1
PHẦN I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lí do chọn đề tài
Công đoàn cơ sở là nền tảng của tổ chức công đoàn Việt Nam, là nơi trực tiếp
tổ chức thực hiện các chức năng của công đoàn, nơi vận động, tập hợp thuyết phục
đoàn viên, công nhân viên chức thực hiện chủ trương, đường lối, nghị quyết của
Đảng, cơ chế chính sách Pháp luật Nhà nước, nghị quyết của công đoàn cấp trên,
của công đoàn cơ sở và thực hiện các nhiệm vụ công tác của cơ quan đơn vị. Công
đoàn cơ sở có lớn mạnh thì tổ chức công đoàn mới mạnh.
Trong điêu kiê
n kinh tế thị trương, đi
nh hướng XHCN, cơ câ u lao đô
ng, cơ
câ u nganh nghê đươc thay đôi, quan hệ lao đô
ng đa da
ng, phư
c ta
p... cac câ p công
đoàn cn phải phát huy vai tro cua tô chư
c, chuyên ma
nh hoa
t đô ng công đoan vao
viê
c tô chức thực hiện chư
c năng đa
i diê
n, bao vê
quyên, lơi ích hơp phap chinh
đang cua đoan viên, công nhân viên chư
c, lao đô
ng (CNVC, LĐ); xây dựng quan
hệ hài ha, ổn định, tiên bộ, gop phâ n thuc đây sư phat triên kinh tê - x hô
i cua đâ t
nước. Tiếp tuc đôi mơi nội dung, phương thư
c hoa
t động đê nâng cao châ t lương
hoa
t đô ng của tô chư
c công đoan. Nâng cao châ t lương hoa
t đô
ng công đoan vư
a la
muc tiêu, vư
a la biện phap xây dưng công đoan cơ sở vưng ma
nh.
Công tác chăm lo, bảo vệ quyền lợi ích hợp pháp chính đáng cho đoàn viên
người lao động là một trong ba chức năng chính của tổ chức công đoàn. Vai tr
của công đoàn chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi những quyền lợi hợp pháp, chính
đáng của đoàn viên, người lao động được bảo vệ, được quan tâm hỗ trợ, được
chăm lo khi khó khăn hoạn nạn, giúp đỡ người lao động ổn định cuộc sống, yên
tâm công tác.
Trong những năm vừa qua, công đoàn trường THPT Hoàng Mai 2 xác định
nhiệm vụ trên là nhiệm vụ hàng đu, trọng tâm và xuyên suốt trong chương trình
hành động của mình, luôn tích cực chăm lo, đổi mới nội dung và hình thức hoạt
động để đáp ứng tốt nhất tâm tư, nguyện vọng của người lao động.
Xuất phát từ thực tiễn cuộc sống hiện nay có nhiều người lao động nói riêng
và tất cả mọi người nói chung có những hoàn cảnh bất hạnh, kém may mắn, rất cn
sự chung tay giúp đỡ của tất cả mọi người, đặc biệt là tổ chức Công đoàn. Trong
nhưng năm qua bên ca
nh cac hoa
t đô
ng chăm lo quyên, lơi ich hơp phap chinh
đang cho ngươi lao đô
ng, công đoan cac trương hoc đa quan tâm, đô ng viên đô
i
ngu CNVCLĐ tich cưc tham gia cac hoa
t đông xa hô
i, tư
thiê
n, nhân đa
o. Tuy
nhiên, công tac triên khai chưa đươc thương xuyên, con mang tinh thu đô ng, vi vâ
y
ma hiê
u qua chưa cao, chưa co sư
c lan toa trong công đô ng. Đê nhân rô
ng hơn nưa
hoa
t đô ng “nhân đa
o, tư
thiê
n” va chia se được nhiều hơn vơi nhưng kho khăn ma
cac đô ng chi công đoan viên trong trương noi riêng cung như toan xa hô
i noi
chung, tôi đa cho
n đê tai “Một số giải pháp nâng cao hiệu quả hoat đông “nhân
đao, tư
thiên” của Công đoàn trươ
ng THPT Hoa
ng Mai 2” lam đê tai nghiên cư
u
cua minh.
