Đ TÀI: PH NG PHÁP D Y HÁT T P TH MÔN ÂM NH C TRONG TR NG TI U H CỀ ƯƠ Ạ Ậ Ể Ạ ƯỜ Ể Ọ
1. Tên đ tài: ềPh ng pháp d y hát t p th môn Âm nh c trong tr ng ti u ươ ạ ậ ể ạ ườ ể
h cọ
2. Ph n M đuầ ở ầ
2.1. Lý do ch n đ tàiọ ể
Nhân dân ta v n có truy n th ng yêu ca hát, ti ng hát đã g n li n v iố ề ố ế ắ ề ớ
cu c s ng lao đng và đu tranh t bao đi nay, ti ng hát là ti ng nói c a tráiộ ố ộ ấ ừ ờ ế ế ủ
tim, là bình minh c a ngày m i nó đã tr thành môn ngh thu t âm nh c luônủ ớ ở ệ ậ ạ
đc m i ng i yêu thích. Âm nh c không ch mang l i nh ng c m xúc vuiượ ọ ườ ạ ỉ ạ ữ ả
s ng trong đi s ng tinh th n mà còn t o cho chúng ta tìm hi u, bi t v thướ ờ ố ầ ạ ể ế ề ế
gi i con ng i t o đi u ki n cho s phát tri n toàn di n. ớ ườ ạ ề ệ ự ể ệ
Đ th c hi n nhi m v giáo d c trong nhà tr ng ti u h c, Phòngể ự ệ ệ ụ ụ ườ ể ọ
Giáo d c và Đào t o đã đa môn âm nh c vào gi ng d y trong ch ng trìnhụ ạ ư ạ ả ạ ươ
chính khoá. Nó đã tr thành m t trong chín môn h c b t bu c trong tr ngở ộ ọ ắ ộ ườ
Ti u h c đ đào t o con ng i toàn di n cũng nh các môn h c khác trongể ọ ể ạ ườ ệ ư ọ
h th ng Giáo d c. Âm nh c bao g m ki n th c kĩ năng, c s kĩ năng,ệ ố ụ ạ ồ ế ứ ơ ở
ph ng pháp d y h c. Đi u đc bi t h n c là nh ng ki n th c kĩ năngươ ạ ọ ề ặ ệ ơ ả ữ ế ứ
ph ng ti n c a b môn âm nh c không ph i là kho h c t nhiên hay xã h iươ ệ ủ ộ ạ ả ọ ự ộ
đn thu n mà nó là môn ngh thu t âm nh c. ơ ầ ệ ậ ạ
Là giáo viên ra tr ng đc m t s năm gi ng d y b môn âm nh c t iườ ượ ộ ố ả ạ ộ ạ ạ
tr ng ti u h c, qua th c t d gi m t s tr ng, qua trao đi ti p xúcườ ể ọ ự ế ự ờ ở ộ ố ườ ổ ế
v i đng nghi p, qua kh o sát ch t l ng h c nh c c a h c sinh, tôi đã rút raớ ồ ệ ả ấ ượ ọ ạ ủ ọ
m t s ph ng pháp gi ng d y v i yêu c u nh m nâng cao ch t l ng d yộ ố ươ ả ạ ớ ầ ằ ấ ượ ạ
và h c cho th y và trò trong ch ng trình gi ng d y b môn âm nh c.ọ ầ ươ ả ạ ộ ạ
2.2. M c đích nghiên c uụ ứ
N m đc kh năng ti p thu c a h c sinh đ rút ra m t s ph ngắ ượ ả ế ủ ọ ể ộ ố ươ
pháp gi ng d y phù h p. ả ạ ợ
Phân tích các u, nh c đi m trong các ti t d y. ư ượ ể ế ạ
Đ xu t các bi n pháp tích c c đ nâng cao ch t l ng gi ng d y bề ấ ệ ự ể ấ ượ ả ạ ộ
môn âm nh c.ạ
2.3. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
