Đ TÀI: Ề
“BI N PHÁP GIÚP TR M U GIÁO 4-5 TU I PHÁT TRI N TH MỆ Ẻ Ẫ Ổ Ể Ẩ
MĨ THÔNG QUA HO T ĐNG ÂM NH C” TR NG M M NONẠ Ộ Ạ Ở ƯỜ Ầ
1. Lý do ch n bi n pháp:ọ ệ
Âm nh c là lo i hình ngh thu t, là món ăn tinh th n không th thi uạ ạ ệ ậ ầ ể ế
đi v i m i ng i nói chung và tr em m m non nói riêng, là m t b mônố ớ ọ ườ ẻ ầ ộ ộ
ngh thu t giúp tr phát tri n năng khi u, th m m , c m nh n đc cái hay,ệ ậ ẻ ể ế ẩ ỹ ả ậ ượ
cái đp, th hi n đc l i ca giai đi u c a các bài hát, b n nh c, di n t v ýẹ ể ệ ượ ờ ệ ủ ả ạ ễ ả ề
nghĩ, nh ng c m , nh ng c m xúc m nh m c a tr . ữ ướ ơ ữ ả ạ ẽ ủ ẻ nh ng n t nh c tr mữ ố ạ ầ
b ng, nh ng giai đi u m t mà, trong tr o c a âm nh c là dòng s a ng tổ ữ ệ ượ ẻ ủ ạ ữ ọ
ngào giúp tr phát tri n toàn di n nhân cách cho tr .ẻ ể ệ ẻ
Đi v i tr m m non, âm nh c có vai trò vô cùng quan tr ng. Âm nh c làố ớ ẻ ầ ạ ọ ạ
ph ng ti n giúp tr nh n th c th gi i xung quanh, phát tri n ngôn ng ,ươ ệ ẻ ậ ứ ế ớ ể ữ
quan h giao ti p, trao đi tình c m. Âm nh c c a tr là th gi i k di u đyệ ế ổ ả ạ ủ ẻ ế ớ ỳ ệ ầ
c m xúc. Tr có th ti p nh n âm nh c t lúc còn trong nôi. Nh ng l i ru uả ẻ ể ế ậ ạ ừ ữ ờ ầ
c a bà, c a m , nh ng câu hát m c m c, g n gũi đã nuôi l n tâm h n trơ ủ ủ ẹ ữ ộ ạ ầ ớ ồ ẻ
th c a tr . Tình yêu gia đình, quê h ng cũng l n lên t ti ng hát, l i ru đó.ơ ủ ẻ ươ ớ ừ ế ờ
Tr m m non d xúc c m, ngây th trong sáng nên r t d ti p xúc v i âmẻ ầ ễ ả ơ ấ ễ ế ớ
nh c. Th gi i âm nh c muôn màu, muôn s c t o đi u ki n cho tr phát tri nạ ế ớ ạ ắ ạ ề ệ ẻ ể
toàn di n v th ch t, trí tu , tình c m, đo đc, th m mĩ… qua đó giáo d cệ ề ể ấ ệ ả ạ ứ ẩ ụ
tr lòng yêu âm nh c, bi t c m th âm nh c thông qua ho t đng ca hát, v nẻ ạ ế ả ụ ạ ạ ộ ậ
đng, nghe hát, trò ch i âm nh c. Trong tr ng m m non d y hát là m t ho tộ ơ ạ ườ ầ ạ ộ ạ
đng đc th c hi n th ng xuyên và đc l ng ghép trong các ho t đngộ ượ ự ệ ườ ượ ồ ạ ộ
c a tr , nó là c u n i gi a ho t đng này v i ho t đng khác và nó là ngu nủ ẻ ầ ố ữ ạ ộ ớ ạ ộ ồ
t o h ng thú m nh m nh t đ tr tham gia vào các ho t đng . Tuy nhiênạ ứ ạ ẽ ấ ể ẻ ạ ộ
khi t ch c g i d y hát cho tr tôi nh n th y đôi lúc có ph n không chính xácổ ứ ờ ạ ẻ ậ ấ ầ
v giai đi u bài hát, v l i ca, tr không m nh d n t tin khi bi u di n, trề ệ ề ờ ẻ ạ ạ ự ể ễ ẻ
hát ch a rõ l i, k thu t hát c a tr còn h n ch v gi ng, v h i, v âm v cư ờ ỹ ậ ủ ẻ ạ ế ề ọ ề ơ ề ự
