465
QUY TRÌNH KỸ THUẬT NONG HẬU MÔN
I. ĐẠI CƯƠNG
Nong hậu môn là kỹ thuật đưa dụng cụ vào hậu môn tạo phản xạ giúp cho
đại tràng được kích thích, tăng nhu động để dễ đẩy phân ra ngoài. Đối với người
bệnh hẹp hậu môn nong hậu môn giúp cho lỗ hậu môn từ từ được nới rộng và dần
trở về kích thước bình thường.
II. CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh hẹp hậu môn bẩm sinh hoặc mắc phải sau phẫu thuật tạo hình
hậu môn.
- Người bệnh sau hạ đại tràng điều trị bệnh Hirschsprung.
- Nong hậu môn dự phòng hẹp hậu môn trong tất cả các trường hợp tạo
hình hậu môn trực tràng.
- Người bệnh táo bón
III. CHỐNG CHỈ ĐỊNH
- Người bệnh có tổn thương ở vùng hậu môn trực tràng: áp xe cạnh hậu
môn, nứt kẽ hậu môn..
- Người bệnh đang bị tiêu chảy cấp.
IV. CHUẨN BỊ
1. Người thực hiện: điều dưỡng, kỹ thuật viên
2. Phương tiện
- Dụng cụ nong: cây nong có các số từ nhỏ đến lớn nong từ số nhỏ đến số
nong mục tiêu.
ü Cỡ nong
Tuổi
Kích thước
1-3 tháng
Số 12
466
4-8 tháng
Số 13
9-12 tháng
Số 14
1-3 tuổi
Số 15
4-12 tuổi
Số 16
Trên 12 tuổi
Số 17
ü Tần suất nong:
Thời gian
Số lần nong
Tháng đầu
1 ngày nong 1 lần
Tháng thứ 2
3 ngày nong 1 lần
Tháng thứ 3
1 tuần nong 2 lần
Tháng thứ 4
1 tuần nong 1 lần
Tiếp theo
1 tháng nong 1 lần
ü Độ sâu khi nong :4-5 cm
ü Thời điểm nong : Sau phẫu thuật 7-14 ngày
- Găng tay sạch 2 đôi
- Dung dịch bôi trơn K-Y hoặc parafin
- 1 tấm lót nilon.
3. Người bệnh
Giải thích cho bố mẹ trẻ về mọi việc sắp làm để người nhà và trẻ yên tâm
hợp tác.
4. Hồ sơ bệnh án.
V. CÁC BƯỚC TIẾN HÀNH
1. Kiểm tra hồ sơ
2. Kiểm tra người bệnh
3. Thực hiện kỹ thuật
- Cho bé nằm ngửa người nhà giữ cao 2 chân
- Kỹ thuật viên rửa tay rồi đeo găng tay
- Bôi dung dịch K-Y hoặc parafin vào đầu dụng cụ nong
- Nhẹ nhàng đưa dụng cụ nong qua hậu môncủa trẻ khoảng 4-5 cm xoay đi
xoay lại cây nong có thể thấy cơ hậu môn thắt chặt lại chờ dần dần cơ thắt nới
rộng ra đưa cây nong qua cơ thắt vào trong trực tràng của trẻ.
- Giữ dụng cụ nong trong vòng 30 giây.
467
- Đưa cây nong ra ngoài và lặp lại các động tác như trên trong vòng 30s ở
lần tiếp theo.
- Làm sạch dụng cụ nong.
- Rửa lại tay với xà phòng.
- Thực hiện nong 2 lần mỗi ngày vào khoảng thời gian nhất định sau mỗi
tuần tăng kích thước cây nong lên 1 số cho đến khi kích thước lỗ hậu môn trở về
bình thường.
VI. THEO DÕI
- Theo dõi mạch ,nhiệt độ, nhịp thở
- Theo dõi phát hiện các biến chứng như: chảy máu , đau vị trí nong
VII. TAI BIẾN VÀ XỬ TRÍ
- Chảy máu: Nếu chảy máu ít tại chỗ thì coi như bình thường và tăng cỡ
nong ở những lần tiếp theo. Nếu chảy máu nhiều không cầm chuyển ngoại khoa
theo dõi và xử trí.
- Đau tại chỗ: Dùng giảm đau Efferalgan.
