S GIÁO D C VÀ ĐÀO T O QU NG TRỞ Ụ Ạ Ả Ị
TR NG TRUNG H C PH THÔNG LÊ L IƯỜ Ọ Ổ Ợ
SÁNG KI N Ế
Đ TÀIỀ
M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO CH TỘ Ố Ả Ằ Ấ
L NG B I D NG H C SINH GI I PH NƯỢ Ồ ƯỠ Ọ Ỏ Ầ
L CH S TH GI I HI N ĐIỊ Ử Ế Ớ Ệ Ạ
(1945 - 2000)
Môn : L ch sị ử
Giáo viên : Hoàng Châu
Đn v công tác : Tr ng THPT Lê L iơ ị ườ ợ
1
Năm h c: 2021 - 2022ọ
M C L CỤ Ụ
L i gi i thi uờ ớ ệ
I - LÍ DO CH N Đ TÀIỌ Ề
1. Lí do khách quan
2. Lí do ch quanủ
II- N I DUNG CHÍNH C A Đ TÀIỘ Ủ Ề
1. TH C TR NG CÔNG TÁC B I D NG H C SINH GI I MÔNỰ Ạ Ồ ƯỠ Ọ Ỏ
L CH S TR NG THPT LÊ L IỊ Ử Ở ƯỜ Ợ
1.1. Thu n l iậ ợ
1.2. Khó khăn
2. M C ĐÍCH C A SÁNG KI NỤ Ủ Ế
3. M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO CH T L NG B IỘ Ố Ả Ằ Ấ ƯỢ Ồ
D NG H C SINH GI I PH N L CH S TH GI I HI N ĐI ( 1945ƯỠ Ọ Ỏ Ầ Ị Ử Ế Ớ Ệ Ạ
– 2000)
3.1. M T S GI I PHÁP CHUNGỘ Ố Ả
3.1.1. Nh ng yêu c u c b n ữ ầ ơ ả đôi v iơ h c sinh gi i môn l ch sọ ỏ ị ử
3.1.2. Phát hi n và tuy n ch n h c sinh gi i môn l ch sệ ể ọ ọ ỏ ị ử
3.1.3. Xây d ng t t ng, tâm lý v ng ch c cho h c sinhự ư ưở ữ ắ ọ
3.1.4. Xây d ng k ho ch b i d ng h c sinh gi i theo t ng kh iự ế ạ ồ ưỡ ọ ỏ ừ ố
3.2. M T S GI IỘ Ố Ả PHÁP C THỤ Ể
3.2.1. Xây d ng ch đ và làm sáng t n i dung c b n c a t ng ch đự ủ ề ỏ ộ ơ ả ủ ừ ủ ề
3.2.2. Xác đnh đn v ki n th c tr ng tâm, h ng d n h c sinh ti p c n v iị ơ ị ế ứ ọ ướ ẫ ọ ế ậ ớ
ki n th c nâng caoế ứ
3.2.3. Thi t l p h b ng th ng kê niên bi u và l p b ng so sánh đ ghi nhế ậ ệ ả ố ể ậ ả ể ớ
và khái quát hóa ki n th cế ứ
3.2.4. S d ng l c đ, b n đử ụ ượ ồ ả ồ và các hình nh tr c quan đ tìm hi u vàả ự ể ể
kh c sâu ki n th c l ch sắ ế ứ ị ử
3.2.5. Ch ra m i quan h , tác đng qua l i l n nhau gi a l ch s Vi t Nam vàỉ ố ệ ộ ạ ẫ ữ ị ử ệ
l ch s th gi i hi n điị ử ế ớ ệ ạ
3.2.6. Rèn luy n kĩ năng phân tích, đánh giá, nh n đnh l ch s đ rút ra bàiệ ậ ị ị ử ể
