SÁNG KI N KINH NGHI MẾ Ệ
Đ TÀI: Ề“M t s bi n pháp giúp phát huy tính tích c c và kh năng sáng t o ộ ố ệ ự ả ạ
trong ho t đng t o hình cho tr m u giáo 5 – 6 tu i”.ạ ộ ạ ẻ ẫ ổ
Giáo viên: Nguy n Th Ng c H oễ ị ọ ả
Đn v :ơ ị Tr ng M m non Th nh L c 2- huy n Vĩnh Th nh - TP C n Thườ ầ ạ ộ ệ ạ ầ ơ
1. Đt v n đặ ấ ề
“Tr em hôm nay, th gi i ngày mai”ẻ ế ớ
Th t v y, tr em luôn là ngu n h nh phúc c a m i gia đình, là t ng lai c aậ ậ ẻ ồ ạ ủ ỗ ươ ủ
đt n c, c a dân t c và c a m i qu c gia. Mu n xã h i t n t i và phát tri n vănấ ướ ủ ộ ủ ỗ ố ố ộ ồ ạ ể
minh, ph n th nh thì tr c h t ph i đt n n t ng giáo d c lên hàng đu. Đó chính làồ ị ướ ế ả ặ ề ả ụ ầ
nhi m v c n đc bi t đc quan tâm không ch đi v i gia đình, nhà tr ng mà cònệ ụ ầ ặ ệ ượ ỉ ố ớ ườ
c a toàn xã h i.ủ ộ
Nh chúng ta đã bi t tr ng m m non có r t nhi u các ho t đng giáo d cư ế ở ườ ầ ấ ề ạ ộ ụ
nh m phát tri n toàn di n cho tr . Trong đó, ho t đng t o hình là m t ho t đngằ ể ệ ẻ ạ ộ ạ ộ ạ ộ
ch đo có ý nghĩa giúp tr phát tri n kh năng t duy, sáng t o, trí t ng t ng caoủ ạ ẻ ể ả ư ạ ưở ượ
nh t. Tuy nhiên đ trí t ng t ng, kh năng sáng t o c a tr có th bay cao, bay xaấ ể ưở ưở ả ạ ủ ẻ ể
thì ng i l n chúng ta, đc bi t là giáo viên m m non ph i là nh ng ng i đnhườ ớ ặ ệ ầ ả ữ ườ ị
h ng và giúp tr tr thành m t tài năng trong lĩnh v c ngh thu t. Ho t đng t oướ ẻ ở ộ ự ệ ậ ạ ộ ạ
hình không nh ng giúp tr hình thành nh ng k năng, k x o mà còn hình thành choữ ẻ ữ ỹ ỹ ả
tr nh ng đc tính t t nh : bi t yêu cái đp, bi t trân tr ng cái đp và mu n t o raẻ ữ ứ ố ư ế ẹ ế ọ ẹ ố ạ
cái đp, h ng tr đn “Chân, thi n, mĩ”. ẹ ướ ẻ ế ệ
Ngoài ra ho t đng t o hình còn là ph ng ti n đ th c hi n các ho t đngạ ộ ạ ươ ệ ể ự ệ ạ ộ
giáo d c cho tr m t cách hi u qu . Trong đó, quá trình th c hi n ho t đng t o hìnhụ ẻ ộ ệ ả ự ệ ạ ộ ạ
giúp tr phát tri n sáng t o và t ng t ng nh ng c nh v t, hi n t ng xung quanhẻ ể ạ ưở ượ ữ ả ậ ệ ượ
tr mà tr ch a đc nhìn th y đ sáng t o ra nh ng tác ph m riêng c a tr . Khi trẻ ẻ ư ượ ấ ể ạ ữ ẩ ủ ẻ ẻ
th c hi n các k năng v , n n, c t dán s giúp cho c tay c a tr phát tri n ( phátự ệ ỹ ẽ ặ ắ ẽ ơ ủ ẻ ể
tri n v n đng tinh), bàn tay c a tr nhanh nh n và khéo léo h n. Qua ho t đng t oể ậ ộ ủ ẻ ẹ ơ ạ ộ ạ
hình cũng t p cho tr tính g n gàng, t m , c n th n và tính kiên nh n, t o thói quenậ ẻ ọ ỉ ỉ ẩ ậ ẫ ạ
n n p t t trong h c t p.ề ế ố ọ ậ
1
K t qu ho t đng t o hình đó chính là ki n th c, kinh nghi m mà tr tích lũyế ả ạ ộ ạ ế ứ ệ ẻ
đc trong cu c s ng h ng ngày, trong các ho t đng nh n th c khác. Ho t đng t oượ ộ ố ằ ạ ộ ậ ứ ạ ộ ạ