ti t t u vì th nó làm gi m đi tính ngh thu t c a bài hát. Ngoài ra cách phátế ấ ế ả ệ ậ ủ
âm c a tr ch a th c s hoàn ch nh, âm phát ra y u, h i th ng n, và đcủ ẻ ư ự ự ỉ ế ơ ở ắ ặ
bi t s ph i h p gi a tai nghe và gi ng ch a ch đng, tr còn r t rè ch a tệ ự ố ợ ữ ọ ư ủ ộ ẻ ụ ư ự
tin th hi n bài hát. ể ệ Giáo viên khi cho tr ho t đng âm nh c v n còn mangẻ ạ ộ ạ ẫ
tính ch t r p khuôn, máy móc, ch a sáng t o, ch a linh ho t, ch a t o cho trấ ậ ư ạ ư ạ ư ạ ẻ
lòng yêu thích, say mê âm nh c. M t s ph huynh v n ch a th c s quanạ ộ ố ụ ẫ ư ự ự
1
tâm đn vi c giáo d c con cái tu i m m non, ch a hát cho tr nghe và ch aế ệ ụ ở ổ ầ ư ẻ ư
đng viên khích l tr bi u di n cho ba m xem nên d n đn tr ch a m nhộ ệ ẻ ể ễ ẹ ẫ ế ẻ ư ạ
d n, t tin trong khi bi u di n.ạ ự ể ễ
. Chính vì lý do trên mà năm h c này tôi l a ch n và đi sâu nghiên c uọ ự ọ ứ
đ tài ề“ Bi n pháp giúp tr m u giáo 4-5 tu i phát tri n th m mĩ thông quaệ ẻ ẫ ổ ể ẩ
ho t đng âm nh c tr ng m m non” đ t ch c ho t đng d y hátạ ộ ạ ở ườ ầ ể ổ ứ ạ ộ ạ
đc t t h n.ượ ố ơ
2. M c đích c a bi n pháp:ụ ủ ệ
- D y cho tr tính m nh d n, t tin khi bi u di n. ạ ẻ ạ ạ ự ể ễ Tr v n đng nh pẻ ậ ộ ị
nhàng, m m m i theo nh p và ti t t u c a bài hát.ề ạ ị ế ấ ủ
- T p cho tr hát rõ l i ca, hát đúng giai đi u bài hát, th hi n đc ậ ẻ ờ ệ ể ệ ượ
s c thái v tr ng đ, nh p đi u, bi t l y h i đ hát và bi t đi u ch nh gi ng ắ ề ườ ộ ị ệ ế ấ ơ ể ế ề ỉ ọ
hát c a mình phù h p, .ủ ợ
- Phát tri n tai nghe âm nh c, kh năng c m th âm nh c, tính th m ể ạ ả ả ụ ạ ẩ
mĩ và phát tri n ngôn ng cho tr .ể ữ ẻ
- Giáo viên có đc nh ng ki n th c, k năng c n thi t trong quá ượ ữ ế ứ ỹ ầ ế
trình d y tr .ạ ẻ
- Giúp cho ph huynh hi u rõ v t m quan tr ng c a ho t đng âmụ ể ề ầ ọ ủ ạ ộ
nh c tr ng m m non.ạ ở ườ ầ
3. Cách th c ti n hành:ứ ế
* Th nh t: Giáo viên t ch c t t ho t đng d y hát trong ti t h cứ ấ ổ ứ ố ạ ộ ạ ế ọ
âm nh c.ạ
Do đc đi m tâm sinh lý, m c đ ti p thu c a tr không đng đu nênặ ể ứ ộ ế ủ ẻ ồ ề
khi t ch c các ho t đng nh n th c cho tr , giáo viên c n ti n hành theoổ ứ ạ ộ ậ ứ ẻ ầ ế
ph ng châm “H c mà ch i - ch i mà h c”. M t gi h c âm nh c cô ph iươ ọ ơ ơ ọ ộ ờ ọ ạ ả
xây d ng và thi t k theo nhi u hình th c t ch c khác nhau, m i gi h c nênự ế ế ề ứ ổ ứ ỗ ờ ọ
