Đ TÀIỀ
“M t s gi i pháp đ làm t t công tác t v n tâm lí cho h c sinh ộ ố ả ể ố ư ấ ọ ở
l p ch nhi m trong tr ng Trung h c ph thôngớ ủ ệ ườ ọ ổ ”
A. PH N M ĐUẦ Ở Ầ
1. Đt v n đặ ấ ề
T v n tâm lý cho h c sinh là m t lĩnh v c ng d ng c a tham v n tâm lýư ấ ọ ộ ự ứ ụ ủ ấ
trong tr ng h c nh m m c đích tr giúp v tâm lý, s c kh e, giáo d c và cácườ ọ ằ ụ ợ ề ứ ỏ ụ
v n đ n y sinh trong đi s ng xã h i cho h c sinh. ấ ề ả ờ ố ộ ọ Nh ng ữnăm g n ầđây, ho tạ
đng t v n tâm lý trong tr ng h c đc các c p ngành r t quan tâm, B GDộ ư ấ ườ ọ ượ ấ ấ ộ
& ĐT đã có văn b n ch đo r t c th đó là Thông t 31/2017/TT- BGDĐTả ỉ ạ ấ ụ ể ư
ngày 18 tháng 12 năm 2017 c a B tr ng B GD&ĐT v H ng d n th củ ộ ưở ộ ề ướ ẫ ự
hi n công tác t v n tâm lý cho h c ệ ư ấ ọ sinh trong tr ng ph thông. Văn b n ườ ổ ả trên là
hành lang pháp lý quan tr ng đ cho ọ ể công tác t v n tâm lý h c ư ấ ọ sinh đc cácượ
nhà tr ng h t s c quan tâm. ườ ế ứ
Xã h i ngày nay đã và đang trên đà phát tri n kéo theo nhi u v n đ n yộ ể ề ấ ề ả
sinh ngày càng ph c t p h n, đi u đó đã nh h ng đn tâm lý và h th ng giáứ ạ ơ ề ả ưở ế ệ ố
tr c a nhi u t ng l p, trong đó có l a tu i h c sinh. Bên c nh đó, ho t đngị ủ ề ầ ớ ứ ổ ọ ạ ạ ộ
giáo d c và d y h c trong các nhà tr ng hi n nay còn nhi u b t c p cũng t oụ ạ ọ ườ ệ ề ấ ậ ạ
nên s c ép r t l n t i các em h c sinh. Do đó, nhi u h c sinh g p khó khănứ ấ ớ ớ ọ ề ọ ặ
trong cu c s ng và h c t p, đnh h ng giá tr s ng, ngh nghi p và ng x …ộ ố ọ ậ ị ướ ị ố ề ệ ứ ử
đ đáp ng đc các k v ng, yêu c u c a gia đình, xã h i. Trong s đó, nhi uể ứ ượ ỳ ọ ầ ủ ộ ố ề
h c sinh r i vào tình tr ng căng th ng, d n nén lo âu, th m chí có bi u hi n r iọ ơ ạ ẳ ồ ậ ể ệ ố
lo n tâm lý.ạ
Hi n ệnay, t i Ngh An ạ ệ ho t ạđng t v n tâm lý h c đng đã đc nhi uộ ư ấ ọ ườ ượ ề
c p ngành quan tâm, trong đó S GD&ĐT Ngh An đã có văn b n ch đo đnấ ở ệ ả ỉ ạ ế
các nhà tr ng đ t ch c các ườ ể ổ ứ ho t ạđng t v n tâm lý cho h c sinh. Tuy nhiên,ộ ư ấ ọ
đi ngũ cán b tham gia ho t đng t v n ch ộ ộ ạ ộ ư ấ ủ y u ếv n là kiêm nhi m ch aẫ ệ ư
đc t p hu n, b i d ng bài b n, còn thi u h t nhi u v ki n th c và kượ ậ ấ ồ ưỡ ả ế ụ ề ề ế ứ ỹ
