Kinh nghi m ch đo th c hi n d y k năng đc thành ti ng cho h c sinh dân t c thi u sệ ỉ ạ ự ệ ạ ỹ ọ ế ọ ộ ể ố
tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngườ ể ọ
H Th M H nh, tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngồ ị ỹ ạ ườ ể ọ 1
PHÒNG GIÁO D C VÀ ĐÀO T O KRÔNG ANAỤ Ạ
TR NG TI U H C ĐINH TIÊN HOÀNGƯỜ Ể Ọ
KINH NGHI M CH ĐO TH C HI N Ệ Ỉ Ạ Ự Ệ
D Y K NĂNG ĐC THÀNH TI NG CHO H C SINH Ạ Ỹ Ọ Ế Ọ
TR NG TI U H C ĐINH TIÊN HOÀNGƯỜ Ể Ọ
Thu c b môn ho c lĩnh v c: Qu n lýộ ộ ặ ự ả
H và tên tác gi : H Th M H nhọ ả ồ ị ỹ ạ
Ch c danh: Hi u tr ngứ ệ ưở
Trình đ chuyên môn cao nh t: Đi h cộ ấ ạ ọ
Chuyên ngành đào t o: Giáo d c Ti u h cạ ụ ể ọ
Kinh nghi m ch đo th c hi n d y k năng đc thành ti ng cho h c sinh dân t c thi u sệ ỉ ạ ự ệ ạ ỹ ọ ế ọ ộ ể ố
tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngườ ể ọ
I. Ph n m đuầ ở ầ
1. Lý do ch n đ tàiọ ề
Đc thành ti ng là m t k năng thi t y u trong phân môn t p đc. Điọ ế ộ ỹ ế ế ậ ọ ố
v i các tr ng ch d y hoàn toàn h c sinh ng i Kinh thì k năng này h uớ ườ ỉ ạ ọ ườ ỹ ầ
nh không c n ph i chú ý nhi u b i đây là m t k năng hoàn toàn t nhiên.ư ầ ả ề ở ộ ỹ ự
H c sinh h c phân môn T p đc tr ng ti u h c khi b t đu b c vào l pọ ọ ậ ọ ở ườ ể ọ ắ ầ ướ ớ
M t trong khi các em đã có m t s v n t ng ti ng Vi t r t phong phú vàộ ộ ố ố ừ ữ ế ệ ấ
kh năng đc thành ti ng t ng đi t t. Vì th vi c d y cho các em đc thànhả ọ ế ươ ố ố ế ệ ạ ọ
ti ng vô cùng đn gi n.ế ơ ả
Nh ng đi v i các em h c sinh ng i dân t c Êđê thì k năng đcư ố ớ ọ ườ ộ ỹ ọ
thành ti ng là m t k năng quan tr ng mà các cô ph i là ng i v t v rèn giũaế ộ ỹ ọ ả ườ ấ ả
t l p M t đn h t b c Ti u h c.ừ ớ ộ ế ế ậ ể ọ
Tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàng hi n t i có 59,6% h c sinh dân t cườ ể ọ ệ ạ ọ ộ
thi u s . H u h t h c sinh dân t c thi u s đây là ng i dân t c Êđê.ể ố ầ ế ọ ộ ể ố ở ườ ộ
Ng i Êđê buôn ÊCăm là dân g c s ng cao Nguyên t lâu đi. Th hườ ở ố ố ở ừ ờ ế ệ
ông bà các em nhi u ng i không bi t ti ng Kinh, th h b m các em bi tề ườ ế ế ế ệ ố ẹ ế
nói ti ng Kinh nh ng m t s không bi t đc, không bi t vi t. Vì th , v nế ư ộ ố ế ọ ế ế ế ố
ti ng Vi t c a các em khi vào l p M t r t h n ch .ế ệ ủ ớ ộ ấ ạ ế
Ti ng Vi t v a là môn h c c b n, v a là môn h c công c đ h c sinhế ệ ừ ọ ơ ả ừ ọ ụ ể ọ
chi m lĩnh tri th c và k năng c a các b môn khác trong ch ng trình giáoế ứ ỹ ủ ộ ươ
d c. Tuy nhiên, do s chi ph i c a nhi u y u t khác nhau trong quá trình d yụ ự ố ủ ề ế ố ạ
h c, ch t l ng h c ti ng Vi t c a h c sinh dân t c ch a cao, kéo theo sọ ấ ượ ọ ế ệ ủ ọ ộ ư ự
