Ồ ƯỠ Ứ Ụ Ả Ạ B I D NG KĨ NĂNG  NG D NG CNTT  TRONG GI NG D Y

ự ổ ủ

ộ ệ ự ể ủ ấ ả

ể ờ ố

ộ ạ

ổ ụ ạ ệ ậ ụ ạ ướ ẽ ư ọ ạ ọ ỹ

ạ ọ ộ

ụ ữ

ặ ọ ộ t năm h c 2012 – 2013 s  đ

ụ ọ ệ   S  bùng n  c a Công ngh  thông tin (CNTT) nói riêng và Khoa h c công ẽ ạ t c  các ngành ngh  nói chung đang tác đ ng m nh m  vào s  phát tri n c a t   ộ ứ   ố ả trong đ i s ng xã h i. Trong b i c nh đó, đ  ngành  giáo d c ph  thông đáp  ng ế ủ ấ ướ   ỏ ấ ượ ệ c đòi h i c p thi c đ t c a công cu c công nghi p hóa, hi n đ i hóa đ t n ầ ả ươ ng v n d ng CNTT và các ng pháp d y h c theo h chúng ta c n c i cách ph   ự   ạ ệ ế ị ạ  duy sáng t o, k  năng th c trang thi t b  d y h c hi n đ i phát huy m nh m  t ạ ụ ấ ượ ể   ng d y h c. B  giáo d c và Đào t o cũng đã có hành đ  nâng cao ch t l ề ệ ứ ấ ụ ể ủ ươ   ng r t c  th  trong toàn ngành v  vi c  ng d ng CNTT trong nh ng ch  tr ẽ ượ ệ ọ ạ công tác d y và h c. Đ c bi   c phát đ ng là “Năm ệ ọ h c công ngh  thông tin” trong toàn ngành giáo d c.

ả ọ

ụ ướ ộ ạ ứ ị ủ ụ ữ ộ ệ t th c tri n khai nh ng đ nh h ệ   ng kh  năng  ng d ng CNTT trong d y h c ” là m t vi c ề ạ ng c a b  Giáo d c và Đào t o v

ồ ưỡ Vi c  “B i d ể ự ế làm thi CNTT.

ộ ố ồ ạ ề ứ ụ ậ ạ ọ Nh n xét chung v   ng d ng CNTT trong d y h c  còn m t s  t n t i:

ả ữ ư

ệ ủ ộ ố ượ ệ ọ ặ c tính  u vi

ế ả ọ ượ c "kênh hình" nên   ạ t c a công ngh  trong d y h c. M t s  bài   ắ   t, h c sinh khó n m

ả ề + Bài gi ng còn n ng v  "kênh ch ", ch a khai thác đ ư ư ch a khai thác đ ả gi ng còn trình bày thông tin trên máy tính thay b ng vi ượ ố ụ đ c b  c c bài gi ng.

ộ ố ể ượ ử ụ ệ ả

ả ụ ệ ủ + M t s  tính năng c a PowerPoint có th  đ ế ế t k  bài gi ng  nh ng ch a đ c giáo viên khai thác hi u qu , ví d  nh  s

ư ụ ể ẽ

ệ ứ ử ụ ả

ả ể ư ộ ụ ữ ệ ả c s  d ng có hi u qu  trong ư ử  ả ư ượ thi ố ượ ậ   ỹ ử ụ ụ ng, k  thu t d ng các công c  đ  v  hình, s  d ng các hi u  ng cho các đ i t ư ử ụ   ư chèn các  nh video, flash... nên bài gi ng có s  d ng CNTT nh ng ch a s  d ng ế ề nh  m t công c  h u hi u đi u khi n ti n trình bài gi ng.

ỹ ủ ư ượ ố c t t nên các

ư ượ ư ệ ư ệ ử ả + K  năng khai thác thông tin trên Internet c a giáo viên ch a đ  li u đ a vào bài gi ng đi n t c phong phú. ch a đ t

ệ ứ ớ ừ + Vi c  ng d ng CNTT vào d y h c  m i d ng

ả ả ọ ậ ở ế ự ư ễ    các bài gi ng trình di n ư

ạ ọ ự ọ  h c, t ứ ế ớ ọ đánh giá k t qu  h c t p, cũng nh ớ ữ ụ ỗ ợ ọ trên l p, ch a h  tr  h c sinh t ế giúp h c sinh tìm ki m nh ng ki n th c m i.