năng tham v n, ấho t đng t v n tâm lý m i b c đu đc tri n khai trongạ ộ ư ấ ớ ướ ầ ượ ể
tr ng h c nên còn nhi u b ng , khó khăn. Bên c nh đó, h c ườ ọ ề ỡ ỡ ạ ọ sinh ph thôngổ
trung h c là l a tu i còn non n t nhi u ọ ứ ổ ớ ề m t, ặkinh nghi m và k năng s ng ch aệ ỹ ố ư
nhi u, nhi u em có r t nhi u khúc m c trong h c t p, tâm sinh lý, trong các m iề ề ấ ề ắ ọ ậ ố
quan hệ mà các em không th t gi i quy t ể ự ả ế đc, ượ nh t là h c sinh vùng sâu,ấ ọ
vùng xa đi s ng văn hóa, tinh th n còn h n ch . H n th n a các em l i r tờ ố ầ ạ ế ơ ế ữ ạ ấ
ng i th hi n nh ng c m xúc, nh ng suy nghĩ, khúc m c, hay tâm s c a b nạ ể ệ ữ ả ữ ắ ự ủ ả
thân mình m t cách tr c ti p v i giáo viên. Các em m t là gi u kín tâm s , hai làộ ự ế ớ ộ ấ ự
tâm s v i b n, nh ng ng i ch a có đ tr i nghi m trong cu c s ng đ đa raự ớ ạ ữ ườ ư ủ ả ệ ộ ố ể ư
nh ng l i khuyên đúng đn, tích c c, th m chí còn không th gi bí m t và cóữ ờ ắ ự ậ ể ữ ậ
th gây ra nh ng h u qu không mong mu n.ể ữ ậ ả ố
1
Chính vì nh ng lý do trên, v i kinh nghi m th c t c a công tác ch nhi mữ ớ ệ ự ế ủ ủ ệ
t i đn v , k t h p v i nh ng hi u bi t v tâm lí l a tu i h c đng, chúng tôiạ ơ ị ế ợ ớ ữ ể ế ề ứ ổ ọ ườ
ch n đ tài ọ ề “M t s gi i pháp đ làm t t công tác t v n tâm lí cho h c sinhộ ố ả ể ố ư ấ ọ
l p ch nhi m trong tr ng Trung h c ph thôngở ớ ủ ệ ườ ọ ổ ”. M t trong nh ng hìnhộ ữ
th c m i và hi u qu là cho các em vi t nh t ký online. ứ ớ ệ ả ế ậ Xem nh t ký online v iậ ớ
hình th c ứgoogle form (m t ti n ích c a google)ộ ệ ủ nh m t n i đ các em đcư ộ ơ ể ượ
b c l nh ng tâm s th m kín, khó nói thành l i mà ch có h c sinh đó và cô chộ ộ ữ ự ầ ờ ỉ ọ ủ
nhi m đc đc, t đó giáo viên ch nhi m s hi u đc v n đ c a các em vàệ ọ ượ ừ ủ ệ ẽ ể ượ ấ ề ủ
gi i quy t m t cách k p th i nh t. ả ế ộ ị ờ ấ
2. M c đích nghiên c uụ ứ
Trên c ơs ởnghiên c u ứlý lu n ậvà th c ựti n ễqu n lý ảho t đng ạ ộ t v n tâm ư ấ lý
cho h c sinh THPT Thái Hòa và THPT Tây Hi u thu c Th xã Thái Hòa, ọ ở ế ộ ị đ tàiề
đ xu t m t s ề ấ ộ ố bi n pháp choệ ho t ạđng ột v n tâm lý cho h c sinh ư ấ ọ hai tr ng,ở ườ
góp ph n ầnâng cao ch t l ng ho t đng ấ ượ ạ ộ t v n ư ấ tâm lý và đáp ng ứt t ốnhu c uầ
đc ượ t v n tâm ư ấ lý c a h c ủ ọ sinh.