h n ch v phát tri n năng l c t duy, ít nhi u t o ra b t l i cho vi c đt đnạ ế ề ể ự ư ề ạ ấ ợ ệ ạ ế
nh ng chu n m c trong m c tiêu giáo d c c a b c h c Ti u h c.ữ ẩ ự ụ ụ ủ ậ ọ ể ọ
Th c t nhi u năm làm công tác qu n lý tr ng tôi đã r t trăn tr vự ế ề ả ở ườ ấ ở ề
k năng đc c a h c sinh mình. T t c các em h c sinh ng i Êđê t kh i l pỹ ọ ủ ọ ấ ả ọ ườ ừ ố ớ
M t đn kh i l p Năm đu có k năng đc h n ch . Bên c nh đó, do đòi h iộ ế ố ớ ề ỹ ọ ạ ế ạ ỏ
c a xu h ng, c a yêu c u đa d ng v môn h c và các ho t đng trong nhàủ ướ ủ ầ ạ ề ọ ạ ộ
tr ng, nên môn Ti ng Vi t m c dù đã đc u tiên nh ng v n không đápườ ế ệ ặ ượ ư ư ẫ
ng đc yêu c u thích đáng v th i gian đ giáo viên d y và đ các em đcứ ượ ầ ề ờ ể ạ ể ượ
h c.ọ
Môn Ti ng Vi t b c Ti u h c đc xác đnh là môn công c . Cácế ệ ở ậ ể ọ ượ ị ụ
em ph i h c đc môn Ti ng Vi t thì m i h c đc các môn h c khác. Trongả ọ ượ ế ệ ớ ọ ượ ọ
môn Ti ng Vi t thì có r t nhi u phân môn các em c n h c, c n đc trang bế ệ ấ ề ầ ọ ầ ượ ị
H Th M H nh, tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngồ ị ỹ ạ ườ ể ọ 2
Kinh nghi m ch đo th c hi n d y k năng đc thành ti ng cho h c sinh dân t c thi u sệ ỉ ạ ự ệ ạ ỹ ọ ế ọ ộ ể ố
tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngườ ể ọ
nh ng trong đó, tôi quan tâm tr c h t là phân môn T p đc. Môn T p đcư ướ ế ậ ọ ậ ọ
Nh m trang b và phát tri n cho các em các k năng nghe, nói, s d ng ti ngằ ị ể ỹ ử ụ ế
Vi t. Trên c s nh ng ki n th c c b n v đc, nh m t ng b c giúp h cệ ơ ở ữ ế ứ ơ ả ề ọ ằ ừ ướ ọ
sinh làm ch đc ngôn ng ti ng Vi t đ h c t p trong nhà tr ng và giaoủ ượ ữ ế ệ ể ọ ậ ườ
ti p m t cách đúng đn, m ch l c, t nhiên, t tin trong môi tr ng xã h iế ộ ắ ạ ạ ự ự ườ ộ
thu c ph m vi ho t đng c a l a tu i các em. T p đc góp ph n cùng cácộ ạ ạ ộ ủ ứ ổ ậ ọ ầ
môn h c khác rèn luy n các thao tác t duy c b n cho h c sinh ti u h c, cungọ ệ ư ơ ả ọ ể ọ
c p nh ng hi u bi t s gi n v xã h i, t nhiên, con ng i... T đó b iấ ữ ể ế ơ ả ề ộ ự ườ ừ ồ
d ng cho h c sinh tình yêu thiên nhiên, yêu cái đp, yêu cái thi n, yêu lưỡ ọ ẹ ệ ẽ
ph i và s công b ng. Có ý th c nói đúng, đc đúng, nghe đúng ti ng Vi t.ả ự ằ ứ ọ ế ệ
“Đc” tr thành đòi h i đu tiên c a h c sinh khi đi h c. Đc là kĩ năng sọ ở ỏ ầ ủ ọ ọ ọ ẽ
giúp h c sinh phát tri n kh năng c m th ngôn ng . Chúng giúp h c sinh phátọ ể ả ả ụ ữ ọ
hi n và ghi nh r t nhi u câu nói, nhi u t v ng. ệ ớ ấ ề ề ừ ự
Trong k năng đc thì có đc thành ti ng, đc th m, đc di n c m,..ỹ ọ ọ ế ọ ầ ọ ễ ả
nh ng v i h c sinh tr ng mình, đi u tôi c n nh t đó là k năng đc thànhư ớ ọ ườ ề ầ ấ ỹ ọ