N i dung ch ng trình, tài li u sách giáo khoa, giáo trình gi ng môn âmộ ươ ệ ả
nh c.ạ
D y th c hành t i l p 4B và l y l p 5B làm đi ch ng, d các gi h cạ ự ạ ớ ấ ớ ố ứ ự ờ ọ
b môn có liên quan. ộ
Hình th c và th lo i bao g m: t p hát, t p đc, chép nh c trongứ ể ạ ồ ậ ậ ọ ạ
ch ng trình âm nh c.ươ ạ
Ng i th c hi n: Tr n M nh Hùngườ ự ệ ầ ạ
1
Đ TÀI: PH NG PHÁP D Y HÁT T P TH MÔN ÂM NH C TRONG TR NG TI U H CỀ ƯƠ Ạ Ậ Ể Ạ ƯỜ Ể Ọ
2.4. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
Ph ng pháp d y hát:ươ ạ
Ph ng pháp s d ng đàn (nh c c ).ươ ử ụ ạ ụ
Ph ng pháp s d ng b n đ.ươ ử ụ ả ồ
Ph ng pháp luy n thanh tr c khi h c hát.ươ ệ ướ ọ
Ph ng pháp u n n n nh ng sai sótươ ố ắ ữ
Ph ng pháp d y hát hoà h p trong t p th . ươ ạ ợ ậ ể
Ph ng pháp t p đc, chép nh c:ươ ậ ọ ạ
Ph ng pháp t ch c trò ch i qua hình, ti t t u. ươ ổ ứ ơ ế ấ
Ph ng pháp luy n thanh âm tr c khi đc nh c.ươ ệ ướ ọ ạ
Ph ng pháp t p chép nh c. ươ ậ ạ
2.5. Ph m vi nghiên c uạ ứ
Sáng ki n kinh nghi m c a tôi đc ti n hành nghiên c u trong ph mế ệ ủ ượ ế ứ ạ
vi môn Âm nh c tr ng ti u h c năm h c 2016 - 2017.ạ ở ườ ể ọ ọ
3. N i dungộ
3.1. C s lý lu nơ ở ậ
Âm nh c là m t trong nh ng ph ng ti n hi u qu nh t đ th c hi nạ ộ ữ ươ ệ ệ ả ấ ể ự ệ
nhi m v giáo d c. Chính vì v y trong ch ng trình giáo d c th h tr , giáoệ ụ ụ ậ ươ ụ ế ệ ẻ
d c âm nh c đc coi là m t trong nh ng n i dung quan tr ng c a l a tu i h cụ ạ ượ ộ ữ ộ ọ ủ ứ ổ ọ
sinh. Ho t đng âm nh c có nh ng nét đc tr ng riêng, các em đc h c nh c,ạ ộ ạ ữ ặ ư ượ ọ ạ
đc tham gia vào các ho t đng phong phú h n nh : nghe nh c, đc nh c, chépượ ạ ộ ơ ư ạ ọ ạ
nh c, trò ch i âm nh c… vì v y hi u qu giáo d c ph thu c vào năng l c tạ ơ ạ ậ ệ ả ụ ụ ộ ự ổ
ch c và ho t d ng c a th y. ứ ạ ộ ủ ầ
Trang b ph ng pháp gi ng d y k t h p các phân môn trong ch ngị ươ ả ạ ế ợ ươ
trình b i d ng tình c m và th hi u ngh thu t, kh năng t ch c các ho tồ ưỡ ả ị ế ệ ậ ả ổ ứ ạ
đng âm nh c trong nhà tr ng, ph ng pháp d y âm nh c ph i tuân theoộ ạ ườ ươ ạ ạ ả
nh ng nguyên t c chung c a ph ng pháp d y h c, ph ng pháp d y hát vàữ ắ ủ ươ ạ ọ ươ ạ
d y nh c cho tr ph i d y đi trà cho t t c m i h c sinh không ch b iạ ạ ẻ ả ạ ạ ấ ả ọ ọ ỉ ồ