ứ ụ

ữ ộ ạ ọ i là m i ạ   Tuy v y, hi n nay vi c tri n khai  ng d ng CNTT trong d y h c bên c nh ỗ trư ngờ  đ uề

ệ ệ ề ơ ở ậ ứ ậ ệ ố ể ấ ụ ạ ộ ậ ợ ự s  hoàn thi n v  c  s  v t ch t, m t trong nh ng thu n l ả có đ i ngũ c t cán trong  ng d ng CNTT vào công tác gi ng d y.

ộ ố ỹ ạ ọ ứ ụ A. M t s  k  năng  ng d ng CNTT trong d y h c.

ử ụ ế ế ả 1­ S  d ng PowwerPoint thi t k  bài gi ng.

ươ ệ ễ ộ

PowerPoint là m t ph ự ắ ả ồ ị ủ ả ả ạ

ạ ạ ộ   ng ti n trình di n sinh đ ng  bài gi ng thông qua ữ   ủ màu s c c a văn b n, s  phong phú c a hình  nh, các d ng đ  th  và nh ng đo n âm thanh, video minh ho  ...

ả ả ễ ả ằ ư ữ ờ ễ ng  di n t

ụ ữ  b ng l ả ữ ỏ ỏ

ố ễ ắ

ả ề ư ọ ắ ấ ứ ứ ọ ậ ố ế ớ ể ặ ấ   ệ ử ụ Bài gi ng s  d ng PowerPoint trình di n là công c  h u hi u đ  đ t v n ữ   ệ ượ ề i, đ a ra nh ng đ  cho bài gi ng, phân tích nh ng hi n t ồ ị   câu h i tình hu ng cho bài gi ng, nh ng câu h i có kèm hình  nh hay đ  th  giúp ề   ầ ọ h c sinh d  n m b t v n đ , đ a thêm nh ng thông tin mà giáo viên c n truy n ạ ể ủ đ t đ  c ng c  ki n th c cho h c sinh, t ữ ổ ứ  ch c các hình th c h c t p m i...

ế ế ộ ố ả ườ ầ ỗ ợ t k  m t s  Slide h  tr  cho bài gi ng, ng ộ   i giáo viên c n có m t

(cid:0) ể Đ  thi ố ỹ s  k  năng sau: ậ ế ệ ử. Thi

ủ

ạ

ớ ả ượ ạ ầ ọ ọ

ụ ư

ộ ự ự

ộ

ậ

ố ượ ệ ứ ặ ả ệ ử ộ   ế ế ự L p k  ho ch xây d ng giáo án đi n t , n i t k  giáo án đi n t ươ   ớ ệ ặ ả ế ng i ph t chú ý t dung bài c n theo ti n trình c a bài gi ng, và đ c bi ứ   ế ươ ộ ng trình  THCS, hình thành ki n th c pháp d y h c b  môn. Trong ch ạ ộ ỳ ạ   c phân lo i tu  theo lo i n i dung bài gi ng: hình m i cho h c sinh đ ự   ươ ệ ng   pháp   mô   hình,   ph ong   pháp   th c thành   khái   ni m,   áp   d ng   ph ệ ả ự ệ ệ ử ầ  c n th c hi n theo trình t    các nghi m... Xây d ng m t bài gi ng đi n t ạ ả ướ ủ .   môn ng pháp gi ng d y b c c a ph b (cid:0) K  năng c  b n v  k  thu t PowerPoint ề ỹ ỹ   Đó là các thao tác chèn, copy,  ơ ế   ng do

ọ ắ i thi

ươ ơ ả ế ế ế ự t k  l a ch n. ử ụ ề ả

(cid:0) K  năng s  d ng các công c  v .

