Đ TÀI: “LÀM TH NÀO Đ RÈN K NĂNG GIAO TI P CHO TR 4 – 5Ề Ế Ể Ỹ Ế Ẻ
TU I NH M GIÚP TR PHÁT TRI N TOÀN DI N TRONG TR NGỔ Ằ Ẻ Ể Ệ ƯỜ
M M NON”Ầ
1. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1.1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Sinh th i Ch t ch H Chi Minh luôn quan tâm, dành tình c m đc bi t vàờ ủ ị ồ ả ặ ệ
nh c nh m i ng i chăm lo cho th h t ng lai, Bác ắ ở ọ ườ ế ệ ươ nói “Tr em là h nhẻ ạ
phúc c a m i gia đình, là ng i ch t ng lai c a dân t c, là ng i k t củ ọ ườ ủ ươ ủ ộ ườ ế ụ
s nghi p xây d ng và b o v t qu c”ự ệ ự ả ệ ổ ố . Nhà n c, xã h i, gia đình và m iướ ộ ọ
công dân ph i có trách nhi m nuôi d ng, chăm sóc và giáo d c đ các em phátả ệ ưỡ ụ ể
tri n toàn di n c “Đc - Trí - Th - M ”.ể ệ ả ứ ể ỹ
Đn tr ng m m non là m t b c ngo t đu đi c a tr và là n i trế ườ ầ ộ ướ ặ ầ ờ ủ ẻ ơ ẻ
đc làm quen, vui ch i cùng b n bè. Nó còn là ngôi tr ng đu tiên cung c pượ ơ ạ ườ ầ ấ
nh ng ki n th c đu tiên v th gi i, v con ng i và nh ng s v t hi nữ ế ứ ầ ề ế ớ ề ườ ữ ự ậ ệ
t ng xung quanh tr . Nhân cách tr đc hình thành nh m t dòng ch y theoượ ẻ ẻ ượ ư ộ ả
đnh h ng c a cha m , cô giáo ị ướ ủ ẹ m mầ non và xã h i. Đc bi t cô giáo nh làộ ặ ệ ư
ng i m hi n th hai c a tr , nuôi d y, chăm sóc tr trong nh ng ườ ẹ ề ứ ủ ẻ ạ ẻ ữ năm tháng
đu đi. M i đa tr h c t p, vui ch i, ăn, ng tr ng m m non cùng v i côầ ờ ỗ ứ ẻ ọ ậ ơ ủ ở ườ ầ ớ
giáo ít nh t t 7 đn 10 ti ng đng h m i ngày. Khi tr v nhà v i gia đìnhấ ừ ế ế ồ ồ ỗ ẻ ề ớ
trong vòng tay c a ng i thân, ch y u tr ng thái tĩnh. ủ ườ ủ ế ở ạ
Do v y, nh ng thông tin, hi u bi t nh n th c v con ng i, s v t hi nậ ữ ể ế ậ ứ ề ườ ự ậ ệ
t ng ch y u là do tr ng m u giáo xây d ng, trau d i cho tr . Nói m t cáchượ ủ ế ườ ẫ ự ồ ẻ ộ
khái quát là tình c m c a tr và trí tu c a c a tr ph n l n đc xây d ng trênả ủ ẻ ệ ủ ủ ẻ ầ ớ ượ ự
n n t ng giao ti p và cô giáo m m non là ng i đnh h ng cho tr .ề ả ế ầ ườ ị ướ ẻ
Nh chúng ta đã bi t tr em Vi t Nam nói chung và tr em Qu ng Bìnhư ế ẻ ệ ẻ ở ả
nói riêng ch a m nh d n, luôn thi u t tin trong k năng giao ti p. ư ạ ạ ế ự ỹ ế
