Quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể tại huyện Sơn Dương, Tuyên Quang: Đề án tốt nghiệp Thạc sĩ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

LÊ ANH DUY

QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ

CỦA HUYỆN SƠN DƯƠNG, TỈNH TUYÊN QUANG

ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

HÀ NỘI, NĂM 2024

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THƯƠNG MẠI

LÊ ANH DUY

QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ

CỦA HUYỆN SƠN DƯƠNG, TỈNH TUYÊN QUANG

CHUYÊN NGÀNH:

QUẢN LÝ KINH TẾ

MÃ SỐ:

8310110

ĐỀ ÁN TỐT NGHIỆP THẠC SĨ

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC

TS. NGUYỄN THỊ HƯƠNG GIANG

HÀ NỘI, NĂM 2024

LỜI CAM ĐOAN

Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Các tài liệu được sử dụng trong công trình đều có nguồn gốc rõ ràng. Những đánh giá,

nhận định trong công trình đều do cá nhân tôi nghiên cứu và thực hiện.

Hà Nội, ngày …tháng …năm 2024

Tác giả

Lê Anh Duy

LỜI CẢM ƠN

Trong quá trình thực tập và thực hiện đề án này, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ. Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới cô TS. Nguyễn Thị Hương

Giang, tôi xin trân trọng cảm ơn Ban giám hiệu cùng toàn thể thầy, cô giáo Trường

Đại học Thương mại đã truyền đạt, trang bị cho tôi những kiến thức, và kinh

nghiệm quý giá trong suốt hai năm học vừa qua

Tôi xin chân thành cảm ơn lãnh đạo chi cục thuế huyện Sơn Dương cùng các ban, ngành đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thu thập số liệu để thực

hiện đề án.

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình và bạn bè, đồng nghiệp những người đã luôn tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ, cổ vũ và động viên tôi trong suốt

thời gian thực hiện đề án.

Xin chân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày …tháng …năm 2024

Tác giả

Lê Anh Duy

iii

MỤC LỤC

LỜI CAM ĐOAN ...................................................................................................... i LỜI CẢM ƠN ........................................................................................................... ii MỤC LỤC ................................................................................................................ iii DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT .......................................................................... v DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ ....................................................................... vi TÓM TẮT ĐỀ ÁN .................................................................................................. vii MỞ ĐẦU .................................................................................................................... 1 1. Lý do lựa chọn đề án ............................................................................................. 1 2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề án .......................................................................... 3 3. Đối tượng và phạm vi của đề án .......................................................................... 3 4. Quy trình và phương pháp thực hiện đề tài ....................................................... 3 5. Kết cấu của đề án .................................................................................................. 5

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ TRÊN ĐỊA BÀN CẤP HUYỆN ................... 6 1.1. Một số lý luận cơ bản về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn cấp huyện ............................................................................................. 6 1.1.1. Khái niệm quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể .......................... 6 1.1.2. Đặc điểm, vai trò của quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể .............. 7 1.1.3. Công cụ, phương pháp, nguyên tắc quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể ............................................................................................................... 8 1.1.4. Nội dung quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện ........................................................................................................................ 11

1.2. Kinh nghiệm về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể ở một số địa phương và bài học rút ra cho chi cục thuế huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang ....................................................................................................................... 18 1.2.1. Kinh nghiệm quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể ở một số địa phương ...................................................................................................................... 18 1.2.2. Bài học rút ra cho chi cục thuế huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang .... 23 PHẦN 2: THỰC TRẠNG VÀ ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SƠN DƯƠNG, TỈNH TUYÊN QUANG ........................................................................ 23 2.1. Khái quát về tình hình và yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ........ 24

2.1.1. Khái quát về hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ........................................................................................................... 24

2.1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2019 - 2023 ....... 27 2.2. Phân tích thực trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ..................................................... 31 2.2.1. Về xây dựng kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể .................. 31 2.2.2. Về tổ chức thực hiện thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể..................... 33 2.2.3. Về kiểm tra, giám sát thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể ................... 44 2.3. Đánh giá chung về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ........................................................... 45 2.3.1. Kết quả đạt được ........................................................................................... 45 2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân .............................................................................. 46 PHẦN 3: GIẢI PHÁP, KIẾN NGHỊ VÀ TỔ CHỨC HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SƠN DƯƠNG, TỈNH TUYÊN QUANG ............................................................... 49 3.1. Bối cảnh và phương hướng hoàn thiện quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ...................... 49

3.2. Nhiệm vụ và tổ chức hoàn thiện quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ...................................... 53 3.3. Giải pháp, kiến nghị và đề xuất nhằm hoàn thiện quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ........ 54 3.3.1. Hoàn thiện kế hoạch thu thuế đối với các hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ........................................................... 54

3.3.2. Hoàn thiện tổ chức thực hiện thu thuế đối với các hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ............................................. 55 3.3.3. Tăng cường kiểm tra, giám sát công tác thu thuế đối với các hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ...................... 56 3.3.4. Các giải pháp khác ........................................................................................ 58 3.4. Điều kiện hoàn thiện quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang ..................................................... 61 KẾT LUẬN .............................................................................................................. 64 TÀI LIỆU THAM KHẢO

DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

CQT Cơ quan thuế

GTGT Giá trị gia tăng

TNCN Thu nhập cá nhân

KDCT Kinh doanh cá thể

TTĐB Tiêu thụ đặc biệt

KK - KTT Kê khai thuế

QLNN Quản lý nhà nước

KBNN Kho bạc nhà nước

NSNN Ngân sách nhà nước

NNT Người nộp thuế

UBND Ủy ban nhân dân

SXKD Sản xuất kinh doanh

TT - HT Tuyên truyền – Hỗ trợ

DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ

Bảng Bảng 2.1. Số hộ kinh doanh cá thể giai đoạn 2019 - 2023........................................ 25

Bảng 2.2. Kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể (so với thực hiện) trên địa

bàn huyện Sơn Dương ............................................................................................... 32

Bảng 2.3. Kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể của Chi cục Thuế Sơn

Dương ........................................................................................................................ 33 Bảng 2.4. Tình hình kê khai quyết toán thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa

bàn huyện Sơn Dương giai đoạn 2019 - 2023 ......................................................... 36

Bảng 2.5. Tình hình quản lý doanh thu hộ kinh doanh trên địa bàn huyện Sơn Dương giai đoạn 2019 – 2023 ................................................................................... 41

Bảng 2.6. Kết quả thu, nộp thuế hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện giai đoạn

2019 – 2023 ............................................................................................................... 42

Bảng 2.7. Tình hình kiểm tra, giám sát thuế đối với hộ kinh doanh cá thể giai đoạn

2019 - 2023 ............................................................................................................... 44

Sơ đồ Sơ đồ 1. Quy trình thực hiện đề án ............................................................................. 4

Sơ đồ 2.1. Bộ máy quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn

Dương ........................................................................................................................ 34

vii

TÓM TẮT ĐỀ ÁN Đề án gồm 3 phần: Phần 1: Cơ sở lý luận và bài học thực tiễn về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn cấp huyện. Phần 2: Thực trạng và

đánh giá chung về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện

Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang. Phần 3: Giải pháp, kiến nghị và tổ chức hoàn thiện

quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh

Tuyên Quang

Trên cơ sở xác định rõ mục tiêu, đối tượng và phạm vi nghiên cứu, đề án đã

thực hiện được những nhiệm vụ sau:

Thứ nhất, hệ thống hóa cơ sở lý luận về công tác quản lý thu thuế đối với hộ KDCT tại địa phương, với các khái niệm cơ bản về thuế; thuế đối với hộ kinh doanh

cá thể; quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể tại địa phương.

Thứ hai, phân tích thực trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

trên địa bàn huyện Sơn Dương với các số liệu minh chứng về xây dựng kế hoạch, tổ

chức thực hiện và kiểm tra, giám sát thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa

bàn huyện. Đồng thời cũng đã phân tích các yếu tố ảnh hưởng tới quản lý thu thuế

đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Đánh giá tình hình quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện

Sơn Dương với kết quả đạt được và chỉ ra những hạn chế của cơ quan thuế và

nguyên nhân của những hạn chế. Từ những hạn chế phân tích thực trạng tác giả đề

xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá

thể trên địa bàn huyện Sơn Dương.

MỞ ĐẦU

1. Lý do lựa chọn đề án Hội nhập kinh tế quốc tế luôn đòi hỏi mỗi quốc gia phải liên tục có những cải cách nền kinh tế để phù hợp và thích nghi với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế

thế giới. Trong công cuộc cải cách đó, đổi mới và hiện đại hóa ngành thuế luôn

được Việt Nam và các quốc gia đặc biệt quan tâm bởi tầm quan trọng đặc biệt của

nó đối với sự phát triển bền vững và ổn định lâu dài về mọi mặt của mỗi quốc gia.

Thuế là nguồn thu chủ yếu của Ngân sách Nhà nước và là công cụ quan trọng để điều tiết vĩ mô nền kinh tế. Vì vậy vấn đề quản lý thuế sao cho thu đúng, thu đủ, thu

kịp thời luôn được đặt ra để tạo nguồn thu cho ngân sách và đảm bảo sự công bằng

trong nghĩa vụ đóng góp của người dân.

Cùng với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước, nhà nước đã có những cải

cách cơ chế quản lý thuế theo hướng tạo nâng cao trách nhiệm của tổ chức và cá

nhân trong việc thực hiện nghĩa vụ thuế với nhà nước, đồng thời từng bước điều

chỉnh các sắc thuế phù hợp với tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế. Theo báo cáo của

Bộ tài chính năm 2023 tổng thu toàn ngành thuế tính đến ngày 20/12/2023 đạt

1.396.430 tỷ đồng, đạt 101,7% dự toán, trong đó thu nội địa đạt 1.336.487 tỷ đồng,

đạt 100,4% so dự toán; Có 29/63 địa phương đã hoàn thành dự toán thu năm 2023.

Trong đó có tỉnh Tuyên Quang tổng thu nội địa trên địa bàn thực hiện cả năm 2023

là 2.949,24 tỷ đồng; đạt 101% dự toán Bộ Tài chính, đạt 93,33% dự toán UBND

tỉnh, tăng 10,84% so với cùng kỳ năm 2022. Để hoàn thành nhiệm vụ thu nội địa

năm 2024, cục thuế tăng cường giải pháp quản lý để phấn đấu hoàn thành dự toán

được giao. Có được kết quả trên, cục thuế Tuyên Quang đã triển khai quyết liệt,

hiệu quả công tác quản lý thuế, trong đó, công tác tuyên truyền đã được cục thuế và

các chi cục thuế tích cực triển khai bằng nhiều giải pháp, hình thức phong phú, đa

dạng, đẩy mạnh qua hình thức điện tử nhằm đáp ứng xu hướng chuyển đổi số của Chính phủ và nhu cầu tiếp cận thông tin theo phương thức điện tử của người nộp thuế (NNT).

Báo cáo tổng kết năm 2023 của tổng cục thuế cho thấy ước thực hiện cả năm 2023, tổng thu do cơ quan thuế quản lý vượt khoảng 5,5% dự toán, bằng 95,4% so với thực hiện năm 2022. Trong đó, dự kiến 16/20 khoản thu, sắc thuế hoàn thành và

hoàn thành vượt mức dự toán. 08/20 khoản thu, sắc thuế có mức tăng trưởng so

cùng kỳ; 47/64 Cục Thuế hoàn thành và hoàn thành vượt mức dự toán thu NSNN

năm 2023.

Đảng ta luôn coi trọng thành phần kinh tế tư nhân, luôn tạo môi trường bình

đẳng, thuận lợi để các thành phần kinh tế cùng phát triển. Trong những năm qua,

với một cơ chế đơn giản, năng động, lực lượng hộ kinh doanh cá thể của cả nước đã không ngừng lớn mạnh, góp phần tăng thu cho ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, tình

trạng vi phạm pháp luật về thuế của các hộ kinh doanh thường xảy ra dưới nhiều

hình thức, với các mức độ vi phạm khác nhau, trong khi thực trạng quản lý hộ kinh

doanh cũng còn nhiều bất cập dẫn đến hiệu quả thu thuế ở đối tượng này chưa đạt

kết quả cao. Yêu cầu đặt ra là phải hoàn thiện chính sách và công cụ quản lý để nâng cao hiệu quả thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể.

Công tác quản lý thu thuế nói chung, quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh

cá thể nói riêng tại Chi Cục Thuế huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang trong thời gian qua đã đạt được những kết quả quan trọng. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại, hạn chế,

chưa hoàn thiện, còn nhiều vướng mắc, bất cập cả về quy trình quản lý như quản lý

kê khai thuế chưa đầy đủ, đúng hạn, quản lý thu thuế chưa sát với kê khai, vẫn còn

những trường hợp hộ kinh doanh cá thể chậm nộp thuế và nợ thuế. Hiện nay, tình

trạng hộ kinh doanh cá thể kê khai thuế ít hơn số lượng hộ kinh doanh cá thể đăng

ký thành lập, tình hình nộp thuế chưa phản ảnh đúng quy mô hoạt động sản xuất

kinh doanh của hộ kinh doanh cá thể. Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ tin học

vào công tác thu thuế và quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể còn chưa

được quan tâm, trang thiết bị và phần mềm quản lý thuế tại Chi cục thuế huyện Sơn

Dương còn lạc hậu và sử dụng chủ yếu bằng phương pháp truyền thống. Theo thông

tin báo cáo tổng kết năm 2023 và triển khai nhiệm vụ năm 2024 của chi cục thuế

huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang thì việc kê khai đối tượng nộp thuế là hộ kinh

doanh cá thể còn chậm trễ, sai sót. Trong số các hộ nộp tờ khai thuế thì phải đến

30% số tờ khai được chuyển cho đội Dự toán - kê khai - kế toán thuế và tin học

không đúng với thời hạn theo quy định. Số tờ khai mà cán bộ đội thuế liên xã tự ý khai hộ hộ kinh doanh còn cao. Việc bố trí nguồn nhân lực chưa đầy đủ; trình độ quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể của một số công chức chưa đáp ứng được yêu cầu công cuộc cải cách hành chính, hiện đại hoá ngành thuế. Công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức thu thuế trên địa bàn huyện Sơn Dương còn ít được quan tâm, nguồn kinh phí tập huấn, bồi dưỡng chưa đủ đáp ứng nhu cầu.

Từ những lý do trên nhằm đưa ra các giải pháp trước mắt và lâu dài cho chi

cục thuế huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang, tác giả chọn vấn đề nghiên cứu

trong đề án tốt nghiệp thạc sỹ chuyên ngành quản lý của mình là “Quản lý thu thuế

đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang”

2. Mục tiêu và nhiệm vụ của đề án

Mục tiêu Đề án đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá

thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang.

Nhiệm vụ + Hệ thống hóa một số lý luận cơ bản về quản lý thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể trên địa bàn huyện.

+ Phân tích thực trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa

bàn huyện Sơn Dương, giai đoạn 2019 -2023. Từ đó, đánh giá những thành công đạt được, hạn chế tồn tại và nguyên nhân.

+ Làm rõ quan điểm, định hướng và đề xuất giải pháp hoàn thiện quản lý thu

thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

giai đoạn 2025-2030.

3. Đối tượng và phạm vi của đề án

Đối tượng nghiên cứu: Thực trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện

Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

Phạm vi nghiên cứu:

+ Về không gian: Địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

+ Về thời gian: Số liệu phân tích thực trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương giai đoạn 2019 -2023; đề xuất giải pháp

áp dụng cho chi cục thuế huyện Sơn Dương đến năm 2030.

+ Về nội dung: Thực trạng nội dung quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh

cá thể tập trung vào: Xây dựng kế hoạch thu thuế; Tổ chức thực hiện thu thuế; Kiểm tra, giám sát thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể.

4. Quy trình và phương pháp thực hiện đề tài Để hoàn thành đề án, thì tác giả đã thực hiện theo quy trình nghiên cứu như

Xây dựng đề cương

Thu thập dữ liệu

Phân tích dữ liệu

Giải thích kết quả và viết đề án

Nghiên cứu các khái niệm và lý thuyết

Tìm hiểu tình hình thực tế

Sơ đồ 1. Quy trình thực hiện đề án

(Nguồn: Tác giả tự xây dựng)

Phương pháp thu thập dữ liệu: + Tác giả thu thập dữ liệu từ các giáo trình, luận văn thạc sĩ, đề án tốt nghiệp

thạc sĩ, các bài báo, công trình nghiên cứu liên quan để làm cơ sở lý luận. Để phân

tích thực trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện, tác

giả sẽ dựa trên việc thu thập số liệu từ các nguồn như: Thu thập các số liệu liên

quan đến thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể huyện Sơn Dương tại các cơ quan

chuyên ngành của huyện; Các quyết định, báo cáo, ý kiến chỉ đạo của UBND huyện

Sơn Dương về giao chỉ tiêu kế hoạch phát triển kinh tế xã hội, Nghị quyết của Hội

đồng nhân dân huyện về việc giao chỉ tiêu biên chế cho các đơn vị cơ quan trong

toàn huyện. Các báo cáo của Chi cục thuế về tình hình thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể huyện Sơn Dương. Các quy định, chính sách pháp luật của nhà nước

về thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể thông qua các văn bản quy phạm pháp luật

như: Luật thuế, Luật NSNN, Nghị định của Chính phủ hướng dẫn Luật NSNN,

Thông tư của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện Nghị định và các văn bản quản lý

của địa phương, các dữ liệu thống kê tình hình ngân sách địa phương…

Phương pháp phân tích, xử lý dữ liệu: + Phương pháp thống kê mô tả: Dựa trên các dữ liệu thống kê, số liệu mô tả sự biến động cũng như những thay đổi về số liệu... Phương pháp này sử dụng để mô tả thực trạng công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể.