3. Đi t ng và ph m vi nghiên c uố ượ ạ ứ
3.1. Khách th nghiên c uể ứ
Quá trình ho t đng t v n tâm lý h c đng l p 10A tr ng THPT Tháiạ ộ ư ấ ọ ườ ở ớ ườ
hòa và l p 10G tr ng THPT Tây Hi u thu c Th xã Thái Hòa.ớ ườ ế ộ ị
3.2 Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
Nghiên c u các đc đi m tâm lý, các quy lu t tâm lý c a vi c d y h c vàứ ặ ể ậ ủ ệ ạ ọ
giáo d c, nghiên c u c s tâm lý c a quá trình lĩnh h i tri th c, k năng, kụ ứ ơ ở ủ ộ ứ ỹ ỹ
x o, các ph m ch t trí tu và nhân cách ng i h c. Đng th i, tâm lý h c sả ẩ ấ ệ ườ ọ ồ ờ ọ ư
ph m cũng nghiên c u các y u t tâm lý v phía ng i làm công tác giáo d c,ạ ứ ế ố ề ườ ụ
nh ng v n đ tâm lý c a m i quan h gi a giáo viên và h c sinh cũng nh quanữ ấ ề ủ ố ệ ữ ọ ư
h qua l i gi a h c sinh v i nhau.ệ ạ ữ ọ ớ
Ngoài ra, vi c n m đc n i dung tâm lý, c s tâm lý c a quá trình d yệ ắ ượ ộ ơ ở ủ ạ
h c và giáo d c c a tâm lý h c l a tu i…nh m t o thu n l i cho vi c xác đnhọ ụ ủ ọ ứ ổ ằ ạ ậ ợ ệ ị
nguyên t c, h th ng ph ng pháp, bi n pháp ti n hành đi u khi n quá trìnhắ ệ ố ươ ệ ế ề ể
d y h c, giáo d c, hình thành và phát tri n trí tu , nhân cách ng i h c t i m cạ ọ ụ ể ệ ườ ọ ớ ứ
cao nh t, đem l i hi u qu trong d y h c và giáo d c.ấ ạ ệ ả ạ ọ ụ
4. Gi thi t khoa h cả ế ọ
T v n tâm lý chính là quá trình cung c p thông tin, xét v m t ng nghĩaư ấ ấ ề ặ ữ
“t v n” có n i hàm r t r ng. Nó có ý nghĩa cung c p thông tin, làm rõ nh ngư ấ ộ ấ ộ ấ ữ
đi u nghi v n ho c u n khúc… đ t đó đa ra nh ng l i khuyên h u ích choề ấ ặ ẩ ể ừ ư ữ ờ ữ
đi t ng c n t v n. ố ượ ầ ư ấ
R t nhi u ngành ngh và lĩnh v c có s d ng t “t v n” nh : t v nấ ề ề ự ử ụ ừ ư ấ ư ư ấ
qu n tr , t v n pháp lu t, t v n hành chính, t v n chính sách, t v n duả ị ư ấ ậ ư ấ ư ấ ư ấ
h c...nh ng s khác bi t gi a t v n tâm lý và các lo i t v n khác v m tọ ư ự ệ ữ ư ấ ạ ư ấ ề ặ
2
thông tin thì t v n tâm lý nh n m nh s thông hi u c m xúc và quan h gi aư ấ ấ ạ ự ể ả ệ ữ
con ng i v i con ng i trong m t tr ng thái tâm lý nh t đnh.ườ ớ ườ ộ ạ ấ ị
Tr ng thái c m xúc c a m i con ng i nó chi ph i r t l n đn hành đng,ạ ả ủ ỗ ườ ố ấ ớ ế ộ
b c l ra bên ngoài, đn hi u qu công vi c, lao đng và h c t p. N u tr ngộ ộ ế ệ ả ệ ộ ọ ậ ế ạ