d ng và d y cho các em có năng khi u, có nh ng năng l c đc bi t v âmưỡ ạ ế ữ ự ặ ệ ề
nh c.ạ
3.2. Th c tr ng c a v n đự ạ ủ ấ ề
Trong quá trình gi ng d y và tìm hi u ph ng pháp d y hát nh c c aả ạ ể ươ ạ ạ ủ
r t nhi u đng nghi p tôi đc bi t: đa s giáo viên lên l p v i hình th cấ ề ồ ệ ượ ế ố ớ ớ ứ
th y truy n th ki n th c có s n trong tài li u, sách giáo khoa v i cácầ ề ụ ế ứ ẵ ệ ớ
ph ng pháp d y h c cũ, ch y u là truy n mi ng, hát, đc nh c m u, h cươ ạ ọ ủ ế ề ệ ọ ạ ẫ ọ
sinh không hi u, th đng nghe và b t tr c theo th y. Bên c nh đó m t sể ụ ộ ắ ướ ầ ạ ộ ố
Ng i th c hi n: Tr n M nh Hùngườ ự ệ ầ ạ
2
Đ TÀI: PH NG PHÁP D Y HÁT T P TH MÔN ÂM NH C TRONG TR NG TI U H CỀ ƯƠ Ạ Ậ Ể Ạ ƯỜ Ể Ọ
tr ng v n ch a đ giáo viên d y riêng cho b môn này, do v y giáo viênườ ẫ ư ủ ạ ộ ậ
ch nhi m v n ph i kiêm nhi m d y b môn này, đn gi h c hát giáo viênủ ệ ẫ ả ệ ạ ộ ế ờ ọ
ch nhi m ch cho h c sinh ghi đu bài và d y h c sinh hát theo cách tru ynủ ệ ỉ ọ ầ ạ ọ ề
mi ng, v n còn hi n t ng h c sinh hát sai nhi u, ph n t p đc, chép nh cệ ẫ ệ ượ ọ ề ầ ậ ọ ạ
b qua coi nh không có trong ch ng trình vì giáo viên không chuyên ch bi tỏ ư ươ ỉ ế
s qua v n t nh c ch không d a vào giai đi u chính có trong bài đ d yơ ề ố ạ ứ ự ệ ể ạ
h c sinh sao cho đúng. M t s tr ng có giáo viên chyên nh c thì lên l pọ ộ ố ườ ạ ớ
không có đ dùng d y h c, không s d ng đc nh c c d y h c sinh theoồ ạ ọ ử ụ ượ ạ ụ ạ ọ
ph ng pháp cũ: th y hát m u, trò hát theo l i b t tr c, giáo viên chuyênươ ầ ẫ ố ắ ướ
nh c v n ch a chú tr ng vào vi c gi ng d y phân môn này, ch có m t s r tạ ẫ ư ọ ệ ả ạ ỉ ộ ố ấ
ít có giáo viên có ý th c nghiên c u bài d y tr c khi lên l p và s d ng h pứ ứ ạ ướ ớ ử ụ ợ
lý đ dùng d y h c.ồ ạ ọ
Ngay t đu năm tôi đã ti n hành kh o sát ch t l ng h c hát nh c c aừ ầ ế ả ấ ượ ọ ạ ủ
các em h c sinh và đi sâu nghiên c u th c nghi m l p 4B và l p 5B t iọ ứ ự ệ ở ớ ớ ạ
tr ng làm đi ch ng. ườ ố ứ
K t qu kh o sát c a 2 l p, xét v m t b ng tôi th y k t qu đt đcế ả ả ủ ớ ề ặ ằ ấ ế ả ạ ượ
nh v y là r t th p, ch có m t s ít bài gi i và khá, bài d i trung bình vàư ậ ấ ấ ỉ ộ ố ỏ ướ
trung bình là nhi u. Xét v h ng thú h c t p thì các em h c sinh đu khôngề ề ứ ọ ậ ọ ề
thích h c mônnày vì s lên bi u di n còn ng ng ngùng, e ng i, s s t, đây làọ ợ ể ễ ượ ạ ợ ệ