xác đnh m t n i dung tr ng tâm đ t ch c ho t đng và đc bi t ph i chú ýị ộ ộ ọ ể ổ ứ ạ ộ ặ ệ ả
đn y u t đng, tĩnh gi a các n i dung đ tránh s nhàm chán cho tr . Giáoế ế ố ộ ữ ộ ể ự ẻ
viên ph i đnh h ng cho tr t p trung chú ý l ng nghe, quan sát và g i ý đả ị ướ ẻ ậ ắ ợ ể
tr b c l c m xúc, bi u c m c a mình khi nghe các giai đi u âm nh c.ẻ ộ ộ ả ể ả ủ ệ ạ
Trong tr ng m m non, đi u quan tr ng không ph i là d y tr các ki n th cườ ầ ề ọ ả ạ ẻ ế ứ
và k năng âm nh c, b t bu c tr ph i hát chu n xác, rõ ràng, tr ph i múaỹ ạ ắ ộ ẻ ả ẩ ẻ ả
đp, ph i v n đng nh p nhàng… mà quan tr ng là ph i t o ra môi tr ng đẹ ả ậ ộ ị ọ ả ạ ườ ể
2
tr đc tham gia và tr i nghi m trong các ho t đng nh : ca hát, nghe nh c,ẻ ượ ả ệ ạ ộ ư ạ
v n đng theo nh c, múa, trò ch i âm nh c, tham gia trong các ho t c nhậ ộ ạ ơ ạ ạ ả
đóng vai và bi u di n…t đó tr s bi t t nh n xét, trao đi và nói lênể ễ ừ ẻ ẽ ế ự ậ ổ
nh ng c m xúc c a mình v ý nghĩa l i ca, v giai đi u, nh p đi u, v tínhữ ả ủ ề ờ ề ệ ị ệ ề
ch t âm nh c…t o cho tr nh ng ham thích đ r i d n d n hình thành trấ ạ ạ ẻ ữ ể ồ ầ ầ ở ẻ
nhu c u và th hi u âm nh c t t đp.ầ ị ế ạ ố ẹ
Đ có đc m t gi ho t đng âm nh c đt k t qu cao, giúp tr làmể ượ ộ ờ ạ ộ ạ ạ ế ả ẻ
quen v i âm nh c t t h n, giáo viên c n ph i đu t , nghiên c u k n i dungớ ạ ố ơ ầ ả ầ ư ứ ỹ ộ
bài d y, chu n b các đ dùng, ph ng ti n d y h c phù h p (đàn, các nh cạ ẩ ị ồ ươ ệ ạ ọ ợ ạ
c gõ cho tr , các ph ng ti n nghe nhìn, tranh nh minh h a…), giáo viênụ ẻ ươ ệ ả ọ
ph i hát chu n xác giai đi u, l i ca và hát có truy n c m bài hát, ph i bi t sả ẩ ệ ờ ề ả ả ế ử
d ng nh c c …T nh ng n n t ng ki n th c đó k t h p v i tính sáng t o vàụ ạ ụ ừ ữ ề ả ế ứ ế ợ ớ ạ
linh ho t trong ph ng pháp t ch c, gi ng d y đ d n d t tr vào môiạ ươ ổ ứ ả ạ ể ẫ ắ ẻ
tr ng ho t đng âm nh c m t cách nh nhàng, t tin không gò bó.ườ ạ ộ ạ ộ ẹ ự
Trong gi h c, giáo viên th ng xuyên đng viên, khuy n khích tr ,ờ ọ ườ ộ ế ẻ
tuy t đi không chê trách tr mà ph i tôn tr ng tr , nh nhàng s a sai đi v iệ ố ẻ ả ọ ẻ ẹ ử ố ớ
nh ng tr th c hi n ch a đúng, giáo viên ph i chú ý quan sát, m c đ và khữ ẻ ự ệ ư ả ứ ộ ả
năng ho t đng c a tr , tr có h ng thú ho t đng không? Tìm hi u nguyênạ ộ ủ ẻ ẻ ứ ạ ộ ể
nhân vì sao đ có h ng gi i quy t, tìm cách đa tr hoà nh p v i b n bè,ể ướ ả ế ư ẻ ậ ớ ạ