+ Phương pháp tổng hợp: Những vấn đề sẽ được phân tích theo nhiều góc độ khác nhau, phân tích từng chỉ tiêu rồi tổng hợp lại lôgic với nhau. Phân tích thực

trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương

và qua đó chỉ ra những điểm mạnh, điểm yếu, những hạn chế, tồn tại của công tác

quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể nhằm đề xuất những giải pháp có tính

khả quan để giải quyết, khắc phục những hạn chế, tồn tại.

+ Phương pháp so sánh: Phương pháp so sánh được sử dụng trong quá trình phân tích, đánh giá thực trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể huyện

Sơn Dương qua các năm. Tiến hành so sánh, nếu quá trình thực hiện nhiệm vụ quản

lý nhà nước về thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể của huyện giai đoạn nghiên

cứu (2019 - 2023), so sánh kết quả thực hiện quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh

cá thể giữa các cấp chính quyền. Từ đó rút ra những nhận xét, đánh giá tạo cơ sở cho các phương pháp phân tích, tổng hợp.

+ Phương pháp quy nạp diễn dịch: Tác giả sử dụng phương pháp quy nạp,

diễn dịch để đưa ra những đánh giá mang tính tổng quát về thực trạng ở địa phương và từ đó đề ra những giải pháp hoàn thiện công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương.

5. Kết cấu của đề án Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục bảng biểu, danh mục tài liệu tham

khảo, đề án được kết cấu gồm 3 phần:

Phần 1: Cơ sở lý luận và bài học thực tiễn về quản lý thu thuế đối với hộ

kinh doanh cá thể trên địa bàn cấp huyện

Phần 2: Thực trạng và đánh giá chung về quản lý thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

Phần 3: Giải pháp, kiến nghị và tổ chức hoàn thiện quản lý thu thuế đối với

hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

PHẦN 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ TRÊN ĐỊA BÀN CẤP HUYỆN 1.1. Một số lý luận cơ bản về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá

thể trên địa bàn cấp huyện

1.1.1. Khái niệm quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Theo Lê Xuân Trường (2016) cho rằng: Quản lý thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể là hoạt động của cơ quan quản lý nhà nước, được phân cấp từ trung

ương đến địa phương, được thực hiện theo pháp luật và chính sách hiện hành. Quá

trình thực hiện thu và quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể là một hệ thống

gồm nhiều cơ quan chức năng khác nhau như: cơ quan thuế, cơ quan ban hành chính sách thu, cơ quan quản lý thu thuế.

Phần lớn các khoản thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể đều đòi hỏi sự

quản lý chặt chẽ để bắt buộc chủ thể kinh tế phải tuân thủ thực hiện theo pháp luật.

Quản lý thu thuế thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể được thực hiện theo pháp

luật và kê khai. Quá trình thực hiện thu và quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá

thể là một hệ thống gồm nhiều cơ quan chức năng khác nhau như: cơ quan thuế, cơ

quan ban hành chính sách thu, cơ quan quản lý thuế.

Đối với Trung ương: Quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể đối với

trung ương là quá trình hình thành ban hành pháp luật, chính sách, công cụ; tạo lập

và phân cấp bộ máy, chỉ đạo hướng dẫn thực hiện quy trình kê khai và thu thuế đối

với hộ kinh doanh cá thể. Công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

đối với trung ương được Tổng cục Thuế trực thuộc Bộ Tài chính Việt Nam, thực

hiện trong phạm vi cả nước theo quy định của pháp luật.

Đối với địa phương: Quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể là quá

trình nhà nước tại địa phương bao gồm Cục Thuế đối với cấp tỉnh và Chi cục thuế đối với cấp huyện, triển khai sử dụng hệ thống các công cụ chính sách, pháp luật đã được trung ương ban hành để tiến hành quản lý thu thuế và thuế đối với hộ kinh doanh cá thể nhằm đảm bảo tính công bằng khuyến khích sản xuất kinh doanh phát triển. Phần lớn các khoản thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể đều mang tính chất

cưỡng bức, do đó đòi hỏi sự quản lý chặt chẽ để bắt buộc chủ thể kinh tế phải tuân

thủ thực hiện theo pháp luật.

Hiện nay trong phạm vi nghiên cứu, đề án sử dụng khái niệm quản lý thu

thuế đối với hộ kinh doanh cá thể tại địa phương: Quản lý thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể tại địa phương là quá trình triển khai các nội dung xây dựng kế hoạch

thu thuế, tổ chức thực hiện thu thuế và kiểm tra giám sát thu thuế để quản lý thu

thuế đối với hộ kinh doanh cá thể nhằm đảm bảo tính công bằng khuyến khích sản xuất kinh doanh tại địa phương phát triển.

1.1.2. Đặc điểm, vai trò của quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Đặc điểm của quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Đặc điểm của quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể xuất phát từ đặc

điểm của đối tượng nộp thuế chính là các hộ kinh doanh cá thể và có các đặc điểm sau: - Các hộ kinh doanh cá thể dựa trên sở hữu tư nhân và hoạt động nhỏ lẻ, chủ

yếu dựa vào vốn và mức lao động của một hoặc một nhóm người.

- Số lượng hộ kinh doanh lớn, quy mô thường nhỏ lẻ, đa dạng về đối tượng, hình thức, ngành nghề, địa bàn và thời gian hoạt động. Do đặc điểm trên mà công

tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể tương đối khó khăn và bất cập do

khó kiểm soát về số lượng hộ kinh doanh cũng như doanh thu thật chịu thuế.

- Ý thức tuân thủ pháp luật nhìn chung còn chưa cao do hộ kinh doanh tương

đối dễ dàng thành lập, ràng buộc về cơ sở pháp lý ít hơn doanh nghiệp (có hóa đơn

chứng từ rõ ràng, có con dấu…) do vậy tình trạng trì hoãn nộp thuế, lách thuế, trốn

thuế vẫn còn xảy ra.

Vai trò của quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Số hộ kinh doanh ngày càng phát triển và đóng góp ngày càng nhiều cho xã

hội, tạo lập nguồn thu cho ngân sách nhà nước. Vì vậy, quản lý công tác thu thuế

đối với hộ kinh doanh có vai trò như sau:

- Giúp tăng doanh thu cho NSNN. Đối với Việt Nam, thuế được coi là nguồn

thu thu chính và chiếm tỷ trọng chủ yếu trong tổng số thu của NSNN. Do quy mô

kinh doanh của các hộ kinh doanh cá thể thường là nhỏ nên mặc dù số lượng lớn

nhưng doanh thu thuế từ khu vực này lại chỉ chiếm tỷ trọng khiêm tốn trong tổng thu ngân sách. Tuy nhiên việc quản lý đối tượng này lại tương đối khó khăn do đây lại là thành phần kinh tế khá phức tạp, số lượng nhiều nhưng khó kiểm soát. Vì vậy, nếu đẩy mạnh, tăng cường công tác quản lý thì sẽ có có tác dụng tạo lập sự công bằng cho xã hội và tăng thu cho NSNN.

- Giúp nâng cao ý thức chấp hành pháp luật cho các hộ kinh doanh: Đặc

điểm dễ thấy của mô hình kinh doanh cá thể là mang tính tự phát cao, việc thực hiện

dễ dàng, quản lý thuế đối với đối tượng này tương đối lỏng do đó tạo kẽ hở cho các

cá nhân trốn thuế. Do vậy việc tăng cường công tác quản lý giúp nâng cao ý thức

tuân thủ pháp luật, ý thức được quyền và trách nhiệm thực hiện nghĩa vụ nộp thuế

của mỗi hộ kinh doanh cá thể.

- Giúp thực hiện vai trò quản lý của Nhà nước đối với khu vực kinh tế cá thể. Vai trò của thuế mang tính toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Tuy nhiên, những vai trò

đó không mang tính khách quan, mà nó là kết quả của những tác động từ phía con

người. Những tác động này được thực hiện thông qua những nội dung, những công

việc cụ thể của công tác quản lý thuế.

Để đạt phát huy được những vai trò trên, yêu cầu cơ bản của công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh là phải đạt được mục tiêu làm cho đối tượng nộp

thuế hiểu được lợi ích và nghĩa vụ việc nộp thuế, từ đó tận thu tối đa các nguồn thu

cho NSNN. Cần tăng cường tuyên truyền, phổ biến cho người nộp thuế các luật thuế để nâng cao ý thức, tự nguyện, tự giác chấp hành. Ngoài ra, để hạn chế thất

thoát các khoản thu, khai thác tối đa bằng cách:

+ Thu đầy đủ số thuế ghi thu, hạn chế không để tình trạng nợ đọng.

+ Quản lý tổng số đối tượng tham gia kinh doanh, số lượng hộ kinh doanh

tạm nghỉ kinh doanh.

+ Quản lý doanh thu giao khoán cho đối tượng nộp thuế sát với doanh thu

thực tế.

1.1.3. Công cụ, phương pháp, nguyên tắc quản lý thu thuế đối với hộ

kinh doanh cá thể

* Công cụ Công cụ quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể bao gồm pháp luật, kế hoạch,

chính sách, cụ thể là:

Công cụ pháp luật

Pháp luật là công cụ không thể thiếu của cơ quan thuế từ cấp trung ương đến

cấp địa phương. Cơ quan thuế luôn thực hiện quyền của mình bằng các văn bản quy

phạm pháp luật để tác động vào ý chí, hành vi của đối tượng quản lý. Quản lý thu

thuế hộ kinh doanh cá thể bằng công cụ pháp luật chính là việc sử dụng các văn

pháp luật của Nhà nước quy định rõ về nhiệm vụ, quyền hạn của các cơ quan nhà

nước và trách nhiệm, nghĩa vụ của các tổ chức, cá nhân về quản lý thu thuế hộ kinh

doanh. Bên cạnh đó, công cụ pháp luật quy định nguồn thu thuế của các đơn vị,

hướng dẫn chấp hành luật thuế, quy định về thu thuế hộ kinh doanh cá thể.

Cùng với đó, công cụ pháp luật còn thể hiện qua các nghị định, thông tư xử

phạt đối với các trường hợp làm thất thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể. Những

văn bản trên là căn cứ để các cơ quan quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể thực

hiện việc phân cấp quản lý, thực hiện lập dự toán, quyết toán và thu thuế hộ kinh

doanh cá thể hiệu quả. Mọi đối tượng, tổ chức và cá nhân đều phải tuân thủ theo

luật định về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể.

Công cụ kế hoạch hóa

Trong quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể, công cụ kế hoạch hóa là

công cụ quản lý quan trọng không thể thiếu được ở tất cả các cấp quản lý trong đó

có thu thuế cấp huyện. Kế hoạch thu thuế đảm bảo cho việc lãnh đạo, chỉ đạo của

cơ quan thuế có sự thống nhất trong quản lý thu thuế. Kế hoạch thu khi được phê

duyệt là cơ sở pháp lý để quyết định các khoản thu và mức thu. Đây là công việc

khó khăn và tốn kém cần có sự phối hợp thực hiện của nhiều cơ quan quản lý. Từ

đó, cơ quan thuế sẽ kiểm soát được mọi diễn biến về tình hình thu thuế được lập chi

tiết theo từng khoản thu, vùng lãnh thổ và theo các ngành nghề kinh doanh.

Kế hoạch thu thuế theo khoản thu là kế hoạch thu được lập theo nội dung các

khoản thu: các khoản thu từ thuế, các khoản thu từ phí, lệ phí…

Kế hoạch thu thu thuế theo địa bàn kinh doanh là kế hoạch thu được lập theo

các cấp hành chính gồm: kế hoạch thu thuế toàn quốc, kế hoạch thu thuế thành phố,

kế hoạch thu thuế cấp huyện.

Kế hoạch thu thuế theo ngành nghề kinh doanh là kế hoạch thu được lập theo

các ngành nghề như: nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ.

Công cụ chính sách Chính sách quản lý thu thuế đối với HKDCT là hệ thống những hành động

có chủ đích, mang tính quyền lực nhà nước, được ban hành theo những trình tự, thủ

tục nhất định, nhằm mục tiêu giải quyết các vấn đề liên quan đến quản lý thu thuế.

Chính sách điều chỉnh những quan hệ ít mang tính ổn định, mềm dẻo, linh động.

Chính sách có tác động nhanh, kịp thời và toàn diện đến nhận thức, thái độ và hành

vi của đối tượng bị tác động. Đặc biệt, chính sách điều chỉnh động cơ, tạo động lực

cho hành vi, hoạt động của các cá nhân và từng nhóm đối tượng cụ thể.

Theo đó, chính sách là công cụ được sử dụng bởi Nhà nước để giải quyết các

vấn đề công trong đó có quản lý thu thuế đối với HKD cá thể tại cấp huyện để đạt

được mục đích như kỳ vọng. Chính sách là một công cụ quan trọng để chính quyền

địa phương thực hiện quản lý thu thuế sao cho hiệu quả. Các chính sách chủ yếu

liên quan đến quản lý thu thuế HKD cá thể do nhà nước ban hành được các cơ quan

quản lý thu thuế trên địa bàn cấp huyện áp dụng là chính sách thuế, chính sách phí,

lệ phí, chính sách giá đất, chính sách miễn giảm thuế, phí, lệ phí.... Trong đó, chính

sách thuế nhằm đảm bảo các nguồn thu từ thuế, chính sách phí, lệ phí nhằm đảm

bảo cho việc thực hiện thu các khoản phí, lệ phí….

* Phương pháp quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể Phương pháp quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể bao gồm phương pháp

kinh tế, phương pháp hành chính, phương pháp giáo dục, cụ thể :

Phương pháp kinh tế: Hoạt động quản lý thu thuế được quy định rõ trong

pháp luật quản lý thu thuế. Theo đó việc xác định quyền hạn, nghĩa vụ, trách nhiệm

của NNT trên cơ sở hệ thống các văn bản quản lý thu thuế cũng như quyền hạn,

nghĩa vụ, trách nhiệm của cơ quan quản lý có thẩm quyền. Khả năng tuân thủ pháp

luật nói chung và pháp luật thuế nói riêng của các hộ kinh doanh và cá nhân kinh

doanh chưa cao. Tình trạng trốn thuế, gian lận thuế còn nhiều, tuân thủ tự nguyện

và nhận thức về khai, nộp thuế chưa cao ảnh hưởng đến công tác quản lý thuế, gây

thất thu ngân sách nhà nước.

Phương pháp hành chính: Là các biện pháp áp đặt, quy định bắt buộc cho hộ

kinh doanh cá thể. Để đạt được hiệu quả trong công tác quản lý có thể sử dụng nhiều phương pháp khác nhau như phương pháp kinh tế, phương pháp hành chính, phương pháp tuyên truyền vận động giáo dục thuyết phục. Tuy nhiên quản lý thu thuế việc sử dụng phương pháp hành chính là chủ yếu. Phương pháp này thể hiện việc tuân thủ mệnh lệnh, quyết định của cơ quan cấp trên là chủ yếu. HKD nộp thuế phải chấp hành nghiêm chỉnh quyết định cơ quan quản lý bởi các quyết định này

mang tính pháp lý bắt buộc đối tượng nộp thuế phải thực hiện. Nếu không thực hiện chấp hành theo quyết định đối tượng nộp thuế sẽ phải chịu sự cưỡng chế, xử phạt

hành chính theo quy định.

Phương pháp giáo dục: Hướng dẫn khai nộp thuế đối với hộ kinh doanh, cá

nhân kinh doanh trực tiếp nộp thuế theo phương pháp khoán về một số nội dung cụ

thể về hướng dẫn nộp lệ phí môn bài, hướng dẫn khai thuế, nộp thuế gồm cách khai thuế khoán, nộp hồ sơ khai thuế và hướng dẫn nộp thuế khoán; đồng thời, hướng

dẫn sử dụng hóa đơn và một số nội dung quan trọng khác. Tuyên truyền, hỗ trợ hộ

kinh doanh, cá nhân kinh doanh thực hiện khai thuế, nộp hồ sơ khai thuế, nộp thuế

và tra cứu thông tin công khai về hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh theo quy định.

* Nguyên tắc quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể Thứ nhất, nguyên tắc thống nhất, tập trung dân chủ. Thống nhất, tập trung

dân chủ là nguyên tắc chủ đạo trong nền kinh tế - xã hội và quản lý NSNN trong đó

có quản lý thu thuế. Mặt khác, thuế chứa đựng các yếu tố chính trị - xã hội vừa gắn lợi ích chung của toàn xã hội và tác động đến lợi ích của cá nhân và pháp nhân

trong nền kinh tế. Vì vậy quản lý thu thuế tất yếu chịu sự chi phối của nguyên tắc

thống nhất, tập trung dân chủ.

Thứ hai, nguyên tắc tiết kiệm hiệu quả: Trong quá trình quản lý thu thuế của

đối tượng nộp thuế vào NSNN việc phát sinh các chi phí là điều không thể tránh

khỏi từ cả cơ quan thuế lẫn NNT. Vì vậy việc thực hiện quản lý thu thuế như nào để

tiết kiệm mà vẫn đạt được hiệu quả được đặt ra, làm sao để chi phí phát sinh từ phí

NNT và cơ quan thuế là thấp nhất, số thu vào NSNN là cao nhất nhưng vẫn đảm

bảo kịp thời, đúng đủ, hạn chế các trường hợp trốn thuế, gian lận thuế.

Thứ ba, nguyên tắc phù hợp : Quản lý thu thuế phải đảm bảo phù hợp với

thực trạng phát triển KT-XH trong từng thời kỳ và phù hợp thông lệ quốc tế. Nguồn

thu của thuế phụ thuộc vào tình hình KT-XH. Tùy vào điều kiện tăng trưởng và hội

nhập là cơ sở cho việc xây dựng, điều chỉnh các văn bản pháp luật về thuế đáp ứng

yêu cầu thực tế, phù hợp với các thông lệ quốc tế để công tác thu thuế đạt hiệu quả.