h c nh m v n d ng vào th c ti nọ ằ ậ ụ ự ể
3.2.7. Thi t l p h th ng câu h i và bài t p, xây d ng đ thi minh h aế ậ ệ ố ỏ ậ ự ề ọ
3.2.8. T ch c, theo dõi và rèn luy n kĩ năng t h cổ ứ ệ ự ọ
3.2.9. H ng d n h c sinh làm bài thiướ ẫ ọ
4. K T QUẾ Ả
2
III - K T LU NẾ Ậ
1. K T LU NẾ Ậ
2. Đ XU T, KI N NGHIỀ Ấ Ế
IV- TÀI LI U THAM KH OỆ Ả
L i gi i thiờ ớ ệu
B môn L ch s có ý nghĩa r t quan tr ng ngoài vi c trang b ki n th cộ ị ử ấ ọ ệ ị ế ứ
v l ch s dân t c và th gi i, còn góp ph n tích c c vào vi c phát tri n toànề ị ử ộ ế ớ ầ ự ệ ể
di n cho h c sinh v đo đc, trí tu , th m m và các năng l c cá nhân nhệ ọ ề ạ ứ ệ ẩ ỹ ự ư
tính năng đng và óc sáng t o, xây d ng t cách và trách nhi m công dân, hìnhộ ạ ự ư ệ
thành nhân cách con ng i Vi t Nam xã h i ch nghĩa.ườ ệ ộ ủ
G.Tsecn sepxki nha t t ng dân chu Nga thê ky XIX đa vi t: ư ư ươ' ' ' ế “Co thê
không biêt không say mê hoc tâp môn Toan...co thê không biêt hang nghin môn
khoa hoc khac, nh ng du sao đa la ng i co giao duc ma không yêu thich lich ư ươ
s thi chi co thê la môt con ng i không phat triên đây đu vê tri tuê ư ươ ”. Th t vây!ậ
H n 30 năm đng trên b c gi ng, b n thân tôi v i ch c trách là m t th y giáoơ ứ ụ ả ả ớ ứ ộ ầ
d y s đã không ng ng ph n đu h c h iạ ử ừ ấ ấ ọ ỏ : H c th y cô, h c tr ng l p,ọ ở ầ ọ ở ườ ớ
h c đng nghi p, h c sách báo và m i ph ng ti n thông tin, nh m tọ ở ồ ệ ọ ở ở ọ ươ ệ ằ ự
hoàn thi n mình đ góp m t ph n nh vào s nghi p tr ng ng i.ệ ể ộ ầ ỏ ự ệ ồ ườ
Hi n nay, đng tr c th i kì h i nh p kinh t toàn c u và nh h ngệ ứ ướ ờ ộ ậ ế ầ ả ưở
c a c ch th tr ng…đã tác đng không nh đn ủ ơ ế ị ườ ộ ỏ ế h c đngọ ườ . Làm cho h cọ
sinh l là vi c h c, nh t là b môn ơ ệ ọ ấ ộ L chị s , d n đn vi c tìm ki m đi t ngử ẫ ế ệ ế ố ượ
đ b i d ng h c sinh gi i s là r t khó và để ồ ưỡ ọ ỏ ử ấ tạ gi i càng khó h nả ơ .