ụ ữ ả

ả ạ ộ ế ị ệ ả ậ ộ

ủ  ho t đ ng c a m t thi ử ụ ỹ t b , mô t ụ ẽ ầ

ẽ ể ẽ ọ ỹ

ậ ứ ẹ ẽ ự ế ắ ả ng, s p x p, ... sao cho hình  nh tr c quan và hình th c đ p.

xoá, s p x p, liên k t, đ t các hi u  ng đ n gi n ...trên các đ i t ườ ng ỹ ầ   ụ ẽ   Trong nhi u bài gi ng, giáo viên c n ư ả ụ ư ọ   đ a   nh ng   hình  nh   minh  h a  cho   bài   gi ng   nh   mô   t   d ng  c   thí ả ộ    m t quá trình v t lý, hoá nghi m, mô t ọ h c... c n có k  năng s  d ng các công c  v  trong PowerPoint. Đó là các   ố   thao tác ch n ki u v , nét v , màu v , màu tô, k  thu t nhóm các đ i ượ t ỹ ệ ứ ả .

(cid:0) K  năng khai thác các hi u  ng đi u khi n

ỹ ế ấ ầ t k  bài gi ng . (cid:0) ể  đ  mô t ể ế ế t cho thi ứ ộ ừ ễ ế ậ ỉ ả ỗ  d  đ n khó. M i bài t p ch  rèn

ự ệ ộ ố ỹ (cid:0) ạ (cid:0) ớ ợ ừ ơ ả

ẽ ớ ử ụ

ắ ế ế ợ ộ ắ ọ ậ ươ ề Trong đó, hai k  năng sau r t c n thi ậ Th c hành các bài t p theo các m c đ  t ơ ả luy n  m t s  k  năng c  b n. ơ ả ệ ứ ậ ươ ứ ng  ng v i các hi u  ng c  b n. Phân lo i các bài t p t ứ ạ ế ậ ổ  đ n gi n đ n ph c t p. S p x p các bài t p t ng h p t ệ ứ ỹ ng trình THCS. (cid:0) K t h p rèn k  năng v  v i s  d ng các hi u  ng. (cid:0) G n n i dung h c t p v i ch ớ

2­ Khai thác thông tin trên Interrnet

ệ ồ ư ệ li u   trên   Interrnet   ngày   càng   phong   phú.   Theo   ch

ở ẽ ủ ệ ể ạ ọ

ượ ủ  Hi n   nay,   ngu n   t ờ   ồ ụ ộ ng c a B  giáo d c và đào t o, ngu n h c li u m  s  phát tri n trong th i ử ụ   ớ c kĩ năng khai thác thông tin trên Internet s  d ng i. Do đó, hình thành đ ươ tr gian t

2

ụ ụ ụ ấ ế ớ

ế ầ ữ ể ỗ   ả ệ các trang tìm ki m ph c v  cho vi c gi ng d y là nhi m v  c p bách v i m i ế ủ t c a ng giáo viên. Nh ng hi u bi ệ ạ ườ i giáo viên: t c n thi

ủ ệ t cách khai thác thông tin t m t s  website cho b  môn c a Vi

ướ ế ừ ộ ố t cách khai thác thông tin d c ngoài. Bi

ụ ụ ạ

(cid:0) Bi ế ộ   t Nam, ả ướ ạ ủ i d ng text, hình  nh, c a n   ả ả   nh flash, video, các file .ppt, .swf... ph c v  cho gi ng d y thông qua các website tìm ki m.ế

ử ụ ể ử ư ệ ượ ế t cách s  d ng email đ  g i đính kèm t li u tìm đ ạ   c đ n các b n

ệ (cid:0) Bi ế ồ đ ng nghi p.