Đ tr đt hi u qu cao trong vi c phát tri n giao ti p thì vai trò c a côể ẻ ạ ệ ả ệ ể ế ủ
giáo m m non là quan tr ng nh t. V yầ ọ ấ ậ làm th nào đ tr luôn m nh d n, t tinế ể ẻ ạ ạ ự
và có k năng giao ti p t t là đi u tôi không ng ng suy nghĩ trong quá trìnhỹ ế ố ề ừ
gi ng d y.ả ạ
Và Ch ng trình giáo d c m m non đã đc s a đi, b sung theoươ ụ ầ ượ ử ổ ổ
TT28/2016/TT-BGDĐT ngày 30 tháng 12 năm 2016. Ch ng trình đc banươ ượ
hành là ch ng trình khung có k th a nh ng u vi t c a các ch ng trìnhươ ế ừ ữ ư ệ ủ ươ
chăm sóc giáo d c tr tr c đây, đc phát tri n trên các quan đi m đm b oụ ẻ ướ ượ ể ể ả ả
1
tính đa d ng c a các vùng mi n, các đi t ng tr và h ng đn s phát tri nạ ủ ề ố ượ ẻ ướ ế ự ể
toàn di n. Và s phát tri n toàn di n này bao g m các m t: ệ ự ể ệ ồ ặ th ch t, th m m ,ể ấ ẩ ỹ
ngôn ng , nh n th c và tình c m – k năng xã h i.ữ ậ ứ ả ỹ ộ
* Đi m m i c a đ tài:ể ớ ủ ề
Đi v i tr m m non giao ti p có vai trò h t s c quan tr ng đi v i số ớ ẻ ầ ế ế ứ ọ ố ớ ự
phát tri n tâm sinh lý c a tr . Đã có r t nhi u công trình nghiên c u nghiên c uể ủ ẻ ấ ề ứ ứ
v k năng giao ti p dành cho tr m m non. Qua cac công trinh nghiên c u đa ề ỷ ế ẻ ầ ư
khăng đinh răng giao tiêp đa thuc đây nhanh qua trinh phat triên cua tre. Viêc hinh ' ( ' ' ' ' (
thanh cac quan hê co nôi dung v i ng i l n cho phep tre khăc phuc nh ng bât ( ( ơ ươ ơ ' ( ư
l i cua hoan canh, loai bo va s a ch a đc nh ng lêch lac do giao duc không ơ( ' ' ( ' ư' ư ươ( ư ( ( (
đung va chiêm linh nh ng tâm cao m i trong cac linh v c khac nhau cua đi sông ư ơ ư( ' ơ
tâm li t tri giac, ngôn ng đên y th c, nhân cach. Va nh ng đăc điêm giao tiêp ư ư ư ư ( '
gi a ng i l n va tre quyêt đinh toan bô h ng thu cua tre đôi v i xung quanh, ư ươ ơ ' ( ( ư ' ' ơ
quan hê v i ng i khac va v i ban thân minh quyêt đinh tre tr thanh ng i nh ( ơ ươ ơ ' ( ' ơ' ươ ư
thê nao va nhân cach tre phat triên ra sao? ' '
Nh v y tr m m non c n hình thành đc m t s ph m ch t c n thi tư ậ ẻ ầ ầ ượ ộ ố ẩ ấ ầ ế
nh : M nh d n, t tin, t l c, đc l p, sáng t o, linh ho t, t giác, d hòa nh p,ư ạ ạ ự ự ự ộ ậ ạ ạ ự ễ ậ
d chia s , hình thành n p s ng văn minh, có hành vi ng x , giao ti p theo quyễ ẻ ế ố ứ ử ế