Băn khoăn tr c th c tr ng đó, là m t giáo viên có nhi u năm công tác vàướ ự ạ ộ ề
tr c đây cũng g t hái đc m t s thành tích nh t đnh trong công tác b iướ ặ ượ ộ ố ấ ị ồ
d ng h c sinh gi iưỡ ọ ỏ . Tôi m o mu i đa ra m t s gi i pháp không ngoài m cạ ộ ư ộ ố ả ụ
đich t ng b c nâng cao ch t l ng h c sinh gi i môn ừ ướ ấ ượ ọ ỏ L ch s .ị ử
I. LÍ DO CH N Đ TÀIỌ Ề
1. Lí do khách quan
B i d ng h c sinh gi i là m t công tác c c kì quan tr ng c a ngành giáoồ ưỡ ọ ỏ ộ ự ọ ủ
d c nh m phát hi n, l a ch n, m m m, b i d ng nhân tài cho đt n c.ụ ằ ệ ự ọ ươ ầ ồ ưỡ ấ ướ
Đng th i giúp cho h c sinh kh ng đnh đc c m chính đáng v năngồ ờ ọ ẳ ị ượ ướ ơ ề
l c c a b n thân và có đnh h ng đúng v ngh nghi p trong t ng lai.ự ủ ả ị ướ ề ề ệ ươ
B i d ng h c sinh gi i là m t trong nh ng ho t đng v t v , khó khănồ ưỡ ọ ỏ ộ ữ ạ ộ ấ ả
và đy th thách đi v i nh ng ng i làm ngh d y h c.ầ ử ố ớ ữ ườ ề ạ ọ
3
Th c t trong nh ng năm qua, công tác b i d ng h c sinh gi i đc lãnhự ế ữ ồ ưỡ ọ ỏ ượ
đo s GD- ĐT vàạ ở lãnh đoạ nhà tr ng đc bi t chú tr ng, quan tâm. Songườ ặ ệ ọ
ch t l ng mũi nh n c a nhà tr ng nói chung và b môn ấ ượ ọ ủ ườ ộ L ch s nói riêngị ử
đt hi u qu ch a cao, ch a có tính b n v ng.ạ ệ ả ư ư ề ữ
2. Lí do ch quanủ
Tr c đây đi tuy n h c sinh gi i b môn ướ ộ ể ọ ỏ ộ L ch s c a nhà tr ng nhi uị ử ủ ườ ề
năm li n đt đc m t s thành tích đáng t hào. Đ phát huy thành qu đãề ạ ượ ộ ố ự ể ả
đt đc, b n thân tôi c n ph i xác đnh nhi m v kép: ngoài vi c gi ng d yạ ượ ả ầ ả ị ệ ụ ệ ả ạ
trên l p còn ph i tích c c tham gia b i d ng h c sinh gi i nh m t ng b cớ ả ự ồ ưỡ ọ ỏ ằ ừ ướ
nâng cao ch t l ng mũi nh n c a nhà tr ng.ấ ượ ọ ủ ườ
T năm h c 2020-2021, đc Ban Giám hi u t o đi u ki n và t tinừ ọ ượ ệ ạ ề ệ ổ
t ng phân công tôi quay l i ph trách và tham gia b i d ng h c sinh gi iưở ạ ụ ồ ưỡ ọ ỏ
s kh i 12. Qua th c t b i d ng, b n thân tôi đã tích lũy đc m t s kinhử ố ự ế ồ ưỡ ả ượ ộ ố
nghi m. Tôi -m nh d n trình bày ra đây ệ ạ ạ “M t s gi i pháp ộ ố ả nh m ằnâng cao
ch t l ng b i d ng h c sinh gi i ph n ấ ượ ồ ưỡ ọ ỏ ầ L ch s th gi i hi n đaiị ử ế ớ ệ
(1945 - 2000)”
II- N I DUNG CHÍNH C A Đ TÀIỘ Ủ Ề
1. TH C TR NG CÔNG TÁC B I D NG H C SINH GI I MÔNỰ Ạ Ồ ƯỠ Ọ Ỏ
L CH S TR NG THPT LÊ L IỊ Ử Ở ƯỜ Ợ
1.1 Thu n l iậ ợ
- Trong quá trình b i d ngồ ưỡ , b n thân ảtôi luôn đc s giúp đ và đngượ ự ỡ ộ
viên c a Ban giám hi u, các đng nghi p trong t chuyên môn.ủ ệ ồ ệ ổ
- Qua nhi u năm gi ng d y và làm công tác b i d ng h c sinh gi i, tôi đãề ả ạ ồ ưỡ ọ ỏ
đúc k t đc m t s kinh nghi m c n thi tế ượ ộ ố ệ ầ ế .