1.1.4. Nội dung quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa

bàn huyện

1.1.4.1. Xây dựng kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Xây dựng kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể, là bước đầu tiên trong những nội dung quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể; có tính quyết định, trọng yếu đối với công tác thu thuế hộ KDCT. Bởi lẽ với hệ thống kế hoạch

được xây dựng hợp lý, triển khai kịp thời sẽ giúp công tác thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể đạt hiệu quả.

Hộ cá nhân kinh doanh là thành phần kinh tế năng động, lấy lợi nhuận làm

mục tiêu hoạt động. Thành phần tham gia hộ kinh doanh phức tạp, có hộ kinh doanh

chuyên nghiệp, có người nghỉ hưu, nghỉ mất sức, nông dân lúc nông nhàn, các đối tượng chính sách kinh doanh, thậm chí có cả cán bộ, công chức nhà nước kinh

doanh để cải thiện đời sống. Bộ phận này không chỉ đóng góp quan trọng vào tăng

trưởng kinh tế, đóng góp cho NSNN mà còn góp phần tạo công ăn việc làm, xóa đói

giảm nghèo, ổn định an ninh xã hội. Vì vậy, kế hoạch quản lý thu thuế đối với hộ

kinh doanh cần đảm bảo đồng thời hai mục tiêu: tăng thu NSNN và khuyến khích phát triển kinh tế hộ.

Kế hoạch kế hoạch quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể hiện nay

theo nhiệm vụ hàng năm tại địa phương, kế hoạch này do cơ quan thuế của địa phương lập theo chỉ đạo hoặc tham mưu cho chính quyền, hướng đến việc thu thuế

đối với hộ kinh doanh cá thể theo định mức kê khai theo nhiệm vụ và quy định đã

có sẵn của Trung ương ban hành. Lập kế hoạch quản lý thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể phù hợp chiến lược phát triển về kinh tế, xã hội. Lập kế hoạch quản lý

thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể nằm thực hiện thành công các mục tiêu chiến

lược của ngành Thuế. Để thực hiện công tác này phải có tầm nhìn dài hạn và có lộ

trình thích hợp theo yêu cầu quản lý của từng giai đoạn.

Lập kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể phải đảm bảo tính khách

quan, trung thực, đảm bảo có đầy đủ cơ sở pháp lý và thực tiễn; tổng hợp theo từng

lĩnh vực thu, chi tiết theo từng sắc thuế; lập đúng biểu mẫu, nội dung và thời hạn

quy định; kèm theo báo cáo thuyết minh rõ cơ sở, căn cứ tính toán.

Để đảm bảo chủ động trong hoạt động của mình, các cơ quan liên quan phải

lập kê khai thuế đối với hộ kinh doanh cá thể dựa trên các căn cứ sau:

Một là, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng - an

ninh; các chỉ tiêu cụ thể của năm kế hoạch; đặc biệt tốc độ tăng trưởng kinh tế của huyện, tốc độ tăng trưởng của từng ngành và từng lĩnh vực kinh tế - xã hội là căn cứ vừa để xác định yêu cầu và vừa để xác định khả năng về nguồn thu tập trung vào thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể.

Hai là, các chính sách chế độ về thuế và thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể như Luật thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể, Luật thuế và các văn bản hướng

dẫn thi hành. Các chính sách chế độ về thuế và thu thuế đối với hộ kinh doanh cá

thể là căn cứ pháp lý quan trọng nhất trong việc tính toán xác định các chỉ tiêu của

kê khai thuế đối với hộ kinh doanh cá thể. Lập kê khai thuế đối với hộ kinh doanh

cá thể đòi hỏi phải nắm vững các chính sách chế độ hiện hành về thuế và thu thuế

đối với hộ kinh doanh cá thể; đồng thời, phải dự báo được những thay đổi về chính

sách có ảnh hưởng đến số thu trong năm kế hoạch.

Ba là, các văn bản hướng dẫn xây dựng kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể, kê khai của cơ quan Thuế. Đây là căn cứ định hướng cho các cấp, các

ngành và các đơn vị liên quan trong lập kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá

thể. Lập kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể cần phải căn cứ vào các văn

bản hướng dẫn chủ yếu sau: Chỉ thị của Thủ tướng Chính phủ về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội và kê khai thuế đối với hộ kinh doanh cá thể; văn bản của

Uỷ ban nhân dân huyện về xây dựng kế hoạch phát triển kinh tế, xã hội và kê khai

ngân sách địa phương; các văn bản về lập kê khai thuế đối với hộ kinh doanh cá thể, kê khai ngân sách địa phương; số kiểm tra kê khai thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

của Bộ Tài chính.

Bốn là, tình hình thực hiện kê khai thuế đối với hộ kinh doanh cá thể một số

năm liền kề, đặc biệt là năm liền kề trước năm kế hoạch. Kết quả phân tích tình hình

thực hiện kê khai thuế đối với hộ kinh doanh cá thể các năm liền kề đó cho thấy

những điểm mạnh, điểm yếu và nguyên nhân của nó trong lập kê khai thuế đối với

hộ kinh doanh cá thể của các năm báo cáo; đây là những thông tin cần thiết không

thể thiếu được giúp cho việc lập kê khai thuế đối với hộ kinh doanh cá thể năm kế

hoạch được tốt hơn.

1.1.4.2. Tổ chức thực hiện thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

Công tác tổ chức bộ máy cơ quan thuế Mô hình tổ chức bộ máy ngành Thuế được tổ chức theo ngành dọc từ Tổng

cục thuế đến các cục thuế, các Chi cục thuế, tạo điều kiện thuận lợi trong việc tổ

chức chỉ đạo thống nhất quản lý các loại thuế cũng như nâng cao chất lượng đội ngũ

cán bộ; xây dựng được một lực lượng chuyên ngành có tính quyết định đến công tác quản lý và thu thuế. Đồng thời, ngành thuế còn chịu sự chỉ đạo song trùng (ngành dọc và chính quyền địa phương) tạo điều kiện cho ngành thuế thực hiện tốt chức năng của mình.

Thực hiện thu thuế a) Kê khai thuế

Đội thuế liên xã tổng hợp các biên bản họp với Hội đồng tư vấn thuế xã

phường, tổng hợp ý kiến hộ kinh doanh phản hồi khi niêm yết công khai về doanh

thu và tiền thuế phải nộp của các hộ kinh doanh, làm cơ sở điều chỉnh tiền thuế khi

duyệt Sổ bộ cho phù hợp.

Lãnh đạo chi cục chủ trì tổ chức cuộc họp với đội Kê khai kế toán thuế, đội thuế liên xã để duyệt Sổ bộ thuế ổn định trong năm. Đội Kê khai kế toán thuế thực

hiện điều chỉnh lại doanh thu, tiền thuế phải nộp theo kết quả họp duyệt bộ và lập sổ

bộ thuế, trình lãnh đạo Chi cục ký duyệt. Việc duyệt sổ bộ thuế ổn định năm được

thực hiện trước ngày 15/01 hàng năm

- Công khai thông tin hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán trên

trang thông tin điện tử của Tổng cục Thuế và Cục Thuế.

Các hộ KDCT sau khi được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận

đăng ký kinh doanh có trách nhiệm liên hệ với cơ quan thuế để làm thủ tục đăng ký thuế. Các hộ mới kinh doanh lần đầu phải tiến hành kê khai đăng ký thuế để được

cấp mã số thuế. Các hộ trước đó đã được cấp mã số thuế nhưng nghỉ kinh doanh dài

hạn, sau đó lại ra kinh doanh lại vẫn phải thực hiện đăng ký nộp thuế lại với cơ

quan thuế, nhưng không cấp mã số thuế mới. Đội thuế có trách nhiệm phối hợp với

chính quyền địa phương và hội đồng tư vấn thuế của các xã, thị trấn để điều tra số

hộ có sản xuất, kinh doanh trên địa bàn mình quản lý để nắm bắt tình hình hoạt

động của các hộ kinh doanh. Kịp thời cập nhật số hộ mới ra kinh doanh, số hộ nghỉ

kinh doanh, số hộ di chuyển địa điểm kinh doanh...để đôn đốc đăng ký thuế. Đối

với hộ mới ra kinh doanh, đội thuế cấp phát tờ khai đăng ký thuế và hướng dẫn cách

kê khai để người nộp thuế kê khai đăng ký thuế với cơ quan thuế. Đội thuế có trách

nhiệm nhận tờ khai đăng ký thuế của người nộp thuế.

Tiến hành kiểm tra các chỉ tiêu kê khai và trực tiếp liên hệ với người nộp thuế chỉnh sửa tờ khai đăng ký thuế nếu có lỗi. Qua kiểm tra tờ khai đăng ký thuế, nếu phát hiện người nộp thuế chưa có giấy phép đăng ký kinh doanh thì đề nghị người nộp thuế lập thủ tục đăng ký kinh doanh hoặc phối hợp với các cơ quan liên quan xử phạt hành chính. Đối với hộ mới ra kinh doanh lần đầu thì các Đội thuế lập bảng kê kèm theo tờ khai chuyển về đội Kê khai kế toán thuế soát xét lại trước khi cấp mã số thuế.

Đối với các tờ khai đăng ký thuế đã có mã số thuế thì đội Kê khai kế toán thuế ghi bổ sung sổ danh bạ để đưa vào danh sách lập bộ thuế. Đội Kê khai kế toán thuế của chi cục thuế căn cứ vào danh sách của người nộp thuế được cấp mã số thuế để lập sổ danh bạ thuế theo mẫu quy định. Sổ này được cập nhật thường xuyên khi có phát sinh các hộ kinh doanh được cấp MST và các hộ nghỉ, bỏ kinh doanh. Đội

Kê khai kế toán thuế có trách nhiệm lưu giữ các tờ khai đăng ký thuế của người nộp thuế theo từng địa bàn và Đội thuế. Đăng ký thuế lưu theo thời gian hoạt động của người nộp thuế, chỉ hủy sau khi người nộp thuế nghỉ kinh doanh trên 5 năm.

Đội Kê khai kế toán thuế chuyển các giấy chứng nhận đăng ký thuế cùng bảng kê danh sách các đối tượng được cấp MST cho các đội thuế để làm cơ sở thu thuế. Đội thuế có trách nhiệm lập sổ theo dõi phát giấy chứng nhận đăng ký thuế, sau đó tiến hành phát giấy chứng nhận đăng ký thuế cho người nộp thuế. Khi phát giấy chứng nhận cho người nộp thuế, cán bộ đội thuế có trách nhiệm hướng dẫn người nộp thuế các thủ tục nộp thuế và việc sử dụng MST.

Thông qua các thủ tục, hồ sơ đăng ký thuế, cơ quan thuế tiến hành việc quản lý thông tin về người nộp thuế. Các thông tin về người nộp thuế được cơ quan thuế cập nhật vào CSDL để phục vụ cho công tác quản lý thu thuế bao gồm:

- Tên doanh nghiệp hoặc tên hộ kinh doanh - Loại hình doanh nghiệp - Họ tên chủ doanh nghiệp, chủ hộ - Địa chỉ, số điện thoại, số fax - Thời điểm bắt đầu kinh doanh - Ngành nghề kinh doanh, sản phẩm, hàng hóa, dịch vụ kinh doanh - Mã số thuế Số tài khoản - Tình trạng ngừng, nghỉ kinh doanh - Tình hình biến động doanh số - Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh hàng năm - Tình hình nghĩa vụ nộp thuế đối với ngân sách hàng năm - Báo cáo quyết toán thuế hàng năm. b) Quản lý doanh thu Dựa trên số liệu kê khai của các hộ, hàng năm cơ quan Thuế lập kế hoạch điều tra doanh thu trọng điểm của một số hộ, một số ngành hàng; Căn cứ vị trí kinh doanh thuận lợi hay không thuận lợi, quan sát quy mô lớn hay nhỏ, công suất sản xuất, các chi phí phục vụ cho SXKD như điện, nước, tiền lương….; quan sát thực tế kinh doanh xem bán hàng nhiều hay ít; đồng thời công khai mức thuế để lấy ý kiến tham vấn của ban quản lý chợ, tổ dân phố, hộ kinh doanh cùng ngành hàng, Hội đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn.

Căn cứ ý kiến tham vấn của Hội đồng tư vấn thuế và ý kiến phản hồi của

người dân, cơ quan thuế sẽ chính thức thông báo doanh thu, mức thuế phải nộp của

từng hộ. Doanh thu và mức thuế khoán được xác định 1 lần ngay từ đầu năm và ổn

định cả năm. Trường hợp có thay đổi ngành nghề quy mô kinh doanh thì doanh thu

và mức thuế khoán sẽ được xác định lại cho phù hợp theo thực tế cho thời gian còn lại trong năm.

c) Đôn đốc và tổ chức công tác thu nộp thuế

Đội thuế liên xã căn cứ vào Sổ bộ thuế đã được duyệt để thực hiện đôn đốc

hộ kinh doanh nộp tiền thuế theo đúng thời hạn đã ghi trên Thông báo thuế. Cán bộ

Đội thuế liên xã thực hiện tuyên truyền, hướng dẫn hộ kinh doanh lưu giữ các Thông báo thuế, Giấy nộp tiền, Biên lai thu thuế… để phục vụ công tác kiểm tra,

đối chiếu và chứng minh việc thực hiện nghĩa vụ thuế của hộ kinh doanh.

Trường hợp cơ quan thuế trực tiếp quản lý và thu thuế: - Đối với hộ kinh doanh tại khu vực trung tâm, nơi có điểm thu thuế của

Ngân hàng Thương mại, Kho bạc thuận lợi, Đội thuế liên xã hướng dẫn, đôn đốc hộ

kinh doanh nộp thuế tại Ngân hàng, Kho bạc đúng thời hạn quy định.

- Đối với hộ kinh doanh tại các xã xa khu vực trung tâm có phát sinh tiền

thuế hàng tháng, hàng quý thì cán bộ thuộc Đội thuế liên xã trực tiếp thu thuế bằng

biên lai:

+ Trường hợp thực hiện in sẵn biên lai từ máy tính: Cán bộ trực tiếp thu thuế

sau khi nhận tiền thuế, ghi ngày tháng nhận tiền, ký tên vào biên lai và giao biên lai

cho hộ kinh doanh.

+ Trường hợp thu bằng biên lai quyển: Cán bộ trực tiếp thu thuế thực hiện

viết biên lai, ghi rõ tên, mã số thuế của hộ kinh doanh, loại thuế, số tiền từng loại

thuế mà hộ kinh doanh đã nộp, ngày tháng nhận tiền, ký tên và giao biên lai cho hộ

kinh doanh.

- Cán bộ trực tiếp thu thuế có trách nhiệm nộp đầy đủ, kịp thời tiền thuế và

các khoản thu khác đã thu vào Ngân sách tại Kho bạc nhà nước. Khi nộp tiền thuế vào KBNN, cán bộ thuế phải lập bảng kê chứng từ thu và lập giấy nộp tiền vào NSNN bằng tiền mặt. Thời hạn nộp tiền vào KBNN tối đa không quá năm (05) ngày kể từ ngày thu tiền thuế đối với địa bàn thu thuế là các xã vùng sâu, vùng xa, đi lại khó khăn; không quá ba (03) ngày đối với các địa bàn khác. Trường hợp số tiền thuế thu được vượt quá mười (10) triệu đồng thì phải nộp vào NSNN ngay

trong ngày hoặc chậm nhất là sáng ngày làm việc tiếp theo.

Trường hợp uỷ nhiệm thu thuế:

- Việc thu nộp thuế đối với trường hợp thuộc diện uỷ nhiệm thu thuế được

thực hiện theo hợp đồng uỷ nhiệm thu.

- Trường hợp hộ kinh doanh nộp thuế thông qua nhân viên uỷ nhiệm thu thì Đội thuế liên xã có trách nhiệm hướng dẫn, đôn đốc nhân viên uỷ nhiệm thu thực

hiện công tác thu nộp tiền thuế, báo soát biên lai và theo dõi nợ thuế của uỷ nhiệm

thu.

Đội Kê khai kế toán thuế nhận dữ liệu từ Kho bạc và biên lai thu thuế của

cán bộ thuế thuộc các Đội thuế liên xã hoặc nhân viên ủy nhiệm thu để chấm bộ thuế; đối chiếu và xử lý sai lệch; theo dõi tình hình thu nộp thuế của hộ kinh doanh;

tiến hành xử lý phạt chậm nộp đối với hộ kinh doanh nộp chậm tiền thuế.

Kho bạc, ngân hàng thu thuế của người nộp thuế trực tiếp và của cán bộ thuế bằng tiền mặt hoặc ngân hàng thực hiện trích chuyển từ tài khoản của người nộp

thuế tại ngân hàng để nộp thuế vào NSNN. Kho bạc có trách nhiệm ghi ngày nộp

tiền, số tiền nộp và hạch toán chương loại, khoản mục tương ứng với từng nội dung

của khoản thuế trên giấy nộp tiền. Đồng thời xác nhận vào giấy nộp tiền và chuyển

một liên cho CQT để làm cơ sở theo dõi và tổng hợp báo cáo.

Hàng ngày Đội kiểm tra nội bộ nhận bảng kê và giấy nộp tiền từ Kho bạc để

chấm sổ bộ thuế, theo dõi tình hình nộp thuế và nợ đọng thuế. Lập báo cáo số thu

trình Lãnh đạo Chi cục và cung cấp cho các đội thuế và Đội quản lý nợ để nhắc

nhở, đôn đốc hoặc kiểm tra người nộp thuế chưa nộp hoặc nộp thiếu tiền thuế.

Định kỳ theo quy định Đội kiểm tra nội bộ lập các báo cáo kế toán, thống kê

theo chế độ để gửi lãnh đạo chi cục và cấp trên để phục vụ cho công tác chỉ đạo thu.