t c, chu n m c, phù h p v i l a tu i. ắ ẩ ự ợ ớ ứ ổ Nh ng n i dung này đu n m trongữ ộ ề ằ
ch ng trình giáo d c k năng s ng cho tr . M t k năng r t c n thi t trong thươ ụ ỹ ố ẻ ộ ỹ ấ ầ ế ế
k 21. M t trong nh ng k năng s ng quan tr ng đó là k năng giao ti p. Có thỷ ộ ữ ỹ ố ọ ỷ ế ể
nói đây là m t k năng vô cùng quan tr ng trong vi c chu n b hành trang choộ ỹ ọ ệ ẩ ị
tr b c vào đi. tr ng m m non, vi c hình thành k năng giao ti p cho trẻ ướ ờ Ở ườ ầ ệ ỷ ế ẻ
đc ti n hành thông qua các ho t đng giáo d c khác ượ ế ạ ộ ụ giúp tr phát tri n toànẻ ể
di nệ. Thông qua ho t đng tr ng m m non tr đc tìm tòi khám phá,tr iạ ộ ở ườ ầ ẻ ượ ả
nghi m nh m chi m lĩnh nh ng tri th c v v n v t xung quanh mình, v nh ngệ ằ ế ữ ứ ề ạ ậ ề ữ
m i quan h xã h i. T đó hình thành và giáo d c tr bi t cách ng x v i conố ệ ộ ừ ụ ẻ ế ứ ử ớ
ng i, bi t cách giao ti p chu n m c, hình thành các m i quan h hòa thu nườ ế ế ẩ ự ố ệ ậ
gi a các tr v i nhau, s tôn tr ng đi v i ng i l n. Nh v y, th y r ng vi cữ ẻ ớ ự ọ ố ớ ườ ớ ư ậ ấ ằ ệ
rèn luy n k năng giao ti p trong tr ng m m non có vai trò r t l n đi v i sệ ỷ ế ườ ầ ấ ớ ố ớ ự
hình thành và phát tri n nhân cách c a tr .ể ủ ẻ
Là m t giáo viên m m non tôi bi t mình c n ph i giúp tr phát tri n toànộ ầ ế ầ ả ẻ ể
di n c th ch t l n tinh th n. Nh ng trong quá trình th c hi n, tôi và m t sệ ả ể ấ ẫ ầ ư ự ệ ộ ố
đng nghi p nh n th y k năng giao ti p cho tr g p nhi u khó khăn khi đaồ ệ ậ ấ ỹ ế ẻ ặ ề ư
vào gi ng d y. Tôi luôn tâm ni m m t đi u r ng: "Đi u quan tr ng không ph iả ạ ệ ộ ề ằ ề ọ ả
2
là chúng ta d y tr em cái gì, mà là d y các em h c nh th nào đ phát tri nạ ẻ ạ ọ ư ế ể ể
toàn di n nhân cách cho tr M m Non". Xu t phát t khó khăn và v ng m cệ ẻ ầ ấ ừ ướ ắ
c a b n thân và đng nghi p, tôi ch n đ tài ủ ả ồ ệ ọ ề “Làm th nào đ rèn k năngế ể ỹ
giao ti p cho tr m u giáo 4 – 5 tu i nh m giúp tr phát tri n toàn di nế ẻ ẫ ổ ằ ẻ ể ệ
trong tr ng m m non ”ườ ầ đ làm đ tài nghiên c u.ể ề ứ
2.2. Ph m vi áp d ng đ tàiạ ụ ề
tu i m u giáo k năng giao ti p có m t vai trò quan tr ng trong vi cỞ ổ ẫ ỹ ế ộ ọ ệ