- M t s r t ít h c sinh yêu thích môn l ch s , t nguy n tham gia điộ ố ấ ọ ị ử ự ệ ộ
tuy n v i tâm lý t tin và có trách nhi m, đã t o đng l c cho tôi b i d ngể ớ ự ệ ạ ộ ự ồ ưỡ
và vi t sáng ki n này.ế ế
1.2. Khó khăn
- Tài li u d y h c l ch s thì nhi u nh ng các tài li u nghiên c u v n iệ ạ ọ ị ử ề ư ệ ứ ề ộ
dung và ph ng pháp b i d ng h c sinh gi i môn ươ ồ ưỡ ọ ỏ L ch ịs thì ít.ử
- Do xu th phát tri n c a c ch th tr ng và vi c l a ch n ngh nghi pế ể ủ ơ ế ị ườ ệ ự ọ ề ệ
trong t ng lai…đa ph n h c sinh và k c ph huynh th ng xem th ngươ ầ ọ ể ả ụ ườ ườ
môn s . Th m chí có nhi u h c sinh có ki n th c v l ch s , nh ng khôngử ậ ề ọ ế ứ ề ị ử ư
ch n môn s làm m c tiêu h c t p, ho c thi u can đm tham gia vào điọ ử ụ ọ ậ ặ ế ả ộ
tuy n. Mểtặ khác có không ít em l a ch n r i thì g p ph i s ngăn c n c aự ọ ồ ặ ả ự ả ủ
cha m , s đàm ti u c a b n bè… Đi u này đc coi là rào c n r t l n điẹ ự ế ủ ạ ề ượ ả ấ ớ ố
v i công tác b i d ng.ớ ồ ưỡ
- Th i l ng ti t h c l ch s trên l p r t ít, đã h n ch s t ng tácờ ượ ế ọ ị ử ở ớ ấ ạ ế ự ươ
gi a th y và trò, làm cho vi c l a ch n h c sinh gi i tr nên khó khăn. M tữ ầ ệ ự ọ ọ ỏ ở ặ
khác, hi n nay ệđa sô h c sinh ọch a lo i b đcư ạ ỏ ượ t t ngư ưở h c t p mang tínhọ ậ
th c d ngự ụ : xem n ng môn này, coi nh môn kia ho c “thi gì h c n y” làmặ ẹ ặ ọ ấ
4
cho vi c h c ệ ọ tr nênở“què qu t” thi u toàn di n. Tình tr ng “mù l ch s ” hi nặ ế ệ ạ ị ử ệ
nay không ít h c sinh ph thông là h u qu c a vi c h c l ch, h c th cở ọ ổ ậ ả ủ ệ ọ ệ ọ ự
d ng.ụ
- K t qu thi h c sinh gi i b môn ế ả ọ ỏ ộ L ch s nh ng năm g n đây c a nhàị ử ữ ầ ủ
tr ng r t th p, đã t o nên tâm lí băn khoăn, do d , t ti…c a không ít h cườ ấ ấ ạ ự ự ủ ọ
sinh khi tham gia b i d ng.ồ ưỡ
2. M C ĐÍCH C A SÁNG KI NỤ Ủ Ế
Thông qua tr i nghi m th c t c a quá trình b i d ng h c sinh gi iả ệ ự ế ủ ồ ưỡ ọ ỏ
trong nhi u năm, cùng v i vi c l a ch n các nguyên t c và ph ng pháp b iề ớ ệ ự ọ ắ ươ ồ
d ng h c sinh gi i l ch s . B n thân tôi đã sàng l c, đúc rút… đ đa ra ưỡ ọ ỏ ị ử ả ọ ể ư m tộ
số gi i pháp c n thi t cho công tác ch n và b i d ng h c sinh gi i. Đngả ầ ế ọ ồ ưỡ ọ ỏ ồ
th i quaờ các gi i pháp này,ả hi v ng t ng b c góp ph n gi m b t tình tr ngọ ừ ướ ầ ả ớ ạ
sa sút v ch t l ng giáo d c môn ề ấ ượ ụ L ch s nói chung và đc bi t thi h c sinhị ử ặ ệ ọ
gi i ỏmôn s ửnói riêng.