d n cho tr quan tâm, thích thú v i các ho t đng âm nh c h n.ầ ẻ ớ ạ ộ ạ ơ
Ví d : Hôm nay cô d y hát bài “Màu hoa” thì cô chu n b mô hình “ụ ạ ẩ ị
v n hoa” có nhi u loài hoa khác nhau, vào đu gi h c cô cho tr đi thamườ ề ầ ờ ọ ẻ
quan v n hoa v a đi v a hát bài “màu hoa” khi đn n i cô cho tr ng m nhìnườ ừ ừ ế ơ ẻ ắ
nh ng bông hoa và cô gi i thi u tên bài hát, tên tác gi và cùng tr trò chuy nữ ớ ệ ả ẻ ệ
v n i dung bài hát đ cho tr ghi nh tên bài hát tên tác gi và n i dung bàiề ộ ể ẻ ớ ả ộ
hát. Ho c ặkhi d yạ tr hát cô linh ho t thay đi hình th c b ng m t ch ngẻ ạ ổ ứ ằ ộ ươ
trình văn ngh cho tr bi u di n theo l p, nhóm, t , cá nhân, m i tr lên sânệ ẻ ể ễ ớ ổ ờ ẻ
kh u bi u di n thi đua gi a nhóm này v i nhóm khác đ t o s h ng thú choấ ể ễ ữ ớ ể ạ ự ứ
tr , t đó tr s m nh d n, t tin h n trong khi bi u di n. Khi tr bi u di nẻ ừ ẻ ẽ ạ ạ ự ơ ể ễ ẻ ể ễ
giáo viên chú ý quan sát, l ng nghe đ s a sai cho tr t ng câu hát, t ng đo nắ ể ử ẻ ừ ừ ạ
c a bài hát, giai đi u bài hát…ủ ệ
* Th hai: Cho tr làm quem v i âm nh c thông qua các môn h cứ ẻ ớ ạ ọ
khác và m i lúc m i n i.ở ọ ọ ơ
- Lòng ghép tích h p ho t đng âm nh c thông qua các môn h c khác:ợ ạ ộ ạ ọ
3
tr ng m m non, trong t t c m i ho t đng, giáo viên đu có thỞ ườ ầ ấ ả ọ ạ ộ ề ể
l ng ghép ho c tích h p v i giáo d c âm nh c, căn c vào nh ng bài đã h c,ồ ặ ợ ớ ụ ạ ứ ữ ọ
nh ng bài ch a h c theo t ng ch đ, ch đi m c a bài d y đ có h ngữ ư ọ ừ ủ ề ủ ể ủ ạ ể ướ
tích h p phù h p nh t.ợ ợ ấ
Ví d , d y tr đc th “Làm anh”, ph n tích h p cho tr hát bài: “Cụ ạ ẻ ọ ơ ầ ợ ẻ ả
nhà th ng nhau”, cô hát cho tr nghe bài: “Ba ng n n n lung linh” . Qua đóươ ẻ ọ ế
giúp tr làm quen m t s bài hát m i ho c c ng c nh ng bài hát đã h c,ẻ ộ ố ớ ặ ủ ố ữ ọ
không nh ng giúp tr làm quen âm nh c mà còn làm cho tr h ng thú h nữ ẻ ạ ẻ ứ ơ
trong gi h c.ờ ọ
Ho c trong gi cho tr làm quen v i môi tr ng xung quanh, khi tìmặ ờ ẻ ớ ườ
hi u v các v t nuôi trong gia đình, giáo viên có th tích h p hát bài “Gàể ề ậ ể ợ
tr ng, mèo con và cún con”, “Ai cũng yêu chú mèo”, “Con gà tr ng”... qua đóố ố
hình thành cho tr tình c m đi v i các con v t, giáo d c tr bi t ích l i c aẻ ả ố ớ ậ ụ ẻ ế ợ ủ
v t nuôi đi v i đi s ng con ng i, cách chăm sóc và b o v các con v tậ ố ớ ờ ố ườ ả ệ ậ
nuôi...