1.1.4.3. Kiểm tra, giám sát thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

Về nguyên tắc, việc kiểm tra không làm cản trở hoạt động bình thường của

cơ quan, tổ chức, cá nhân là người nộp thu, đồng thời phải tuân thủ đúng các quy

định của Luật Quản lý thu thuế.

Về nội dung kiểm tra, bao gồm kiểm tra hồ sơ thuế, kiểm tra doanh thu, kiểm tra công tác thu nộp thuế và kết quả cưỡng chế nợ thuế. Khi kiểm tra hồ sơ thuế, công chức Quản lý thu thuế thực hiện việc đối chiếu, so sánh nội dung trong hồ sơ thuế với các thông tin, tài liệu có liên quan, các quy định của pháp luật về thuế, kết quả kiểm tra thực tế hàng hoá trong trường hợp cần thiết.

Về phương thức kiểm tra, việc kiểm tra có thể được tiến hành tại trụ sở cơ

quan quản lý thu thuế hoặc tại trụ sở của người nộp thuế. Việc kiểm tra thuế tại trụ

sở cơ quan quản lý thu thuế được thực hiện thường xuyên nhằm đánh giá tính đầy

đủ, chính xác của các thông tin, chứng từ trong hồ sơ thuế, sự tuân thủ pháp luật về

thuế của người nộp thuế.

1.1.5. Cơ sở pháp lý về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể - Chính phủ (2013) Nghị định số 129/2013/NĐ - CP ngày 16 tháng 10 năm

2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính về thuế và cương chế thi hành quyết

định hành chính thuế.

- Bộ tài chính (2016) Thông tư số 32/2016/ TT - BTC ngày 15 tháng 11 năm

2016 hướng dẫn về lệ phí môn bài.

- Bộ tài chính (2019) Quyết định số 110/QĐ - BTC ngày 14 tháng 01 năm

2019 quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của chi cục thuế

quận, huyện, thị xã và chi cục thuế khu vực trực thuộc cục thuế tỉnh, thành phố.

- Chính phủ (2020) Nghị định số 125/2020/ NĐ -CP ngày 19 tháng 10 năm

2020 quy định xử phạt hành chính về thuế, hóa đơn.

- Bộ tài chính (2020) Thông tư số 105/2020/ TT-BTC ngày 03 tháng 12 năm

2020 hướng dẫn về đăng ký thuế.

- Bộ tài chính (2021) Thông tư số 40/2021/ TT - BTC ngày 01 tháng năm

2021 hướng dẫn về thuế GTGT, thuế TNCN và quản lý thuế đối HKD, cá nhân kinh

doanh.

- Bộ tài chính (2021) Thông tư 80/2021/ TT-BTC ngày 29 tháng 09 năm

2021 của Bộ tài chính hướng dẫn thi hành một số điều của Luật quản lý thuế và

Nghị định số 126/2020/NĐ – CP.

- Thông tư số 100/2021/TT-BTC của Bộ Tài chính: Sửa đổi, bổ sung một số

điều của Thông tư số 40/2021/TT-BTC ngày 01/6/2021 của Bộ trưởng Bộ Tài chính

hướng dẫn thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân và quản lý thuế đối với hộ

kinh doanh, cá nhân kinh doanh.

1.2. Kinh nghiệm về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể ở một

số địa phương và bài học rút ra cho huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang

1.2.1. Kinh nghiệm quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể ở một

số địa phương

Kinh nghiệm quản lý thu thuế tại Chi cục Thuế huyện Mỹ Lộc, tỉnh

Nam Định

Tại huyện Mỹ Lộc, tỉnh Nam Định, Chi cục Thuế huyện gặp rất nhiều khó

khăn trong việc thực hiện công tác thu thuế đối với các hộ sản xuất, kinh doanh.

Nguyên nhân chủ yếu là do các chủ hộ “chưa tự giác thực hiện việc đăng ký, kê

khai thuế theo quy định; công tác xác định số hộ và mức thuế phải nộp của mỗi hộ

còn nhiều hạn chế…”. Trước thực trạng đó, để đưa công tác quản lý thuế đối với

đối tượng hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện đi vào nề nếp, từ tháng 06/2023 Chi cục Thuế huyện Mỹ Lộc đã xây dựng kế hoạch và triển khai thí điểm việc lập

bộ thuế khoán hộ kinh doanh tại làng nghề xã Mỹ Thắng. Trên cơ sở thực hiện từ

làng nghề này sẽ rút ra kinh nghiệm và những bài học thực tiễn để có thể nhân rộng

ra trên toàn huyện. Chi cục Thuế đã thực hiện bằng cách đưa đưa 100% số hộ kinh

doanh đang hoạt động trên địa bàn xã Mỹ Thắng vào quản lý thuế; Tiến hành lập được bộ thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân của các hộ kinh doanh và thu

róc số lệ phí môn bài hằng năm. Kế hoạch này được thực hiện theo phương châm

tuân thủ theo đúng quy định của pháp luật, bảo đảm chính xác, khách quan, công khai, không làm ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất, kinh doanh của các hộ dân. Sau

khi cơ quan thuế và hộ kinh doanh xác định và thông nhất với nhau được doanh thu

tính thuế thì phải lập và gửi danh sách công khai cho các hộ kinh doanh với đầy đủ

các nội dung: doanh thu, mức thuế, doanh thu không phải nộp thuế.

Để thực hiện kế hoạch này, Chi cục Thuế huyện Mỹ Lộc đã tập trung đẩy

mạnh tuyên truyền về chính sách thuế, đăng ký, kê khai thuế, ấn định thuế, xử lý vi

phạm về thuế và các bước thực hiện kế hoạch đến người dân. Tổ chức tập huấn

chính sách thuế đối với hộ kinh doanh cho toàn thể cán bộ, công chức xã; các thành

viên Hội đồng tư vấn thuế xã và đội ngũ cán bộ, đảng viên, đội ngũ bí thư, phó bí

thư chi bộ và trưởng, phó các thôn trong toàn xã. Cùng với đó, Chi cục Thuế huyện

phân công cán bộ phát tờ khai đăng ký thuế và tờ khai thuế khoán cho các hộ kê

khai theo danh sách bộ thuế môn bài yêu cầu các hộ ký nhận tờ khai. Đối với những

hộ kinh doanh cá thể phát sinh ghi thêm ngoài danh sách, hộ bỏ kinh doanh, cán bộ

thôn phải ghi chú rõ ràng. Thôn, xóm thu tờ khai sau 3 ngày phát, đối với hộ đã kê

khai, thôn đề nghị hộ ký nhận.

Trên cơ sở sổ bộ phí môn bài, sổ theo dõi thu nộp và căn cứ vào tình hình thực tế kinh doanh của các hộ cùng mặt hàng, ngành nghề, quy mô kinh doanh, UBND và Hội đồng tư vấn thuế xã cùng Chi cục Thuế huyện mời lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, MTTQ và các tổ chức đoàn thể chính trị, xã hội của xã cùng đại diện hộ kinh doanh phân loại từng hộ tại trụ sở UBND xã. Chi cục Thuế huyện sẽ tiến hành cấp mã số

thuế cho từng hộ, đồng thời lập danh sách hộ đã kê khai doanh thu, mức thuế theo

mẫu quy định. Riêng đối với hộ không kê khai sẽ lấy doanh thu cao nhất của hộ kê

khai có cùng quy mô, ngành nghề, mặt hàng tại địa bàn xã hoặc địa bàn huyện để ấn

định mức thuế theo quy định tại Thông tư 40/2021/TT-BTC ban hành ngày 13 tháng

11 năm 2021 chi tiết thi hành một số điều của Luật Quản lý thuế và Luật sửa đổi, bổ

sung một số điều của Luật Quản lý thuế.

Đối với những trường hợp hộ kinh doanh thực hiện kê khai chưa đúng,

không sát thực tế và cũng không có hộ khác cùng ngành nghề để đối chiếu so sánh,

Chi cục Thuế huyện và UBND xã sẽ thành lập đoàn đi khảo sát những điểm có quy

mô, ngành nghề mặt hàng cùng loại và số liệu tiêu thụ điện năng của Điện lực

huyện Mỹ Lộc làm cơ sở ấn định thuế cho các hộ có cùng quy mô, ngành nghề, mặt hàng kinh doanh theo quy định. Riêng đối với trường hợp những hộ kinh doanh

trong lĩnh vực vận tải mà không thực hiện kê khai Chi cục sẽ ấn định doanh thu tối

thiểu theo quy định tại Công văn số 3606/CT-THNVDT ngày 13-12-2013 của Cục Thuế tỉnh Nam Định ban hành mức doanh thu tối thiểu tính thuế đối với hoạt động

kinh doanh vận tải đường bộ. Sau khi triển khai các nội dung trên, từ việc phân loại

hộ kinh doanh, số liệu kê khai của các hộ, kết quả khảo sát của Chi cục Thuế huyện,

UBND và Hội đồng tư vấn xã Mỹ Thắng họp xây dựng dự kiến doanh thu, mức

thuế của từng hộ kinh doanh trên địa bàn. Sau đó tiến hành công khai doanh thu,

mức thuế của từng hộ lần 1 bằng 2 hình thức là gửi trực tiếp đến từng hộ và niêm

yết công khai tại bộ phận một cửa của Chi cục Thuế, UBND huyện, xã, nhà văn hóa

các thôn, xóm, ban quản lý chợ… Căn cứ vào kết quả công khai lần 1, ý kiến phản

hồi của các hộ kinh doanh, UBND xã, Hội đồng tư vấn thuế xã và Chi cục Thuế

huyện tham vấn đại diện lãnh đạo Đảng ủy, HĐND, Mặt trận Tổ Quốc và các tổ chức

hội, đoàn thể và các hộ trong diện; sau đó Chi cục Thuế chỉnh sửa và duyệt bộ thuế

chính thức, đồng thời tiếp tục tổ chức công khai lần 2 theo 3 hình thức là gửi trực tiếp

tới hộ kinh doanh, niêm yết công khai và công bố trên website của ngành Thuế.

Nhờ việc chỉ đạo quyết liệt và thực hiện đồng bộ các biện pháp đã đề ra, tính

đến giữa năm 2023, Chi cục Thuế huyện Mỹ Lộc đã cơ bản lập sổ bộ và đưa vào quản lý thu thuế đối với các hộ kinh doanh trên địa bàn huyện. Theo đó, tổng số hộ kinh doanh thuộc diện quản lý thuế trên địa bàn huyện là 1.319 hộ, trong đó có 805 hộ khoán ổn định, tăng 348% so với năm 2022, hộ thu nhập thấp là 514 hộ. Số lệ phí môn bài, thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập cá nhân đều đã được lập sổ bộ và triển khai thu một cách hiệu quả. Số thuế bình quân mỗi hộ là gần 247 nghìn

đồng/tháng, mức cao nhất là 3 triệu 700 nghìn đồng/hộ/tháng và thấp nhất là 162

nghìn đồng/hộ/tháng. Hết năm 2023, tổng số tiền thuế thu được từ hộ gia đình và cá

nhân kinh doanh trên địa bàn huyện đạt 2 tỷ 391 triệu đồng, tăng 964 triệu đồng so

với năm 2022 và là mức thu cao nhất từ trước tới nay. Kết quả đạt được này có

được, ngoài sự quan tâm chỉ đạo của lãnh đạo ngành Thuế, sự nỗ lực, phấn đấu,

khắc phục khó khăn của đội ngũ cán bộ Chi cục còn có sự đóng góp vào cuộc quyết liệt của các cấp ủy Đảng, chính quyền huyện Mỹ Lộc. Lãnh đạo huyện luôn xác

định và quán triệt, giao nhiệm vụ thu thuế nói chung, thu thuế hộ cá thể kinh doanh

nói riêng là nhiệm vụ trọng tâm của từng xã, thị trấn để huy động sự vào cuộc tích

cực của cả hệ thống chính trị của địa phương, nhất là đội ngũ cán bộ, đảng viên ở

thôn, xóm.Thành công trong công tác quản lý thu thuế của Chi cục Thuế huyện Mỹ Lộc chính là việc mạnh dạn thực hiện thí điểm và phát huy sự phối hợp giữa các

đơn vị liên quan trong triển khai công tác thu thuế.

Kinh nghiệm quản lý thu thuế tại Chi cục Thuế thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh

Yên Bái

Thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái là một địa phương miền núi có điều kiện kinh

tế - xã hội còn gặp rất nhiều khó khăn. Tuy nhiên, trong những vừa năm qua, công

tác tuyên truyền các chính sách thuế, thu và quản lý hộ, quản lý thu thuế đối với các

hộ kinh doanh cá thể đã được Chi cục Thuế thị xã Nghĩa Lộ quan tâm chú trọng

đúng mức. Kết quả đạt được là công tác thu thuế nói chung đã có nhiều chuyển biến

tích cực, góp phần vào việc nâng cao ý thức thực hiện nghĩa vụ và tuân thủ pháp

luật về thuế của các hộ kinh doanh cá thể, hạn chế tối đa thất thu, tăng cường các

khoản thu cho ngân sách nhà nước ở thị xã Nghĩa Lộ. Tuy nhiên, tại đây công tác

quản lý thuế đối với hộ kinh doanh cá thể còn bộ lộ nhiều khó khăn, bởi hộ kinh

doanh cá thể phần lớn là nhỏ lẻ, số thuế phát sinh thấp, một số cá nhân kinh doanh

tại nhà; tình trạng không đăng ký kinh doanh, kê khai nộp thuế, ngừng nghỉ không

báo cáo cơ quan thuế.

Tính đến thời điểm năm 2023, Chi cục Thuế thị xã Nghĩa Lộ đang quản lý

1.334 hộ kinh doanh, trong đó có 689 hộ thuộc diện có doanh thu dưới 100 triệu đồng, 645 hộ thu thuế hàng tháng, số thuế trung bình 354 nghìn đồng/ hộ. 6 tháng đầu, các hộ kinh doanh đã nộp ngân sách Nhà nước trên 3,5 tỷ đồng. Với xu hướng số lượng hộ kinh doanh cá thể gia nhập thị trường ngày càng nhiều, Chi cục Thuế thị xã đã cố gắng đảm bảo công tác hành thu, quản lý hộ hàng tháng, quản lý kinh doanh, tình hình sử dụng hóa đơn cả quyển với hộ khoán và quản lý nợ đọng. Tuy

nhiên, trên thực tế, số hộ kinh doanh cá thể được cơ quan thuế theo dõi và quản lý

thuế còn thấp so với cá nhân kinh doanh theo danh sách theo dõi. Cụ thể, phường có

tỷ lệ quản lý hộ kinh doanh cao nhất là Tân An với 171/216 hộ, đạt 79,1%; phường

thấp nhất là Pú Trạng có 32/142 hộ, đạt 43,8%. Tỷ lệ quản lý hộ kinh doanh trung

bình tại các xã, phường ở Nghĩa Lộ đạt 65,4%. Cùng với đó, công tác đôn đốc thu

nộp thuế ở một số xã, phường chưa quyết liệt, việc xử lý nợ đọng thuế còn hạn chế, không kịp thời, vẫn còn nhiều hộ kinh doanh nợ đọng kéo dài.

Trước những khó khăn trên, Chi cục Thuế thị xã Nghĩa Lộ đã tham mưu với

UBND thị xã làm tốt hành thu; quản lý hộ hàng tháng, quản lý doanh thu. Đặc biệt

là tuyên truyền Luật Quản lý thuế, nâng cao ý thức, trách nhiệm của các hộ kinh

doanh cá thể thực hiện nghĩa vụ với ngân sách Nhà nước; tăng cường đào tạo, bồi dưỡng nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ cán bộ thuế; cải cách

thủ tục hành chính trong công tác quản lý thu thuế không để tình trạng gây phiền hà

cho người đến nộp thuế; tăng cường phối hợp giữa các cơ quan chuyên môn trong việc kiểm tra, kiểm soát, chống thất thu, nợ đọng và điều chỉnh doanh thu kịp thời.

Đặc biệt, để khắc phục những tồn tại trong công tác quản lý thuế đối với hộ

kinh doanh cá thể, tìm các giải pháp nhằm tăng cường quản lý thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể Cục Thuế tỉnh Yên Bái triển khai Đề án Tăng cường công tác quản lý

thuế đối với cá nhân kinh doanh trên địa bàn tỉnh Yên Bái, trong đó thị xã Nghĩa Lộ

là một trong những địa phương chính thực hiện đề án. Theo đó, Cục Thuế tỉnh chỉ

đạo các chi cục thuế tham mưu giúp UBND huyện, thị xã, thành phố kiện toàn hội

đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn; tham mưu việc chỉ đạo rà soát, thống kê hộ

kinh doanh cá thể trên địa bàn theo từng ngành nghề kinh doanh để đưa vào lập bộ

thuế. Đối với một số ngành, nghề kinh doanh có tiềm ẩn thất thu ngân sách Nhà

nước như: kinh doanh vận tải; dịch vụ, cho thuê tài sản, cho thuê nhà, thuê mặt bằng

khi điều tra doanh thu cần phối hợp với các sở, ngành quản lý; đồng thời, tổ chức

điều tra để xác định doanh thu phát sinh thực tế phù hợp với từng lĩnh vực đặc thù.

Căn cứ vào điều kiện thực tế, Chi cục Thuế thị xã Nghĩa Lộ đã xây dựng kế hoạch

và tổ chức hội nghị triển khai thực hiện Đề án trên theo 2 giai đoạn:

Giai đoạn 1 từ ngày 01/06 - 20/11/2023 đảm bảo 03 bước về xây dựng kế hoạch, công tác triển khai thực hiện và tổ chức kiểm tra thực hiện cũng như xử lý đối với các hộ kinh doanh cá thể không chấp hành kê khai thuế, còn dây dưa nợ đọng thuế.

Giai đoạn 2, từ ngày 20/11 đến hết ngày 31/12/2023, đảm bảo phát tờ khai và

thực hiện các bước theo quyết định của Tổng cục Thuế, dự kiến doanh thu, mức

thuế cho các hộ kinh doanh cá thể năm 2023 và tổng kết đánh giá kết quả thực hiện

Đề án.