hình là ho t đng sáng t o trong đó tr làm đo di n và th a s c th hi n mình.ạ ộ ạ ẻ ạ ễ ỏ ứ ể ệ
Ch tr ng c a ngành giáo d c hi n nay là đi m i giáo d c t t c các b củ ươ ủ ụ ệ ổ ớ ụ ở ấ ả ậ
h c nói chung và b c h c M m non nói riêng. B n thân tôi đã n m b t đc nh ngọ ậ ọ ầ ả ắ ắ ượ ữ
v n đ đi m i trong giáo d c m m non hi n nay nh đi m i n i dung giáo d c,ấ ề ổ ớ ụ ầ ệ ư ổ ớ ộ ụ
đi m i môi tr ng giáo d c và đi m i cách đánh giá tr . Trong đó, đi m i ph ngổ ớ ườ ụ ổ ớ ẻ ổ ớ ươ
pháp giáo d c là chuy n t ph ng pháp “ L y giáo viên làm trung tâm” thànhụ ể ừ ươ ấ
ph ng pháp giáo d c “ l y tr làm trung tâm”. Đây chính là ph ng pháp d y h cươ ụ ấ ẻ ươ ạ ọ
tích c c. Đây là 1 v n đ đi m i thi t th c và có tính ch t quy t đnh góp ph nự ấ ề ổ ớ ế ự ấ ế ị ầ
thành công trong công tác giáo d c.ụ
Trong công tác chăm sóc giáo d c tr tôi đã v n d ng nh ng hi u bi t c aụ ẻ ậ ụ ữ ể ế ủ
mình v ph ng pháp d y h c tích c c vào các ho t đng giáo d c tr l p, đcề ươ ạ ọ ự ạ ộ ụ ẻ ở ớ ặ
bi t là ho t đng t o hình. Tôi nh n th y ho t đng t o hình nó th hi n rõ tính tíchệ ạ ộ ạ ậ ấ ạ ộ ạ ể ệ
c c sáng t o c a tr . Ho t đng t o hình là ph ng ti n đ tr th hi n nh ng nự ạ ủ ẻ ạ ộ ạ ươ ệ ể ẻ ể ệ ữ ấ
t ng, nh ng hi u bi t, ý mu n c a mình v th gi i xung quanh.ượ ữ ể ế ố ủ ề ế ớ
Chính t nh ng hi u bi t c a tôi v ph ng pháp d y h c tích c c và khừ ữ ể ế ủ ề ươ ạ ọ ự ả
năng sáng t o c a tr trong ho t đng t o hình. Vì v y, trong quá trình đng l p, b nạ ủ ẻ ạ ộ ạ ậ ứ ớ ả
thân tôi đã tìm ra và tích lũy đc m t s gi i pháp giúp tr phát huy h t tính tích c cượ ộ ố ả ẻ ế ự
sáng t o c a mình nh m đt đc ch t l ng cao trong ho t đng giáo d c nóiạ ủ ằ ạ ượ ấ ượ ạ ộ ụ
chung và ho t đng t o hình nói riêng nên tôi đã quy t đnh ch n đ tài “ M t s bi nạ ộ ạ ế ị ọ ề ộ ố ệ
pháp giúp phát huy tính tích c c và kh năng sáng t o trong ho t đng t o hình choự ả ạ ạ ộ ạ
tr m u giáo 5 – 6 tu i”. Đó chính là lý do mà tôi ch n đ tài cho bài vi t c a mình.ẻ ẫ ổ ọ ề ế ủ
2. Gi i quy t v n đ (N i dung, bi n pháp th c hi n)ả ế ấ ề ộ ệ ự ệ
2.1. N i dungộ
2.1.1. Ph ng pháp d y cũươ ạ
Tr c đây tôi v n d y tr theo ph ng pháp cũ – l y giáo viên làm trung tâm,ướ ẫ ạ ẻ ươ ấ
giáo viên d y tr theo nhu c u, k ho ch đã đ ra s n, áp đt tr h c theo cách c aạ ẻ ầ ế ạ ề ẵ ặ ẻ ọ ủ
giáo viên m t cách r p khuôn, cung c p ki n th c, k năng cho tr là chính, ít cho trộ ậ ấ ế ứ ỹ ẻ ẻ
phát huy tính tích c c và kìm hãm kh năng sáng t o c a tr ; lúc này cô giáo đóng vaiự ả ạ ủ ẻ
2
trò ch đo, tr ch vi c ng i nghe cô truy n đt ki n th c, tr ti p thu ki n th củ ạ ẻ ỉ ệ ồ ề ạ ế ứ ẻ ế ế ứ