ti ng. B i l , trong các k năng trên thì k năng đc thành ti ng là k năng cế ở ẽ ỹ ỹ ọ ế ỹ ơ
b n nh t đi v i các em.ả ấ ố ớ
Rèn k năng đc thành ti ng đi v i m t s tr ng t t nhiên s làỹ ọ ế ố ớ ộ ố ườ ấ ẽ
không quan tr ng b i l đa s h c sinh đã đc t t, có c n chăng thì ch quanọ ỡ ẽ ố ọ ọ ố ầ ỉ
tâm cho vi c rèn h c sinh cách c m th văn b n, cách đc sao cho hay, di nệ ọ ả ụ ả ọ ễ
c m các văn b n đó nh ng đi v i th c t h c sinh tr ng mình công tác, đâyả ả ư ố ớ ự ế ọ ườ
là m t v n đ to l n mà b n thân tôi th y c n ph i gi i quy t, c n có kộ ấ ề ớ ả ấ ầ ả ả ế ầ ế
ho ch và ph ng pháp đng b đ giúp giáo viên gi i quy t bài toán khó, gi iạ ươ ồ ộ ể ả ế ả
quy t m t th c t là h c sinh đng lên đc bài mà cô và b n không nghe,ế ộ ự ế ọ ứ ọ ạ
không hi u đc văn b n.ể ượ ả
V i h c sinh mình, môn Ti ng Vi t là môn ph i u tiên, phân môn t pớ ọ ế ệ ả ư ậ
đc là phân môn ph i u tiên, k năng đc là k năng ph i u tiên nh ng b nọ ả ư ỹ ọ ỹ ả ư ư ả
thân tôi ch n m t k năng mà tôi th y quan tr ng nh t, c n thi t nh t cho cácọ ộ ỹ ấ ọ ấ ầ ế ấ
em đó là k năng Đc thành ti ng.ỹ ọ ế
Quan nhi u năm ch đo tri n khai đng b các gi i pháp, tôi đã rút raề ỉ ạ ể ồ ộ ả
nhi u kinh nghi m đ b sung, hoàn thi n d n trong công tác qu n lý ho tề ệ ể ổ ệ ầ ả ạ
đng d y h c c a mình đc bi t là ho t đng d y các k năng đc thànhộ ạ ọ ủ ặ ệ ạ ộ ạ ỹ ọ
ti ng cho h c sinh. Vì th , l n này tôi ch n n i dung đc thành ti ng cho h cế ọ ế ầ ọ ộ ọ ế ọ
sinh đ làm bài vi t trao đi kinh nghi m c a b n thân v i đng nghi p v iể ế ổ ệ ủ ả ớ ồ ệ ớ
đ tài Kinh nghi m ch đo th c hi n d y k năng đc thành ti ng cho h cề ệ ỉ ạ ự ệ ạ ỹ ọ ế ọ
sinh dân t c thi u s tr ng TH Đinh Tiên Hoàng.ộ ể ố ườ
H Th M H nh, tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngồ ị ỹ ạ ườ ể ọ 3
Kinh nghi m ch đo th c hi n d y k năng đc thành ti ng cho h c sinh dân t c thi u sệ ỉ ạ ự ệ ạ ỹ ọ ế ọ ộ ể ố
tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngườ ể ọ
2. M c tiêu, nhi m v c a đ tàiụ ệ ụ ủ ề
M c tiêu: ụ
Đc thành ti ng là m t k năng c n thi t, k năng công c đ các em h cọ ế ộ ỹ ầ ế ỹ ụ ể ọ
môn Ti ng Vi t. Các bi n pháp, gi i pháp sau đây nh m giúp ng i d y gi iế ệ ệ ả ằ ườ ạ ả
quy t đc nh ng khó khăn trong ho t đng d y đc cho các em nh t là ho tế ượ ữ ạ ộ ạ ọ ấ ạ
đng đc thành ti ng. Đó là gi i quy t khó khăn trong vi c dành th i gian choộ ọ ế ả ế ệ ờ
ho t đng đc trong qu th i gian h n h p c a 40 phút/ 1 ti t v i quá nhi uạ ộ ọ ỹ ờ ạ ẹ ủ ế ớ ề
yêu c u c n ph i đt đc đi v i h c sinh dân t cầ ầ ả ạ ượ ố ớ ọ ộ .