ữ ầ ỹ ế Nh ng k  năng c n thi t: (cid:0) ế

ọ ể ợ

ế ố ớ ườ ầ Tìm   ki m   thông   tin   trên   các   website:   google.com,   msn.com,   yahoo.com ừ ự ằ  khoá thích h p. b ng các l a ch n ki u và t (cid:0) N m đ ượ ộ ắ c n i dung chính các website c n thi t đ i v i ng

(cid:0) ữ ế ạ ạ hình   nh,   nh   flash,   đo n   video,   bài   so n   trên

i giáo viên:  http://www.edu.net.vn, thuvienvatly.com, thuvienhoahoc.com, ephysic.com,  vatlysupham.com, vatlytuoitre.com, ts.edu.net.vn... ư Tìm   ki m   và   l u   tr ề ể PowwerPoint, đ  ki m tra, t

ỹ ử ụ ề

(cid:0) Có k  năng download và s  d ng các ph n m m  ể ậ ỹ ả ả ư ệ  li u khác... ầ ề ỹ

Đ  hình thành các k  năng  đó, Các bài t p v  k  năng khai thác thông tin trên Interrnet đ (cid:0) ượ ư ướ ạ i d ng. ữ

ứ ả ư Tìm ki m và l u tr  hình  nh  ể ở ừ ể  đi n Vietdic đ  tra c u. (cid:0) c đ a d ế (cid:0) K t h p m  t ế ợ ế Tìm ki m theo đ nh d ng: file PowerPoint, file flash

ị ề ể ầ ề ề ầ (cid:0) ạ (cid:0) Download đ  ki m tra. (cid:0) Download ph n m m và s  d ng ph n m m. ả ử ụ ầ ừ các website (cid:0) ổ ộ ử ụ ề S  d ng ph n m m FlashCatcher Download  nh flash t Trao đ i thông tin qua h p th  đi n t ư ệ ử .

ạ ọ ử ụ ề ầ  3. S  d ng các ph n m m d y h c.

ả ữ ụ ớ ự

ầ ủ ấ ụ ụ ể ứ ạ ệ

ư ệ ề ẩ ọ ụ ụ ụ ị

ộ ặ ẩ ạ

ề ộ ả ể ề ầ

ề ả ầ

ớ ộ ố ư ể ủ ố ế ứ ề ọ

ạ ề ễ ể ầ

ể ỉ ụ ủ ế ạ ị ẩ   Hi n nay, cùng v i s  phát tri n  ng d ng c a CNTT, nh ng s n ph m ỗ   ph n m m ph c v  cho quá trình d y và h c đã xu t hi n khá phong phú. M i ả   s n ph m đ u có m t đ c tr ng riêng, ph c v  cho m c tiêu xác đ nh, và cũng ả ỗ   ẩ ế ượ c các s n ph m khác. M i không có m t s n ph m nào v n năng thay th  đ ể  ề ầ ọ ự ả giáo viên có th  tham kh o các ph n m m và l a ch n ph n m m nào có th ự  ọ ẫ ướ ng d n h c sinh t dùng đ a vào bài gi ng trên l p, ph n m m nào dùng h ố   ườ ầ ọ h c đ  c ng c  ki n th c. M t s  ph n m m d y h c  th ng dùng cho kh i ề ạ THCS có th  download mi n phí trên m ng. Nhi u ph n m m khác có th  tìm   ki m đ a ch  trên các website c a m ng giáo d c.

ế ế ả ướ ẫ ọ ự ọ ằ ề 4­ Thi t k  bài gi ng h ng d n h c sinh t ầ  h c b ng ph n m m eXe.

3

ả

ả

ệ ử ể

ự

ế ủ ặ ề ấ ng, đ

ả ụ ụ ễ ớ   Khác v i các bài gi ng trên PowerPoint ph c v  giáo viên trình di n bài ọ ự ọ ượ ướ ạ   ự ớ i d ng c xây d ng d  h c đ  giúp h c sinh t ế   ạ ề ỏ ướ ậ ề ộ i các d ng câu h i đi n khuy t, ủ ỉ ẫ ự ậ    lu n...có kèm s    đánh giá và ch  d n c a giáo viên; ho c là bài ươ ượ ậ   c cung c p nhi u thông i các website khác. ả gi ng trên l p, bài gi ng đi n t website. V  n i dung, có th  là bài ôn t p d ự l a ch n, t ộ ổ t ng k t ôn t p các n i dung lý thuy t c a ch ế ớ tin d ọ ế ướ ạ i d ng hình  nh, video, hay liên k t t

ơ ở ị ể ậ

ướ ọ ậ ự ọ ộ ễ ậ c t

ầ ề ề ầ ườ ọ ỹ ậ ế ế ơ ả ạ ượ ươ ề

ể ạ ượ ả ố ế   ấ Trên c  s  đ nh h ng đó, chúng tôi đã l a ch n ph n m m eXe đ  t p hu n giúp giáo viên thi t ữ   ế ộ k  n i dung h c t p môn V t lý. Đây là m t ph n m m mi n phí, t o đ ng tác gi a ườ ạ   ng i d y và ng i h c, k  thu t thi t k  đ n gi n, giúp giáo viên không chuyên v  CNTT cũng có th  t o đ c các bài gi ng theo ý mu n.

