Kinh nghi m khi thi t k bài gi ng cho Giáo án đi n tệ ế ế ả ệ ử
KINH NGHI MỆ
KHI THI T K BÀI GI NG CHO GIÁO ÁN ĐI N TẾ Ế Ả Ệ Ử
I- PH N M ĐUẦ Ở Ầ
I.1: Lí do ch n đ tài ọ ề
Vi c thi t k giáo án và gi ng d y trên máy tính b ng nh ng đo nệ ế ế ả ạ ằ ữ ạ
phim minh h a v i hình nh, âm thanh s ng đng, bài gi ng c a giáo viên cóọ ớ ả ố ộ ả ủ
th thu hút s chú ý và t o h ng thú n i h c sinh. Ti t l ch s v chi n th ngể ự ạ ứ ơ ọ ế ị ử ề ế ắ
Đi n Biên Ph có minh h a phim t li u v cu c chi n v i đn pháo, bomệ ủ ọ ư ệ ề ộ ế ớ ạ
r i, âm thanh r n tr i... Ti t đa lý v các ngành kinh t công nghi p, h c sinhơ ề ờ ế ị ề ế ệ ọ
đc xem hình nh s n xu t v i nh ng âm thanh r n ràng, t t b t nhà máy,ượ ả ả ấ ớ ữ ộ ấ ậ ở
xí nghi p. Gi h c âm nh c v đàn b u, màn hình hi n ra c n c nh cây đànệ ờ ọ ạ ề ầ ệ ậ ả
và ng i ngh sĩ ng i g y nên nh ng âm đi u thánh thót, du d ng... V iườ ệ ồ ả ữ ệ ươ ớ
nh ng hình nh, âm thanh s ng đng nh th , kh i ph i nói là các em h ngữ ả ố ộ ư ế ỏ ả ứ
thú nh th nào. Không nh ng th , ngay c giáo viên cũng đc “nhàn” h nư ế ữ ế ả ượ ơ
trong vi c truy n đt ki n th c.ệ ề ạ ế ứ
Tuy nhiên, đ có đc m t ti t h c 45 phút nh v y, ng i giáo viênể ượ ộ ế ọ ư ậ ườ
ph i v t v g p nhi u l n so v i cách d y truy n th ng. Th c t cho th y,ả ấ ả ấ ề ầ ớ ạ ề ố ự ế ấ
đ có s đng b v ng d ng CNTT trong t t c các tr ng nói chung vàể ự ồ ộ ề ứ ụ ấ ả ườ
các c p h c, giáo viên nói riêng l i là v n đ r t khó vì trình đ tin h c c aấ ọ ạ ấ ề ấ ộ ọ ủ
giáo viên th c s ch a cao. Đ chu n b cho m t bài gi ng đt m c chu n,ự ự ư ể ẩ ị ộ ả ạ ứ ẩ
giáo viên th ng ph i b t đu t ý t ng bài gi ng r i m t đn hai ba ngàyườ ả ắ ầ ừ ưở ả ồ ấ ế
thi t k m i hoàn thành, đó là ch a k đn vi c ph i thi t k hình nh choế ế ớ ư ể ế ệ ả ế ế ả
thích h p trong bài gi ng. Ngoài ki n th c căn b n v tin h c, s d ng thànhợ ả ế ứ ả ề ọ ử ụ
th o ph n m m PowerPoint, giáo viên còn c n có ni m đam mê th t s v iạ ầ ề ầ ề ậ ự ớ
v i vi c thi t k v n đòi h i s sáng t o, s nh y bén, tính th m m đ “sănớ ệ ế ế ố ỏ ự ạ ự ạ ẩ ỹ ể
tìm” t li u t nhi u ngu n. Đi u này đy lùi đc tình tr ng “Th y đc tròư ệ ừ ề ồ ề ẩ ượ ạ ầ ọ
chép”. N u nh trong m i ti t h c thông th ng, giáo viên ph i dành kháế ư ỗ ế ọ ườ ả
nhi u th i gian đ treo tranh nh, thao tác các ho t đng thí nghi m thì trongề ờ ể ả ạ ộ ệ