m t th c tr ng r t dáng lo ng i trong ti t d y hát vì đó là môn ngh thu t đángộ ự ạ ấ ạ ế ạ ệ ậ
l ph i thu hút đc s h ng thú yêu thích h c môn này c a h c sinh. N u điẽ ả ượ ự ứ ọ ủ ọ ế ộ
ngũ giáo viên c a chúng ta không bi t đi m i ph ng pháp d y h c, khôngủ ế ổ ớ ươ ạ ọ
bi t phát huy kh năng v n có và khám phá năng khi u b m sinh c a các em thìế ả ố ế ẩ ủ
s không có đc ti t d y hát đt k t qu cao.ẽ ượ ế ạ ạ ế ả
T nh ng v n đ trên tôi đã tìm hi u ra nguyên nhân đ có h ng kh cừ ữ ấ ề ể ể ướ ắ
ph c nh ng t n t i trong vi c d y và h c.ụ ữ ồ ạ ệ ạ ọ
* Nguyên nhân:
Nguyên nhân l n v n là giáo viên ch a bi t ph i k t h p các ph ngớ ẫ ư ế ố ế ợ ươ
pháp sao cho h p lý đ áp d ng vào trong bài d y, truy n th ki n th c ph iợ ể ụ ạ ề ụ ế ứ ả
mang tính v a s c, phù h p v i l a tu i đ giúp các em h c y u, các emừ ứ ợ ớ ứ ổ ể ọ ế
không có năng khi u xoá b nh ng m c c m t ti thì đu có th h c đc bế ỏ ữ ặ ả ự ề ể ọ ượ ộ
môn âm nh c. ạ
Trong quá trình gi ng d y đa s giáo viên v n s d ng các ph ngả ạ ố ẫ ử ụ ươ
pháp cũ trong ti t d y không bi t s d ng đ dùng d y h c, nh t là đánh đàn,ế ạ ế ử ụ ồ ạ ọ ấ
ch a thu hút đc s yêu thích, ham mu n c a h c sinh đi v i môn nghư ượ ự ố ủ ọ ố ớ ệ
thu t này. ậ
V y làm th nào đ h c sinh h c t t môn âm nh c? Đi u đó ph thu cậ ế ể ọ ọ ố ạ ề ụ ộ
r t l n vào ph ng pháp, cách t ch c d y h c c a giáo viên. M i chúng taấ ớ ươ ổ ứ ạ ọ ủ ỗ
đu ph i bi t v n d ng linh ho t các ph ng pháp d y h c và đi m iề ả ế ậ ụ ạ ươ ạ ọ ổ ớ
Ng i th c hi n: Tr n M nh Hùngườ ự ệ ầ ạ
3
Đ TÀI: PH NG PHÁP D Y HÁT T P TH MÔN ÂM NH C TRONG TR NG TI U H CỀ ƯƠ Ạ Ậ Ể Ạ ƯỜ Ể Ọ
ph ng pháp thì m i phát huy đc h t kh năng c a h c sinh, t các em tìmươ ớ ượ ế ả ủ ọ ự
ra ki n th c cho b n thân mình, đó là cách “hát không hay nh ng các em v nế ứ ả ư ẫ
có th hát đúng đc”, nh v y gi d y hát m i đt hi u qu cao.ể ượ ư ậ ờ ạ ớ ạ ệ ả
3.3. Các bi n pháp đã th c hi n đ gi i quy t v n đệ ự ệ ể ả ế ấ ề
Xu t phát t v trí và t m quan tr ng c a vi c d y môn âm nh c đngấ ừ ị ầ ọ ủ ệ ạ ạ ồ
th i sau khi n m b t đc nh ng u đi m, h n ch c a ph ng pháp d yờ ắ ắ ượ ữ ư ể ạ ế ủ ươ ạ
h c cũ, tôi đã nghiên c u và đi m i ph ng pháp d y âm nh c b ng cáchọ ứ ổ ớ ươ ạ ạ ằ