thái c m xúc căng th ng do tác đng khách quan và ch quan không đc gi iả ẳ ộ ủ ượ ả
quy t d t đi m thì gây nên nh ng h l y h t s c to l n đn hành vi c a m iế ứ ể ữ ệ ụ ế ứ ớ ế ủ ỗ
con ng i v m t tiêu c c.ườ ề ặ ự
Nh ng ng i công tác trong ngành giáo d c luôn ph i va ch m v i nh ngữ ườ ụ ả ạ ớ ữ
ph n ng đc đáo c a đc đi m tâm lý l a tu i. ả ứ ộ ủ ặ ể ứ ổ T v n tâm lý chính là vi c tácư ấ ệ
đng t i h c sinh nh m h tr gi i quy t v n đ v i các em. T v n tâm lýộ ớ ọ ằ ỗ ợ ả ế ấ ề ớ ư ấ
chính là an i, đng viên, đa ra ki n ngh , l i khuyên thành th c cho đi t ngủ ộ ư ế ị ờ ự ố ượ
đc t v n. Trong cu c s ng th ng ngày, m i khi chúng ta lâm vào hoànượ ư ấ ộ ố ườ ỗ
c nh éo le, b n bè ng i thân th ng đn an i, c m thông, khuyên b o chúngả ạ ườ ườ ế ủ ả ả
ta. S giúp đ này mang l i hi u qu nh t đnh ph n nào đó đnh h ng giúpự ỡ ạ ệ ả ấ ị ầ ị ướ
ng i đc t v n tìm ra đc m t l i đi cho riêng mình. ườ ượ ư ấ ượ ộ ố
N u làm t t công tác t v n tâm lý cho h c sinh trong các nhà tr ng, sế ố ư ấ ọ ườ ẽ
ph n nào t o d ng đc môi tr ng s ph m lành m nh, h nh phúc, ch tầ ạ ự ượ ườ ư ạ ạ ạ ấ
l ng gi ng d y, giáo d c vì th s đc nâng lên, h n ch t i đa nh ng r i roượ ả ạ ụ ế ẽ ượ ạ ế ố ữ ủ
do kh ng ho ng tâm lý gây nên.ủ ả
5. Nhi m v nghiên c uệ ụ ứ
5.1. Nghiên c u c s lý lu n v ho t đng t v n tâm lý h c đng ứ ơ ở ậ ề ạ ộ ư ấ ọ ườ ở
tr ng THPT.ườ
5.2. Kh o sát, đánh giá th c tr ng ho t đng t v n tâm lý h c đng ả ự ạ ạ ộ ư ấ ọ ườ ở
THPT Thái hòa và THPT Tây Hi u. ế
5.3. Đ xu t bi n pháp t v n tâm lý h c đng tr ng THPT Thái Hòaề ấ ệ ư ấ ọ ườ ở ườ
và tr ng THPT Tây Hi u.ườ ế
6. Ph m vi nghiên c uạ ứ
6.1. Gi i h n v n i dungớ ạ ề ộ
Đ tài t p trung nghiên c u và đ xu t bi n pháp t v n tâm lý h c đngề ậ ứ ề ấ ệ ư ấ ọ ườ
THPT Thái hòa và THPT Tây Hi u qua hình th c nh t ký online.ở ế ứ ậ
6.2. Gi i h n v khách th đi u tra và đa bàn kh o sátớ ạ ề ể ề ị ả
V khách th đi u tra: Ti n hành kh o sát trên 44 h c sinh l p 10A và 45ề ể ề ế ả ọ ở ớ
h c sinh l p 10G.ọ ở ớ
V ềđa ịbàn kh o sát: Nghiên ảc u ứth c ti n ự ễ t ưv n ấtâm lý cho h c ọsinh haiở
l p 10A THPT Thái Hòa và 10G THPT Tây Hi uớ ế .