ti t h c có s d ng giáo án đi n t , nh ng chuy n đng đó ch c n m t cúế ọ ử ụ ệ ử ữ ể ộ ỉ ầ ộ
kích chu t.ộ
V th c ch t, giáo án đi n t là m t giáo án có thêm các y u t đi n tề ự ấ ệ ử ộ ế ố ệ ử
nh :ư
- Bài thuy t trình Powerpoint v i các l i gi ng ph theo. ế ớ ờ ả ụ
- Ph n m m bi u di n h trầ ề ể ễ ỗ ợ
- Chu n b cho gi gi ng đi n t : ẩ ị ờ ả ệ ử
- Máy tính c n có CD, loa, mic, màn chi u, máy chi u ...,ầ ổ ế ế
- Các thao tác kĩ năng đi n t mà h c sinh c n có.ệ ử ọ ầ
Trong giáo án c n ghi rõ: Khi nào thì trình chi u, khi nào thì t t đi đ tầ ế ắ ể ổ
ch c th o lu n.ứ ả ậ
Nguy n Th T iễ ị ươ - Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
Kinh nghi m khi thi t k bài gi ng b ng Giáo án đi n tệ ế ế ả ằ ệ ử
Bài t p v nhà (n u có), yêu c u vi t ti u lu n, thu ho ch (ng n g nậ ề ế ầ ế ể ậ ạ ắ ọ
thôi).
M u báo cáo thí nghi m.ẫ ệ
K t qu c n đt đc:ế ả ầ ạ ượ
H c sinh c n hi u bài ra sao ... ọ ầ ể
I.2: M c đích nghiên c u ụ ứ
Đ th c hi n hi u qu vi c gi ng d y b ng giáo án đi n t đòi h i cácể ự ệ ệ ả ệ ả ạ ằ ệ ử ỏ
GV ph i có ki n th c sâu h n v tin h c, ng d ng t t h n các ph n m m,ả ế ứ ơ ề ọ ứ ụ ố ơ ầ ề
song tin h c l i quá m i đi v i m t b ph n l n GV. Đc bi t là t tr cọ ạ ớ ố ớ ộ ộ ậ ớ ặ ệ ừ ướ
đn gi giáo viên n u có h c tin h c thì cũng ch m i làm quen đn Microsoftế ờ ế ọ ọ ỉ ớ ế
Word đ so n th o văn b n, làm bài ki m tra hay so n giáo án nên khi chuy nể ạ ả ả ể ạ ể
sang Powerpoint không tránh kh i nh ng b ng . Đng th i, trong Powerpointỏ ữ ỡ ỡ ồ ờ
có r t nhi u thao tác mà ph i là ng i r t thành th o v máy tính m i có thấ ề ả ườ ấ ạ ề ớ ể
x lý đc, đi u đy là đòi h i cao đi v i các giáo viên không ph i là giáoử ượ ề ấ ỏ ố ớ ả
viên có chuyên môn Tin h c.ọ
I.3: Th i gian, đa đi m ờ ị ể
- Th i gian: Trong năm h c 2007 - 2008 ờ ọ
- Đa đi m: Tr ng THCS M o Khê IIị ể ườ ạ
I.4: Đóng góp m i v m t lí lu n và th c ti n ớ ề ặ ậ ự ễ
Nh n th y khi có k năng so n gi ng b ng giáo án đi n t giáo viênậ ấ ỹ ạ ả ằ ệ ử
s :ẽ
+ Ch đng tìm tòi sáng t o nhi u hình th c khác đ thi t k cho bàiủ ộ ạ ề ứ ể ế ế
gi ng phù h p v i nh n th c c a h c sinh.ả ợ ớ ậ ứ ủ ọ
+ T mình tích c c tìm tòi, s u t m tài li u h tr cho bài d y phongự ự ư ầ ệ ỗ ợ ạ
phú, sinh đng.ộ
+ M nh d n h n trong vi c ng d ng công ngh thông tin trong m i ho tạ ạ ơ ệ ứ ụ ệ ọ ạ