h ng vào gi i quy t nh ng v n đ sau: ướ ả ế ữ ấ ề
Giúp giáo viên s d ng t t đ dùng d y h c, c th nh : b n đ điử ụ ố ồ ạ ọ ụ ể ư ả ồ ố
v i nh ng bài hát dân ca, đàn… và m t s ph ng pháp nh luy n thanh, u nớ ữ ộ ố ươ ư ệ ố
n n nh ng sai sót, hát hoà h p trong t p th . ắ ữ ợ ậ ể
T ch c các trò ch i âm nh c qua hình ti t t u trong ph n t p đcổ ứ ơ ạ ế ấ ầ ậ ọ
nh c nh m thu hút s chú ý và phát huy t t kh năng âm nh c c a h c sinh,ạ ằ ự ố ả ạ ủ ọ
t o tính tích c c ch đng sáng t o trong vi c lĩnh h i ki n th c. ạ ự ủ ộ ạ ệ ộ ế ứ
C i thi n ph ng pháp d y môn âm nh c đ có ph ng pháp và hìnhả ệ ươ ạ ạ ể ươ
th c t ch c d y h c đt hi u qu cao. ứ ổ ứ ạ ọ ạ ệ ả
* Nh ng v n đ chung:ữ ấ ề
Đ h c sinh t tin và h c t t môn âm nh c đt hi u qu đu tiên tôiể ọ ự ọ ố ạ ạ ệ ả ầ
hình thành cho các em m t s thói quen h c t p nh sau: ộ ố ọ ậ ư
Thói quen khi lên b ng hát không e ng i tr c t p th , t p m nh b oả ạ ướ ậ ể ậ ạ ạ
trong khi múa hát.
Gi h c ph i chú ý h c hát, t p chép, đc nh c d i s ch đo c aờ ọ ả ọ ậ ọ ạ ướ ự ỉ ạ ủ
giáo viên.
Bi t v n d ng vào nh c đ hát cho đúng, ph i t o cho mình ki n th cế ậ ụ ạ ể ả ạ ế ứ
âm nh c v ng ch c đ bi t nh n xét, so sánh ng i hát sau bài h c bi t hátạ ữ ắ ể ế ậ ườ ọ ế
và đc, chép nh c m c đ đn gi n nh t. ọ ạ ở ứ ộ ơ ả ấ
V phía giáo viên: ề
Khi lên l p v i khuynh h ng nh m truy n đt ki n th c âm nh c sớ ớ ướ ằ ề ạ ế ứ ạ ơ
đng cho h c sinh. Đ khai thác năng khi u c a h c sinh, kh i d y các emẳ ọ ể ế ủ ọ ơ ậ ở
s ham hi u bi t, trí tò mò v th gi i âm nh c. H c sinh có th đt các câuự ể ế ề ế ớ ạ ọ ể ặ
h i liên quan trong bài v i giáo viên. ỏ ớ
Th t s chú ý trong vi c chu n b đ dùng d y h c h p d n, thu hút sậ ự ệ ẩ ị ồ ạ ọ ấ ẫ ự
chú ý và gây d ng h ng thú đc h c nh c c a h c sinh. Th ng xuyên ápự ứ ượ ọ ạ ủ ọ ườ
d ng các ph ng pháp đi m i và s d ng ph ng pháp trong gi d y saoụ ươ ổ ớ ử ụ ươ ờ ạ
cho h p lý đi v i t ng ki u bài đ h c sinh không b nhàm chán trong ti tợ ố ớ ừ ể ể ọ ị ế
h c. ọ
Ng i th c hi n: Tr n M nh Hùngườ ự ệ ầ ạ
4
Đ TÀI: PH NG PHÁP D Y HÁT T P TH MÔN ÂM NH C TRONG TR NG TI U H CỀ ƯƠ Ạ Ậ Ể Ạ ƯỜ Ể Ọ
C n chú trong rèn luy n và không ng ng nâng cao nghi p v chuyênầ ệ ừ ệ ụ
môn.