2
2. Mục tiêu nghiên cứu
Nhă m phat huy va nhân rộng hơn nữa hoa
t đô
ng “nhân đa
o, từ thiện” trong
trường THPT Hoang Mai 2 noi riêng, cung như tô chư
c công đoan noi chung, chia
sẻ đươc nhiêu hơn nưa vơi nhưng con ngươi không may bi
bê
nh hiêm ngheo, tai
na
n, rui ro, thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh và gặp những kho khăn trong cuôc sô ng.
3. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Xác định cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của việc triển khai hoạt động
“nhân đạo, từ thiện” trong nhà trường.
- Nghiên cứu thực trạng của việc triển khai hoạt động “nhân đạo, từ thiện”
trong nhà trường.
- Đề ra những giải pháp đổi mới nhằm nâng cao hơn nữa hoạt động “nhân
đạo, từ thiện” trong trường.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Những hoạt động nhân đạo, từ thiện nhằm giúp đỡ
những con người có hoàn cảnh khó khăn, bị bệnh hiểm nghèo.
- Phạm vi nghiên cứu: Công đoàn cơ sở trường học
5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp nghiên cứu lý luận: Tra cứu, phân tích, tổng hợp tài liệu thông
qua việc nghiên cứu các văn bản, tài liệu về chỉ đạo hoạt động nhân đạo, từ thiện
của Tổng Liên đoàn LĐVN, Công đoàn GDVN, LĐLĐ Tỉnh, Công đoàn GD Nghệ
An, CĐ trường THPT Hoàng Mai 2.
- Phương pháp thực tiễn: phương pháp quan sát, điều tra, phỏng vấn, hội thảo,
nghiên cứu sản phẩm, phân tích thực trạng, tổng kết kinh nghiệm triển khai hoạt
động.
6. Điểm mới của sáng kiến
Hoạt động “nhân đạo, từ thiện” là một hoạt động rất thiết thực, mang ý nghĩa
nhân văn sâu sắc. Hoạt động này đ được nhiều trường triển khai, tuy nhiên để đúc
rút được kinh nghiệm và chia sẻ với các trường bạn thì đang cn rất ít trường triển
khai. Với tôi trong những năm làm Chủ tịch Công đoàn tôi đ rất quan tâm tới vấn
đề này và đ triển khai được nhiều hoạt động có ý nghĩa rất lớn không những đối
với các giáo viên trong trường mà cả toàn x hội. Vì vậy mà tôi đ đúc rút được
một số kinh nghiệm để cùng chia sẻ với các trường bạn.
7. Thời gian nghiên cứu
Từ tháng 4 năm 2020 đến tháng 3 năm 2021
3
PHẦN II. NỘI DUNG ĐỀ TÀI
1. Cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của vấn đề
1.1 Cơ sở lý luận
Hoạt động nhân đạo, từ thiện là một nội dung nằm trong chức năng của Công
đoàn là đại diện và bảo vệ các quyền, lợi ích hợp pháp chính đáng của người lao
động. Đây là chức năng cơ bản và quan trọng nhất nhằm bảo vệ quyền của đoàn
viên công đoàn, trong đó có quyền: “Được công đoàn thăm hỏi, giúp đỡ khi ốm
đau, khó khăn, hoạn nạn”. Nội dung này đ được thể hiện rõ trong Hiến Pháp,
Luật Công Đoàn, Điều lệ Công đoàn khóa XII năm 2020.
Theo quy định tại Điều 10, Hiến pháp năm 2013: “Công đoàn Việt Nam là tổ
chức chính trị – xã hội của giai cấp công nhân và của người lao động được thành
lập trên cơ sở tự nguyện, đại diện cho người lao động, chăm lo và bảo vệ quyền,
lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; tham gia quản lý nhà nước,
quản lý kinh tế – xã hội; tham gia kiêm tra, thanh tra, giám sát hoạt động của cơ
quan nhà nước, tổ chức, đơn vị, doanh nghiệp về những vấn đề liên quan đến
quyền, nghĩa vụ của người lao động; tuyên truyền, vận động người lao động học
tập, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp, chấp hành pháp luật, xây dựng và
bảo vệ Tổ quốc.”