đng chuyên môn, không c m th y ng i khi thi t k bài gi ng b ng Giáo ánộ ả ấ ạ ế ế ả ằ
đi n t .ệ ử
+ Thêm yêu ngh , tâm huy t v i ngh nghi p.ề ế ớ ề ệ
Nguy n Th T iễ ị ươ - Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
Kinh nghi m khi thi t k bài gi ng b ng Giáo án đi n tệ ế ế ả ằ ệ ử
II- PH N N I DUNGẦ Ộ
II.1: CH NG I : T NG QUAN ƯƠ Ổ
N i dung c a toàn b sáng ki n kinh nghi m này m t ph n do kinhộ ủ ộ ế ệ ộ ầ
nghi m c a tôi, m t ph n tôi cóp nh t t m ng Internet nh ng tôi đã ki mệ ủ ộ ầ ặ ừ ạ ư ể
ch ng tính th c thi c a nó. Tài li u này không nh m h ng d n quá trìnhứ ự ủ ệ ằ ướ ẫ
so n gi ng trên máy tính mà chú tr ng đn các chú ý quan tr ng khi thi t kạ ả ọ ế ọ ế ế
m t giáo án đi n t cùng m t s v n đ mang tính th thu t, gi i quy t m tộ ệ ử ộ ố ấ ề ủ ậ ả ế ộ
s r c r i th ng g p trong khi so n gi ng.ố ắ ố ườ ặ ạ ả
Có nhi u ph n m m mà giáo viên có th s d ng làm môi tr ng đề ầ ề ể ử ụ ườ ể
đa bài gi ng lên đó nh Web, Publisher, EduAuthor, Visual Basic,ư ả ư
PowerPoint … trong đó ch ng trình đang đc s d ng r ng rãi và ph bi nươ ượ ử ụ ộ ổ ế
nh t là PowerPoint vì v y trong n i dung đ tài này tôi ch y u đ c p đnấ ậ ộ ề ủ ế ề ậ ế
PowerPoin ngoài ra tôi cũng đ c p đn m t s th c m c th ng g p trongề ậ ế ộ ố ắ ắ ườ ặ
Windows.
II.2: CH NG II: N I DUNG V N Đ NGHIÊN C UƯƠ Ộ Ấ Ề Ứ
II.2.1. Nh ng y u t , công vi c quan tr ng nh t c a vi c so n giáoữ ế ố ệ ọ ấ ủ ệ ạ
án đi n t :ệ ử
II.2.1.1. Xác đnh bài gi ng hay ph n bài gi ng nào thích h p cho vi cị ả ầ ả ợ ệ
so n giáo án đi n t .ạ ệ ử
Đi u này thu thu c vào đc tr ng c a m i môn h c. ề ỳ ộ ặ ư ủ ỗ ọ
Vi c g i tên m t vài lo i bài thích h p v i giáo án đi n t cho t t cệ ọ ộ ạ ợ ớ ệ ử ấ ả
các môn h c là m t đi u khó. Tuy nhiên, theo chúng tôi, có ba đi m c b n đọ ộ ề ể ơ ả ể
quy t đnh là nên so n bài b ng giáo án đi n t hay không:ế ị ạ ằ ệ ử
+ M t là mong mu n c a giáo viên t ch c ho t đng h c t p tích c cộ ố ủ ổ ứ ạ ộ ọ ậ ự
b ng cách liên k t hình nh v i l i nói m t cách t nhiên, b ng cách v nằ ế ả ớ ờ ộ ự ằ ậ
d ng hình nh và ngôn t cô đng trên các slide Power Point đ kh i g i/kíchụ ả ừ ọ ể ơ ợ
thích s liên t ng và t ng t ng c a h c sinh. ự ưở ưở ượ ủ ọ
+ Hai là n i dung ch y u c a bài d y đòi h i ph i m r ng và ch aộ ủ ế ủ ạ ỏ ả ở ộ ứ
