SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
---------------------------------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
GIÁO DỤC KỸ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI CĂNG THẲNG VÀ
KIỂM SOÁT CẢM XÚC CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT
NGUYỄN DUY TRINH-NGHI LỘC-NGHỆ AN
LĨNH VỰC: KỸ NĂNG SỐNG
NGHỆ AN 2022
SỞ GD&ĐT NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT NGUYỄN DUY TRINH
---------------------------------
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
GIÁO DỤC KỸ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI CĂNG THẲNG VÀ
KIỂM SOÁT CẢM XÚC CHO HỌC SINH TRƯỜNG THPT
NGUYỄN DUY TRINH-NGHI LỘC-NGHỆ AN
Người thực hiện: Nguyễn Thị Thu Hà
Chức vụ: Giáo viên
Điện thoại: 098 408 2662
SKKN thuộc lĩnh vực: Kỹ năng sống
NGHỆ AN 2022
MỤC LỤC
MỞ ĐẦU ................................................................................................................... 1
1. Lý do chọn đề tài. .................................................................................................. 1
2. Tính mới của đề tài :.............................................................................................. 3
3. Mục tiêu và mục đích nghiên cứu ......................................................................... 3
4. Phương pháp nghiên cứu: ...................................................................................... 5
5. Những đóng góp mới của sáng kiến ...................................................................... 6
PHẦN II. NỘI DUNG ............................................................................................... 7
CHƯƠNG 1: KỸ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI CĂNG THẲNG VÀ KIỂM SOÁT
CẢM XÚC CHO HỌC SINH THPT ........................................................................ 7
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN ................................................................................................. 7
1.1 Kỹ năng sống và vai trò của công tác giáo dục KNS trong công cuộc đổi mới
giáo dục phổ thông hiện nay ..................................................................................... 7
1.1.1. Khái niệm kỹ năng sống. ................................................................................. 7
1.1.2 Một số kỹ năng sống (KNS) cơ bản ................................................................ 8
1.1.3 Vai trò của công tác giáo dục KNS trong thực hiện yêu cầu đổi mới giáo dục
phổ thông hiện nay .................................................................................................... 9
1.1.4. Kĩ năng kiểm soát cảm xúc là gì? ................................................................. 10
1.1.5 Kĩ năng ứng phó với căng thẳng là gì? .......................................................... 10
1.2 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CĂNG THẲNG VÀ KIỂM SOÁT CẢM
XÚC CỦA HỌC SINH TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. .......................................... 13
1.2.1 Khái niệm căng thẳng của học sinh trung học phổ thông ............................. 13
1.2.2. Các biểu hiện của căng thẳng ở học sinh trung học phổ thông ..................... 15
1.2.3.Các tác nhân gây căng thẳng và ứng phó với căng thẳng của học sinh trung
học phổ thông .......................................................................................................... 17
1.2.4. Ứng phó với căng thẳng của học sinh trung học phổ thông ......................... 19
1.2.5 .Đặc điểm phát triển tâm sinh lý của học sinh trung học phổ thông .............. 19
CHƯƠNG II MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM GIÁO DỤC KỸ NĂNG ỨNG PHÓ
VỚI CĂNG THẲNG VÀ KIỂM SOÁT CẢM XÚC CHO HỌC SINH THPT ..... 22
I. GIÁO DỤC KỸ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI CĂNG THẲNG VÀ KIỂM SOÁT
CẢM XÚC CHO HỌC SINH ................................................................................. 22
1.1. Giáo dục kĩ năng ứng phó với căng thẳng và kiểm soát cảm xúc thông qua
tương tác : ................................................................................................................ 22
1.2. Giáo dục kĩ năng ứng phó với căng thẳng và kiểm soát cảm xúc thông qua
hoạt động trải nghiệm : ............................................................................................ 22
1.3. Tiến trình thực hiện : ........................................................................................ 23
II. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM GIÁO DỤC KỸ NĂNG ỨNG PHÓ VỚI CĂNG
THẲNG VÀ KIỂM SOÁT CẢM XÚC CHO HỌC SINH THPT ......................... 23
2.1. Giải pháp 1: Tổ chức hoạt động ngoài giờ lên lớp.......................................... 24
2.2. Giải pháp 2: Tổ chức hoạt động lồng ghép trong các giờ sinh hoạt lớp, trong
các tiết dạy. .............................................................................................................. 37
2.2.1: Với cương vị là giáo viên chủ nhiệm tôi có các giải pháp như sau: ............ 37
2.2.2. Với cương vị là giáo viên bộ môn tôi có thêm giải pháp như sau: ............... 42
2.3. Giải pháp 3: Phối hợp với các giáo viên bộ môn ............................................. 43
2.3.1. Phối hợp với GV dạy Tin, dạy Công nghệ:................................................... 43
2.3.2. Phối hợp với GV dạy giáo dục công dân. ..................................................... 43
2.3.3. Phối hợp với GV dạy văn. ............................................................................ 44
2.4. Giải pháp 4: Tham gia trong ban tư vấn đoàn trường đề hướng các em vào các
hoạt động lành mạnh, bổ ích. .................................................................................. 44
PHẦN III: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .............................................................. 49
1. Kết luận: .............................................................................................................. 49
2. Ý kiến đề xuất: .................................................................................................... 49
1
MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài.