nhi u h n k năng, và tr l i đc câu h i c a cô xem nh tr đã đt. Giáo viên sề ơ ỹ ả ờ ượ ỏ ủ ư ẻ ạ ợ
ti p xúc v i nh ng cái m i, s ph i s a đi hình th c và ph ng pháp, s tr th cế ớ ữ ớ ợ ả ử ổ ứ ươ ợ ẻ ự
hi n không đc, s ph i s d ng nhi u lo i ph ng ti n trong ti t d y, s t nệ ượ ợ ả ử ụ ề ạ ươ ệ ế ạ ợ ố
kém, chính vì th mà tr không đc t mình nói lên nh ng suy nghĩ sáng t o mà ph iế ẻ ượ ự ữ ạ ả
l p l i r p khuôn gi ng cô. Cô giáo ch a thoát ra kh i cái “tôi” c a b n thân đ ch pặ ạ ậ ố ư ỏ ủ ả ể ấ
nh n nh ng khuy t đi m c a tr , khi tr th c hi n trong quá trình t o ra s n ph mậ ữ ế ể ủ ẻ ẻ ự ệ ạ ả ẩ
t o hình cô luôn áp đt suy nghĩ c a mình lên tr , b t tr ph i th c hi n gi ng cô,ạ ặ ủ ẻ ắ ẻ ả ự ệ ố
“sao y b n chính”, chính vì th kìm hãm s sáng t o c a tr .ả ế ự ạ ủ ẻ
u đi m: Ư ể Khi d y theo ph ng pháp cũ đ t n kém, đ t n th i gian làm đạ ươ ỡ ố ỡ ố ờ ồ
dùng.
H n ch :ạ ế Trong giai đo n hi n nay, ạ ệ phong trào đi m i m c tiêu, n i dungổ ớ ụ ộ
ch ng trình giáo d c và đào t o nói chung và ch ng trình chăm sóc - giáo d c Mươ ụ ạ ươ ụ mầ
non nói riêng đang đc tri n khai r ng kh p n c ta.ượ ể ộ ắ ở ướ Ph ng pháp d y luôn chúươ ạ
tr ng vào tr , tr luôn là trung tâm trong m i ho t đng, n u v n d y theo ph ngọ ẻ ẻ ọ ạ ộ ế ẫ ạ ươ
pháp cũ thì tr tr nên th đng, không tích c c, không th hi n đc tính sáng t oẻ ở ụ ộ ự ể ệ ượ ạ
c a riêng mình và tr tr nên nhàm chán khi tham gia vào ho t đng t o hình.ủ ẻ ở ạ ộ ạ
2.1.2. Th c hi n theo ph ng pháp l y tr làm trung tâmự ệ ươ ấ ẻ
M c tiêu c a giáo d c m m non là giúp tr em phát tri n v thê ch t, nh nụ ủ ụ ầ ẻ ể ề , ấ ậ
th c, ngôn ng , tình c m, trí tu , th m mĩ. Đc bi t trong năm h c 2018 – 2019 ngànhứ ữ ả ệ ẩ ặ ệ ọ
giáo d c m m non ti p t c th c hi n chuyên đ tr ng tâm xây d ng môi tr ng giáoụ ầ ế ụ ự ệ ề ọ ự ườ
d c l y tr làm trung tâm nh m giúp tr tích c c h ng thú tham gia vào m i ho tụ ấ ẻ ằ ẻ ự ứ ọ ạ
đng, tr t tin tham gia vào ho t đng nhóm, ho t đng cá nhân và ho t đng t pộ ẻ ự ạ ộ ạ ộ ạ ộ ậ
th . Lúc này tr đóng vai trò trung tâm, trong m i ho t đng, tr đc t do th hi nể ẻ ọ ạ ộ ẻ ượ ự ể ệ
kh năng c a mình, th hi n ý t ng và sáng t o khi tham gia ho t đng cùng b n.ả ủ ể ệ ưở ạ ạ ộ ạ
Cô giáo ch là ng i h ng d n tr , theo dõi, quan sát tr , không áp đt, không b tỉ ườ ướ ẫ ẻ ẻ ặ ắ
bu c tr làm theo ý c a cô.ộ ẻ ủ
Có th nói ho t đng t o hình là m t trong nh ng ho t đng có th giúp trể ạ ộ ạ ộ ữ ạ ộ ể ẻ
th a s c sáng t o, th hi n nh ng gì mình thích qua t ng nét v , t ng th i đt n n,ỏ ứ ạ ể ệ ữ ừ ẽ ừ ỏ ấ ặ