đng m t s ý t ng có th khai thác thành các tình hu ng có v n đ. ự ộ ố ưở ể ố ấ ề
+ Ba là ngu n t li u hình nh phong phú liên quan đn n i dung bàiồ ư ệ ả ế ộ
d y s n có (có th truy c p t Internet hay các ngu n tài nguyên khác nhạ ẵ ể ậ ừ ồ ư
băng đĩa ghi âm, ghi hình, phim nh… và đi u quan tr ng h n là ý t ng s nả ề ọ ơ ưở ẵ
có trong kinh nghi m c a ng i biên so n).ệ ủ ườ ạ
II.2.1.2. L p dàn ý trình bày.ậ
Xác đnh rõ m c đích công vi c, s p x p các ý t ng và tìm cách di nị ụ ệ ắ ế ưở ễ
đt ý t ng đó. Vì v y nh t thi t ph i l p dàn bài. B n s ph i t mìnhạ ưở ậ ấ ế ả ậ ạ ẽ ả ự
duy t l i t t c nh ng hình nh, thông tin mà b n s l n l t bày ra tr cệ ạ ấ ả ữ ả ạ ẽ ầ ượ ướ
Nguy n Th T iễ ị ươ - Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
Kinh nghi m khi thi t k bài gi ng b ng Giáo án đi n tệ ế ế ả ằ ệ ử
m t m i ng i, đng th i lên k ho ch v vi c s d ng nh ng k thu tắ ọ ườ ồ ờ ế ạ ề ệ ử ụ ữ ỹ ậ
thích h p đ th hi n n i dung đó m t cách có hi u qu .ợ ể ể ệ ộ ộ ệ ả
Vi c ho ch đnh các ho t đng h c t p và bài t p có th làm sau khi đãệ ạ ị ạ ộ ọ ậ ậ ể
miêu t các ph n ki n th c c t lõi ho c làm song song v i ph n y. Vi c xácả ầ ế ứ ố ặ ớ ầ ấ ệ
đnh và ch n l a hình nh, âm thanh nên th c hi n song song v i vi c thi tị ọ ự ả ự ệ ớ ệ ế
k các bài t p và ho t đng. Theo kinh nghi m, đ dàn ý bài d y tr nên rõế ậ ạ ộ ệ ể ạ ở
ràng nh v y có th d dàng bi n nó thành bài so n, chúng tôi trình bày các ýờ ậ ể ễ ế ạ
t ng c a bài d y d i d ng các slide.ưở ủ ạ ướ ạ
II.2.1.3. Tìm t li u văn b n, t li u hình nh, âm thanh và chu n b côngư ệ ả ư ệ ả ẩ ị
c biên so n.ụ ạ
T li u có th đc tìm nhi u ngu n khác nhau: ư ệ ể ượ ở ề ồ
(1) trong sách báo, t p chí r i nh p vào máy tính b ng cách s d ngạ ồ ậ ằ ử ụ
máy scanner và ph n m m Adobe Photoshop; ầ ề
(2) trong các băng CD, VCD, DVD, nh p vào máy tính b ng cách sậ ằ ử
d ng các ph n m m ACDSee (x lý nh trên CD), Herosoft 3000 (c t và làmụ ầ ề ử ả ắ
phim), Hero Video Converter (chuy n phim *DAT thành *MPG tr c khi c tể ướ ắ
và s d ng); ử ụ
(3) trên Internet (Qua các trang Web ph c v d y h c ho c các trangụ ụ ạ ọ ặ
web dùng đ tìm ki m …)ể ế
(4) trong th c t b ng cách quay phim hay ch p nh k thu t s r iự ế ằ ụ ả ỹ ậ ố ồ
đa vào máy tính; ư
(5) do t t o b ng cách s d ng ph n m m Flash (t o hình nh đng),ự ạ ằ ử ụ ầ ề ạ ả ộ
CorelDraw….
