh cho .su phan khfing dfl'i vfli thfii dtf cua<br /> ngufli dfln ban x t i .<br /> Ngudi ta dfin mua gao. ngudi ta kfiu 'fiy bd mfiy ngudi Vidt hfi', minh trfi Itfi<br /> ngudi Vidt (hi cGng Ifi nguOi. Ngudi ta kfiu 'a mfiy 1 nfim vfi Vidt Nam mfiy Ifin, mdi<br /> Ifin dem di bao nhifiu tifin, vfi cho cha me bao nhifiu?'. Mmh tra lot 'cfii dd Ifi<br /> chuyfin nhfi tdi, tdi hifiu, khdng cd lifin can gi dfin chuyfin nguoi ngoai (Nhfi, Cd<br /> dfiu DL, 44 tudi, 12 nfim),<br /> <br /> Vfi, nhttng ntf luc dfi vugt qua nhttng mfii moi trong cutfc song khtfng<br /> hfin v) nhttng ly do cfi nhfln mfi cfln vi nifim tu hfio dfin ttfc<br /> Luc dd, trong Idng liic nfio cung mudn quay trd vfi Vifit Nam nhung suy nghT<br /> lai mmh dfi gfi chdng rdi thi dau khfi minh cung rang vuot qua dfi theo chdng, dfi<br /> trfinh su dau khd dd dfi khi trd vfi nutfc minh c6 sy difin chii di vfi nutfc mfi tan ta<br /> nhu vfiy thi nudc minh n6 bi mfit mfit qufi. suy nghi vfiy vi cdn long tu hao dfin tdc<br /> nCa (NhS. CO dfiu DL, 44 hidi, 12 nfim)<br /> <br /> Nhin lai hai giai doan ma cic cfl dfiu Vict da stf'ng vfi trai qua cho thfi'y<br /> do lfi nhung hg da co mtft hfinh triiili dii\ khfl khfin vfi vfit va. Cflu chuyfin<br /> ciia cac ctf dflu cho ihfiy dc ctf dugc mtft cutfc htfn nhfln nhu mong mutfn,<br /> tie- efl Ihfi' gui lifin vi qufi nha, dfi" dtfi pho vfli su ky thi cCia cflng dtfng ngufli<br /> ban xu hg da phfii cimg mfli liic Ihuc hifin nhifiu vai iro dfi' cfl thfi vuon Ifin<br /> khi lam dfiu xtt ngufli.<br /> 3) (Hill doan ba: cac chien lugc cho mgt eugc song dai lau<br /> Di ldm vd nhdp qudc tich la ke hoach lau ddi nhu mgt chiin luffc tot<br /> cho qud trinh nhdp cu d xtt ngudi.<br /> Co mflt nua .stf cfl dfiu trong nghifin cttu nay dfiu da vfi dang di Ifim, stf<br /> Vu Thanh NhAn va c6r tkc. gifi khiic 73<br /> <br /> Cfl dfiu chua di lam thi hofic lfi do mfli sang hofic nutf i con nho. Tuy nhifin<br /> trong cfiu chuyfin ciia cfic ctf thi cfl nao cung ctf mtft chie'n lugc Irong<br /> tucfng lai: se di lam, mfic dti gia dmh Dfii Loan vfi Hfin Qutfc thuflng mong<br /> mufl'n vg chuyfin Ifim giup vific nhfi, chfim sflc con cfii vfi cac thfinh vifin<br /> trong gia dinh. Nfi'u cfic ctf dfiu Vifit di Ifim thi stf tifin dtf phai dfinh cho<br /> gia dinh mfli chtt khtfng dttiig dfi gtti vi qufi nhfi, Tuy nhifin, ctf dfiu Vifit<br /> khi di Ifim dfiu xtt ngubi ihi nhttng hanh phiic rifing tu ciia hg chua phai<br /> lfi muc dfch chinh, vific gtti tifin vi qufi cung lfi nhifim vu mfi hg canh cfinh<br /> trong Iflng ((Belanger, Trfin, Lfi, 2011). Vi vfiy. Hanh vfi Hdng dfiu cho<br /> rfing di Ifim vfi nhfip qufl'c tich lfi giai phfip vfi each tfl't nhfi't dfi stf'ng dfing<br /> hofing noi xtt ngucri.