A. ĐT V N Đ
I - L I M ĐU:
Vi c b i d ng h c sinh gi i bao gi cũng là nhi m v c a m i giáo ưỡ
viên, m i nhà tr ng. Tr em n i này hay n i khác có th khác nhau v ườ ơ ơ
đi u ki n sinh s ng và h c t p nh ng các em đu ti m tàng m t kh năng ư
phát tri n. Trong “H i đáp v nh ng quy đnh m i b c Ti u h c” V
Ti u h c đã nêu: phát hi n b i d ng h c sinh gi i v các môn khoa h c là ưỡ
nhi m v c a m i giáo viên t t c các l p h c.
Vi c t ch c thi h c sinh gi i tr ng Ti u h c đã tr thành truy n ườ
th ng, đã có tác d ng đnh h ng khuy n khích giáo viên d y t t, h c sinh ướ ế
h c t t. M t khác, k t qu h c sinh gi i là m t trong nh ng tiêu chu n ế
đánh giá thi đua c a các nhà tr ng. Do đó, bên c nh vi c nâng cao hi u ườ
qu giáo d c đi trà, vi c nâng cao ch t l ng mũi nh n là đi u h t s c ượ ế
c n thi t. Đ không ng ng nâng cao dân trí thì v n đ t ch c b i d ng ế ưỡ
h c sinh gi i cũng là vi c làm quan tr ng nh m đm b o s t n t i và uy
tín c a nhà tr ng đi v i ngành Giáo d c nói riêng và đi v i xã h i nói ườ
chung. B i vì k t qu h c sinh gi i đt đc là b ng ch ng th c ti n đáng ế ượ
tin c y kh ng đnh s phát tri n đi lên c a nhà tr ng. H n th n a ph i ườ ơ ế
quán tri t nguyên t c c b n đn t ng giáo viên: nhà tr ng ph thông ơ ế ườ
ph i ti n hành giáo d c toàn di n đ t ng h c sinh đc h ng n n giáo ế ượ ưở
d c toàn di n và có c h i b c l s tr ng c a mình. Đc bi t trong tình ơ ườ
hình giáo d c Ti u h c hi n nay, ng i qu n lý ph i có v n hi u bi t v ườ ế
tâm lý h c l a tu i h c sinh m t cách sâu s c đ có k ho ch ch đo ế
th ng xuyên, k p th i. Đ ch đo t t công tác t ch c b i d ng h cườ ưỡ
sinh gi i Ti u h c, tr c h t ng i hi u tr ng, phó hi u tr ng ph ướ ế ườ ưở ưở
trách chuyên môn ph i t b i d ng b n thân, t o cho mình m t uy tín ưỡ
th c s trong t p th giáo viên. B i vì mu n làm qu n lý gi i tr c h t ướ ế
ph i là m t giáo viên gi i, x ng đáng là con chim đu đàn, là ch d a v ng
ch c cho t p th giáo viên trong tr ng. ườ
Giáo d c gi vai trò c c k quan tr ng trong vi c th c hi n b i
d ng đó. b c Ti u h c, vi c phát hi n và t ch c b i d ng h c sinhưỡ ưỡ
gi i là trách nhi m c a nhà tr ng, trách nhi m c a m i giáo viên và trách ườ
nhi m c a ngành giáo d c đa ph ng, Trong th c t , vi c th c hi n m c ươ ế
tiêu: B i d ng nhân tài” đã đc ban giám hi u các nhà tr ng Ti u ưỡ ượ ườ
h c quan tâm và có k ho ch ch đo c th trong m i năm h c. Đây là ế
nhi m v h t s c quan tr ng h t s c thi t th c và ph i th ng xuyên c p ế ế ế ườ
nh t trong công tác ch đo chuyên môn. Chính vì v y ch t l ng mũi nh n ượ
đc ghi nh n qua m i năm h c các nhà tr ng đc nâng lên rõ r t.ượ ườ ượ
Nh ng làm th nào đ vi c t ch c b i d ng h c sinh gi i các nhàư ế ưỡ
tr ng có hi u qu cao nh t? Đó là nh ng v n đ mà ng i cán b qu nườ ườ
1
lý c n ph i quan tâm suy nghĩ đ đ ra cho mình nh ng bi n pháp thi t ế
th c nh t, v n d ng quá trình t ch c ch đo nh m th c hi n t t m c tiêu
c a b c Ti u h c. Chính vì v y tôi đã t p trung nghiên c u đ tài: M t
s bi n pháp ch đo b i d ng h c sinh gi i tr ng Ti u h c Th ưỡ ườ
Tr n Hà Trung”. V i mong mu n tìm ra nh ng gi i pháp, biên pháp t i
u nh t đ v n d ng vào quá trình ch đo công tác này trong nhà tr ngư ườ
Ti u h c hi n nay.