Ngoài ra, m t s ph n m m chuyên d ng cho m i môn h c cũng ph iộ ố ầ ề ụ ỗ ọ ả
đc tính đn ví d nh MathType (so n th o văn b n Toán h c), hay ph nượ ế ụ ư ạ ả ả ọ ầ
m m v cách biên so n tr c nghi m '2005 Summer Professional', Violet ...ề ề ạ ắ ệ
Trong quá trình s u t p t li u hình nh, âm thanh, đi u quan tr ngư ậ ư ệ ả ề ọ
nh t là vi c xác đnh m c đích h c t p c a t ng hình nh ho c ng li u vănấ ệ ị ụ ọ ậ ủ ừ ả ặ ữ ệ
b n mà chúng ta đnh đa vào các slide. Nghĩa là GV c n hình dung ra nh ngả ị ư ầ ữ
bi n pháp - ho t đng giúp HS khai thác n i dung các t li u y thao cáchệ ạ ộ ộ ư ệ ấ
giúp các em suy nghĩ khám phá ki n th c m i ho c luy n t p th c hành kĩế ứ ớ ặ ệ ậ ự
năng h c t p. Tuy t đi tránh l i phô di n hình nh đn thu n. M t khác,ọ ậ ệ ố ố ễ ả ơ ầ ặ
m t s t li u hình nh, âm thanh nào đó c a bài d y có th đc thi t kộ ố ư ệ ả ủ ạ ể ượ ế ế
thành m t ho t đng chu n b bài c a h c sinh.ộ ạ ộ ẩ ị ủ ọ
V ph ng di n này, h c sinh s đc yêu c u tìm ch n hình nh đề ươ ệ ọ ẽ ượ ầ ọ ả ể
minh ho cho m t khía c nh n i dung trong bài h c ho c c n suy nghĩ và gi iạ ộ ạ ộ ọ ặ ầ ả
quy t đ m t v n đ mà GV kh i g i ra t nh ng hình nh nào đó. M t đi uế ể ộ ấ ề ơ ợ ừ ữ ả ộ ề
l u ý là hình nh và âm thanh đa vào bài gi ng nh t thi t phù h p v i m cư ả ư ả ấ ế ợ ớ ụ
tiêu h c t p mà h c sinh c n đt, h ng đn tr ng tâm ki n th c c a bài.ọ ậ ọ ầ ạ ướ ế ọ ế ứ ủ
Nguy n Th T iễ ị ươ - Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ
Kinh nghi m khi thi t k bài gi ng b ng Giáo án đi n tệ ế ế ả ằ ệ ử
Vi c l m d ng ho c s thi u ch n l c hình nh, âm thanh trong khi biênệ ạ ụ ặ ự ế ọ ọ ả
so n s gây nhi u cho quá trình lĩnh h i ki n th c c a h c sinh. Cu i cùng,ạ ẽ ễ ộ ế ứ ủ ọ ố
chúng ta nên nghĩ đn vi c l u tr và t ch c h th ng t li u đ có th sế ệ ư ữ ổ ứ ệ ố ư ệ ể ể ử
d ng chúng lâu dài và cho nh ng bài d y khác v sau. ụ ữ ạ ề
II.2.1.4. Vi t giáo án đi n t :ế ệ ử
Đây là m t ho t đng đòi h i nhi u k thu t s d ng máy tính, đcộ ạ ộ ỏ ề ỹ ậ ử ụ ặ
bi t là ph n m m Power Point. Sau đây, chúng tôi xin nêu m t s m o đ cóệ ầ ề ộ ố ẹ ể
th so n th o m t giáo án đi n t nhanh và hi u qu . ể ạ ả ộ ệ ử ệ ả
- So n m t Slide n i dung th t hoàn ch nh v m i m t: các Placeạ ộ ộ ậ ỉ ề ọ ặ
holder, Textbox, các Animation tùy ý (hi u ng), các Font ch và c ch , màuệ ứ ữ ỡ ữ