<br /> 6 nudc nfio cOng vfiy chi oi, khdng di Ifim thi cudc sdng cQng phiic tap Ifim,<br /> phfii di Ifim. dll sao di ntta cudc sfing cd sudng mfiy mfi minh khdng c6 vific Ifim<br /> nguoi ta cOng coi thudng minh (Hanh. CO dfiu DL, 37 tudi),<br /> Qua trinh di cu duflng nhu da Ifip cho nhttng ctf dfiu tfnh tu lap vfi quyfi't<br /> doan hem rfit nhieu. Hg f thttc dugc cfic co htfi cung nhu quyfin cua minh<br /> fl nci fl mfli. Trong cfiu chuyfin ciia cfic ctf dfiu, cfl nao cung nfli rfl't ro rang<br /> ve lufit cu tru. lam thfi' nao dfi cfl the eu trii dfii han vfi vific co the cu tru dai<br /> han dong nghTa vdi vific thu nhfip cung tfing theo. Sau giai doan lam quen<br /> va hfla nhap, thi hfiu nhu efl dfiu nfio cung ctf mtft chifin lugc Ifiu dai cho<br /> nai b mfli. Cung phai nfli thfim rfing 40 cfl dfiu trong nghifin cttu deu dang<br /> cd cuflc stf'ng tfn dinh lai qufi chtfng cho du vi mfit nfiy hay mfit khac hg<br /> cd thfi chua hai Iflng vi cuflc sfl'ng cua hg. Dieu do chttng to su nfl luc<br /> khong ngung nghi cua cfic cfl dfiu trong hfinh trinh lam vg, Ifim me va lam<br /> dau cua hg. Trong cac cfiu chuyfin eiia Hanh, Hoa, Difiu hay Linh, gifl dfiy<br /> thay vi tfip fin va nfi'u mtfn fin qufi chflng hg cung da chu dtfng nfi'u mon an<br /> Viet Nam trong cfic btta ccmi gia dinh.<br /> Chu dgng tim kiim cdc cff hgi vi viec ldm<br /> Vfli Hanh, Difiu viec chii dong tim vific lam chinh la each tfl'l nhfi't de<br /> nfim bat cac co htfi ttft trong cuflc dfli lam dfiu ciia minh.<br /> Em nghT Ifi minh phai tu tim cho minh mdt co hpi. Neu minh khdng tim ma dgi<br /> chd thi dgi se rat la lau vfi minh cung khdng biet den bao gid minh mdi cd co hdi<br /> den luot minh, nen minh phai tu chu ddng tim kidm cd hdi cd le se tdt hon (Hanh,<br /> CO dfiu DL, 28 tudi. 5 nam).<br /> Trong tuong lai thi rang hpc rdi mot nam hai nam thi di hpc lai xe„ kiem vide<br /> gi lam. Minh lai xe minh di lam, kiem viec gi phii hgp lam thdi (Dieu, HQ, 26 tuoi,<br /> 4 nam).<br /> 74 Nflhlftn cttu Gia dlnh v4 Gi6i. Quyt'n 22, itf 4. tr.64-75<br /> <br /> <br /> Tim kiim vd sd' dung cdc dfch vu xd htU (ngdn hdng, y ti, gUio due)<br /> Ngfin ctf Ifim nam htfn nhfin vfli ngufli chtfng Dfii Loan, difiu ma Ngfin<br /> mong moi chfnh lfi ifi'm thfi cu trtt chttng minh ctf [fi ngufli Dai Loan. Ngfin<br /> hifiu rflng ifim thfi cu irii chfnh Ifi difiu ki?n quan trgng dfi ctf ctf dugc quyfin<br /> ctfng dfln vfi quyfin Igi nhu nhfing ngudi dfin ban dia. Nghifin cttu cua<br /> Belanger vfi ctfng sunfim 2007 cQng cho thfiy nhifiu ngufli chtfng hofic Ihanh<br /> vifin gia dlnh chtfng lai Dai Loan dtfi khi mufl'n tri hofin vific lam thu luc cu<br /> ini dfii han cho ctf dfiu Vifii nhu mtft cfich dfi han chtf tfnh chii dtfng irong<br /> cutfc stf'ng cua hg. Tiiy nhifin, nhttng difiu dtf duflng nhu khtfng lam giam<br /> quyfi't tflm cfl dugc qutfc tjch cua nhifiu ctf dfiu khi di Ifliy chtfng nuflc ngofii.