ớ ự

ệ ủ ọ ề ọ ậ ự

ọ ủ ổ ủ ể V i s  phát tri n nhanh chóng c a CNTT và truy n thông hi n nay, mô ể ẽ hình này khi phát tri n s  phát huy tính tích c c trong h c t p c a h c sinh và ứ ạ ủ làm thay đ i hình th c d y c a thày và h c c a trò.

ự ế ướ ẫ ộ ướ t k  bài gi ng tr c tuy n h

ố ự ọ  h c là m t h ỏ ỹ ế ể ầ ọ ng d n h c sinh t ng đi  ệ ụ  ế ế ả t k  đòi h i kh  năng nghi p v ữ   t đ  xây i giáo viên. Nh ng k  năng c n thi

ả ế ế Thi ớ ổ trong đ i m i ph ư ạ s  ph m và v n hi u bi ự d ng đ

ả ạ ươ ng pháp d y h c. Trong thi ế ủ ể t c a ng ấ ượ c bài gi ng có ch t l ổ ọ ườ ng: ợ ượ ỹ ứ ể ộ ấ ự (cid:0) K  năng phân tích và t ng h p ki n th c đ  xây d ng m t c u trúc n i  ộ ế

ọ ậ

ả ể ứ ủ (cid:0) K  năng s  d ng các iDevice c a eXe đ  chèn văn b n, công th c toán

dung h c t p. ử ụ ả ế

ả ư ượ ữ (cid:0) K  năng đ a các d ng câu h i vào bài gi ng và đ a đ

ư ế ể ọ ế ỉ ẫ c nh ng ch  d n  ự ọ  h c, ứ  l c n m ki n th c trong quá trình t

ử ụ ượ ầ ỏ ạ ể ự ự ắ t đ  h c sinh có th  t ườ ọ ớ i h c ẫ ể ướ ng d n giáo viên s  d ng đ ề c ph n m m này

ườ ướ ỹ ọ h c, hình  nh, âm thanh, video, ... hay liên k t sang các file hay các website khác. ỹ ầ c n thi ạ ự ươ ng tác v i ng t o s  t ợ ậ Trong các đ t t p hu n, đ  h th ấ c:

ọ ộ ư ụ ự ự ấ ả ấ

ướ ề ạ

ẫ ử ụ ề ự ạ ả ờ ạ ề ọ ọ ỏ ắ i đúng­sai, lo i t

ướ ứ ẫ ả ạ ạ ọ ng theo các b (cid:0) L a ch n n i dung và xây d ng c u trúc bài gi ng theo c u trúc cây th  m c. (cid:0) H ng d n s  d ng các iDevice v  các lo i câu h i: Câu h i tr c nghi m m t ệ ộ   ỏ ạ ự ậ ế ự  lu n. l a ch n, nhi u l a ch n, lo i đi n khuy t, lo i tr  l (cid:0) H ng d n chèn văn b n, các lo i hình  nh,  nh flash, đo n video, công th c toán h c... ả ả

(cid:0) Liên k t n i dung v i các file và các website khác.

ớ ọ ậ ướ ạ ấ ả i d ng website.

ụ ề ế ế ộ ọ ậ ế ộ (cid:0) Xu t b n n i dung h c t p d ộ ộ ố ầ Ứ 5.  ng d ng m t s  ph n m m khác thi t k  n i dung h c t p .