Việc đề ra nhiều giải pháp sát với tình hình thực tế trong quản lý hộ kinh

doanh cá thể và triển khai thực hiện Đề án Tăng cường công tác quản lý thuế đối

với cá nhân kinh doanh trên địa bàn tỉnh Yên Bái tại thị xã Nghĩa Lộ, đã tạo ý thức chấp hành tuân thủ pháp luật của cá nhân, hộ kinh doanh đối với nghĩa vụ nộp thuế,

góp phần tăng thu cho ngân sách cho địa phương. Tính đến hết năm 2023 Chi cục

quản lý 1.334 hộ khoán với doanh số khoán là 20,7 tỷ đồng, số thuế lập bộ là 258

triệu đồng, trong đó thuế giá trị gia tăng là 174 triệu đồng, thuế thu nhập cá nhân là

86,3 triệu đồng; các hộ ra kinh doanh được cấp mã số thuế kịp thời, số thuế quản lý ổn định.

Tóm lại, thành công trong quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể tại

thị xã Nghĩa Lộ, tỉnh Yên Bái được xây dựng trên cơ sở triển khai đề án riêng để tăng tính hiệu quả cho việc thực hiện nâng cao hiệu quả quản lý. Bên cạnh đó, chú

trọng công tác tuyên truyền và phối hợp với các đơn vị liên quan trong tổ chức kế

hoạch thu thuế kết hợp với việc đẩy mạnh công tác cải cách thủ tục hành chính.

1.2.2. Bài học rút ra cho huyện Sơn Dương tỉnh Tuyên Quang Thứ nhất, Huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang cần hoàn thiện các cơ sở

pháp lý tạo điều kiện cho việc áp dụng cơ chế quản lý thuế được thuận tiện học tập

kinh nghiệm huyện Mỹ Lộc;“thu hẹp dần các trường hợp miễn giảm thuế; quy định

rõ các trường hợp vi phạm và xử phạt vi phạm yêu cầu về thuế; xây dựng quy trình

khiếu nại nhằm đảm bảo công bằng cho các đối tượng nộp thuế; quy định các biện

pháp thu nợ, cưỡng chế thuế có hiệu lực và hiệu quả một cách cụ thể, rõ ràng”.

Thứ hai, Huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang cần chú trọng, quan tâm

đúng mức đến công tác bố trí, sắp xếp bộ máy theo chức năng chuyên môn hóa;

“cần có kế hoạch đào tạo, phát triển đội ngũ cán bộ, công chức đảm nhiệm công tác

quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể” đạt yêu cầu giỏi về chuyên môn,

nghiệp vụ và thái độ đúng đắn, nghiêm túc trong quá trình làm việc.

Thứ ba, Huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang cần triển khải những biện pháp hữu hiệu nhằm tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến và hỗ trợ cho người nộp thuế học tập kinh nghiệm thị xã Nghĩa Lộ. Bên cạnh đó cần đẩy mạnh công tác kiểm tra, thanh tra, tăng cường kiểm soát quản lý nợ thuế một cách chính xác, kịp thời. Đây là yếu tố mang tính quyết định và quan trọng trong quá trình triển

khai cơ chế quản lý thuế.

Thứ tư, tại mỗi địa phương sẽ có các đặc điểm khác nhau nên cán bộ, công

chức làm nhiệm vụ quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể cần phải đảm bảo

nắm bắt được tình hình cụ thể của từng địa phương, từng hộ gia đình để có các biện

pháp quản lý sát sao, hiệu quả.

Thứ năm, tiếp tục duy trì cách làm việc một cửa, tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế khi đến cơ quản thuế làm thủ tục đăng ký, kê khai một cách nhanh

chóng, đơn giản và hiệu quả nhất.

Thứ sáu, tăng cường hơn nữa công tác kiểm tra, quản lý, sử dụng hóa đơn,

chứng từ của các hộ kinh doanh để tránh các gian lận, sai sót trong quá trình thực

hiện.

Thứ bảy, thực hiện tổ chức, phân loại các hộ kinh doanh cá thể theo quy mô,

ngành nghề để có các biện pháp quản lý phù hợp, kịp thời điều chỉnh và kiên quyết

xử lý các vi phạm về thuế theo đúng quy định.

PHẦN 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH

DOANH CÁ THỂ TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN SƠN DƯƠNG, TỈNH TUYÊN

QUANG

2.1. Khái quát về tình hình và yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

2.1.1. Khái quát về hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương,

tỉnh Tuyên Quang

Hiện nay, tại chi cục thuế huyện Sơn Dương hoạt động quản lý thuế đối với

HKD được quản lý theo 2 trường hợp:

Trường hợp 1: HKD có doanh thu 1 năm 100 triệu đồng trở xuống, đây là

trường hợp được miễn thuế theo quy định (Điều này được quy định trong Điểm b,

Khoản 1, Điều 2 Thông tư 92/2015/ TT - BTC) và chỉ đưa vào quản lý trong danh

bạ có nghĩa là vẫn phải thực hiện đúng nghĩa vụ kê khai thuế nhưng không phát sinh

số thuế phải nộp. Những trường hợp này thường là các HKD quy mô nhỏ kinh doanh theo thời vụ hặc là những HKD các ngành đặc thù được Nhà nước ưu dãi như

sản xuất nuôi trồng và đánh bắt thủy hải sản.. Những trường hợp không nằm trong

danh mục ngành nghề được ưu đãi vẫn được các cán bộ của các cán bộ công chức

bộ phận quản lý theo dõi thường xuyên để khi quy mô và doanh thu của cá nhân này

có sự biến động và thay đổi đến mức chịu thuế sẽ được đưa vào Lập bộ thuế và tính nghĩa vụ thuế.

Trường hợp 2: HKD có doanh thu 1 năm trên 100 triệu đồng, trường hợp này

sẽ được vào quản lý thu thuế khoán hoặc thu thuế phát sinh trên hóa đơn. Trong phạm vi nghiên cứu của đề án, tác giả đi sâu vào nghiên cứu trường hợp 2.

Tính đến 31/12/2023, toàn huyện có 2.706 hộ kinh doanh cá thể đã được cấp

giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh. Các hộ kinh doanh cá thể phân bố trên địa

bàn 31 xã, thị trấn, trong đó tập trung nhiều ở địa bàn Thị trấn Sơn Dương, Bình

Yên và các xã như xã Cấp Tiến, Đông Lợi, Đồng Qúy.

Các hộ kinh doanh trên địa bàn huyện hoạt động đa dạng về ngành nghề

nhưng chiếm số đông là các ngành nghề thương mại, dịch vụ, ăn uống, tiểu thủ

công nghiệp vì đây là các ngành, lĩnh vực có thị trường lớn, đòi hỏi vốn đầu tư

không nhiều, phù hợp với nguồn vốn còn hạn hẹp của phần đông các hộ gia đình,

bên cạnh đó khả năng quay vòng vốn nhanh, hạn chế được rủi ro, tỷ suất lợi nhuận

cao. Các hộ KDCT hoạt động trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

đều áp dụng nộp thuế theo phương pháp khoán trong đó có một lượng nhỏ hộ kinh

doanh có sử dụng hóa đơn quyển. Hàng năm, các hộ mới ra kinh doanh được cấp

giấy đăng ký kinh doanh tương đối lớn

2019

2020

2021

2022

2023

Ngành nghề

ST T

SL (hộ) 145

Tỷ lệ (%) 6,36

SL (hộ) 156

Tỷ lệ (%) 6,46

SL (hộ) 142

Tỷ lệ (%) 6,45

SL (hộ) 149

Tỷ lệ (%) 5,80

SL (hộ) 160

Tỷ lệ (%) 5,91

1628 71,43 1684 69,76 1589 72,13 1723 67,10 1784 65,93

213

9,35

250

10,36

201

9,12

350

13,63

410

15,15

Sản xuất Thương mại Ăn uống, dịch vụ

Bảng 2.1. Số hộ kinh doanh cá thể giai đoạn 2019 – 2023

Vận tải

138

6,06

156

6,46

115

5,22

167

6,50

171

6,32

5 Xây dựng

155

6,80

168

6,96

156

7,08

179

6,97

181

6,69

Tổng cộng

2279

100

2414

2203

2568

2706

100

100 (Nguồn: Phòng tài chính – kế hoạch huyện Sơn Dương)

Với sự phát triển mạnh mẽ cả về số lượng lẫn quy mô trong những năm gần

đây, các hộ kinh doanh cá thể đã đóng góp một phần đáng kể vào tổng thu Ngân sách Nhà nước trên địa bàn huyện, giải quyết việc làm cho một số lượng lao động

đáng kể, làm vệ tinh tích cực cho các nhà máy lớn hoạt động trong các khu công

nghiệp trên địa bàn huyện, qua đó góp phần thúc đẩy kinh tế địa phương ngày càng phát triển. Song do số lượng hộ kinh doanh khá lớn lại phân bố rải rác trên địa bàn

rộng đã làm cho công tác Quản lý thu thuế trở nên vô cùng phức tạp và bộc lộ nhiều

hạn chế cần có những giải pháp nhằm khắc phục để nâng cao hiệu quả trong công

tác Quản lý thu thuế.

Từ cuối năm 2020 đến hết năm 2021 do ảnh hưởng của đại dịch Covid -19

nên số KDCT trên địa bàn giảm so với những năm trước nguyên nhân là do tình

hình kinh tế khó khăn nên nhiều hộ không có đủ tài chính để kinh doanh, ngoài ra

người tiêu dùng cũng hạn chế chi tiêu do ảnh hưởng của dịch bệnh. Năm 2019 là

2.279 hộ KCD nhưng đến năm 2021 giảm còn 2.203 hộ đã thấy rõ hơn tác động

mạnh mẽ của đại dịch Covid -19.

2.1.2. Khái quát tình hình phát triển kinh tế xã hội của huyện Sơn Dương

Về phát triển kinh tế

Triển khai kịp thời, đồng bộ, hiệu quả Quy hoạch tỉnh Tuyên Quang thời kỳ

2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện giai đoạn 2021-2030. Tổ chức thực hiện Quy hoạch xây dựng vùng huyện Sơn Dương giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2040; Quy hoạch chung đô thị thị trấn Sơn Dương lên đô thị loại IV, Quy hoạch đô thị Sơn Nam, Hồng Lạc, Tân Trào lên đô thị loại V và quy hoạch chung xây dựng các xã.

Đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư trên địa bàn huyện, chú trọng các dự án trọng điểm, tuyến đường giao thông kết nối như: Cầu và tuyến

đường tránh thị trấn Sơn Dương từ Km183 QL37 đi qua tổ dân phố Tân Kỳ, Tân

Phúc qua Quốc lộ 2C đến Km 188 QL37, tổ dân phố Đăng Châu, huyện Sơn

Dương… Tập trung phát triển nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp hữu cơ; phát

triển các sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng cao; tiếp tục thực hiện tốt chương

trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) gắn với phát triển các mô hình sản xuất nông

nghiệp hiệu quả, các vùng nguyên liệu phục vụ các nhà máy chế biến nông sản. Đẩy mạnh công tác rà soát các diện tích rừng để cấp chứng chỉ FSC, VFCS trên địa bàn.

Thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Thực hiện có hiệu quả công tác cải cách hành chính; đẩy mạnh cải thiện môi

trường đầu tư kinh doanh, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của huyện (DCI); tạo

điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư đến đầu tư, kinh doanh tại huyện.

Về văn hóa - xã hội

Tiếp tục đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, tăng cường các giải pháp

nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, giáo dục đại trà, chất lượng phổ cập giáo dục; đảm bảo tỷ lệ huy động học sinh đi học đúng độ tuổi theo kế hoạch, phấn đấu

tỷ lệ huy động trẻ trong độ tuổi đi nhà trẻ đạt và vượt kế hoạch giao. Tập trung, huy

động mọi nguồn lực tăng cường cơ sở vật chất trường học, đảm bảo kế hoạch xây

dựng trường chuẩn quốc gia, tiêu chí trường chuẩn tại các xã về đích nông thôn

mới, nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểu mẫu theo kế hoạch.

Tiếp tục chỉ đạo nâng cao chất lượng công tác khám chữa bệnh ban đầu của

hệ thống y tế cơ sở trên địa bàn huyện. Chủ động tranh thủ các nguồn lực đầu tư

nâng cấp, sửa chữa, mua sắm trang thiết bị và xây dựng các trạm y tế đạt chuẩn

quốc gia theo kế hoạch. Tiếp tục thực hiện tốt các chế độ chính sách với các đối

tượng đảm bảo theo quy định; triển khai thực hiện có hiệu quả Đề án giảm nghèo

bền vững giai đoạn 2021-2025.

2.1.3. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh

cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang giai đoạn 2019 - 2023

* Yếu tố khách quan Hệ thống pháp luật thuế: Pháp luật thuế của hộ KDCT nói riêng và ngành thuế nói chung có nhiều sự thay đổi để thích hợp với sự phát triển KT-XH. Tuy nhiên trong quá trình thay đổi còn nhiều bất cập và vướng mắc. Điều này dẫn đến hộ KDCT trên địa bàn huyện Sơn Dương chưa cập nhật và tiếp nhận những thay đổi, điều này cũng làm ảnh hưởng đến công tác thu thuế bởi hộ KDCT chưa tiếp thu

được kiến thức mới về pháp luật thuế.

Cùng với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế, công tác quản lý thuế của

Nhà nước đã có nhiều sự thay đổi tích cực để phù hợp với xu thế cũng thực tiễn của

sản xuất kinh doanh nhằm đảm bảo cho việc thu thuế được triệt để, công bằng,

không bỏ sót đối tượng nộp thuế, tránh thất thoát, đảm bảo nguồn thu của ngân sách

Nhà nước. Trong những năm qua, chính sách và hệ thống pháp luật về thuế liên tục được ban hành mới, chỉnh sửa, bổ sung theo hướng tạo điều kiện thuận lợi, thông

thoáng cho các đối tượng nộp thuế trong đó có hộ kinh doanh cá thể. Ngoài Luật

Quản lý Thuế 2016 Nhà nước đã ban hành nhiều văn bản quy định về công tác quản

lý cũng như hướng dẫn chi tiết cụ thể, rõ ràng việc thu thuế đối với hộ kinh doanh

cá thể, ngoài trong đó quan trọng nhất là:

- Nghị định số 139/2016/NĐ-CP ngày 04/10/2016 quy định về lệ phí môn bài

và Thông tư số 302/2016/TT-BTC ngày 15/11/2016 của Bộ Tài chính hướng dẫn về

lệ phí môn bài.

- Thông tư số 40/2021/TT-BTC về quản lý thuế đối với hộ kinh doanh ban

hành ngày 01 tháng 06 năm 2021. Hướng dẫn thuế GTGT, thuế TNCN và quản lý

thuế đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh

Ngoài ra nhiều văn bản hướng dẫn chi tiết khác của ngành Thuế cũng đã

giúp cho công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể của Chi cục Thuế

huyện Sơn Dương được triển khai thuận lợi, mọi việc trong công tác quản lý đều

được triển khai dễ ràng, mạch lạc, thông tin rõ ràng. Có thể nói hệ thống chính sách,

pháp luật về thuế đã có tác động tích cực đến công tác quản lý thu thuế nói chung,

quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể nói riêng.

Mức độ chấp hành thuế của người nộp thuế: Các hộ KDCT chưa tự giác khai

nộp thuế và thực hiện nghiêm túc việc chấp hành các chính sách thuế của nhà nước

trên địa bàn huyện Sơn Dương, điều này cũng làm ảnh hưởng rất lớn đến công tác

thu thuế đó là cán bộ thu thuế phải đôn đốc và nhắc nhở nhiều lần.

Đặc điểm chung của các hộ kinh doanh cá thể là phần lớn sản xuất kinh

doanh ở quy mô nhỏ, được điều hành bởi các thành viên trong gia đình. Vì vậy sự nhận thức của hộ kinh doanh về pháp luật thuế, ý thức chấp hành nghĩa vụ thuế phụ thuộc rất nhiều vào trình độ dân trí và sự hiểu biết của hộ. Do đặc thù huyện Sơn Dương nằm ở khu vực miền núi phía Bắc, đặc điểm về lao đông, trình độ phát triển xã hội còn nhiều hạn chế nên việc hiểu biết cũng như ý thức tuân thủ thực hiện theo các quy định của pháp luật còn nhiều hạn chế. Vì vậy việc quản lý thu thuế đối với

đối tượng hộ kinh doanh cá thể cũng khó khăn hơn so với các địa phương miền xuôi

- nơi có trình độ dân trí cao hơn. Để khắc phục vấn đề này, Chi cục Thuế huyện Sơn

Dương luôn quan tâm, trú trọng đôi với công tác tuyên truyền các vấn đề liên quan

đến việc thu thuế. Việc này được giao cho Đội Tuyên truyền và hỗ trợ người nộp

thuế thực hiện định kỳ và thường xuyên.

Được sự quan tâm và đầu tư của Nhà nước nói chung, chính quyền tỉnh Tuyên Quang, huyện Sơn Dương nói riêng về công tác giáo dục, đào tạo cũng như

tuyên truyền phổ biến pháp luật, nâng cao nhận thức của người dân đã góp phần

nâng cao trình độ dân trí cũng như ý thức của người dân trong việc tuân thủ pháp

luật. Cùng với đó, công tác tuyên truyền, biến và hỗ trợ trực tiếp, giải thích chi tiết

rõ ràng của Chi cục Thuế đối với các hộ kinh doanh cá thể đã góp phần làm nâng cao nhận thức về ý nghĩa, vai trò của thuế, ý thức tự giá trong thực hiện nghĩa vụ

nộp thuế. Nhờ đó, công quản lý thuế đối với các hộ kinh doanh thuận lợi, đạt được

nhiều kết quả tích cực, việc triển khai công tác thu thuế dễ dàng, ít gặp phải sự bất hợp tác, chống đối trong quá trình cán bộ thuế của Chi cục thực thi nhiệm vụ.