* Ph ng pháp d y hát. ươ ạ
H ng d n h c sinh h c môn âm nh c bao g m các ph ng pháp sau:ướ ẫ ọ ọ ạ ồ ươ
Đc tr ng c a ph ng pháp d y hát ti u h c là trên c s thôngặ ư ủ ươ ạ ở ể ọ ơ ở
hi u n i d ng ngh thu t c a bài hát, đây là công vi c tr ng tâm c a bài h c.ể ộ ụ ệ ậ ủ ệ ọ ủ ọ
Ngoài các ph ng pháp d y hát cũ, giáo viên d y b ng “ph ng pháp truy nươ ạ ạ ằ ươ ề
mi ng”, đó là cách th y, cô hát m u trò hát theo thì tôi còn đa ra m t sệ ầ ẫ ư ộ ố
ph ng pháp m i sau: ươ ớ
Ph ng pháp s d ng nh c c (đàn):ươ ử ụ ạ ụ
Đây là yêu c u t i thi u c a m t ti t d y hát đòi h i giáo viên chuyênầ ố ể ủ ộ ế ạ ỏ
nh c ph i bi t đánh đàn và s d ng đàn thành th o. Nh c c dùng trong ti tạ ả ế ử ụ ạ ạ ụ ế
h c đt hi u qu nh t vì nó là ph ng ti n đ thu hút s h ng thú h c nh cọ ạ ệ ả ấ ươ ệ ể ự ứ ọ ạ
c a h c sinh, đng th i còn ph i s d ng c trong khi d y hát và d y t p đcủ ọ ồ ờ ả ử ụ ả ạ ạ ậ ọ
nh c. ạ
Trong bài “Nh ng bông hoa nh ng bài ca” đây là câu hát khó đòi h iữ ữ ỏ
giáo viên ph i có ph ng pháp d y nhanh và đúng. V y giáo viên đánh giáả ươ ạ ậ
giai đi u trên đàn nhi u l n và cho h c sinh đc theo n t nh c sau theo đànệ ề ầ ọ ọ ố ạ
đc: ọ
C s a sai nh v y thì h c sinh ch c ch n hát s đúng và chu n xác.ứ ử ư ậ ọ ắ ắ ẽ ẩ
Cách s a s i trên bàn, b ng ph có th s d ng t t c nh ng bài hát trongử ả ả ụ ể ử ụ ấ ả ữ
ti u h c. S a sai v cao đ, tr ng đ, d u luy n đu có th d y đc, giáoể ọ ử ề ộ ườ ộ ấ ế ề ể ạ ượ
viên s lĩnh h i ki n th c nhanh h n, t o ti n đ cho s phát tri n âm nh cẽ ộ ế ứ ơ ạ ề ề ự ể ạ
c a các em sau này. ủ
Ph ng pháp s d ng b n đ:ươ ử ụ ả ồ
Ph ng pháp này áp d ng khi d y hát nh ng bài dân ca, đây khôngươ ụ ạ ữ
nh ng s d ng cho ch ng trình d y hát mà còn s d ng đi v i t t c cácữ ử ụ ươ ạ ử ụ ố ớ ấ ả
l p có bài hát th lo i dân ca. Ph ng pháp s d ng b n đ giáo viên có thớ ể ạ ươ ử ụ ả ồ ẻ
s d ng ph n gi i thi u bài hát dân ca giúp h c sinh hi u sâu h n v xu tử ụ ở ầ ớ ệ ọ ể ơ ề ấ
x bài hát, nó là dân ca c a vùng nào, vùng dân ca đó phái nào trên b n đ.ứ ủ ở ả ồ
Trên c s đó các em không đc đi thăm quan nh ng cũng có th hi u bi tơ ở ượ ư ể ể ế
s l c v v trí c a dân t c đó. ơ ượ ề ị ủ ộ
VD: D y bài 19 h c bài hát “Hát m ng” dân ca Hrê (Tây Nguyên). ạ ọ ừ
Ng i th c hi n: Tr n M nh Hùngườ ự ệ ầ ạ
5