ề ả ầ  M t s  ph n m m thi

ử ạ ỉ

ộ ố ầ ề ề ắ ạ ơ ệ ế ế ỏ   t k  bài gi ng đòi h i tính chuyên nghi p h n. Ví ể ử ụ   ạ ụ ừ ộ d , khi c n ch nh s a m t đo n phim download t  trên m ng, có th  s  d ng ầ ầ   ph n m m Movie Maker. Ph n m m này cho phép c t, ghép các đo n phim,

4

ả ư ể ầ ị

ả ộ

ệ ứ ế ộ ể ỗ ợ ả

ạ ề ả ệ ố

ỗ ợ ể ầ ề   ữ chèn thêm văn b n, âm thanh hay đ a thêm nh ng hi u  ng hi n th . Ph n m m ỉ  ị ặ ở  ch  đ  hi n th  khác nhau ch Gif Animation cho phép t o m t clip  nh  đ t  ầ ộ  download  nh flash, trong m t file. Ph n m m Saveflash, flashcacher  h  tr   ớ    chèn  nh flash trong PowerPoint. Ghép n i thí nghi m v i SwichPoint h  tr ặ ề máy tính có th  dùng ph n m m Visual basic ho c Delphi...

ư ệ ự 6. Xây d ng th  vi n đi n t ệ ử ở ườ tr ng THCS.

ộ ạ ữ

ố ớ ụ

ự ủ

ệ ử ể ư  đ  l u tr ự ế ư ệ ả  các thông tin, t ằ ạ ả

ạ ể ậ ẫ ể ạ ề ể

ạ

ủ ế ể ả

ụ ụ ệ ự ậ ườ ữ ự ỏ ổ ư ệ Đ i v i giáo viên THCS, t o m t th  vi n đi n t  các thông tin   ộ ụ   ụ ả ệ ứ ph c v  trong công tác gi ng d y có m t ý nghĩa thi t th c. Vi c  ng d ng ư ệ ư ữ ữ    li u  nh, nh ng thành t u c a CNTT đ  l p th  vi n l u tr ệ ụ ụ ộ ố ạ   video, m t s  đo n bài so n m u ph c v  cho vi c so n, gi ng b ng giáo án ế ệ ử ả ọ ậ ủ ọ đi n t   , các đ  ki m tra dùng ki m tra đánh giá k t qu  h c t p c a h c sinh, ọ   ạ ệ ẽ ộ ả ủ các n i dung ph c v  ngo i khoá ...s  nâng cao hi u qu  c a quá trình d y h c. ả ủ ỗ ườ ư ệ Đ  phát huy hi u qu  c a th  vi n bài gi ng trình chi u  riêng c a m i tr   ng, ậ ng xuyên và có s  trao đ i gi a các giáo viên.  đòi h i có s  c p nh t th

ạ ụ ệ ọ ờ

ư ứ ư ở ầ ủ

ệ ụ ạ ư   ng d ng CNTT trong d y h c không còn là chuy n xa v i nh ng cũng ch a ộ  ộ ầ    m i góc đ  khác nhau. Khi đó, chúng ta

Ứ ả ệ ứ ớ ộ ệ ố ụ ể ể ộ ộ ễ ph i là chuy n d  nh  tr  bàn tay. Xã h i c n quan tâm đúng m c, c n  ng h ọ ừ ọ vi c  ng d ng CNTT vào d y h c t ậ ự m i có m t xã h i phát tri n th t s  vì nó có h  th ng giáo d c phát tri n.

ườ ứ ằ ỗ M i ng

ệ ứ ự ậ ươ ạ ụ ộ ươ i m t t ầ ng lai t

ệ ự ủ ỗ ề

ủ ớ ụ   i làm công tác giáo d c cũng c n nh n th c rõ r ng vi c  ng d ng ệ   ọ ạ ng sáng cho chính s  nghi p CNTT trong d y h c là đem l ế ẽ ườ ồ ọ ủ i đ ng tâm hi p l c chia s  khó khăn chung và m i cá c a mình. N u m i ng   ượ ự ố ắ   t qua khó khăn c a chính mình thì chúng ta có quy n tin  c  g ng v nhân t ẽ ươ ươ ằ i sáng v i CNTT s  là c a chúng ta./. r ng t ng lai t

5