Ảnh hưởng của đại dịch Covid -19: Từ cuối năm 2020 đại dịch Covid -19

diễn ra ở thế giới và Việt Nam huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang cũng bị ảnh

hưởng. Dịch bệnh làm ảnh hưởng rất lớn đến công tác thu thuế của HKDCT cụ thể

là kết quả thu thuế năm 2021 giảm so với những năm trước. Bởi vì các HKDCT khó

khăn trong việc buôn bán và vận chuyển hàng hóa vì bị giãn cách xã hội, hơn nữa

nhu cầu mua bán của người dân cũng hạn chế hơn.

* Yếu tố chủ quan Trình độ và đạo đức của đội ngũ cán bộ tại Chi Cục thuế huyện Sơn Dương

Yếu tố con người luôn có vai trò và ảnh hưởng lớn nhất đến sự vận hành của

một tổ chức. Chi cục Thuế huyện Sơn Dương cũng không nằm ngoài quy luật đó.

Mặc dù số lượng người không nhiều nhưng nhìn chung các cán bộ của Chi cục

Thuế huyện Sơn Dương luôn có ý thức tu dưỡng rèn luyện đạo đức và có trình độ

chuyên môn nghiệp vụ tốt, được đầu tư đào tạo, tập huấn thường xuyên, nắm bắt

kịp thời những quy định, hướng dẫn mới. Nhờ đó, khi tiếp cận với các hộ kinh doanh cá thể, các cán bộ của Chi cục có thể nhanh chóng nắm bắt tình hình, có phân tích và đưa ra những quyết định đúng đắn trong công tác kê khai, thực hiện thu và kiểm tra thuế.

Trong công tác quản lý thu thuế, năng lực của cán bộ đóng vai trò rất quan trọng. Trên cơ sở nhận thức đó, lãnh đạo Chi cục cũng như ngành Thuế luôn quan

tâm, đổi mới công tác bồi dưỡng, nâng cao trình độ lý luận chính trị, kỹ năng

chuyên môn; tăng cường kỷ luật, kỷ cương, giáo dục đạo đức, xây dựng hình ảnh

người cán bộ thuế thời kỳ đổi mới có đủ năng lực, tính chuyên nghiệp, phẩm chất

đạo đức vững vàng, thân thiện. Nhờ đó, trong những năm qua, công tác quản lý thu

thuế nói chung và công tác quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể nói riêng

của Chi cục Thuế huyện Sơn Dương luôn đạt và vượt kế hoạch đặt ra, từng bước trở thành một trong những đơn vị vững mạnh của tỉnh. Do tình hình Luật thuế thay đổi

để phù hợp với yêu cầu phát triển kinh tế xã hội do đó đội ngũ công chức thuế tại

chi cục thuế huyện Sơn Dương hàng năm đều tự học thêm kiến thức chuyên môn

hoặc đơn vị cử đi học.

Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về thuế cho các hộ KDCT Chi cục thuế huyện Sơn Dương đã thực hiện nhiều hình thức nhằm phổ biến

cho các hộ KDCT nhằm giúp họ hiểu rõ hơn về pháp luật thuế hộ KDCT. Nhưng

trình độ của người dân vùng núi còn hạn chế nên công tác tuyên truyền còn nhiều khó khăn và hiệu quả chưa cao.

Để đẩy mạnh công tác tuyên truyền nâng cao tinh thần trách nhiệm của

người dân, chi cục thuế huyện Sơn Dương đã chủ động cung cấp thông tin, văn bản

chính sách mới liên quan đến lĩnh vực Thuế để đội ngũ quản lý thuế có tài liệu làm

căn cứ cho công tác tuyên truyền.

Việc nghiên cứu, ứng dụng và phát triển khoa học công nghệ thông tin

Sơn Dương là huyện miền núi nên cơ sở phục vụ cho việc ứng dụng công

nghệ thông tin trong quản lý thu thuế đối với hộ KDCT còn nhiều khó khăn như hệ

thống trang thiết bị vẫn còn một số bộ phận thiếu so với quy định. Hệ thống mạng

LAN đôi khi bị ảnh hưởng bởi thời tiết…

Hiện nay hệ thống kê khai và nộp thuế điện tử đang áp dụng đối với hộ

KDCT nhưng chưa được triển khai rộng rãi trên địa bàn huyện Sơn Dương. Điều

này dẫn tới cán bộ thu thuế chưa nắm bắt được cụ thể tình hình kinh doanh của các

hộ. Hơn nữa Sơn Dương là huyện miền núi nên công tác tuyên truyền về thuế điện

tử còn nhiều khó khăn trong khâu tiếp nhận công nghệ thông tin. Tất cả cán bộ quản lý thuế đều được trang bị máy tính và phần mềm quản lý hộ KDCT nội bộ phục vụ công tác thu thuế.

Chi cục thuế Sơn Dương đẩy mạnh công tác tuyên truyền hướng dẫn người nộp thuế về các nội dung chính sách thuế hiện hành liên quan đến quản lý thuế hộ KDCT. Đặc biệt, phổ biến đến người nộp thuế thực hiện các thủ tục hành chính thuế

như khai, nộp, hoàn thuế, tra cứu nghĩa vụ thuế, đăng ký thuế,... bằng các phương

thức điện tử trên hệ thống dịch vụ thuế điện tử (eTax), ứng dụng thuế điện tử trên

thiết bị di động (eTax Mobile); cách thức lập tài khoản giao dịch thuế điện tử để

thực hiện các dịch vụ thuế điện tử, nhất là kê khai, nộp hồ sơ quyết toán thuế bằng

phương thức điện tử.

2.2. Phân tích thực trạng quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

2.2.1. Về xây dựng kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Theo yêu cầu thực tiễn, Chi cục thuế huyện Sơn Dương xác định chỉ tiêu và

định mức cụ thể về thu thuế đối với hộ KDCT, căn cứ với chức năng nhiệm vụ triển

khai thực hiện theo đúng các quy trình thủ tục hướng dẫn cụ thể của từng vị trí. Đảm bảo tất cả các công việc theo các thủ tục quy định đã ban hành.

Để có căn cứ xây dựng kế hoạch Chi cục Thuế thực hiện theo hướng dẫn tại

Thông tư số 92/2015/TT-BTC ngày 15/6/2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cư trú có hoạt

động kinh doanh và Quy trình quản lý thuế cá nhân kinh doanh ban hành kèm theo

Quyết định số 2371/QĐ-TCT ngày 18/12/2015 của Tổng cục Thuế.

Chi cục thuế huyện Sơn Dương dựa trên kết quả thực hiện kế hoạch năm

trước để xác định chỉ tiêu, định mức cho kế hoạch quản lý thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể trên địa bàn huyện trong những năm tiếp theo.

2022

2019

2020

2021

2023

STT

Ngành nghề

Chênh

KH TH

lệch (%)

1 Kê khai thuế (hộ)

2.389 2.279 95,40 2.509 2.414 96,21 2.350 2.203 93,74 2689 2.568 95,50 2.865 2.706 94,45

2 Tổng doanh thu (trđ)

4.522 4.519 99,93 4.974 4.974 100,00 4.528 4.065 89,77 4.398 4.369 99,34 5.031 5.025 99,88

3 Tổng thuế ghi thu (trđ) 1.154 1.126 97,57 1.270 1.246 98,11 1.068 956 89,51 1.487 1.360 91,46 1.528 1.505 98,49

4 Tổng thuế thực thu (trđ) 954 984 103,14 1.256 1.239 98,65 1.289 1.067 82,78 1.396 1.345 96,35 1.478 1.421 96,14

Bảng 2.2. Kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể (so với thực hiện) trên địa bàn huyện Sơn Dương

(Nguồn: Báo cáo của chi cục thuế huyện Sơn Dương)

Có thể thấy kế hoạch thu thuế của Chi Cục Thuế huyện Sơn Dương đối với

các hộ KDCT trên địa bàn huyện giai đoạn 2019-2023 được lập bám sát và không

chênh lệch nhiều so với thực trạng thực hiện. Về kế hoạch tổng doanh thu kế hoạch luôn cao hơn thực hiện, cần lập kế hoạch bám sát hơn nữa so với thực tế. Kế hoạch

tổng thuế ghi và tổng thuế thực thu năm 2019 -2023 thực hiện vượt kế hoạch, còn

năm 2021 số thực hiện không đạt theo kế hoạch. Năm 2021 không đạt nguyên nhân

là do số hộ KDCT giảm và ảnh hưởng của đại dịch Covid - 19 nên tình hình kinh

doanh của các hộ khó khăn hơn so với bình thường. Sự chênh lệch giữa số ghi thu và thực thu là thể hiện tình hình thu thuế hộ KDCT đang thấp hơn so với kế hoạch

được giao trong giai đoạn 2019 - 2023

Nội dung

Thời gian

Địa điểm

Hình thức thực hiện

Bộ phận thực hiện

Đội thuế liên xã phường

Phát tờ khai, dướng dẫn kê khai và đôn đốc, tiếp nhận tờ khai thuế khoán

Theo sắp xếp của Chi cục Thuế địa phương

I. Điều tra doanh thu 1. Lập kế hoạch điều tra doanh thu 2. Thực hiện điều tra doanh thu. 3. Tổng hợp kết quả điều tra doanh thu:

Niêm yết công khai, dự kiến doanh thu, mức thuế phải nộp của hộ kinh doanh và tham vấn ý kiến của hội đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn.

Đội Kê khai kế toán thuế

II. Về tính thuế, lập bộ thuế 1. Duyệt sổ bộ thuế theo kế hoạch trong năm

Theo sắp xếp của Chi cục Thuế địa phương

III. Về tài liệu phục vụ Đội thuế liên xã

phường

Nhiệm vụ thường xuyên

Công khai thông tin hộ kinh doanh nộp thuế theo phương pháp khoán trên trang thông tin điện tử của Tổng cục Thuế và Cục Thuế. Thu thập, cập nhật từ nguồn chính thống từ Trung ương, địa phương.

IV. Về kinh phí

Thực hiện theo dự trù kinh phí từ năm trước

Bảng 2.3. Kế hoạch thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể của Chi cục Thuế Sơn Dương

(Nguồn: Chi cục thuế huyện Sơn Dương)

2.2.2. Về tổ chức thực hiện thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể 2.2.2.1. Tổ chức bộ máy thu thuế

Công tác thu thuế hộ KDCT trên địa bàn huyện Sơn Dương do UBND huyện

phân cấp giao nhiệm vụ cho Chi cục thuế huyện Sơn Dương trực tiếp quản lý và

thực hiện, phối hợp với KBNN và phòng tài chính kế hoạch huyện trong công tác kê khai, quyết toán thuế. Chi cục thuế tỉnh Tuyên Quang chỉ đạo, hướng dẫn, giám sát

HĐND huyện Sơn Dương

Chi cục thuế TP Tuyên Quang

UBND huyện Sơn Dương

Chi cục thuế Sơn Dương thực hiện quy trình, quản lý và thu thuế trên địa bàn.

Chi cục thuế huyện Sơn Dương

Phòng TCKT huyện Sơn Dương

Kho bạc nhà nước huyện Sơn Dương

Sơ đồ 2.1. Bộ máy quản lý thu thuế hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện

Sơn Dương (Nguồn: Chi cục thuế huyện Sơn Dương 2023)

Chi cục thuế huyện Sơn Dương đã hoàn thành việc sắp xếp lại bộ máy theo

Quyết định số 201/QĐ-CT-TCCB ngày 07/01/2019 của chi cục thuế tỉnh Tuyên

Quang quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của các Đội thuộc Chi cục thuế Sơn Dương. Việc tổ chức lại hệ thống thuế đã góp phần tích cực vào việc tăng cường quản lý thu thuế, đảm bảo sự đoàn kết nhất trí trong ngành, không xảy ra khiếu kiện. Chi cục đã triển khai và xây dựng hoàn chỉnh quy hoạch cán bộ từ chức danh lãnh đạo Chi cục đến các đội thuế đến năm 2019 theo chỉ đạo của chi cục thuế tỉnh Tuyên Quang và của UBND huyện Sơn Dương.

Lãnh đạo Chi cục thuế huyện Sơn Dương gồm Chi cục trưởng và 2 Chi cục

phó. Chi cục trưởng chịu trách nhiệm toàn diện trước chi cục thuế tỉnh Tuyên

Quang và Huyện uỷ, HĐND và UBND huyện về kết quả hoạt động và bộ máy của

Chi cục, Chi cục phó chịu trách nhiệm trước Chi cục trưởng về các nhiệm vụ được

phân công và trực tiếp chỉ đạo thực nhiệm vụ của một số Đội thuế.

2.2.2.2. Tổ chức thực hiện thu thuế

* Kê khai thuế Đội Kê khai kế toán thuế lập danh sách hộ kinh doanh phải nộp và không

phải nộp thuế chuyển đội thuế liên xã để niêm yết công khai.Thời gian chuyển danh

sách này chậm nhất là 31/12 hàng năm

- Niêm yết công khai, dự kiến doanh thu, mức thuế phải nộp của hộ kinh

doanh và tham vấn ý kiến của hội đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn.

Đội thuế liên xã thực hiện niêm yết công khai dự kiến doanh thu và số thuế

phải nộp của các hộ kinh doanh để lấy ý kiến các hộ kinh doanh trong thời gian từ ngày 02/01 đến ngày 10/01 hàng năm.

Thời gian họp tham vấn ý kiến của hội đồng tư vấn thuế xã, phường, thị trấn

được thực hiện chậm nhất là ngày 10/1 hàng năm

- Duyệt Sổ bộ thuế ổn định trong năm

Thông qua hồ sơ đăng ký thuế của các đối tượng nộp thuế, Chi cục Thuế

huyện thực hiện việc thu thập thông tin về người nộp thuế để làm cơ sở quản lý.

Ngoài ra thông tin về người nộp thuế còn được chi cục khai thác thông qua các cơ

quan có liên quan như UBND các xã, thị trấn, cơ quan cấp giấy phép kinh doanh,

Ngân hàng và các tổ chức có liên quan.

Toàn bộ thông tin của đối tượng nộp thuế được cập nhật vào cơ sở dữ liệu tại

Chi cục để phục vụ cho công tác Quản lý thu thuế. Nhìn chung trong những năm

qua công tác quản lý thông tin đối tượng nộp thuế tại Chi cục được thực hiện khá

tốt, qua đó đã góp phần tích cực trong việc ngăn ngừa, phát hiện các hành vi, vi

phạm pháp luật về thuế, kịp thời đôn đốc đối tượng nộp thuế thực hiện nghĩa vụ

thuế đối với Nhà nước. Việc giữ gìn bảo mật thông tin về người nộp thuế cũng được Chi cục thực hiện theo đúng quy định của Luật Quản lý thu thuế. Theo báo cáo tổng kết của Chi cục trong các năm 2019 - 2023 tại Chi cục không xảy ra trường hợp nào khiếu kiện liên quan đến tình hình bảo mật thông tin của người nộp thuế.

Bảng 2.4. Tình hình kê khai quyết toán thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương

giai đoạn 2019 - 2023

(ĐVT: Lượt tờ khai)

2019 2020 2021 2022 2023 Ngành nghề Số lượng Tỷ lệ (%) Số lượng Tỷ lệ (%) Số lượng Tỷ lệ (%) Số lượng Tỷ lệ (%) Số lượng Tỷ lệ (%)

TK khoán 1.925 84,47 2.041 84,55 1.864 84,61 2.186 85,12 2.300 85,00

TK hộ sử dụng hóa đơn 328 14,39 336 13,92 314 14,25 337 13,12 368 13,60

TK cho hóa đơn bán lẻ 26 1,14 37 1,53 25 1,13 45 1,75 38 1,40

Tổng số tờ khai 2.279 100 2.414 100 2.203 100 2.568 100 2.706 100

(Nguồn: Báo cáo của chi cục thuế huyện Sơn Dương)

Tại Chi cục Thuế huyện Sơn Dương, hàng tháng, trước thời hạn nộp hồ sơ

khai thuế và thời hạn nộp thuế của NNT, đội thuế Liên xã và đội Dự toán - kê khai -

kế toán thuế và tin học thực hiện rà soát, cập nhật và tổng hợp danh sách theo dõi NNT phải nộp hồ sơ khai thuế để có cơ sở đôn đốc NNT nộp hồ sơ khai thuế kèm

theo bảng kê và hóa đơn bán hàng hóa, dịch vụ trong kỳ để làm cơ sở xác định

doanh số và số thuế phải nộp. Các đội thuế liên xã có trách nhiệm đôn đốc NNT nộp

tờ khai thuế. Toàn bộ hồ sơ khai thuế được chuyển đến cho đội Dự toán - kê khai -

kế toán thuế và tin học để kiểm tra, tính toán, xác định doanh số, số thuế phải nộp để tổng hợp và nhập vào cơ sở dữ liệu Quản lý thu thuế. Các hộ nộp thuế theo hình

thức thuế khoán, căn cứ vào thông báo thuế của Chi cục Thuế có trách nhiệm nộp

thuế cho cán bộ thu hoặc nộp trực tiếp tại kho bạc Nhà nước.

Qua số liệu trong bảng cho thấy số lượng tờ khai thuế mà Chi cục đã tiếp

nhận và xử lý năm sau luôn cao hơn năm trước. Điều này thể hiện sự nỗ lực rất lớn

của Chi cục Thuế trong việc đôn đốc và xử lý tờ khai thuế. Chính vì vậy mà việc

đôn đốc đối tượng nộp thuế nộp đầy đủ tờ khai thuế có ý nghĩa rất quan trọng trong

công tác quản lý thu thuế. Nếu như số lượng tờ khai thuế đối với hộ khoán sử dụng

hóa đơn và tờ khai thuế phát sinh đối với hộ sử dụng hóa đơn lẻ hầu như đều đạt

100% so với số hộ phải nộp tờ khai thì số lượng tờ khai thuế đối với các hộ kinh

doanh nộp thuế theo hình thức khoán còn hạn chế so với số lượng tờ khai phải thực

hiện theo quy định. Về thực trạng này, qua trao đổi với cán bộ của đội thuế liên xã

được biết do có nhiều hộ phát sinh kinh doanh vào những tháng cuối năm nên nhiều

khi không yêu cầu hộ kinh doanh nộp tờ khai ngay mà chỉ yêu cầu hộ kinh doanh kê

khai gộp vào tờ khai thuế khoán cho năm sau.