Điều 188 Bộ Luật lao động năm 2012. Theo đó, Công đoàn có những vai tr
cơ bản sau: “Công đoàn cơ sở thực hiện vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp, chính đáng của đoàn viên công đoàn, người lao động”.
Luật Công đoàn năm 2012, Mục 2. Quyền và trách nhiệm của đoàn viên công
đoàn, tại khoản 5 Điều 18, ghi rõ: “Được Công đoàn thăm hỏi, giúp đỡ lúc ốm đau
hoặc khi gặp hoàn cảnh khó khăn”.
Điều lệ Công đoàn Khóa XII kèm theo quyết định số 174/QĐ-TLĐ ngày
03/02/2020 của Tổng Liên Đoàn Lao động Việt Nam, tại mục b, mục e khoản 1,
Điều 2. Quyền và nhiệm vụ của đoàn viên đ nêu rõ: Quyền của đoàn viên “Được
yêu cầu công đoàn đại diện, bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng khi bị xâm
phạm”; “Được công đoàn thăm hỏi, giúp đỡ khi ốm đau, khó khăn, hoạn nạn”.
Điều 59 Luật Giáo dục (2019) quy định “Đoàn thể, tổ chức xã hội trong nhà
trường có trách nhiệm góp phần thực hiện mục tiêu giáo dục và hoạt động theo
quy định của pháp luật”.
Nghị quyết số 20-NQ/TW ngày 28/01/2008 về tiếp tục xây dựng giai cấp
công nhân Việt Nam thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa của Hội nghị
Ban chấp hành trung ương Đảng ln thứ 6 (khóa X) đ chỉ rõ “ Các cấp công đoàn
cần hướng mạnh hoạt động về cơ sở, lấy cơ sở làm địa bàn hoạt động chủ yếu, lấy
công nhân, viên chức, người lao động làm đối tượng vận động, lấy chăm lo bảo vệ
quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của công nhân, viên chức, người lao động,
4
xây dựng quan hệ hài hòa, ổn định, tiến bộ, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế -
xã hội làm mục tiêu hoạt động”.
Công đoàn cơ sở hoạt động với mục tiêu là: Chăm lo bảo vệ quyền và lợi ích
hợp pháp, chính đáng của CBNGNLĐ; xây dựng mối quan hệ lao động hài ha, ổn
định, tiến bộ trong nhà trường; góp phn giúp nhà trường thực hiện mục tiêu giáo
dục “Đào tạo con người Việt Nam phát triển toàn diện, có đạo đức, trí thức, sức
khỏe, thẩm mỹ và nghề nghiệp, trung thành với lý tưởng độc lập dân tộc và chủ
nghĩa x hội, hình thành và bồi dưỡng nhân cách, phẩm chất và năng lực của công
dân, đáp ứng yêu cu của sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc”.
Điều lệ Công đoàn khóa XII năm 2020, Điều 15. Nhiệm vụ, quyền hạn của
công đoàn cơ sở:
1. Tuyên truyền, vận động đoàn viên và người lao động thực hiện chủ trương,
đường lối của Đảng; chính sách, pháp luật của Nhà nước, nghĩa vụ của công dân;
các chủ trương, nghị quyết của Công đoàn.
2. Đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn
viên và người lao động theo quy định của pháp luật Nhà nước.
3. Giám sát hoặc tham gia giám sát thực hiện chính sách, pháp luật, nội quy,
quy chế, thỏa ước lao động tập thể và các vấn đề có liên quan đến quyền, lợi ích
hợp pháp, chính đáng của đoàn viên và người lao động theo quy định của pháp
luật.
4. Phối hợp với đơn vị sử dụng lao động xây dựng và thực hiện quy chế dân
chủ ở cơ sở; chăm lo đời sống vật chất, tinh thn, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề
nghiệp, cải thiện điều kiện làm việc và chăm sóc sức khỏe cho người lao động; tổ
chức phong trào thi đua, hoạt động văn hóa, x hội.