3. M T S GI I PHÁP NH M NÂNG CAO CH T L NG B IỘ Ố Ả Ằ Ấ ƯỢ Ồ
D NG H C SINH GI I PH N L CH S TH GI I HI N ĐI (1945ƯỠ Ọ Ỏ Ầ Ị Ử Ế Ớ Ệ Ạ
– 2000)
Vi c b i d ng h c sinh gi i đt k t qu cao hay th p, thành công hayệ ồ ưỡ ọ ỏ ạ ế ả ấ
th t b i ph n l n ph thu c vào năng l c h c t p c a h c sinh. Tuy nhiênấ ạ ầ ớ ụ ộ ự ọ ậ ủ ọ
ng i th y cũng có vai trò đc bi t quan tr ng; ngoài vi c t n tâm, t n l cườ ầ ặ ệ ọ ệ ậ ậ ự
th ng xuyên đng viên khích l h c tròườ ộ ệ ọ . Ng i th y ph i luôn h c tâp, tìmườ ầ ả ọ
tòi và sáng t o đ có ki n th c và năng l c chuyên môn th t s v ng vàng, cóạ ể ế ứ ự ậ ự ữ
nh v y m i đáp ng đc yêu c u c a công tác b i d ng h c sinh gi i.ư ậ ớ ứ ượ ầ ủ ồ ưỡ ọ ỏ
Qua nhi u năm tham gia b i d ng h c sinh gi i, b n thân tôi đã đúc rútề ồ ưỡ ọ ỏ ả
đc m t s kinh nghi m và tôi m nh d n đa ra đây m t s gi i pháp sauượ ộ ố ệ ạ ạ ư ộ ố ả :
3.1. M T S GI I PHÁP CHUNGỘ Ố Ả
3.1.1. Nh ng yêu c u c b n ữ ầ ơ ả đi v iố ớ h c sinh gi i môn ọ ỏ L ch sị ử
Do tính chât đc thù c a b môn, đ tr thành m t h c sinh gi i s , theoặ ủ ộ ể ở ộ ọ ỏ ử
tôi c n có nh ng t ch t và năng l c c n thi t sau đâyầ ữ ố ấ ự ầ ế :
- Ph i có m t n n t ng ki n th c nh t đnh v l ch s và it nhi u ph i cóả ộ ề ả ế ứ ấ ị ề ị ử ề ả
ni m đam mê và yêu thích lich s .ề ử
- Bi t tìm hi u và khai thác đc nh ng ki n th c l ch s c b n trongế ể ượ ữ ế ứ ị ử ơ ả
sách giáo khoa t kênh ch , kênh hình đn b n đ, l c đ …ừ ữ ế ả ồ ượ ồ
- Xác đnh đc m i liên h , tác đng qua l i l n nhau gi a các s ki n,ị ượ ố ệ ộ ạ ẫ ữ ự ệ
nhân v t l ch s . Hi u đc nguyên nhân phát sinh, th t b i hay thành công,ậ ị ử ể ượ ấ ạ
tính ch t, đc đi m và ý nghĩa c a s ki n l ch s . Bi t so sánh, đi chi u,ấ ặ ể ủ ự ệ ị ử ế ố ế
phân tích, đánh giá, nh n xét …và có kh năng khái quát hoá l ch s ,... Bi tậ ả ị ử ế
làm sáng t quy lu t phát tri n khách quan c a l ch s , t đó rút ra bài h cỏ ậ ể ủ ị ử ừ ọ
kinh nghi m đ v n d ng vào th c ti n cu c s ng.ệ ể ậ ụ ự ể ộ ố
- Bi t đc m i quan h bi n ch ng gi a l ch s đa ph ng g n li n v iế ượ ố ệ ệ ứ ữ ị ử ị ươ ắ ề ớ
l ch s dân t c, gi a l ch s Vi t Nam trong dòng ch y c a lich s th gi i.ị ử ộ ữ ị ử ệ ả ủ ử ế ớ
5