Nhi m v :ệ ụ Nêu đc cách th c đ ng i d y th c hi n nh m tháo gượ ứ ể ườ ạ ự ệ ằ ỡ
đc nh ng khó khăn v ng m c cho giáo viên trong ho t đng d y h c, choượ ữ ướ ắ ạ ộ ạ ọ
vi c tăng th i l ng d y h c và các bi n pháp đng b khác khuy n khíchệ ờ ượ ạ ọ ệ ồ ộ ế
h c sinh th c hi n t t k năng đc c a mình.ọ ự ệ ố ỹ ọ ủ
3. Đi t ng nghiên c uố ượ ứ
- Ph ng pháp d y Ti ng Vi t, k năng d y đc và k năng d y đc thànhươ ạ ế ệ ỹ ạ ọ ỹ ạ ọ
ti ng cho h c sinh dân t c thi u s .ế ọ ộ ể ố
4. Gi i h n c a đ tàiớ ạ ủ ề
H c sinh tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàng các năm h c 2014-2015, 2015-ọ ườ ể ọ ọ
2016 và 2016-2017
5. Ph ng pháp nghiên c u.ươ ứ
- Ph ng pháp phân tích - t ng h p tài li u;ươ ổ ợ ệ
- Phưng pháp khái quát hóa các nh n đnh đc l p;ơ ậ ị ộ ậ
- Phưng pháp đi u tra, kh o sát;ơ ề ả
- Ph ng pháp t ng k t kinh nghi m giáo d c;ươ ổ ế ệ ụ
- Phưng pháp nghiên c u các s n ph m ho t đng;ơ ứ ả ẩ ạ ộ
- Ph ng pháp kh o nghi m, th nghi m.ươ ả ệ ử ệ
II. Ph n n i dungầ ộ
1. C s lý lu n ơ ở ậ
“Ngôn ng là ph ng ti n giao ti p quan tr ng nh t c a loài ng i”ữ ươ ệ ế ọ ấ ủ ườ
(Lênin). Lu n đi m này không ch đn thu n kh ng đnh ngôn ng là ph ngậ ể ỉ ơ ầ ẳ ị ữ ươ
ti n giao ti p mà là ph ng ti n giao ti p quan tr ng nh t và là ph ng ti nệ ế ươ ệ ế ọ ấ ươ ệ
giao ti p đc tr ng c a loài ng i. Không có ngôn ng , xã h i không th t nế ặ ư ủ ườ ữ ộ ể ồ
t i. ạ
M c đích d y t p đc cho h c sinh nói chung và d y k năng đcụ ạ ậ ọ ọ ạ ỹ ọ
thành ti ng nói riêng trong nhà tr ng là đ cho HS có th s d ng ngôn ngế ườ ể ể ử ụ ữ
làm ph ng ti n s c bén đ giao ti p, vì v y phát tri n l i nói là nhi m vươ ệ ắ ể ế ậ ể ờ ệ ụ
quan tr ng nh t c a vi c d y h c ti ng trong nhà tr ng. T t c các gi d yọ ấ ủ ệ ạ ọ ế ườ ấ ả ờ ạ
H Th M H nh, tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngồ ị ỹ ạ ườ ể ọ 4
Kinh nghi m ch đo th c hi n d y k năng đc thành ti ng cho h c sinh dân t c thi u sệ ỉ ạ ự ệ ạ ỹ ọ ế ọ ộ ể ố
tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngườ ể ọ
ti ng Vi t, c d y đc, vi t, c nghiên c u ng pháp, t ng ... ph i đi theoế ệ ả ạ ọ ế ả ứ ữ ừ ữ ả
khuynh h ng này. HS ph i ý th c đc ch c năng c a ngôn ng , n m v ngướ ả ứ ượ ứ ủ ữ ắ ữ
các ph ng ti n, k t c u và quy lu t cũng nh ho t đng hành ch c c a nó.ươ ệ ế ấ ậ ư ạ ộ ứ ủ
HS c n hi u rõ ng i ta nói và vi t không ph i ch đ cho mình mà cho ng iầ ể ườ ế ả ỉ ể ườ
khác cho nên ngôn ng c n chính xác, rõ ràng, đúng đn, d hi u. Đng th i,ữ ầ ắ ễ ể ồ ờ
vì ngôn ng là ph ng ti n giao ti p nên ph i l y ho t đng giao ti p làmữ ươ ệ ế ả ấ ạ ộ ế
ph ng ti n đ d y và h c Ti ng Vi t.ươ ệ ể ạ ọ ế ệ