phát tri n v tâm sinh lý cho tr . Không có m t s lo l ng và khó ch u nào l nể ề ẻ ộ ự ắ ị ớ
h n là tình tr ng không hi u đc nhau, tr không hi u ng i l n mu n gì ơ ạ ể ượ ẻ ể ườ ớ ố ở
mình và ng i l n cũng không hi u tr c n đi u gì n u nh không xây d ngườ ớ ể ẻ ầ ề ế ư ự
đc m t m i quan h t t thông qua nh ng k năng giao ti p hi u qu .ượ ộ ố ệ ố ữ ỹ ế ệ ả
Ngôn ng chính là công c giao ti p quan tr ng nh t nh ng trong giaiữ ụ ế ọ ấ ư
đo n ngôn ng ch a phát tri n thì hình nh l i có m t vai trò to l n trong vi cạ ữ ư ể ả ạ ộ ớ ệ
giúp cho tr giao ti p v i nh ng ng i xung quanh và xây d ng ngôn ng ngàyẻ ế ớ ữ ườ ự ữ
m t hoàn thi n h n. Tuy v y, không ph i hình nh nào cũng h u ích mà khôngộ ệ ơ ậ ả ả ữ
ít nh ng hình nh s t o ra nh ng hi u ng không t t cho tr . Chính vì th ,ữ ả ẽ ạ ữ ệ ứ ố ẻ ế
nh ng hành đng t t đp mang tính làm g ng c a b m hay làm m u cho trữ ộ ố ẹ ươ ủ ố ẹ ẫ ẻ
b t ch c theo là r t c n thi t.ắ ướ ấ ầ ế
Qua tìm hi u, nghiên c u đc đi m tâm sinh lý c a tr m u giáo, b n thânể ứ ặ ể ủ ẻ ẫ ả
tôi m nh d n đa đ tài ạ ạ ư ề “ Làm th nào đ rèn k năng giao ti p cho tr m uế ể ỹ ế ẻ ẫ
giáo 4 - 5 tu i nh m giúp tr phát tri n toàn di n trong tr ng m m non”ổ ằ ẻ ể ệ ườ ầ
đc th c hi n l n đu t i l p tôi đang gi ng d y.ượ ự ệ ầ ầ ạ ớ ả ạ
2. PH N N I DUNGẦ Ộ
2.1. Th c tr ng c a n i dung c n nghiên c uự ạ ủ ộ ầ ứ
Năm h c 2018-2019 b n thân tôi đc nhà tr ng phân công d y l p m uọ ả ượ ườ ạ ớ ẫ
giáo 4 - 5 tu i t i đi m tr ng l v i s l ng 19 cháu. ổ ạ ể ườ ẻ ớ ố ượ Th c hi n nhi m vự ệ ệ ụ
năm h c 2018-2019 ti p t c phát huy kọ ế ụ ết quả của phong trào thi đua “ “Xây dựng
trường học thân thiện, học sinh tích cực” tập trung vào các nội dung: Xây d ngự
môi tr ng s ph m xanh, s ch, đp, an toàn, lành m nh, xây d ng m i quanườ ư ạ ạ ẹ ạ ư( ố
h ng x thân thi n, tăng c ng đi m i ph ng pháp giáo d c nh m phátệ ứ ử ệ ườ ổ ớ ươ ụ ằ
huy tính tích c c, ch đng c a tr , hình thành tr các ph m ch t m nh d n,ự ủ ộ ủ ẻ ở ẻ ẩ ấ ạ ạ
t tin trong m i ho t đng, thân thi n v i m i ng i xung quanh; l phép trongự ọ ạ ộ ệ ớ ọ ườ ễ
giao ti p, ng xế ứ ử.