M i ti t h c đu có th tích h p giáo d c âm nh c, ngoài vi c ôn l iọ ế ọ ề ể ợ ụ ạ ệ ạ
ki n th c cũ, làm quen ki n th c m i còn giúp cho gi h c nh nhàng, h pế ứ ế ứ ớ ờ ọ ẹ ấ
d n giúp tr tho i mái, hào h ng và sôi n i trong gi h c.ẫ ẻ ả ứ ổ ờ ọ
- T ch c ho t đng âm nh c m i lúc m i n iổ ứ ạ ộ ạ ở ọ ọ ơ
Th c t giáo d c âm nh c l a tu i m m non cho chúng ta th y, khự ế ụ ạ ở ứ ổ ầ ấ ả
năng c m th âm nh c c a tr không t nhiên mà phát tri n mà c n ph i tr iả ụ ạ ủ ẻ ự ể ầ ả ả
qua m t quá trình H c – ch i – ti p xúc th ng xuyên, liên t c, giáo viên c nộ ọ ơ ế ườ ụ ầ
cho tr làm quen v i âm nh c m i lúc m i n i nhi u h n đ phát tri n năngẻ ớ ạ ở ọ ọ ơ ề ơ ể ể
khi u âm nh c cho tr . ế ạ ẻ
Ví d : Vào bu i sáng gi đón trụ ổ ờ ẻ, cô cho trẻ nghe nh ng b n nh c,ữ ả ạ
nh ng bài hát trong vá ngoài ch ng trình phù h p v i l a tu i, phù h p v iữ ươ ợ ớ ứ ổ ợ ớ
ch đ. Tr đc nghe nhi u l n s c m nh n đc giai đi u bài hát , thíchủ ề ẻ ượ ề ầ ẽ ả ậ ượ ệ
nghe hát và hát đc nh b n. ượ ư ạ
Ho t đng ngoài tr i cũng c n cho tr đc ti p xúc v i âm nh c, choạ ộ ờ ầ ẻ ượ ế ớ ạ
tr hát ho c nghe nh ng bài có n i dung theo ch đ, ch đi m đ thông quaẻ ặ ữ ộ ủ ề ủ ể ể
n i dung c a các bài hát s giáo d c nhân cách, giáo d c th m m cho tr . Víộ ủ ẽ ụ ụ ẩ ỹ ẻ
d , gi ho t đng ngoài tr i: Khi cho tr làm quen v i thiên nhiên, cây c i,ụ ờ ạ ộ ờ ẻ ớ ố
hoa lá… sau khi tr quan sát xong, giáo viên cho tr hát bài “Em yêu câyẻ ẻ
xanh”, “V n tr ng mùa thu”, “Ra v n hoa”... qua đó tr đc c ng c l iườ ườ ườ ẻ ượ ủ ố ạ
4
bài hát đã h c đng th i cũng giúp cho tr bi t th nào là tr ng cây, có ý th cọ ồ ờ ẻ ế ế ồ ứ
chăm sóc và b oả v cây xanh, hình thành tr tình yêu thiên nhiên, môiệ ở ẻ
tr ng xung quanh...ườ
Trong gi ho t đng g c giáo viên c n cho tr làm quen âm nh c nhi uờ ạ ộ ố ầ ẻ ạ ề
h n b vì gi ho t đng góc, tr ch i r t h n nhiên, m nh d n, thích hát,ơ ở ờ ạ ộ ẻ ơ ấ ồ ạ ạ
múa l i nh ng bài đã h c và thích ph n nh l i nh ng vi c làm c a ng iạ ữ ọ ả ả ạ ữ ệ ủ ườ
l n.ớ
Ví d : Sau gi âm nh c, h c bài hát ”Cô giáo mi n xuôi” là ho t đngụ ờ ạ ọ ề ạ ộ
góc - góc phân vai, cho tr ch i trò ch i: T p làm cô giáo, cô d y hát bài:ở ẻ ơ ơ ậ ạ