6.3. Th i gian nghiên c u đ tài: ờ ứ ề
3
Th i gianờN i dungộ
Tháng 9/2021-12/2021 Vi t đ c ng và tri n khai sáng ki n trongế ề ươ ể ế
giai đo n th nghi mạ ử ệ
Tháng 01/2022-03/2022 Ti p t c áp d ng sáng ki n và ki m đnh đế ụ ụ ế ể ị ộ
tin c y c a cậ ủ ác gi i pháp đ raả ề
Tháng 04/2022 Hoàn thành sáng ki n kinh nghi m, báo cáoế ệ
c p tr ngấ ườ
7. Ph ng pháp nghiên c uươ ứ
7.1. Ph ng pháp nghiên c u lý lu nươ ứ ậ
T ng h p, h th ng hoá, phân tích nh ng v n đ có lên quan đn đ tàiổ ợ ệ ố ữ ấ ề ế ề
trong các công trình nghiên c u c a các tác gi đi tr c, thu th p thông tin, dứ ủ ả ướ ậ ữ
li u đ xây d ng c s lý thuy t cho đ tài.ệ ể ự ơ ở ế ề
7.2. Ph ng pháp nghiên c u th c ti nươ ứ ự ễ
7.2.1. Ph ng pháp ph ng v n qua google form. ươ ỏ ấ
7.2.2. Ph ng pháp l y thông tin qua hình th c nh t ký onlineươ ấ ứ ậ
7.2.3. Ph ng pháp l y ý ki n c a các chuyên giaươ ấ ế ủ
7.2.4. Các ph ng pháp x lý s li u b ng th ng kê toán h cươ ử ố ệ ằ ố ọ
8. Đóng góp c a đ tàiủ ề
Google form là m t hình th c l y thông tin nhanh chóng, d dàng s d ngộ ứ ấ ễ ử ụ
cho m i đi t ng và đm b o bí m t. Đây cũng là m t hình th c m i đ giáoọ ố ượ ả ả ậ ộ ứ ớ ể
viên có th l y đc thông tin b t k đâu và lúc nào. Qua đó giáo viên có thể ấ ượ ấ ỳ ở ể
x lí thông tin và gi i quy t v n đ c a h c sinh m t cách k p th i, th u đáo,ử ả ế ấ ề ủ ọ ộ ị ờ ấ
khách quan. Giáo viên có th bi t đc nh ng tâm t tình c m, suy nghĩ, khóể ế ượ ữ ư ả
khăn c a h c sinh đ k p th i thăm h i, đng viên, đa ra nh ng l i khuyênủ ọ ể ị ờ ỏ ộ ư ữ ờ
đúng đn, giúp h c sinh tháo g nh ng nút th t c a b n thân. ắ ọ ỡ ữ ắ ủ ả
H n n a, xây d ng trang nh t ký online, ngoài vi c k p th i giúp h c sinhơ ữ ự ậ ệ ị ờ ọ
g r i, gi i đáp nh ng băn khoăn l a tu i m i l n, trang nh t ký còn giúp cácỡ ố ả ữ ứ ổ ớ ớ ậ
em gi l i nh ng ký c vui bu n h c trò, đ sau này các em có c h i nhìn l iữ ạ ữ ứ ồ ọ ể ơ ộ ạ
mình trong quá kh , th y mình đã l n lên, đi qua tu i h c trò và tr ng thànhứ ấ ớ ổ ọ ưở
nh th nào. ư ế
B. PHÂN NÔI DUNG
1. C s lí lu nơ ở ậ
T v n tâm lý là quá trình nhà v n d ng nh ng tri th c, ph ng pháp và kư ấ ậ ụ ữ ứ ươ ỹ
thu t tâm lý h c nh m tr giúp đi t ng đc t v n nh n ra chính mình, tậ ọ ằ ợ ố ượ ượ ư ấ ậ ừ
đó thay đi hành vi, thái đ, t tái l p l i th cân b ng tâm lý c a b n thânổ ộ ự ậ ạ ế ằ ủ ả
mình.
4
T v n là t ch m t ho t đng chuyên môn ho c ch m t ngh nghi pư ấ ừ ỉ ộ ạ ộ ặ ỉ ộ ề ệ
chuyên giúp ng i khác có th ra quy t đnh và gi i quy t v n đ, nâng caoườ ể ế ị ả ế ấ ề
năng l c s ng cá nhân b ng nh ng ph ng pháp nghi p v chuyên môn. Ng iự ố ằ ữ ươ ệ ụ ườ
làm ngh này đc g i là nhà t v n.ề ượ ọ ư ấ
1.1. M t s khái ni m c b nộ ố ệ ơ ả