hay nh ng t gi y màu, chi c lá, nh ng lo i màu s c khác nhau, hay nh ng nguyênữ ờ ấ ế ữ ạ ắ ữ
3
v t li u m : lá cây, v tr ng, cát màu, h t h t…. Qua ho t d ng này tr có th t o raậ ệ ở ỏ ứ ộ ạ ạ ộ ẻ ể ạ
s n ph m mang đm phong cách riêng c a mình mà không nh t thi t ph i đi theo l iả ẩ ậ ủ ấ ế ả ố
mòn “sao y b n chính” c a giáo viên. ả ủ
2.2. C s lý lu nơ ở ậ
Theo nhà bác h c vĩ đi ng i Ucraina - Anton Semenovitch Makarenco đã vi tọ ạ ườ ế
nh ng c s căn b n c a vi c giáo d c con ng i đã đc hình thành tr c 5 tu i,ữ ơ ở ả ủ ệ ụ ườ ượ ướ ổ
nh ng đi u d y trong th i k này chi m 90% ti n trình giáo d c cu c đi, v sauữ ề ạ ờ ỳ ế ế ụ ộ ờ ề
giáo d c v n đc ti p t c nh ng đó l i là lúc hái hoa n m qu , còn nh ng n hoaụ ẫ ượ ế ụ ư ạ ế ả ữ ụ
thì đc vun tr ng ngay trong 5 năm đu tiên. Tr l a tu i m m non, m i kh năngượ ồ ầ ẻ ở ứ ổ ầ ọ ả
đang đc hình thành và phát tri n m nh m , t duy c a tr phát tri n t n s caoượ ể ạ ẽ ư ủ ẻ ể ở ầ ố
nh t c a cu c đi con ng i, quá trình phát tri n tâm lý di n ra r t ph c t p và nh yấ ủ ộ ờ ườ ể ễ ấ ứ ạ ạ
c m, nó th ng xuyên thay đi, lúc thì h ng thú cao d n đn vi c tr tích c c thamả ườ ổ ứ ẫ ế ệ ẻ ự
gia vào ho t đng, l i có nh ng lúc tr không h ng thú, không tích c c, có th nói sạ ộ ạ ữ ẻ ứ ự ể ự
h ng thú c a tr trong giai đo n này không b n. Chính vì th trong giai đo n nàyứ ủ ẻ ạ ề ế ạ
ng i giáo viên m m non ph i h t s c kiên nh n, khéo léo, linh ho t, sáng t o trongườ ầ ả ế ứ ẫ ạ ạ
vi c t ch c các ho t đng đa dang, phong phú cho tr tham gia m t cách t nhiênệ ổ ứ ạ ộ ẻ ộ ự
“h c mà ch i, ch i mà h c” ọ ơ ơ ọ
Nh chúng ta đã bi t ho t đng t o hình là m t ho t đng nh n th c đc bi tư ế ạ ộ ạ ộ ạ ộ ậ ứ ặ ệ
mang tính sáng t o, ph n ánh hi n th c đi s ng xung quanh c a tr b ng nh ngạ ả ệ ự ờ ố ủ ẻ ằ ữ
hình t ng ngh thu t. T lâu ho t đng t o hình v n đc xem là m t ph n quanượ ệ ậ ừ ạ ộ ạ ố ượ ộ ầ
tr ng trong ch ng trình giáo d c m m non. Các nhà giáo d c m m non cho r ng: “ọ ươ ụ ầ ụ ầ ằ
tr nh nên tham gia vào các ho t đng sáng t o ngh thu t và th ng th c chiêmẻ ỏ ạ ộ ạ ệ ậ ưở ứ
ng ng s n ph m c a mình và c a b n”. B i vì ho t đng t o hình là n i tr thưỡ ả ẩ ủ ủ ạ ở ạ ộ ạ ơ ẻ ể
hi n mình và cũng là đi u ki n giúp tr phát tri n toàn di n “đc, trí, th , m ”. Chínhệ ề ệ ẻ ể ệ ứ ể ỹ
vì th phát huy tính tích c c và kh năng sáng t o cho tr m u giáo là m t vi c làmế ự ả ạ ẻ ẫ ộ ệ
thi t th c và c n thi t!ế ự ầ ế
2.3. Cơ sở thực tiễn
2.3.1. Đc đi m nhà tr ngặ ể ườ
Tr ng m m non Th nh L c 2 đc công nh n tr ng chu n qu c gia th 3ườ ầ ạ ộ ượ ậ ườ ẩ ố ứ