Nh chúng ta đã bi t, ngôn ng luôn luôn g n bó ch t ch v i t duy,ư ế ữ ắ ặ ẽ ớ ư
“Ngôn ng là hi n th c tr c ti p c a t t ng” (C. Mác). Ngôn ng làữ ệ ự ự ế ủ ư ưở ữ
ph ng ti n c a nh n th c lôgíc, lí tính. Chính trong các đn v và d ng th cươ ệ ủ ậ ứ ơ ị ạ ứ
ngôn ng có s khái quát hóa, tr u t ng hóa. T duy c a con ng i khôngữ ự ừ ượ ư ủ ườ
th phát tri n n u thi u ngôn ng . Vi c chi m lĩnh ngôn ng nh m t o raể ể ế ế ữ ệ ế ữ ằ ạ
nh ng ti n đ đ phát tri n t duy. T đây ng i ta rút ra nh ng k t lu n cóữ ề ề ể ể ư ừ ườ ữ ế ậ
tính ch t ph ng pháp: ki n th c, kĩ x o ngôn ng ph i đc xem xét nh làấ ươ ế ứ ả ữ ả ượ ư
nh ng y u t c a phát tri n t duy, các h th ng d y h c ti ng Vi t c n b oữ ế ố ủ ể ư ệ ố ạ ọ ế ệ ầ ả
đm m i liên h gi a l i nói và t duy. Ph i th ng xuyên luy n t p cho HSả ố ệ ữ ờ ư ả ườ ệ ậ
kh năng di n đt t t ng c a mình b ng nh ng hình th c ngôn ng khácả ễ ạ ư ưở ủ ằ ữ ứ ữ
nhau. L i nói c n có n i dung, đó chính là t duy.ờ ầ ộ ư
D y ti ng ph i d a trên kinh nghi m s ng và kinh nghi m l i nói c aạ ế ả ự ệ ố ệ ờ ủ
HS. Nh ng quan sát và n t ng s ng c a tr em ph i là c s cho bài h cữ ấ ượ ố ủ ẻ ả ơ ở ọ
ti ng Vi t. HS s đi t vi c quan sát ti ng nói trong đi s ng c a nó, thôngế ệ ẽ ừ ệ ế ờ ố ủ
qua vi c phân tích t ng h p đn nh ng khái quát hóa, nh ng đnh nghĩa líệ ổ ợ ế ữ ữ ị
thuy t, nh ng quy t c và t đó l i quay v th c ti n giao ti p l i nói s ngế ữ ắ ừ ạ ề ự ễ ế ờ ố
đng trong d ng nói và d ng vi t. K t qu là các em ti p nh n đc nh ngộ ạ ạ ế ế ả ế ậ ượ ữ
m u l i nói và quy t c ngôn ng m t cách có ý th c. ẫ ờ ắ ữ ộ ứ
Trong Ph ng pháp d y h c Ti ng Vi t có th tìm th y các nguyên t c cươ ạ ọ ế ệ ể ấ ắ ơ
b n c a Lí lu n d y h c: nguyên t c giáo d c và phát tri n c a d y h c,ả ủ ậ ạ ọ ắ ụ ể ủ ạ ọ
nguyên t c v a s c, nguyên t c khoa h c, nguyên t c h th ng, nguyên t cắ ừ ứ ắ ọ ắ ệ ố ắ
g n li n lí thuy t v i th c hành, nguyên t c tr c quan, nguyên t c ti p c n cáắ ề ế ớ ự ắ ự ắ ế ậ
th và phân hóa trong d y h c... Ph ng pháp d y h c Ti ng Vi t v n d ngể ạ ọ ươ ạ ọ ế ệ ậ ụ
nh ng nguyên t c này theo đc tr ng riêng c a mình. Ví d nguyên t c g nữ ắ ặ ư ủ ụ ắ ắ
li n lí thuy t và th c hành trong ph ng pháp d y h c Ti ng Vi t đòi h iề ế ự ươ ạ ọ ế ệ ỏ
m t ho t đng l i nói th ng xuyên, bi u hi n ý nghĩ b ng l i nói, vi t, cùngộ ạ ộ ờ ườ ể ệ ằ ờ ế
v i vi c th ng xuyên v n d ng nh ng hi u bi t lí thuy t trong bài t p.ớ ệ ườ ậ ụ ữ ể ế ế ậ
Nhi m v phát tri n l i nói đã quy đnh vi c xây d ng ch ng trình Ti ngệ ụ ể ờ ị ệ ự ươ ế
Vi t mà t t c các phân môn đu có m c đích phát tri n b n kĩ năng nghe, nói,ệ ấ ả ề ụ ể ố
đc, vi t. ọ ế
H Th M H nh, tr ng Ti u h c Đinh Tiên Hoàngồ ị ỹ ạ ườ ể ọ 5