”Cô giáo mi n xuôi”, ”Cô và m ”... Tr r t thích thú ch i và đóng vai cô giáo,ề ẹ ẻ ấ ơ
h c sinh, d y hát và làm theo các c ch đi u b c a cô ọ ạ ử ỉ ệ ộ ủ
Th ng xuyên t ch c các ngày h i ngày l đ cho tr bi u di n vănườ ổ ứ ộ ễ ể ẻ ể ễ
ngh nh : ngày khai gi ng, ngày Nhà giáo Vi t Nam, T t trung thu…làệ ư ả ệ ế
nh ng ngày có hình th c t ch c quan tr ng trong vi c t o ra môi tr ng âmữ ứ ổ ứ ọ ệ ạ ườ
nh c phong phú và sinh đng v i các ho t đng ngh thu t đa d ng nh hát,ạ ộ ớ ạ ộ ệ ậ ạ ư
múa…t o cho tr ni m ph n kh i, vui v , nh ng c m xúc m i m , tăngạ ẻ ề ấ ở ẻ ữ ả ớ ẻ
c ng kh năng c m th âm nh c, m r ng nh n th c cho tr . Ngày l , h iườ ả ả ụ ạ ở ộ ậ ứ ẻ ễ ộ
là c h i cho giáo viên và tr trong toàn tr ng giao l u, hi u bi t nhau h n,ơ ộ ẻ ườ ư ể ế ơ
đng th i t o c h i cho tr nâng cao các k năng ho t đng ngh thu t; trồ ờ ạ ơ ộ ẻ ỹ ạ ộ ệ ậ ẻ
hi u thêm nh ng đi u m i l ch có trong ngày h i, ngày l , đng th i c ngể ữ ề ớ ạ ỉ ộ ễ ồ ờ ủ
c nh ng đi u mà tr đã lĩnh h i đc.ố ữ ề ẻ ộ ượ
* Th ba: Tuyên truy n, ph i h p v i ph huynh. ứ ề ố ợ ớ ụ
Giáo viên làm t t công tác tuyên truy n v i ph huynh v vi c d y h cố ề ớ ụ ề ệ ạ ọ
âm nh c cho tr tr ng m m non, cung c p tên bài hát tr đã h c, s pạ ẻ ở ườ ầ ấ ẻ ọ ắ
đc h c đ ph huynh t p luy n cho tr hát ho c m băng đĩa cho tr ngheượ ọ ể ụ ậ ệ ẻ ặ ở ẻ
khi tr nhà.ẻ ở
B n thân tôi th ng xuyên trao đôi v i phu huynh vê hoat đông âm nhac ả ươ + ơ , , , ,
cua tre trên l p. V i nh ng tre mua con ch a deo, hat con ngong, con ch a + + ơ ơ ư + ư + , ư
đung l i, ch a đung nhip, vân đông ch a nhip nhang, con nhut nhat, ch a t tin ơ ư , , , ư , ư ư,
biêu diên thi ngoai viêc chu y ren luyên cho tre trên l p, khi vê nha tre cân co + , , + ơ+ ơ +
s giup đ thêm cua phu huynh. Đ ư, ơ + , a đón con em đi h c đúng gi và chuyênư ọ ờ
c n đ đm b o cho tr đc ti p thu ki n th c có h th ng và liên t c.ầ ể ả ả ẻ ượ ế ế ứ ệ ố ụ
Vi du: Nh c ph huynh v nhà m băng đĩa cho tr nghe nhi u l n, ba, ắ ụ ề ở ẻ ề ầ
m t p hát, t p múa cho tr đ đng viên khich lê tre, giúp tr hát đúng nh c,ẹ ậ ậ ẻ ể ộ , + ẻ ạ
5