II -TH C TR NG C A V N Đ CH ĐO B I D NG H C ƯỠ
SINH GI I TR NG TI U H C HI N NAY. ƯỜ
Công tác t ch c b i d ng h c sinh gi i b c Ti u h c bao gi ưỡ
cũng là nh êm v quan tr ng c a m i giáo viên, m i cán b qu n lý giáo
d c, m i nhà tr ng, trong m i n n giáo d c trong n c cũng nh trên ườ ướ ư
th gi i.ế
Tr c đây, theo ch tr ng chung c a B Giáo d c và Đào t o là tướ ườ
ch c thi h c sinh gi i Ti ng Vi t, h c sinh gi i Toán Ti u h c riêng ế
t ng môn và m c đ yêu c u t ng đi cao. Chính vì v y, các tr ng Ti u ươ ườ
hoc đã ch đng phát hi n và b i d ng h c sinh gi i hai môn riêng bi t, ưỡ
quá t p trung vào ôn luy n thi, sao nhãng ho c b qua các môn h c khác
c a ch ng trình gây nên h u qu h c l ch, h c sinh phát tri n phi n di n ươ ế
v m t trí tu . Ph ng pháp d y h c đi t ng h c sinh gi i c b n v n ươ ượ ơ
theo cách d y truy n th ng, nh i nhét, tham lam ki n th c, cách rèn luy n ế
máy móc k năng…
T năm h c 1996-1997 B tr ng B Giáo d c và Đào t o quán tri t ưở
đi m ch đo không m tr ng chuyên, l p ch n, không d y môn riêng ườ
Ti u h c đ h c sinh có ý th c v h c toàn di n, t năm h c này m i h c
sinh d thi h c sinh gi i không thi m t môn (Toán ho c Ti ng Vi t) mà thi ế
c hai môn (c Toán và Ti ng Vi t) do đó các c p qu n lý giáo d c đã thay ế
đi cách b i d ng h c sinh gi i, g n b i d ng và tuy n ch n v i ho t ưỡ ư
đng th ng xuyên c a nhà tr ng Ti u h c, không t ch c luy n thi quá ườ ườ
s m đ h c sinh không b h c l ch. Vi c b i d ng h c sinh gi i đc ưỡ ượ
ti n hành th ng xuyên trên n n t ng ki n th c c b n đc năng caoế ườ ế ơ ượ
d n, không b i d ng nh ng ki n th c vi n vông, quá xa, quá r ng so v i ưỡ ế
ch ng trình Ti u h c. H c sinh đc h c đu các môn, đc phát tri nươ ượ ựơ
toàn di n theo đúng m c tiêu giáo d c c a b c h c.
1. Th c tr ng nhà tr ng ườ
Tr ng Ti u h c Th Tr n Hà Trung có ườ T ng s cán b giáo viên là:
34 đng chí. Trong đó :
+ Cán b qu n lý là: 2 đng chí.
+ Giáo viên văn hoá là: 23 đng chí.
+ Giáo viên đc thù: 5 đng chí.
2
+ Nhân viên hành chính: 2 đng chí.
+ Th vi n - thi t b : ư ế 1 đng chí.
+ T ng ph trách Đi: 1 đng chí
Ch t l ng đi ngũ: ượ
T ng s cán b giáo viên đt trình đ chu n là: 34 đng chí, đt
100%
T ng s cán b giáo viên đt trình đ trên chu n là: 30 đng chí, đt
88,2% (Trong đó ĐH: 26 đ/c, CĐ: 4 đ/c)
T ng s l p: 18. trong đó khu A: 11 l p, khu B: 7 l p
T ng s h c sinh: 435 em. ( Tăng 5 em HS so v i năm h c 2009-
2010)
Kh i 1: 91 em. Trong đó HS khu A: 54 em, HS khu B: 38 em
Kh i 2: 110 em. Trong đó HS khu A: 73 em, HS khu B: 37 em
Kh i 3: 90 em. Trong đó HS khu A: 55 em, HS khu B: 35 em
Kh i 4: 70 em. Trong đó HS khu A: 43 em, HS khu B: 27 em
Kh i 5: 74 em. Trong đó HS khu A: 53 em, HS khu B: 30 em
Tr ng có nh ng thu n l i là luôn đc Đng b - Chính quy n đaườ ượ
ph ng quan tâm, tăng c ng đu t xây d ng c s v t ch t. Năm 2006ươ ườ ư ơ
nhà tr ng đc công nh n tr ng đt Chu n qu c gia m c đ I. Nămườ ượ ư
2008 nhà tr ng đc công nh n tr ng đt chu n Chu n qu c gia m cườ ượ ườ
đ II và công s văn hóa c p huy n, t o đi u ki n thu n l i cho ho t đng
giáo d c c a nhà tr ng phát tri n. ườ
Nhà tr ng luôn đc s quan tâm sát sao t o m i đi u ki n trongườ ượ
công tác ch đo chuyên môn c a PGD & ĐT. Nhà tr ng có đi ngũ giáoườ
viên tr , kh e có năng l c trình đ chuyên môn v ng, nhi t tình trong gi ng
d y, t l đt trên chu n cao.