a. Khái ni m t v nệ ư ấ
T v n còn đc hi u là vi c đa ra l i khuyên, l i l có tính ch t m tư ấ ượ ể ệ ư ờ ờ ẽ ấ ộ
chi u. T v n chính là góp ý ki n cho ai đó v v n đ đc h i.ề ư ấ ế ề ấ ề ượ ỏ
b. Khái ni m t v n h c đngệ ư ấ ọ ườ
Thu t ng t v n h c đng đc s d ng trong nhà tr ng hi n nay baoậ ữ ư ấ ọ ườ ượ ử ụ ườ ệ
g m c ch c năng t v n và tham v n. Đó là m t lĩnh v c khoa h c ng d ngồ ả ứ ư ấ ấ ộ ự ọ ứ ụ
tâm lý và giáo d c, bao g m nh ng cách th c h tr và tác đng mang tính đnhụ ồ ữ ứ ỗ ợ ộ ị
h ng giáo d c t i h c sinh c n giúp đ. Qua t v n, h c sinh v t qua đcướ ụ ớ ọ ầ ỡ ư ấ ọ ượ ượ
nh ng khó khăn l a ch n đc cách gi i quy t phù h p. Giáo viên ch nhi mữ ự ọ ượ ả ế ợ ủ ệ
đng th i là nhà t v n, chuyên gia trong lĩnh v c giáo d c con ng i.ồ ờ ư ấ ự ụ ườ
c. T v n giáo d cư ấ ụ
Là quá trình t v n mà nhà t v n s d ng các ph ng pháp giáo d c nh mư ấ ư ấ ử ụ ươ ụ ằ
can thi p, phòng ng a, h tr h c sinh trong quá trình phát tri n. T v n giáoệ ừ ỗ ợ ọ ể ư ấ
d c có hai lo i: t v n tr c ti p và t v n gián ti p. Nh v y, quá trình t v nụ ạ ư ấ ự ế ư ấ ế ư ậ ư ấ
là quá trình t khi nhà t v n b t đu làm vi c v i ng i c n t v n đn khiừ ư ấ ắ ầ ệ ớ ườ ầ ư ấ ế
đt đc m t k t qu nh t đnh mà c hai ch p nh n. ạ ượ ộ ế ả ấ ị ả ấ ậ
d. Tham v n ấ
Có nhi u cách hi u v tham v n. Trong công tác ch nhi m, tham v n làề ể ề ấ ủ ệ ấ
k năng tr giúp v m t tâm lý c a giáo viên ch nhi m đi v i h c sinh khóỹ ợ ề ặ ủ ủ ệ ố ớ ọ
khăn v tâm lý, nh m giúp các em t nh n th c và đi m t v i nh ng v n đề ằ ự ậ ứ ố ặ ớ ữ ấ ề
c a mình, có th v t qua nh ng khó khăn đó. Tham v n có nhi u lo i nh :ủ ể ượ ữ ấ ề ạ ư
tham v n tâm lý, tham v n h ng nghi p, tham v n h c t p. ấ ấ ướ ệ ấ ọ ậ
1.2. Vai trò c a t v n h c đngủ ư ấ ọ ườ
Nh ng năm qua, B Giáo d c và Đào t o đã ch đo cho các tr ng th cữ ộ ụ ạ ỉ ạ ườ ự
hi n nhi m v t v n h c đng. T v n h c đng có vai trò quan tr ngệ ệ ụ ư ấ ọ ườ ư ấ ọ ườ ọ
trong nhà tr ng, nó t o ra nh ng tác đng mang tính đnh h ng giáo d c t iườ ạ ữ ộ ị ướ ụ ớ
h c sinh, nh m giúp h c sinh bi t cách đnh h ng và gi i quy t v n đ c aọ ằ ọ ế ị ướ ả ế ấ ề ủ
b n thân, t o ra s phát tri n phù h p v i yêu c u, mong mu n c a xã h i. Nhả ạ ự ể ợ ớ ầ ố ủ ộ ư
v y, t v n h c đng tác đng vào nh n th c, giúp các em t nh n th c, tậ ư ấ ọ ườ ộ ậ ứ ự ậ ứ ự
gi i quy t v n đ qua đó hình thành tính t l p, bi t t ch u trách nhi m.ả ế ấ ề ự ậ ế ự ị ệ
T v n h c đng tr giúp và là b n đng hành c a các em trong quá trìnhư ấ ọ ườ ợ ạ ồ ủ
h c t p, rèn luy n và phát tri n. T v n h c đng có vai trò tham v n giúp cácọ ậ ệ ể ư ấ ọ ườ ấ
em l a ch n cách x lý đúng, góp ph n n đnh đi s ng tâm h n, tình c m vàự ọ ử ầ ổ ị ờ ố ồ ả
5