* Tình hình tuyên truyền phổ biến về hoạt động thu thuế đối với hộ kinh

doanh cá thể

Hoạt động tuyên truyền gồm các nội dung: - Phát triển các chương trình tuyên truyền, phổ biến chính sách thuế qua các phương tiện thông tin đại chúng. Các hình thức cổ đông trực quan nâng cao nhận thức về nghĩa vụ thuế, cải cách thủ tục hành chính thuế, phong cách phục vụ, cải thiện hình ảnh của cơ quan thuế, tạo mội quan hệ tốt đẹp giữa CQT và HKD

- Tôn vinh, khen thưởng HKD chấp hành tốt nghĩa vụ thuế qua đó nâng cao

ý thức tự giác chấp hành nghĩa vụ thuế, tạo tác động lan tỏa đến các HKD khác.

- Thu thập thông tin từ HKD về nhu cầu hỗ trợ về thuế, vướng mắc trong

thực hiện chính sách thuế tạo điều kiện cải thiện ý thức chấp hành.

Hoạt động hỗ trợ NNT gồm các nội dung

- Cung cấp đầy đủ các thông tin về chính sách thuế, thủ tục hành chính thuế

và các quy trình tuân thủ thuế.

- Hướng dẫn, tư vấn cho HKD thực hiện các thủ tục đăng ký thuế, khai thuế,

thực hiện đúng các quy trình về báo cáo thuế, thủ tục miễn, giảm, hoàn thuế

- Giải đáp các thắc mắc của HKD trong quá trình thực hiện các chính sách

thuế.

Các phương thức đang được chi cục thuế huyện Sơn Dương sử dụng cho

hoạt động tuyên truyền chính sách thuế.

- Trả lời phỏng vấn trên các phương tiện truyền thông

- Các chương trình phối hợp với các cơ quan tuyên giáo để tuyên truyển về

thuế

- Cơ quan thuế đã thực hiện phân loại NNT để áp dụng các hình thức tuyên

truyền pháp luật thuế phù hợp với từng nhóm đối tượng NNT.

- Khen thưởng NNT chấp hành tốt quy định pháp luật về thuế

- Đến trụ sở HKD nhà văn hóa xã để tuyên truyền pháp luật về thuế, phát tờ

rơi

Các phương thức đang được chi cụ thuế huyện Sơn Dương sử dụng phục

vụ cho hoạt động hỗ trợ người nộp thuê bao gồm:

- Giải đáp vướng mắc tại cơ quan thuế, tổ chức lớp tập huấn cho NNT - Giải đáp vướng mắc qua điện thoại (cuộc gọi đến) - Giải đáp vướng mắc bằng văn bản

Bảng 2.5. Công tác tuyên tuyền, hỗ trợ NNT tại chi cục thuế huyện Sơn Dương

ĐVT 2019 2020 2021 2022 2023

STT Chỉ tiêu Tuyên truyền chính sách thuế 1 09 10 05 Bài 12 13

4 2 2 3 Buổi 6 7

3 Lần 2 2 3 5 6

Tờ Lần 652 2 724 4 813 6 920 7 1.167 8

Số bài viết của CCT tuyên truyền trên các phương tiện thông tin đại chúng Số lượng cuộc họp báo, trả lời phỏng vấn trên các phương tiện truyền thông Số lần các chương trình phối hợp với cơ quan tuyên giáo để tuyên truyền về thuế 4 Phát tờ rơi Khen thưởng NNT 5 Hỗ trợ NNT qua các hình thức 1 2 3 4 Lượt Lượt Lượt Lần Bài 124 155 4 3 5 135 167 5 5 6 130 158 4 3 5 140 172 6 6 8 155 180 8 7 9

Giải đáp vướng mắc tại CQT Giải đáp vướng mắc qua điện thoại ( cuộc gọi đến) Giải đáp vướng mắc bằng văn bản Tổ chức lớp tập huấn cho NNT Số lượng trang văn bản, tin bài đăng trên Trang thông tin điện tử Cục thuế (Nguồn: Báo cáo của chi cục thuế huyện Sơn Dương)

Số lượng bài, tin cũng như trả lời giải đáp các vướng mắc cho NNT ngày

càng tăng cả nội dung lẫn hình thức, số lượng các biện pháp tuyên truyền hỗ trợ

NNT tăng là do nhiều nguyên nhân:

Thứ nhất là việc cập nhật thay đổi chính sách của NNT nói chung cũng như

HKD nói riêng vẫn còn nhiều hạn chế do đó khi có sự thay đổi về chính sách gây ra

nhiều sự bỡ ngỡ cũng như cần hỗ trợ hướng dẫn kịp thời.

Thứ hai là do hiểu biết ngày càng tăng của dân trí sẽ khiến cho NNT có

những cái nhìn sâu sát hơn về quyền và nghĩa vụ của mình đối với Nhà nước. Do đó việc tìm hiểu pháp luật cũng như có những thắc mắc về điều đó là việc không tránh

khỏi. Để đảm bảo cho công tác tuyên truyền - hỗ trợ NNT hiệu quả, CCT đã chỉ đạo

Bộ phận một cửa và các bộ phận liên quan tăng cường công tác tuyên truyền, hướng dẫn các chế độ, chính sách cho NNT. Từ đó NNT hiểu và thực hiện đúng, đầy đủ

các quy định về thuế.

* Quản lý doanh thu Trong công tác quản lý thu thuế, để nâng cao chất lượng thu ngân sách, cơ

quan thuế không chỉ tập trung quản lý tốt đối tượng nộp thuế mà còn cần quản lý tốt

doanh thu thực tế của hộ KDCT. Doanh thu của các hộ kinh doanh là cơ sở để xác

định số thuế phải nộp. Việc quản lý chặt chẽ doanh thu của hộ kinh doanh, đặc biệt

là hộ kinh doanh lớn có ý nghĩa quyết định đến việc hoàn thành dự toán thu, đảm

bảo công bằng bình đẳng về thuế.

Trên điạ bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang thời gian qua các hộ kinh

doanh cá thể chỉ phát sinh hộ nộp thuế theo phương pháp khoán mà không có hộ cá

thể nộp thuế theo phương pháp kê khai. Việc quản lý hộ KDCT nộp thuế theo

phương pháp khoán ổn định rất phức tạp, để có được một mức doanh thu ấn định

phải thực hiện qua nhiều bước, nhiều bộ phận cùng tham gia xem xét. Phương pháp

này có ưu điểm: đơn giản trong việc tính thuế, tạo được sự ổn định cho cả đối tượng nộp thuế và cơ quan thuế. Song nhược điểm của phương pháp này lại không nhỏ: mang tính áp đặt, thiếu sự công bằng về nghĩa vụ thuế. Đặc biệt khoán doanh thu khó có thể theo sát được tình hình biến động về giá cả, về tình hình sản xuất kinh doanh của các đối tượng nộp thuế nên khó có thể thu thuế cho phù hợp với biến động của tình hình kinh doanh.

Chỉ tiêu

2019

2020

2021

2022

2023

Tổng số hộ quản lý (hộ)

2.279

2.414

2.203

2.568

2.706

Tổng doanh thu (trđ)

4.519

4.974

4.065

4.369

5.025

Tổng số ghi thu (trđ)

1.126

1.246

956

1.360

1.505

Doanh thu bình quân 1 hộ/ năm(trđ)

1,98

2,06

1,85

1,70

1,86

Bảng 2.6. Tình hình quản lý doanh thu hộ kinh doanh trên địa bàn huyện Sơn Dương giai đoạn 2019 – 2023

(Nguồn: Báo cáo của chi cục thuế huyện Sơn Dương)

Huyện Sơn Dương vốn là một huyện thuần nông, trong những năm vừa qua tuy cơ cấu hộ KDCT có chuyển dịch theo hướng hiện đại hóa (tỷ lệ các ngành

thương mại dịch vụ tăng) nhưng đa phần cũng chỉ là kinh doanh nhỏ lẻ. Nhìn vào

bảng trên ta có thể thấy doanh thu hàng năm của các hộ kinh doanh cá thể còn ở

mức thấp

Hàng năm, ngoài việc điều tra doanh thu được tổng hợp trước 30/11 năm

trước thì Chi cục Thuế luôn thực hiện điều chỉnh, bổ sung hàng tháng đối với các hộ

kinh doanh mới phát sinh nộp thuế khoán trong năm như các hộ mới ra kinh doanh,

hộ kinh doanh đã đăng ký thuế tại nơi khác, có phát sinh hoạt động vãng lai tại địa

bàn, hộ kinh doanh có thay đổi ngành nghề, quy mô kinh doanh do cơ quan thuế

kiểm tra, phát hiện hoặc do hộ kinh doanh tự kê khai bổ sung, hộ kinh doanh thay

đổi địa chỉ kinh doanh, hộ kinh doanh ngừng, nghỉ, bỏ kinh doanh.

* Đôn đốc và tổ chức công tác thu nộp thuế Hàng năm vào cuối quý III đầu quý IV, Chi cục Thuế huyện tiến hành rà

soát các đối tượng nộp thuế trên địa bàn quản lý, rà soát của năm trước, đồng thời

căn cứ vào khung hướng dẫn của Tổng Cục Thuế và Cục thuế Thành phố để tiến

hành lập dự toán thu ngân sách trên địa bàn huyện để báo cáo về Cục thuế và Sở Tài chính thành phố. Căn cứ quyết định giao dự toán của Ủy ban nhân dân thành phố, Chi cục Thuế phối hợp với Phòng Tài chính-Kế hoạch tham mưu Ủy ban nhân dân huyện phân khai dự toán và trình Hội đồng nhân dân huyện xem xét phê chuẩn. Căn cứ Nghị quyết hội đồng nhân dân huyện, Phòng Tài chính-Kế hoạch và Chi cục

Thuế phối hợp tham mưu Ủy ban nhân dân huyện ban hành quyết định giao dự toán

thu, chi ngân sách cho các cơ quan, ban ngành, đoàn thể và Ủy ban nhân dân các xã, thị trấn trên địa bàn huyện. Các xã, thị trấn và các đơn vị được giao dự toán thu có

trách nhiệm xây dựng kế hoạch nhằm thực hiện đạt và vượt chỉ tiêu dự toán thu

ngân sách được giao. Định kỳ tháng, quý có tổng hợp kết quả để báo cáo Ủy ban

nhân dân huyện.

Hàng tháng, căn cứ vào giấy nộp tiền và kết quả đối chiếu số liệu thu nộp

giữa Chi cục Thuế và Kho bạc Nhà nước huyện, đội Dự toán - kê khai - kế toán

thuế và tin học tiến hành chấm sổ bộ và tổng hợp báo cáo thu nộp hàng tháng.

Thông qua việc chấm sổ bộ, đội Dự toán - kê khai - kế toán thuế và tin học xác định

các đối tượng nộp thuế chưa thực hiện nghĩa vụ nộp thuế trong tháng để chuyển qua đội quản lý nợ và thông báo cho các đội thuế liên xã để có cơ sở đôn đốc thu nộp.

Theo báo cáo của Chi cục Thuế huyện, các hộ kinh doanh nộp thuế theo hình thức

khoán sử dụng hóa đơn có tỷ lệ số hộ nộp thuế đúng hạn khá cao, hàng tháng có trên 90% số hộ nộp thuế đúng hạn. Tuy nhiên tỷ lệ này đối với các hộ nộp thuế

khoán còn thấp, hàng tháng chỉ đạt trên 70%.

Đôn đốc thu, nộp thuế là khâu thiết thực đem lại số thu thực tế cho ngân sách

Nhà nước. Vì vậy, Chi cục cũng coi đây là trọng tâm quản lý. Hàng tháng, chi cục

chỉ đạo các đội thuế xã có trách nhiệm đôn đốc hộ kinh doanh nộp tiền thuế đúng

thời hạn, đảm bảo thu róc số thuế phát sinh. Toàn huyện hiện nay chỉ có khoảng 30

hộ (chiếm 1,3% số hộ quản lý) nộp thuế trực tiếp tại ngân hàng, số còn lại (98,7%

số hộ quản lý) cán bộ thuế trực tiếp thu tiền và viết biên lai thuế.

Bảng 2.7. Kết quả thu, nộp thuế hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện

giai đoạn 2019 – 2023

Số thuế

Tỷ lệ

Năm

Tỷ lệ nộp (%)

ghi thu

thực nộp

nợ đọng

nợ đọng (%)

2019

1.154

1.126

97,57

28.00

2,49

2020

1.270

1.246

98,11

24.00

1,93

2021

1.289

1.067

82,78

222.00

20,81

2022

1.487

1.345

90,45

142.00

10,56

2023

1.528

1.421

93,00

107.00

7,53

(đơn vị tính: triệu đồng)

(Nguồn: Báo cáo của chi cục thuế huyện Sơn Dương) Trong các nhiệm vụ được giao công tác thu nộp thuế hộ KDCT trên địa bàn huyện Sơn Dương trong những năm gần đây đã có những kết quả đáng ghi nhận. Số

thuế các hộ kinh doanh thực hiện nộp vào ngân sách đạt tỷ lệ rất cao, từ 90% trở

lên. Trong thời gian qua, Chi cục Thuế huyện Sơn Dương luôn cố gắng để hạ thấp

tỷ lệ nợ đọng xuống mức thấp nhất.

Hiện tượng nợ đọng thuế không những không động viên kịp thời nguồn thu

vào ngân sách Nhà nước mà còn dễ gây ra thất thu thuế. Trên địa bàn huyện Sơn

Dương, tình trạng nợ đọng thuế chủ yếu xảy ra là do các nguyên nhân như: tình

hình sản xuất kinh doanh của hộ gặp nhiều khó khăn nên xin được nợ thuế; nghỉ, bỏ

kinh doanh, chuyển địa điểm kinh doanh sang địa phương khác (với các trường hợp này, hộ kinh doanh thường không báo cáo với Chi cục Thuế, đội thuế Liên xã

phường chưa kịp nắm bắt tình hình, đội Dự toán - kê khai - kế toán thuế và tin học

vẫn căn cứ vào sổ bộ để ghi thu nhưng thực tế không chịu nộp thuế vào Ngân sách Nhà nước) hoặc có những hộ kinh doanh cố tình chây ì, dây dưa, trốn thuế; mặt

khác, là do lực lượng cán bộ đội thuế Liên xã quá mỏng đảm nhiệm công việc thu

cũng như đôn đốc trên địa bàn rộng không đảm bảo tính liên tục và sát sao kỹ

lưỡng. Dù con số nợ đọng trong những năm gần đây đã giảm đáng kể nhưng Chi

cục Thuế vẫn luôn luôn chú trọng tới việc giảm tình trạng nợ đọng xuống mức thấp

nhất có thể. Hàng tháng, trên cơ sở phân loại các đối tượng nợ thuế đội quản lý nợ

tiến hành nhắc nhở bằng điện thoại đối với những trường hợp nợ thuế dưới 30

ngày. Đối với những trường hợp nợ thuế từ 30 ngày đến dưới 90 ngày, đội Quản lý

nợ thuế tham mưu và trình lãnh đạo chi cục ra thông báo nợ thuế theo mẫu số

07/QTR-QLN để gửi và đôn đốc người nợ thuế. Đối với những trường hợp nợ thuế

trên 90 ngày, đội Quản lý nợ thuế tham mưu và trình lãnh đạo Chi cục ra thông báo

sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế nợ thuế theo mẫu số 09/TBCCNT để gửi cho người

nợ thuế. Sau khi đã thông báo sẽ áp dụng biện pháp cưỡng chế nợ thuế mà NNT vẫn

không nộp thuế thì Chi cục Thuế lập các thủ tục có liên quan để ra quyết định áp

dụng biện pháp cưỡng chế nợ thuế. Tuy nhiên, đối với công tác cưỡng chế nợ thuế, theo báo cáo của Chi cục Thuế trong những năm 2021 - 2023, việc thực hiện cưỡng chế nợ thuế là rất hạn chế khi chưa có một trường hợp hộ KDCT nào bị áp dụng biện pháp cưỡng chế nợ thuế. Bên cạnh đó, để đạt được những kết quả đáng ghi nhận như ở trên, chi cục còn phối hợp với các lực lượng liên ngành, chính quyền cơ sở để thu hồi nợ đọng thuế

Qua phân tích số liệu như trên cho thấy công tác quản lý, đôn đốc thu nợ tại

Chi cục đã đạt được những kết quả đáng ghi nhận. Tuy nhiên, nợ thuế vẫn luôn là

một vấn đề nóng hổi được quan tâm hàng đầu. Do đó Chi cục vẫn cần đề ra những

biện pháp cụ thể nhằm khắc phục tình trạng nợ thuế đang tồn tại.

2.2.3. Về kiểm tra, giám sát thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể Chi cục Thuế huyện Sơn Dương tiến hành kiểm tra, giám sát thuế theo quy

định Thông tư số 40/2021/TT-BTC. Theo báo cáo tổng kết của Chi cục Thuế, trong

những năm 2021 - 2023, toàn bộ số tờ khai thuế tháng, quý, năm của người nộp

thuế đều được quản lý chặt chẽ. Qua kiểm tra Chi cục đã kịp thời phát hiện và đề

nghị người nộp thuế giải trình, bổ sung những lỗi sai sót, điển hình như: Áp sai thuế suất, ghi không đúng hoặc không ghi tên, địa chỉ, mã số thuế, ghi giá bán trên hóa

đơn thấp hơn giá mua trên thị trường tại thời điểm phát sinh....