3
Việc đưa các nội dung đ rèn k năng giao ti p cho tr m u giáo 4 - 5 tu iể ỹ ế ẻ ẫ ổ
nh m giúp tr phát tri n toàn di n.ằ ẻ ể ệ Trong quá trình th c hi n b n thân tôi nh nự ệ ả ậ
th yấ nh ng thu n l i và khó khăn sau:ữ ậ ợ
* Thu n l i:ậ ợ
- Tr ng có khuôn viên r ng rãi, đ di n tích, có hàng rào bao quanh, cóườ ộ ủ ệ
h th ng c ng rãnh thoát n c đm b o v sinh, v n tr ng có đng đi l iệ ố ố ướ ả ả ệ ườ ườ ườ ố
l i, b n hoa cây c nh đm b o xanh - s ch - đp.ạ ồ ả ả ả ạ ẹ
- L p h c thoáng mát, đ di n tích cho tr ho t đng, có công trình vớ ọ ủ ệ ẻ ạ ộ ệ
sinh khép kín, có đy đ đ dùng v sinh chung, v sinh cá nhân đm b o anầ ủ ồ ệ ệ ả ả
toàn cho tr .ẻ
- Trang thi t b ph c v cho vi c giáo d c k năng giao ti p cho tr kháế ị ụ ụ ệ ụ ỹ ế ẻ
đy đ nh : Tranh nh, băng đĩa, sách báo, t p chí...ầ ủ ư ả ạ
- M t s tr ăn m c g n gàng, s ch s , bi t gi v sinh cá nhân, có ýộ ố ẻ ặ ọ ạ ẽ ế ữ ệ
th c gi gìn, b o v môi tr ng trong và ngoài l p h c.ứ ữ ả ệ ườ ớ ọ
- Đa s tr nói rõ l i, tr n câu, di n đt khá m ch l c.ố ẻ ờ ọ ễ ạ ạ ạ
- S ch đo sâu sát c a BGH nhà tr ng đa n i dung giáo d c l giáoự ỉ ạ ủ ườ ư ộ ụ ễ
vào trong các ho t đng c a nhà tr ng.ạ ộ ủ ườ
- B n thân là m t giáo viên tr , luôn có ý th c v k năng giao ti p và lả ộ ẻ ứ ề ỹ ế ễ
giáo làm t m g ng sáng cho đng nghi p và h c sinh noi theo.ấ ươ ồ ệ ọ
- Đc s giúp đ và ng h nhi t tình c a h i cha m h c sinh và t pượ ự ỡ ủ ộ ệ ủ ộ ẹ ọ ậ
th giáo viên tr ng trong vi c s u t m tranh nh, mua s m thêm trang thi tể ườ ệ ư ầ ả ắ ế
b ...ị
- Ph i k t h p ch t ch v i các đoàn th trong nhà tr ng, ph huynhố ế ợ ặ ẽ ớ ể ườ ụ
h c sinh đ giáo d c k năng giao ti p cho tr m i lúc, m i n i.ọ ể ụ ỹ ế ẻ ọ ọ ơ
* Khó khăn:
- Tr ng m m non c a tôi là m t tr ng thu c vùng nông thôn chiêmườ ầ ủ ộ ườ ộ
trũng, qua hàng năm thiên tai lũ l t kéo dài, tr ng th ng xuyên ng p sâu trongụ ườ ườ ậ
n c.ướ
- M t s ph huynh nh n th c ch a cao trong vi c rèn k năng giao ti pộ ố ụ ậ ứ ư ệ ỹ ế
cho con em mình..
- M t s tr ý th c v giao ti p còn h n ch .ộ ố ẻ ứ ề ế ạ ế
- Các ph ng ti n đ giáo d c k năng giao ti p cho tr ch a phong phú.ươ ệ ể ụ ỹ ế ẻ ư
V i s quy t tâm c a b n thân, tôi đã không ng ng tìm ki m, h c h i,ớ ự ế ủ ả ừ ế ọ ỏ
sáng t o ra nh ng ph ng pháp nh m rèn k năng giao ti p cho tr mong r ngạ ữ ươ ằ ỹ ế ẻ ằ
4
nh ng vi c làm c a tôi s mang l i k t qu nh t đnh cho tr b i vì th c tữ ệ ủ ẽ ạ ế ả ấ ị ẻ ở ự ế
hi n nay đo đc c a tr em đang có d u hi u xu ng c p nghiêm tr ng. Nh ngệ ạ ứ ủ ẻ ấ ệ ố ấ ọ ữ
l giáo, l nghi, hành vi ng x , l i s ng t t đp đang b mai m t, nh ng hànhễ ễ ứ ử ố ố ố ẹ ị ộ ữ
vi, đo đc, l i s ng l ch chu n ngày càng gia tăng, di n bi n ph c t p, làmạ ứ ố ố ệ ẩ ễ ế ứ ạ
đau lòng, nh c nh i gia đình và xã h i nh : tr em không vâng l i, không kínhứ ố ộ ư ẻ ờ
tr ng l phép v i cha m , th y cô giáo và ng i l n, không bi t kính trênọ ễ ớ ẹ ầ ườ ớ ế
nh ng d i, s ng ích k . Đó là lý do t i sao tôi ch n đ tài ườ ướ ố ỉ ạ ọ ề “ Rèn k năng giaoỹ
ti p cho tr 4 – 5 tu i nh m giúp tr phát tri n toàn di n trong tr ng m mế ẻ ổ ằ ẻ ể ệ ườ ầ
non”.