H i cha m h c sinh luôn quan tâm t o m i đi u ki n h tr nhà
tr ng xây d ng c s v t ch t đ các em đc h c t p t t. H i khuy nườ ơ ượ ế
h c c a các ti u khu ho t đng m nh duy trì và phát tri n truy n th ng
hi u h c trong dòng h , ti u khu, t ph .ế
Bên c nh đó nhà tr ng v n còn có nh ng khó khăn: Tr ng h c ườ ườ
g m hai khu nên còn khó khăn cho qu n lý và ch đo chuyên môn. Dân c ư
ph n l n sinh s ng buôn bán trên các tr c đng nên vi c đm b o an toàn ườ
giao thông cho các cháu là r t khó khăn. M ng l i đi n cu i ngu n y u ướ ế
nên vi c đa công ngh tin h c vào qu n lý và gi ng d y g p nhi u khó ư
khăn.
* Tình hình ch đo t ch c b i d ng h c sinh gi i lâu nay c a ưỡ
tr ng Ti u h c Th Tr n Hà Trung.ườ
3
Sau ngh quy t TW2 khoá VIII ra đi, quán tri t quan đi m ch đo ế
c a B Giáo d c và Đào t o, ban giám hi u nhà tr ng đã th c hi n ch ườ
đo công tác t ch c b i d ng h c sinh gi i theo h ng toàn di n, không ưỡ ướ
t ch c l p ch n các kh i l p, trong m i năm h c, trên c s n n ki n ơ ế
th c c b n, giáo viên gi ng d y tr c ti p có trách nhi m phát hi n và b i ơ ế
d ng h c sinh gi i t t c các kh i l p, t l p 1 đn l p 5. Đây là vi cưỡ ế
làm th ng xuyên trong su t c quá trình năm h c. Cu i m i năm h c nhàườ
tr ng có k ho ch t ch c bàn giao ch t l ng gi a các giáo viên choườ ế ượ
năm h c sau, trên c s đó giáo viên nh n l p s n m b t đc s l ng ơ ượ ượ
h c sinh gi i c a năm h c tr c và b i d ng năm h c m i. Trong ướ ưỡ
nh ng năm h c, ban giám hi u xây d ng k ho ch ch đo vi c thành l p ế
và b i d ng đi tuy n h c sinh gi i c p tr ng, c p huy n, c p t nh ưỡ ườ
( đi v i h c sinh kh i 4,5 thi c p huy n, c p t nh) b trí tăng thêm s bu i
d y b i d ng trong tu n. Th ng nh t ch đo n i dung, ch ng trình d y ưỡ ươ
b i d ng phù h p v i trình đ nh n th c c a h c sinh, nâng cao m c đ ưỡ
v a ph i, tránh tâm lý căng th ng cho h c sinh trong quá trình ti p thu ki n ế ế
th c. Sau m i năm h c, ban giám hi u nhà tr ng t ch c đánh giá rút kinh ườ
nghi m trong quá trình ch đo, t đó đi u ch nh, v n d ng ch đo m t
cách h p lý cho nh ng năm ti p theo. M c dù công tác t ch c b i d ng ế ưỡ
h c sinh gi i đã đc ban giám hi u quan tâm, song do bi n pháp ch đo ượ
ch a đi m i nên ch t l ng h c sinh gi i nhi u năm ch a x ng t m v iư ượ ư
nhà tr ng.ườ
*Tình hình đi ngũ giáo viên d y b i d ng h c sinh gi i c a nhà ưỡ
tr ng.ườ
Đc s quan tâm ch đo c a ngành Giáo d c và Đào t o Hà Trung,ượ
nhà tr ng có m t t p th giáo viên đ v s l ng, m nh v ch t l ng (ườ ượ ượ
S giáo viên có trình đ trên chu n đt 88,2%), s giáo viên đã đt giáo
viên d y gi i c p huy n 25/ 28 đ/c, c p t nh 10/28 đ/c. Ngoài vi c b trí