<br /> Cfi qufic tich Ifi minh cd chttng minh thu, ctf luong huu, rtfi thfi bfio hifim y<br /> tfi, nhu cdng dfln Dfii ludn cho nfin em phfii cfi dfi c6 (Ngfin, cfi dfiu OL. 32 tufii,<br /> 6 nfim).<br /> Nhfi Ifi mtfi trong vfii ctf dfiu ctf mfli ntf luc wnn bflc, ctf chii dtfng hgc<br /> tifing vfi Ifim quen vdi noi fl mtfi mtft cfich hofin hao. ctf hoc Ifii xe 6 itf, hgc<br /> Ifii xe mfiy vfi dugc cfl'p bang. Vtfi kha nflng ifii xc 6 itf ctf ctf ihfi chu dtfng<br /> irong vific di chtf hfing htfa. Ifim fin butfn ban mfi khtfng phai ctf dfiu ban<br /> dia nfio cung Ifim dugc.<br /> Khi mfi minh c6 dugc chttng minh thu thi minh di hgc Ifii xe d td vfi Ifii xe mfiy<br /> ludn. dng chdng minh cOng ngac nhifin Ifl khdng hifiu minh cd hgc duoc khdng vi<br /> thi ctt ly thuyfit dfiu bfing tifing Dfli. minh hpc vfi dfi, minh mutfn chttng minh cho<br /> chdng vfi anh chi chdng Ifi dfiu Vifit Nam khdng phfii cht dfi dfi con ma con lam<br /> dugc nhifiu vific khfic ntta. Gitf minh bifit Ifii d tfi, mfiy ba chi c ^ n g mufin di dflu<br /> lai phfii nhd minh chd (Nhfl, Cd dfiu OL, 44 tutfi, 12 nfim).<br /> Vice cfic cfi dfiu Ihfi hifin ifnh chu ihfi cua minh dfi ctf mtft chifin luge<br /> cho cuoc .sfl'ng dfii Ifiu cho cuflc song tai qufi chtfng duflng nhu lai la mtfi<br /> thach thttc khtfng nho doi \ai hg. Trong cflu chuyfin ciia hg. nhifiu ctf dfiu<br /> da tfim su "khtfng hifiu sao em lai vugt qua dugc giai doan dtf" cung cho<br /> thfi'y mfli hfinh irinh day cam go va \fii va.<br /> Kfit qua cua nghifin cttu nay nhfim dua ra mtft cfii nhin da chifiu vfi cutfc<br /> sfl'ng ciia co dfiu Vifit Nam l.iy chtfng nitflc ngoai. Cfiu chuyfin cua ctf dfiu<br /> dugc trong bfii vifi't nay cho ihfiy dtt cuflc hfln nhfin cua ctf dfiu Vifit vi muc<br /> dich nfio di chfing ntta: du di la\ chflng dfi kifiin lien giri vi qufi cho cha me<br /> de. du tra ng cho hg hang hay dem thufin la lfi'y chong vi miru sinh ihi lu hg<br /> cung phai lam quen va hoa nhfip vfli cuflc sfl'ng bfing nhifiu cfich dfi co dugc<br /> mgt gia dinh hanh phuc. Difiu nay giup cho chung ta hifiu hem vfi co dfiu Vifii<br /> ttt nhifiu chifiu canh khac nhau mflt each chfln ihuc va chfnh xfic nha't.»