Vào đu năm h c, tôi đã ti n hành kh o sát tr đ n m b t tình hình và có kầ ọ ế ả ẻ ể ắ ắ ế
ho ch rèn k năng giao ti p cho tr 4 – 5 tu i, c th k t qu nh sau:ạ ỹ ế ẻ ổ ụ ể ế ả ư
65 % tr mẻnh d n t tinạ ạ ự trong giao ti p.ế
60 % tr bi t giúp đ b n bèẻ ế ỡ ạ .
50 % tr bi t th c hi n đc m t s qui đnhẻ ế ự ệ ượ ộ ố ị c a l pủ ớ
40 % tr có thói quen chào h iẻ ỏ , l phép.ễ
35 % tr bi t quan tâm đn ng i khácẻ ế ế ườ .
* T k t qu kh o sát trên tôi rút ra nhi u nguyên nhân sau:ừ ế ả ả ề
- Giáo viên ch a nghiên c u k tài li u h ng d n ban hành v ch ngư ứ ỹ ệ ướ ẫ ề ươ
trình c a BGDĐT.ủ
- Ph ng pháp gi ng d y và ti p xúc c a chúng tôi v i tr ch a phù h pươ ả ạ ế ủ ớ ẻ ư ợ
- Ch a có s th ng nh t v ph ng pháp giáo d c gi a giáo viên và giaư ự ố ấ ề ươ ụ ữ
đình.
T nh ng nguyên nhân trên, b n thân tôi đã l a ch n, đa ra các gi i phápừ ữ ả ự ọ ư ả
đ th c hi n, và đã đem l i k t qu t ng đi t t.ể ự ệ ạ ế ả ươ ố ố
2.2. Các gi i phápả.
* Gi i pháp 1: Nghiên c u tài li uả ứ ệ
T nh ng v n đ trên, trong năm h c 2018 - 2019 tôi đã b t đu lên kừ ữ ấ ề ọ ắ ầ ế
ho ch gi ng d y th t phù h p v i tình hình th c t c a l p mà mình chạ ả ạ ậ ợ ớ ự ế ủ ớ ủ
nhi m.ệ
Đu tiên tôi tìm hi u th t k v khái ni m c a phát tri n k năng giaoầ ể ậ ỹ ề ệ ủ ể ỹ
ti p đ có th tìm ra nh ng ho t đng phù h p v i tr và m c đích cu i cùngế ể ể ữ ạ ộ ợ ớ ẻ ụ ố
c a lĩnh v c phát tri n k năng giao ti p là tr c n đt đc:ủ ự ể ỹ ế ẻ ầ ạ ượ
+ H p tác, chia s v i b n bè trong các ho t đng.ợ ẻ ớ ạ ạ ộ
+ Có hành vi ng x đúng v i b n thân và nh ng ng i xung quanh.ứ ử ớ ả ữ ườ
+ Có hành vi, thái đ th hi n s quan tâm đn nh ng ng i g n gũi.ộ ể ệ ự ế ữ ườ ầ
5