chuyên môn đm b o l c l ng nòng c t cho t t c các kh i l p, ban giám ượ
hi u nhà tr ng ch n c m t s giáo viên có năng l c v ng vàng v ườ
chuyên môn, nhi t tình tâm huy t v i ngh nghi p tr c ti p d y b i d ng ế ế ưỡ
h c sinh gi i trong đi tuy n t ng kh i l p, đc bi t là kh i l p 4 và
kh i l p 5. Tuy nhiên, trong th c t , đi ngũ giáo viên d y b i d ng h c ế ưỡ
sinh gi i ch a đc b i d ng chuyên sâu v v n đ này, do đó b dày ư ượ ưỡ
kinh nghi m d y b i d ng ch a nhi u, v ph ng pháp còn h n ch ch ưỡ ư ươ ế
y u là phát tri n ghi nh máy móc h n là phát huy sáng t o c a h c sinhế ơ
cho nên h c sinh ch a h ng thú trong h c t p d n đn ch t l ng mũi ư ế ượ
nh n không cao nh mong mu n. ư
2. K t qu c a th c tr ng trênế .
2.1 K t qu c a vi c ch đo công tác b i d ng h c sinh gi i ế ưỡ
(HSG) trong tr ng Ti u h c Th Tr n Hà Trung tr c đây 2 năm.ườ ướ
4
Năm h cT ng
s
HS
HSG
tr ngườ HSG huy nHSG t nhHSG
qu c gia
SL TL SL TL SL TL SL TL
2006 - 2007 415 158 38,1 17 4,1 3 0,7 0
2007 - 2008 382 145 38 11 2,9 5 1,3 0
2.2. Ch t l ng đi ngũ giáo viên trong vi c b i d ng HSG. ượ ưỡ
Năm h cT ng
s
GV có kh
năng BDSG
tr ngườ
GV có kh
năng BDHSG
huy n
GV có kh
năng BDHSG
t nh và qu c
gia.
SL TL SL TL SL TL
2006 - 2007 25 7 28 4 16 0
2007 - 2008 25 10 40 4 16 0
T th c tr ng trên c a m t tr ng trung tâm c a huy n Hà Trung ườ
cùng v i nh ng k v ng c a các c p chính quy n và nhân dân đa ph ng. ươ
Là m t Phó hi u tr ng nhà tr ng đc giao ph trách chuy n môn nói ưở ườ ư
chung trong đó có m ng ch đo b i d ng h c sinh gi i nói riêng, tôi r t ưỡ
trăn tr và đã m nh d n đi m i ph ng pháp ch đo công tác b i d ng ươ ưỡ
h c sinh gi i trong nhà tr ng, mong mu n nâng cao h n n a ch t l ng ườ ơ ượ
HSG và đi tuy n HSG x ng đáng là con chim đu đàn trong ngành Giáo
d c huy n nhà.
B- GI I QUY T V N Đ
I. CÁC GI I PHÁP TH C HI N:
1. Xây d ng k ho ch ch đo b i d ng h c sinh gi i. ế ưỡ
Đ ch đo công tác b i d ng h c sinh gi i t t tôi đã xây d ng k ưỡ ế
ho ch đm b o tính khoa h c lâu dài và có tính kh thi. Trong k ho ch tôi ế
đã nêu lên đi m tình hình c a nhà tr ng: M t m nh, m t y u (các y u t ườ ế ế
n i l c) v đi ngũ h c sinh, v c s v t ch t, tài chính...đ ph c v cho ơ
công tác b i d ng h c sinh gi i. K ho ch c a tôi đm b o tính liên t c ưỡ ế
gi a năm tr c và năm sau, s chuy n giao trách nhi m, khách quan gi a ướ
l p d i v i l p trên, gi a ng i b i d ng tr c và ng i b i d ng ướ ườ ưỡ ướ ườ ưỡ
sau.
Trong k ho ch tôi đã th hi n rõ m c tiêu, th i gian ch ng trình,ế ươ
c s v t ch t, thi t b d y h c, s l ng h c sinh vào đi tuy n, n i dungơ ế ượ
b i d ng, các l c l ng tham gia b i d ng đng th i đ ra ch đ b i ưỡ ư ưỡ ế
d ng cho giáo viên và h c sinh.ưỡ
5