SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
NHẰM PHÁT HUY PHẨM CHẤT NĂNG LỰC CHO HỌC SINH
TRONG MÔN HỌC GIÁO DỤC CÔNG DÂN CẤP TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
CỬA LÒ, NGHỆ AN
LĨNH VỰC: MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO NGHỆ AN
TRƯỜNG THPT CỬA LÒ
_____________________________________________________________
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài
MỘT SỐ BIỆN PHÁP TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG
NHẰM PHÁT HUY PHẨM CHẤT NĂNG LỰC CHO HỌC SINH
TRONG MÔN HỌC GIÁO DỤC CÔNG DÂN CẤP TRUNG HỌC
PHỔ THÔNG TẠI TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
CỬA LÒ, NGHỆ AN
LĨNH VỰC: MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN
Họ và tên tác giả: Lê Thị Thu Trung
Tổ bộ môn: Khoa học xã hội
Năm thực hiện: 2021
Số điện thoại: 0912363533
Cửa Lò - 2021
MỤC LỤC
I. ĐẶT VẤN ĐỀ ................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài .......................................................................................... 1
2. Mục đích của đề tài ...................................................................................... 1
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu ................................................................ 2
4. Thời gian. ..................................................................................................... 2
5. Phương pháp nghiên cứu .............................................................................. 2
6. Tính mới của đề tài ....................................................................................... 2
II. NỘI DUNG ................................................................................................... 3
1. Cơ sở lí luận ................................................................................................. 3
1.1. Tổng quan chung về đổi mới phương pháp dạy học ............................... 3
1.2 Đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát triển năng lực của học sinh .... 3
1.3 Một số biện pháp đổi mới phương pháp dạy học ..................................... 4
1.4 Một số phẩm chất năng lực được hình thành và phát triển trong môn
Giáo dục công dân ............................................................................................ 5
1.5 Một số vấn đề về tổ chức hoạt động khởi động trong dạy học .................... 6
2. Cơ sở thực tiễn ............................................................................................. 7
2.1. Thực trạng của việc tổ chức hoạt động khởi động trong dạy học hiện nay .... 7
2.2. Thực trạng của việc tổ chức hoạt động khởi động trong việc dạy học
môn giáo dục công dân cấp trung học phổ thông ........................................... 9
2.3 Nguyên nhân ......................................................................................... 10
3. Một số biện pháp tổ chức hoạt động khởi động nhằm phát huy phẩm chất
năng lực cho học sinh trong môn học Giáo dục công dân cấp trung học phổ
thông tại trường trung học phổ thông Cửa Lò, Nghệ An................................. 10
3.1. Đa dạng hóa các hình thức hoạt động khởi động .................................. 10
3.2. Lựa chọn nguồn tư liệu khởi động phù hợp, giá trị ............................... 15
3.3. Xây dựng hoạt động khởi động phù hợp năng lực người học ................ 16
4. Kết quả đạt được ........................................................................................ 17
III. KẾT LUẬN ............................................................................................... 20
1. Phạm vi ứng dụng của đề tài ...................................................................... 20
2. Mức độ vận dụng ....................................................................................... 20
3. Kết luận ...................................................................................................... 20
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................... 22
PHỤ LỤC ........................................................................................................ 23
Phụ lục 1. PHIẾU KHẢO SÁT DÀNH CHO GIÁO VIÊN ............................ 23
Phụ lục 2. PHIẾU KHẢO SÁT DÀNH CHO HỌC SINH .............................. 24
Phụ lục 3. HỌC SINH THAM GIA HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG ................. 25
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
TT
Từ viết tắt
Từ đầy đủ
1
GDCD
Giáo dục công dân
2
GV
Giáo viên
3
HS
Học sinh
4
THPT
Trung học phổ thông
1
I. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài
Giáo dục phổ thông nước ta đang thực hiện bước chuyển từ chương trình
giáo dục tiếp cận nội dung sang tiếp cận năng lực của người học, nghĩa là từ chỗ
quan tâm đến việc học sinh học cái gì đến chỗ quan tâm học sinh làm được cái gì
qua việc học. Để làm được điều đó nhất định phải thực hiện thành công việc
chuyển từ phương pháp dạy học nặng về truyền thụ kiến thức sang dạy cách học,
cách vận dụng kiến thức, rèn luyện kỹ năng, hình thành năng lực và phẩm chất.
Trong phương pháp dạy học tích cực học sinh luôn được cuốn hút vào các hoạt
động do giáo viên tổ chức và chỉ đạo. Một trong những hoạt động của tiến trình
dạy học đó chính là hoạt động khởi động.
- Khởi động là hoạt động đầu tiên tác động đến cảm xúc, trí tuệ của người
học trong toàn tiết học, có vai trò rất lớn giúp tiết dạy thành công.Hoạt động khởi
động sẽ kích thích tính tò mò, sự hứng thú, tâm thế của học sinh ngay từ đầu tiết
học. Nếu tổ chức tốt hoạt động này sẽ tạo một tâm lí hưng phấn, tự nhiên để “lôi
kéo” học sinh vào tiết học, tạo ra không khí vui vẻ giúp học sinh tiếp cận nội dung
bài học. Hơn nữa, nếu hoạt động khởi động càng đa dạng thì sẽ luôn tạo nên những
bất ngờ thú vị cho học sinh, người học sẽ không còn cảm giác nặng nề, mệt mỏi, lo
lắng, nhàm chán như khi giáo viên kiểm tra bài cũ. Các em sẽ thoải mái tham gia
vào hoạt động học tập, giờ học vì thế sẽ giảm bớt căng thẳng, khô khan. Tuy nhiên,
thực tế cho thấy để tạo ra được một cách khởi động hấp dẫn, có hiệu quả cũng
không phải là điều dễ dàng đối với một số giáo viên hoặc quá trình tổ chức rời rạc,
nặng kiến thức khiên học sinh không hứng thú… Việc thực hiện tiết dạy của giáo
viên vẫn còn theo hình thức cũ: nặng về lý thuyết, thiếu đi tính hấp dẫn, lôi cuốn
học sinh ngay từ hoạt động vào bài; giáo viên còn xem nhẹ việc dẫn dắt vào bài mà
chủ yếu dành thời gian cho việc tìm hiểu kiến thức mới dẫn đến tiết học khô khan,
học sinh thụ động trong việc tiếp thu kiến thức.
Trước những định hướng đổi mới của Đảng, nhà nước và của ngành về dạy
học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh; cơ bản giáo viên trường trung
học phổ thông Cửa Lò nói chung và giáo viên bộ môn Giáo dục công dân nói riêng
đã có tinh thần đổi mới phương pháp dạy học theo hướng lấy học sinh làm trung
tâm, phát huy tính tích cực của các em.
Trong những năm qua bản thân tôi luôn quan tâm, tìm tòi đổi mới để tìm ra
cách khởi động bài học hấp dẫn, đúng yêu cầu và đem lại hiệu quả cho từng tiết
dạy. Chính vì vậy tôi mạnh dạn chia sẻ những kinh nghiệm thực tế của bản thân và
xin đề xuất Một số biện pháp tổ chức hoạt động khởi động nhằm phát huy phẩm
chất năng lực cho học sinh trong môn học Giáo dục công dân cấp trung học phổ
thông tại trường trung học phổ thông Cửa Lò, Nghệ An.
2. Mục đích của đề tài
Đề tài nhằm mục đích cung cấp một số cơ sở lí luận, cơ sở thực tiễn về
phương pháp dạy học theo hướng phát triển năng lực người học; đặc biệt là việc