n n, màu … Sau đó copy toàn b Slide này cho các trang sau, ch c n thay điề ộ ỉ ầ ổ
ph n Text n i dung, t t c các tùy ý ch n s đc gi nguyên, không c nầ ộ ấ ả ọ ẽ ượ ữ ầ
ch n l i. ọ ạ
- Cài đt các đng d n đc bi t cho các câu h i đ có th linh ho tặ ườ ẫ ặ ệ ỏ ể ể ạ
khi đt câu h i ho c trình bày minh ho cho bài gi ng. Lúc c n, chúng ta cóặ ỏ ặ ạ ả ầ
th t quy t đnh trình bày hay không trình bày, đt câu h i hay không đt câuể ự ế ị ặ ỏ ặ
h i, tùy t ng đi t ng h c sinh, không c n ph i phô di n h t trên bài gi ng. ỏ ừ ố ượ ọ ầ ả ễ ế ả
- Đt các hình nh, âm thanh trên các ch ng trình song song, khôngặ ả ươ
c n c t chèn vào bài gi ng, khi m bài gi ng ta có th m đng th i cácầ ắ ả ở ả ể ở ồ ờ
ch ng trình này. Thao tác chèn th ng m t nhi u th i gian và gây nhi uươ ườ ấ ề ờ ề
bi n đng cho bài gi ng khi chép đi chép l i. L u file giáo án d i d ng Slideế ộ ả ạ ư ướ ạ
Show đ tránh m t th i gian khi ph i m t đu và ch n Slide Show cho t ngể ấ ờ ả ở ừ ầ ọ ừ
bài gi ng.ả
M t s chú ý nh nh ng quy t đnh l n đn k t qu bài d y c a giáoộ ố ỏ ư ế ị ớ ế ế ả ạ ủ
viên đó là cách trình bày bài gi ng c a mình:ả ủ
- Cũng nh khi vi t b ng, tên bài h c, các đ m c và các ý tr ng tâmư ế ả ọ ề ụ ọ
ph i đc gi l i t t c các slide. Tuy nhiên, nh ng slide trình bày cácả ượ ữ ạ ở ấ ả ở ữ
câu h i th o lu n, các ví d , bài t p ... giáo viên có th linh ho t b qua ph nỏ ả ậ ụ ậ ể ạ ỏ ầ
đó.
- Trong khi vi t giáo án đi n t đó là nên h t s c th n tr ng trong vi cế ệ ử ế ứ ậ ọ ệ
ch n l a Font ch , màu ch , c ch , màu n n c a Slide và các hi u ng. B tọ ự ữ ữ ỡ ữ ề ủ ệ ứ ấ
k m t s l m d ng ho c s d ng không thích h p cũng có th tr thànhỳ ộ ự ạ ụ ặ ử ụ ợ ể ở
"m t con sâu" phá h ng "cây giáo án" c a chúng ta. Nhi u giáo viên quá l mộ ỏ ủ ề ạ
d ng vào vi c ch y ch trên màn hình trong khi có th s d ng b ng hìnhụ ệ ạ ữ ể ử ụ ằ
th c vi t b ng ho c nói. Màu ch trong bài ph i phù h p theo tên bài, tiêu đ,ứ ế ả ặ ữ ả ợ ề
ý nh n m nh... ấ ạ
- Giáo viên sau khi so n xong bài d y c a mình ph i thu c “K ch b n”ạ ạ ủ ả ộ ị ả
mà mình đã xây d ng. ự
Và đi u quan tr ng nh t tôi mu n nh n m nh đó là đ có m t bài d yề ọ ấ ố ấ ạ ể ộ ạ
b ng giáo án đi n t đt yêu c u c v d y và h c thì đi u quan tr ng nh tằ ệ ử ạ ầ ả ề ạ ọ ề ọ ấ
v n là ý t ng c a ng i giáo viên, v k ch b n mà ng i giáo viên xây d ngẫ ưở ủ ườ ề ị ả ườ ự
Nguy n Th T iễ ị ươ - Tr ng THCS M o Khê IIườ ạ