Bảng 2.8. Tình hình kiểm tra, giám sát thuế đối với hộ kinh doanh cá thể giai đoạn 2019 - 2023

2019

2020

2021

2022

2023

Chỉ tiêu

Số cuộc kiểm tra(cuộc)

Số cuộc kiểm tra vi phạm(cuộc)

56.046 61.367

42.954

75.878

81.643

Yêu cầu nộp thêm(trđ)

28.210 30.234

15.218

32.477

45.056

Số tiền phạt (trđ)

(Nguồn: Báo cáo của chi cục thuế huyện Sơn Dương)

Công tác kiểm tra tại trụ sở người nộp thuế cũng được Chi cục quan tâm thực

hiện. Hàng năm đội kiểm tra đều xây dựng kế hoạch kiểm tra trình lãnh đạo Chi cục

phê duyệt. Đối với các hộ kinh doanh cá thể, trên cơ sở nắm bắt thông tin nộp thuế

của các hộ thông qua đội thuế Liên xã và đội Dự toán - kê khai - kế toán thuế và tin

học và trên cơ sở đề nghị của đội thuế Liên xã, đội Kiểm tra thuế đã tiến hành kiểm

tra các hộ có dấu hiệu vi phạm về thuế. Qua kiểm tra đã kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những sai phạm đồng thời thu hồi số thuế vi phạm cho ngân sách Nhà nước.

Qua số liệu trên cho thấy công tác kiểm tra các hộ kinh doanh đã được Chi cục quan tâm thực hiện, số hộ được kiểm tra năm sau cao hơn năm trước. Tuy nhiên cũng qua số liệu trên cho thấy số lượng hộ được kiểm tra so với số hộ quản lý còn thấp, vì vậy Chi cục Thuế cần quan tâm chú trọng nhiều hơn nữa đối với công tác

kiểm tra. Về những hành vi vi phạm của các hộ kinh doanh: Qua trao đổi với cán bộ của đội Kiểm tra được biết hầu hết các hộ được kiểm tra đều ít nhiều có vi phạm, trong đó nổi cộm nhất là hành vi không kê khai đủ doanh số, cá biệt có một số hộ cố

tình ghi hóa đơn sai quy định, cụ thể số tiền ghi trong liên giao cho khách hàng lớn

hơn số tiền ghi trong liên báo soát dẫn đến số thuế phải truy thu khá lớn.

Như vậy, qua các số liệu kiểm tra tại trụ sở hộ KDCT cho thấy tình trạng vi phạm pháp luật thuế đối với hộ KDCT của các hộ KDCT giai đoạn 2021- 2023 diễn

ra rất phổ biến ở nhiều hộ KDCT: Cụ thể theo báo cáo tình hình kiểm tra, giám sát

thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trong năm 2021 số vụ vi phạm là 24 vụ nhưng

đến năm 2023 số vụ vi phạm đã tăng lên 41 vụ. Số tiền phạt thu về qua các năm

cũng tăng dần lên năm 2021 là 15.218 triệu đồng năm 2023 tăng lên là 45.056 triệu đồng. Hình thức xử lý là đôn đốc, nhắc nhở và giám sát các hộ kinh doanh cá thể

thường xuyên hơn trong hoạt động kinh doanh.

Hiện nay việc thu nộp thuế đối với HKD trên địa bàn huyện Sơn Dương

được thực hiện qua các hình thức:

Thứ nhất, cán bộ đội quản lý thuế liên xã sẽ thực hiện thu thuế, và nộp tiền

thay vào NSNN thông qua việc viết bảng kê và nộp tại Ngân hàng Nông Nghiệp và

phát triển nông thôn chi nhánh huyện Sơn Dương. Cán bộ thuế có trách nhiệm đi

đến từng HKD để thực hiện việc đôn đốc, thu và nộp thuế cho HKD đúng thời hạn.

Thứ hai, cán bộ đội quản lý thuế liên xã sẽ thực hiện in giấy nộp tiền cho

từng HKD, hướng dẫn và đôn đốc các hộ tới Ngân hàng Nông Nghiệp và phát triển

nông thôn chi nhánh Sơn Dương để nộp thuế kịp thời.

Thứ ba, từ năm 2022 Tổng cục thuế đã triển khai ứng dụng Etax mobile dùng

được cho các cá nhân, hộ kinh doanh. Do đó HKD trên địa bàn có thể liên kết ngân

hàng của mình sử dụng với ứng dụng Etax qua đó có thể kiểm tra và nộp số thuế

của mình theo từng kỳ phát sinh. Cán bộ thuế sẽ thực hiện theo dõi ứng dụng quản

lý thuế tập trung để kiểm tra tình hình nộp tiền vào ngân sách nhà nước của HKD.

2.3. Đánh giá chung về quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể

trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

2.3.1. Kết quả đạt được Sử dụng công cụ pháp luật, hay sử dụng phương pháp hành chính thì chi cục

thuế huyện Sơn Dương đã đạt được một số kết quả như sau:

Thứ nhất, về lập kế hoạch thu thuế Công tác lập kế hoạch quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa

bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang đảm bảo cụ thể, sát thực tế, xác định rõ

mục tiêu, lộ trình phấn đấu thực hiện từng nội dung, từng tiêu chí, phù hợp với tình

hình cụ thể các hộ KDCT trên địa bàn huyện với quyết tâm cao và xác định chỉ tiêu

kế hoạch rõ ràng, lộ trình thực hiện phù hợp theo hướng dẫn tại Thông tư số

92/2015/TT-BTC ngày 15/6/2015 của Bộ Tài chính hướng dẫn thực hiện thuế giá trị

gia tăng và thuế thu nhập cá nhân đối với cá nhân cư trú có hoạt động kinh doanh và Quy trình quản lý thuế cá nhân kinh doanh ban hành kèm theo Quyết định số

2371/QĐ-TCT ngày 18/12/2015 của Tổng cục Thuế.

Thứ hai, về tổ chức thực hiện thu thuế

Chi cục Thuế Huyện Sơn Dương đã làm tốt công tác tham mưu cho lãnh đạo

ngành, vừa trực tiếp thực hiện công tác thu ngân sách, tổ chức triển khai, hướng dẫn thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, vừa nghiên cứu chuẩn hóa các văn

bản của cấp trên, thực hiện tốt các quy trình quản lý thu thuế phù hợp với từng đối

tượng nộp thuế. Chủ động phối hợp với các cấp, các ngành, đáp ứng kịp thời các yêu cầu phục vụ công tác thu ngân sách cho các đơn vị trong toàn huyện. Chi Cục

Thuế huyện Sơn Dương những năm qua liên tục hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

chính trị được giao, số thu hàng năm vào Ngân sách Nhà nước tăng trưởng năm sau

cao hơn năm trước. Kết quả thu Ngân sách Nhà nước hộ KDCT trong giai đoạn

2019 - 2023 luôn vượt kế hoạch được giao.

Công tác cải cách hành chính, công khai các thủ tục hành chính của cơ quan

Thuế trong thời gian qua đã góp phần tích cực giúp các hộ KDCT trong huyện thực

hiện tốt luật thuế của Nhà nước. Thực hiện Chiến lược cải cách hệ thống Thuế được

Chính phủ phê duyệt, Chi cục Thuế đã triển khai thực hiện tốt việc Quản lý thu thuế

theo chức năng, tuyên truyền và hỗ trợ người nộp thuế thực hiện tốt việc tự kê khai,

tự tính thuế, tự nộp thuế vào Ngân sách Nhà nước, cắt giảm một số thủ tục rườm rà

không cần thiết, quán triệt tư tưởng cán bộ không gây phiền hà sách nhiễu cho

người nộp thuế, tạo điều kiện thuận lợi cho người nộp thuế đăng ký kê khai thuế

cũng như hoàn thành nghĩa vụ nộp thuế vào ngân sách nhà nước.

Thứ ba, về kiểm tra giám sát thu thuế: Đến nay số việc vi phạm đã giảm tình trạng ghi chênh lệch giá bán thực tế với giá ghi trên hoá đơn dần dần được khắc phục. Hàng tháng Chi cục thường xuyên kiểm tra, rà soát tất cả các hộ có sản xuất kinh doanh trên địa bàn, đặc biệt là các khu nhà tập thể, chợ tạm, ngõ xóm …, đối chiếu các hộ đang có mã số thuế, khắc phục tình trạng chênh lệch về số hộ thu môn bài và số hộ cấp mã số thuế.

Công khai doanh thu, mức thuế phải nộp của hộ kinh doanh tại trạm thuế xã.

2.3.2. Hạn chế và nguyên nhân Hạn chế

Thứ nhất, về lập kế hoạch thu thuế

Kế hoạch quản lý thu thuế đối với hộ kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện

Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang được lập dưa theo kết quả năm trước và theo quy định, ít điều tra phân tích những biến động kinh tế xã hội trên địa bàn huyện nên

tính toán phân bổ nguồn lực theo mô hình chức năng chưa thật sự phù hợp với yêu

cầu của nhiệm vụ trong điều kiện trình độ hiểu biết pháp luật thuế và tính tự giác

của nhân dân nói chung và người nộp thuế nói riêng còn thấp dẫn đến kết quả khi

thực hiện chênh lệch rất lớn với chỉ tiêu kế hoạch đề ra.

Thứ hai, về tổ chức thực hiện thu thuế

- Các thủ tục cấp mới cho hộ KDCT còn nhiều vướng mắc và chậm trễ

- Chi cục thuế huyện Sơn Dương chưa thành lập hội đồng tư vấn thuế cho hộ

KDCT trên địa bàn huyện

Thứ ba, về kiểm tra giám sát thu thuế:

Việc kiểm tra thuế chưa được thực hiện toàn diện, xử lý vi phạm chưa đúng mức. Công tác nghiên cứu xây dựng phương pháp kiểm tra trên cơ sở phân tích thông tin về người nộp thuế còn chậm, thu thập và phân tích thông tin chưa tốt, số lượng người nộp thuế được thanh tra, kiểm tra còn ít, đặc biệt là công tác kiểm tra sử dụng hoá đơn, chứng từ ở các hộ sử dụng hóa đơn chưa được nhiều. Mặt khác, việc xử lý đối với các hành vi vi phạm còn nể nang, nương nhẹ. Nguồn lực dành cho công tác thanh tra, kiểm tra thuế chưa đáp ứng về số lượng và chất lượng so với yêu cầu Quản lý thu thuế theo cơ chế người nộp thuế tự khai, tự nộp thuế và phương pháp quản lý theo yếu tố rủi ro.

Nguyên nhân Nguyên nhân khách quan Một là, hệ thống pháp luật thuế nói chung và thuế đối với hộ KDCT nói riêng còn có một số bất cập, không thật sự rõ ràng; một số quy định giữa luật Thuế với các Luật có liên quan nhưng không thống nhất, một số quy định lỗi thời chưa được sửa đổi, những tình huống mới chưa được bổ sung kịp.

Hai là, trình độ hiểu biết và ý thức tự giác chấp hành pháp luật thuế của một bộ phận không nhỏ người nộp thuế không cao; bên cạnh một số còn lợi dụng khe hở pháp luật và sự thông thoáng trong quản lý đã cố tình gian lận, trốn thuế;

Ba là ảnh hưởng của đại dịch Covid -19 nên số hộ KDCT, và số tiền thu

cũng giảm trong năm 2021.

Nguyên nhân chủ quan

Một là, trình độ và đạo đức của đội ngũ cán bộ tại Chi Cục thuế huyện Sơn Dương còn hạn chế: Năng lực, trình độ, ý thức tự giác của cán bộ thuế đặc biệt là đội ngũ cán bộ liên xã phường còn yếu kém. Đối với số lượng cán bộ trẻ ít ỏi, năng động, nhiệt tình, trình độ tin học tốt thì kinh nghiệm lại hạn chế, chưa quen địa bàn, nên khó khăn trong quá trình làm việc. Không chỉ thế một số ít cán bộ thiếu kiên định còn bị đối tượng kinh doanh dùng lợi ích vật chất mua chuộc khi các cán bộ thuế bỏ qua các hành vi vi phạm của đối tượng kinh doanh đã dẫn đến hiện tượng thất thu thuế. Công tác quy hoạch, đào tạo nguồn nhân lực (đào tạo nâng cao, chuyên sâu về các kỹ năng) có quan tâm thực hiện nhưng chưa đồng bộ, chưa có kế hoạch dài hạn, còn phụ thuộc nhiều vào cấp trên; Có động viên công chức tự học tập nâng cao trình độ chuyên môn, nhưng chưa hổ trợ một phần kinh phí để kích thích thần và phong trào học tập trong toàn ngành.

Hai là, việc nghiên cứu, ứng dụng và phát triển khoa học công nghệ thông tin đã được Tổng cục Thuế chú trọng nhưng các trang thiết bị tại Chi Cục thuế huyện Sơn Dương vẫn chưa đáp ứng được nhu cầu công việc, có những máy tính khi cái ứng dụng phần mềm quản lý thuế vào thì rất chậm hoặc xảy ra lỗi. Cán bộ chưa được đào tạo một cách thường xuyên và có hệ thống.

PHẦN 3: MỘT SỐ GIẢI PHÁP VÀ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN QUẢN LÝ THU THUẾ ĐỐI VỚI HỘ KINH DOANH CÁ THỂ TRÊN ĐỊA

BÀN HUYỆN SƠN DƯƠNG, TỈNH TUYÊN QUANG

3.1. Bối cảnh và phương hướng hoàn thiện quản lý thu thuế đối với hộ

kinh doanh cá thể trên địa bàn huyện Sơn Dương, tỉnh Tuyên Quang

Bối cảnh Theo Nghị quyết số 09/2021 ban hành ngày 21/09/2023 của ủy ban nhân dân

huyện Sơn Dương đặt ra các mục tiêu như sau: Trong năm 2023, huyện Sơn Dương đã triển khai nhiều giải phát phát triển kinh tế - xã hội, đảm bảo an ninh, quốc

phòng. Các chỉ tiêu trên địa bàn huyện đều đạt và vượt kế hoạch đề ra, nhiều chỉ

tiêu đạt cao như: Giá trị sản xuất công nghiệp đạt trên 6.000 tỷ đồng, đạt trên 108 % kế hoạch; giá trị sản xuất nông, lâm nghiệp, thủy sản đạt trên 2.500 tỷ đồng, đạt

100% kế hoạch; thu ngân sách trên địa bàn đạt trên 290 tỷ đồng, đạt trên 115% kế

hoạch; tỷ lệ hộ nghèo giảm 3,7%, thu nhập bình quân ngày càng tăng, đạt 46,8 triệu

đồng/ người/ năm… Đây là các điều kiện thuận lợi để chi cục thuế Sơn Dương thực

hiện tốt quản lý việc thu thuế của hộ kinh doanh cá thể.

Về phát triển kinh tế

Triển khai kịp thời, đồng bộ, hiệu quả Quy hoạch tỉnh Tuyên Quang thời kỳ

2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050, Quy hoạch sử dụng đất cấp huyện giai đoạn

2021-2030. Tổ chức thực hiện Quy hoạch xây dựng vùng huyện Sơn Dương giai

đoạn 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2040; Quy hoạch chung đô thị thị trấn Sơn

Dương lên đô thị loại IV, Quy hoạch đô thị Sơn Nam, Hồng Lạc, Tân Trào lên đô

thị loại V và quy hoạch chung xây dựng các xã.

Đẩy nhanh tiến độ giải phóng mặt bằng các dự án đầu tư trên địa bàn huyện,

chú trọng các dự án trọng điểm, tuyến đường giao thông kết nối như: Cầu và tuyến

đường tránh thị trấn Sơn Dương từ Km183 QL37 đi qua tổ dân phố Tân Kỳ, Tân Phúc qua Quốc lộ 2C đến Km 188 QL37, tổ dân phố Đăng Châu, huyện Sơn Dương… Tập trung phát triển nông nghiệp hàng hóa, nông nghiệp hữu cơ; phát triển các sản phẩm nông nghiệp có giá trị gia tăng cao; tiếp tục thực hiện tốt chương trình mỗi xã một sản phẩm (OCOP) gắn với phát triển các mô hình sản xuất nông nghiệp hiệu quả, các vùng nguyên liệu phục vụ các nhà máy chế biến nông sản. Đẩy

mạnh công tác rà soát các diện tích rừng để cấp chứng chỉ FSC, VFCS trên địa bàn.

Thực hiện tốt công tác quản lý, bảo vệ rừng.

Thực hiện có hiệu quả công tác cải cách hành chính; đẩy mạnh cải thiện môi

trường đầu tư kinh doanh, nâng cao chỉ số năng lực cạnh tranh của huyện (DCI); tạo

điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư đến đầu tư, kinh doanh tại huyện.

Đẩy mạnh xúc tiến quảng bá, kêu gọi đầu tư phát triển du lịch tại các địa

điểm có tiềm năng, thế mạnh, phong cảnh đẹp trên địa bàn. Duy trì thực hiện các

hoạt động về nguồn tại Khu di tích lịch sử Quốc gia đặc biệt Tân Trào.

Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, huy động và tập trung các nguồn lực để

thực hiện hoàn thành Đề án xây dựng huyện Sơn Dương đạt chuẩn nông thôn mới vào năm 2025. Duy trì, giữ vững các xã đã đạt chuẩn nông thôn mới, chú trọng

hoàn thành số xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao, nông thôn mới kiểm mẫu theo

mục tiêu Nghị quyết Đại hội.

Về văn hóa - xã hội

Tiếp tục đổi mới chương trình giáo dục phổ thông, tăng cường các giải pháp

nâng cao chất lượng giáo dục mũi nhọn, giáo dục đại trà, chất lượng phổ cập giáo

dục; đảm bảo tỷ lệ huy động học sinh đi học đúng độ tuổi theo kế hoạch, phấn đấu