c a b c h c m m non Huy n Vĩnh Th nh vào năm 2012. Năm h c 2017 – 2018 v aủ ậ ọ ầ ệ ạ ọ ừ
4
qua nhà tr ng đã hoàn thành xong công tác tái chu n và đc UBND thành ph C nườ ẩ ượ ố ầ
Th công nh n l i tr ng m m non đt chu n qu c gia sau 5 năm. Năm h c 2018 –ơ ậ ạ ườ ầ ạ ẩ ố ọ
2019, tr ng s ti p t c c i t o l i môi tr ng, ti p t c th c hi n chuyên đ “giáoườ ẽ ế ụ ả ạ ạ ườ ế ụ ự ệ ề
d c l y tr làm trung tâm”. Tr ng ch có m t đi m trung tâm, không có đi m l v iụ ấ ẻ ườ ỉ ộ ể ể ẻ ớ
t ng s h c sinh là 196 cháu g m 7 nhóm l p v i 16 cán b giáo viên, công nhân viên,ổ ố ọ ồ ớ ớ ộ
trình đ giáo viên đt chu n 100%, trên chu n 75 %, năm h c 2017 – 2018 v a quaộ ạ ẩ ẩ ọ ừ
tr ng tham gia thi h i thi thi t k môi tr ng giáo d c l y tr làm trung tâm đcườ ộ ế ế ườ ụ ấ ẻ ượ
gi i III, bên c nh đó cũng trong năm h c v a qua tr ng cũng đc t ng C thi đuaả ạ ọ ừ ườ ượ ặ ờ
c a UBND thành ph C n Th , tr ng nhi u năm đt t p th lao đng xu t s c,ủ ố ầ ơ ườ ề ạ ậ ể ộ ấ ắ
ch t l ng gi ng d y ngày m t nâng cao: Giáo viên nhi u năm li n đc công nh nấ ượ ả ạ ộ ề ề ượ ậ
là giáo viên gi i c p huy n, c p thành ph . Tuy nhiên, ngu n nhân l c nhà tr ngỏ ấ ệ ấ ố ồ ự ườ
v n còn thi u ph i m n thêm GVHĐ th i v , đây cũng là m t trong nh ng khó khănẫ ế ả ướ ờ ụ ộ ữ
c a tr ng.ủ ườ
2.3.2. Đc đi m c a l pặ ể ủ ớ
Năm h c 2018 -2019 tôi đc phân công ch nhi m nhóm l p 5-6 tu i c aọ ượ ủ ệ ớ ổ ủ
tr ng, l p tôi có 34 cháu, trong đó 19 cháu n , 15 cháu nam, v i đ tu i đng đu,ườ ớ ữ ớ ộ ổ ồ ề
đây là m t thu n l i l n đ tôi rèn luy n phát tri n k năng th m m qua ho t đngộ ậ ợ ớ ể ệ ể ỹ ẩ ỹ ạ ộ
t o hình. Bên c nh đó, năm nay l p tôi cũng có m t s cháu m i đi h c cũng g pạ ạ ớ ộ ố ớ ọ ặ
không ít khó khăn cho vi c rèn k năng, phát tri n sáng t o cho tr , nh ng v i lòngệ ỹ ể ạ ẻ ư ớ
yêu ngh , tình yêu th ng giành cho các cháu tôi đã không b cu c, luôn t n tâm, t nề ươ ỏ ộ ậ ậ
l c cho công vi c chăm sóc và giáo d c tr .ự ệ ụ ẻ
2.3.3. Thu n l iậ ợ
B n thân là m t giáo viên tr , tôi luôn luôn nh n đc s quan tâm, giúp đ c aả ộ ẻ ậ ượ ự ỡ ủ
Ban giám hi u v m i m t trên ph ng di n giáo d c: cung c p đy đ trang thi t bệ ề ọ ặ ươ ệ ụ ấ ầ ủ ế ị
d y h c, tài li u tham kh o, b i d ng chuyên môn nghi p v … Bên c nh đó nhàạ ọ ệ ả ồ ưỡ ệ ụ ạ
tr ng cũng t o m i đi u ki n thu n l i đ giáo viên có th trao d i ki n th c, kườ ạ ọ ề ệ ậ ợ ể ể ồ ế ứ ỹ
năng nghi p v s ph m qua vi c t ch c các ti t thao gi ng, chuyên đ, d gi đệ ụ ư ạ ệ ổ ứ ế ả ề ự ờ ể
ch em cùng nhau ng i l i đóng góp, chia s , rút kinh nghi m đ cùng nhau n m v ngị ồ ạ ẻ ệ ể ắ ữ
ph ng pháp giáo d c tr .ươ ụ ẻ
5