<br /> Vu Thanh Nhfin vfi ciic tAc gia khac 75<br /> <br /> Chu thfch<br /> '"So lifiu ciia bai vifii nay dugc sudung ttt Duan "Dicuciia phu ntt sang cfic<br /> nudc DOng A" do Vifin Nghifin cttu Phfii trifin X5 hdi vfi Trutfng Dai hpc Western<br /> Ontario phd'i hop thuc hifin vtfi su tfii lig ciia Trung tfim Nghifin cttu Phdt trifin<br /> Qu6c Ificiia Canada (IDRC),<br /> <br /> Tai li^u Iham khao<br /> B6Tu phfip. 2012. Tinh hinh phll ml Viel Nam kit hdu vdi ngirdi rirdc ngodi giai<br /> dogn 2002 - 2012. Bao cfio tham lufin lai hOi Ihao vfi Phu ntt Viel Nam la'y<br /> chfing nuflc ngofii cua uy ban cac vfin dfi xa hdi Qudc hdi. thang 7 nam 2012.<br /> Daniele Belanger. Khual Thu Hong. Tran Giang Linh, 2007. Thdch ihih- dni vdi tinh<br /> llidii ddn ldc. qnyin gia trirdng vd nam finh: kien lao vi lion nhdn giffa phij<br /> Viet Nam vd nam gidi cdt mfdc Bong A Irang bdo chi Vic't Nam. Bai tham luAn<br /> lai hfii nghi PAK \c di cu hdn nhfin qudc le d ChAu A. Han Qudc. 2007.<br /> Daniele Belanger. Trfin Giang Linh. Lfi Bach Duong. 2011. Tien gtti vfi nha ciia<br /> phu ntt Viet Nam sang cac nutfc Qiau A dfi kfit hdn. Tap chi Asian<br /> Popiilalioii Studies. 2011. 89-105.<br /> Hsia. H.-C. . 2005. Inlernalionalizarion of Capital and the Trade in Asian Women.<br /> The case of 'foreign brides' in Taiwan. In; Delia D. Aguila and Anne E.<br /> Lacsamana. Women and Globalizalion. New York: Humanity Books<br /> Jones. G. and K. Ramdas. 2004. (Unjtying tlie Knot: Ideals and Reality in Asian<br /> Maniage. Singapore. Asia Research Inslitute National Universily of<br /> Singapore<br /> Kim. Doo-Sub. 2006. A conceptual scheme of inlernalional of Koreans and<br /> analyses of the marriage and divorce regislralion data. Korean journal of<br /> population. 29(1): 25-26.<br /> Piper. Nicola and Roces. Mina (Ediled). 2003. Introditclion: Marriage and<br /> migration in an age of globalization. Pp.l-21. In: Wife or Worker? Asian<br /> women and migration. Rowmand and l,inlefield: Lanham.<br /> Wang. Hong-zen and Chang. Shu-ming. 2002. The commodification of inlerna-<br /> lional marriages: Cross-border marriage business in Taiwan and Vieinam.<br /> hileniational Migradon. 40 (6): 93-11-1<br /> Wang. Hong-zen. 2007. Hidden spaces of residence of the subordinated: Case<br /> studies from Vietnamese female migranl partners in Taiwan. Intei national<br /> Migration Review. -NiM: 706-727.<br /> Wen-hui Ana Tang. Daniele Belanger. Hong-zen Wang. 2011. Dgc diem chinh<br /> Hi ciia viec thifang thdo giffa id ddu Viel Nam va ihi't re Ddi Loan Trich<br /> trong sach: "Cac dfic die'm chinh in ciia sir khac biet o Dai Loan Nha xuai<br /> ban: RouUedge. 2011.<br />
ADSENSE
ADSENSE

CÓ THỂ BẠN MUỐN DOWNLOAD

 

Đồng bộ tài khoản
2=>2