5. Tổ chức thực hiện nghị quyết của công đoàn các cấp, chấp hành Điều lệ
Công đoàn Việt Nam; tổ chức đào tạo, bồi dưỡng đoàn viên và cán bộ công đoàn;
quản lý, sử dụng tài chính, tài sản của công đoàn theo đúng quy định; thực hiện
công tác phát triển, quản lý đoàn viên; xây dựng công đoàn cơ sở vững mạnh; tham
gia xây dựng quan hệ lao động hài ha, ổn định, tiến bộ tại nơi làm việc; xây dựng
cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp phát triển bền vững; tham gia xây dựng Đảng, chính
quyền nhân dân trong sạch, vững mạnh.
6. Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn hướng dẫn chi tiết về nhiệm vụ, quyền hạn
đối với từng loại hình công đoàn cơ sở.
Điều lệ Công đoàn khóa XII năm 2020, Điều 18. Nhiệm vụ, quyền hạn của
công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở:
1. Công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở có các nhiệm vụ, quyền hạn chủ yếu
sau:
5
a) Đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn
viên và người lao động theo quy định của pháp luật.
b) Hướng dẫn, hỗ trợ ban chấp hành công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở về
nghiệp vụ, kỹ năng, phương pháp, nội dung tổ chức thực hiện nhiệm vụ, các chủ
trương, nghị quyết của công đoàn; tuyên truyền, vận động đoàn viên và người lao
động thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà
nước, nghĩa vụ của công dân và người lao động.
c) Hướng dẫn, hỗ trợ công đoàn cơ sở hoặc đại diện cho đoàn viên và người
lao động tổ chức đối thoại, thương lượng tập thể theo quy định của pháp luật.
d) Chỉ đạo phát triển và quản lý đoàn viên, thành lập công đoàn cơ sở, nghiệp
đoàn cơ sở; vận động, hỗ trợ thành lập công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở; tập
huấn kỹ năng, nghiệp vụ cho cán bộ công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở; đánh giá,
xếp loại tổ chức công đoàn hằng năm.
d) Tổ chức các phong trào thi đua yêu nước trong đoàn viên và người lao
động; tham gia với chính quyền, chuyên môn đồng cấp các giải pháp phát triển
kinh tế - x hội ở địa phương, đơn vị, doanh nghiệp; tham gia xây dựng Đảng,
chính quyền nhân dân trong sạch, vững mạnh.
e) Chủ động hoặc phối hợp với các cơ quan quản lý nhà nước kiểm tra, thanh
tra, giám sát việc thực hiện các chế độ, chính sách của người lao động; tham gia
giải quyết khiếu nại, tố cáo, tranh chấp lao động.
g) Xây dựng và tổ chức thực hiện quy chế phối hợp giữa các công đoàn cấp
trên trong việc chỉ đạo hoạt động của công đoàn cơ sở, nghiệp đoàn cơ sở.
h) Quản lý và sử dụng tài chính, tài sản công đoàn theo quy định của pháp
luật Nhà nước.
i) Thực hiện chế độ thông tin, báo cáo theo quy định.
k) Thực hiện các nhiệm vụ và quyền hạn khác.
2. Đoàn Chủ tịch Tổng Liên đoàn hướng dẫn chi tiết đối với từng loại hình
công đoàn cấp trên trực tiếp cơ sở.
Thực hiện công văn kêu gọi của Công đoàn Giáo dục Nghệ An số 78/CĐN
ngày 24 tháng 4 năm 2020 về việc kêu gọi chung tay khắc phục khó khăn trong
ngành Giáo dục Nghệ An do ảnh hưởng của dịch bệnh Covid- 19, đ ghi rõ:
“Trong thời gian qua, các cơ sở giáo dục và toàn thể cán bộ, nhà giáo, người lao
động trong toàn Ngành đã nêu cao tinh thần trách nhiệm, chung tay với cộng
đồng, ủng hộ về tinh thần, vật chất để phòng chống dịch bệnh Covid-19. Toàn
Ngành đã phát huy trách nhiệm của mình cùng toàn dân ủng hộ phòng chống dịch
bệnh bằng các hình thức như ủng hộ bằng nhắn tin qua tổng đài 1407, ủng hộ trực
tiếp bằng tiền mặt, hiện vật, ngày công trên 3,6 tỷ đồng (tính đến ngày 15/4/2020).
Với phương châm “Tạm dừng đến trường, không dừng học”, trong thời gian nghỉ