Hiện nay, nội dung giáo dục kỹ năng sống (KNS) được rất nhiều sự quan
tâm từ phía các nhà quản lí giáo dục, của các bậc phụ huynh và cả các em học sinh.
Để nâng cao giáo dục toàn diện thế hệ trẻ, giáo dục phổ thông đã và đang được đổi
mới mạnh mẽ theo bốn trụ cột của giáo dục thế kỉ XXI: Học để biết, Học để làm,
Học để tự khẳng định mình và Học để cùng chung sống. Mục tiêu của giáo dục
phổ thông đang được chuyển hướng từ trang bị kiến thức sang trang bị năng lực
cần thiết cho các em học sinh. Phương pháp giáo dục phổ thông cũng đang được
đổi theo hướng phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của người học,
tăng cường khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức
vào thực tiễn cuộc sống, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập
cho học sinh.
Rèn kỹ năng sống cho học sinh được xác định là một trong những nội dung
cơ bản của phong trào thi đua “Xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực”
trong trường trung học phổ thông giai đoạn hiện nay do Bộ Giáo dục và Đào tạo
phát động.
Giáo dục kỹ năng sống là trang bị cho học sinh kiến thức, thái độ và kỹ năng
phù hợp, từ đó hình thành cho học sinh những hành vi, thói quen lành mạnh, tích
cực; loại bỏ những hành vi, thói quen tiêu cực trong cuộc sống; tạo cơ hội cho các
em có khả năng xử lý mọi vấn đề xảy ra trong sinh hoạt hàng ngày.
Thời gian qua, dù giáo dục KNS có được quan tâm nhưng hiệu quả còn
nhiều hạn chế, thể hiện qua thực trạng về KNS của học sinh còn nhiều khiếm
khuyết. Thực tế cho thấy, tình trạng học sinh thiếu KNS vẫn xảy ra, biểu hiện qua
hành vi ứng xử không phù hợp trong xã hội, sự ứng phó hạn chế với các tình huống
trong cuộc sống như: ứng xử thiếu văn hóa trong giao tiếp nơi công cộng; thiếu lễ
độ với thầy cô giáo, cha mẹ và người lớn tuổi; gây gổ đánh nhau; chưa có ý thức
bảo vệ môi truờng, giữ gìn vệ sinh công cộng, gây phiền hà cho người khác khi sử
dụng điện thoại di động, …
Đối với học sinh, việc hình thành các kỹ năng sống cơ bản trong học tập và
sinh hoạt là vô cùng quan trọng. Điều này không những ảnh hưởng đến quá trình
hình thành và phát triển bản thân. Mà còn ảnh hưởng tới sự phát triển nhân cách
sau này.
Có thể nói việc rèn luyện KNS cho tuổi trẻ học đường trong giai đoạn hiện
nay là một yêu cầu cấp thiết. Khi tham gia vào bất kỳ hoạt động nghề nghiệp nào
phục vụ cho cuộc sống. Nó đều đòi hỏi chúng ta phải thỏa mãn những kỹ năng
tương ứng.