CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
ĐƠN YÊU CẦU CÔNG NHẬN SÁNG KIẾN
Kính gửi:
-Hội đồng TVNV Khoa học & Công nghệ Thành phố Tam Điệp.
- Hội đồng sáng kiến phòng GD&ĐT Tam Điệp
Chúng tôi là nhóm tác giả đề nghị xét công nhận sáng kiến: “Một số biện
pháp giúp trẻ 24-36 tháng phát triển thể lực thông qua trò chơi vận động ở
trường mầm non”
Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Biện pháp được áp dụng trong lĩnh vực phát
triển thể chất thông qua trò chơi vận động cho trẻ 24-36 tháng tuổi ở trường
mầm non Đông Sơn
Ngày sáng kiến được áp dụng lần đầu: Tháng 9 năm 2022
I. Mô tả bản chất sáng kiến:
Nằm trong hệ thống giáo dục chung của Việt Nam, giáo dục mầm
non được coi là một ngành học, bậc học giữ vai trò nền tảng. Nó đặt nền móng
cơ sở đầu tiên cho việc hình thành và phát triển nhân cách trẻ mầm non và chuẩn
bị cho trẻ vào lớp một. Mục tiêu mà giáo dục mầm non vươn tới đó là: Giúp trẻ
phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mĩ, hình thành những yếu tố đầu
tiên của nhân cách, hình thành và phát triển ở trẻ em những chức năng tâm sinh
lý, năng lực và phẩm chất mang tính nền tảng, những kĩ năng sống cần thiết phù
hợp với lứa tuổi, khơi dậy và phát triển tối đa những khả năng tiềm ẩn, đặt nền
tảng cho việc học tập ở các cấp học tiếp theo và cho việc học tập suốt đời. Trách
nhiệm này đặt trên vai ngành giáo dục đòi hỏi ngành phải có những nội dung,
chương trình phù hợp, đổi mới phương pháp dạy và học một cách tích cực. Giáo
dục không chỉ hoàn thành việc đào tạo những con người thích ứng với xã hội mà
còn đào tạo ra những con người đủ phẩm chất và trí tuệ, thể lực để đón đầu sự
phát triển của xã hội
Trẻ em những năm đầu của cuộc sống còn rất non nớt, rất cần sự chăm sóc của
người lớn, đó là sự chăm sóc không chỉ là vật chất mà còn cả về tinh thần. Ngay
từ khi cất tiếng khóc chào đời, trẻ đã có những vận động nhưng đó chỉ là những
vận động nhỏ từ các cơ non nớt của trẻ. Cùng với thời gian các cơ trong cơ thể
lớn dần vận động của trẻ ngày một thay đổi rõ rệt và sự tham gia tích cực của hệ
xương, hệ cơ và sự điều khiển của hệ thần kinh. Khi trẻ vận động, gân, cơ, khớp
cùng phối hợp vận động và phát triển. Nó giúp cho thể lực của trẻ phát triển hài
1
hòa. Do đó các hoạt động rèn luyện vận động phát triển thể lực cho trẻ đóng một
vai trò cần thiết trong sự phát triển toàn diện của trẻ. Nó có ý nghĩa quan trọng
đối với sự phát triển thể lực và giúp hệ thần kinh của trẻ phát triển
Vai trò đầu tiên của các hoạt động phát triển thể chất là nâng cao phát triển
thể lực sức khoẻ. Các hoạt động tập luyện, vui chơi, ngoài việc giúp trẻ phát
triển các kỹ năng vận động còn giúp trẻ có sức khoẻ tốt cân đối hài hoà. Có thể
thấy một số công trình nghiên cứu khoa học đã xác định được rằng, cử động có
mối quan hệ với quá trình nhận thức, vì một lý do nào đó mà cử động phát triển
chậm thì dù có được chăm sóc vệ sinh tốt, trẻ vẫn bị phát triển chậm về thần
kinh, tâm lý.
Đối với sự phát triển toàn diện của trẻ nhỏ, đặc biệt là lứa tuổi nhà trẻ, ngoài
việc chăm sóc cẩn thận và nuôi dưỡng theo nhu cầu phát triển, trẻ còn cần phải
có sự giao tiếp tình cảm, luyện tập thường xuyên có mục đích với người lớn
dưới hình thức trò chơi. Bên cạnh đó chúng ta thấy rằng các trò chơi liên quan
đến vận động của cơ thể làm cho trẻ sảng khoái tinh thần vui vẻ, trẻ trở nên hoạt
bát, nhanh nhẹn và tự tin hơn. Xuất phát từ vai trò quan trọng của các hoạt động
phát triển thể chất nhằm nâng cao thể lực cho trẻ, tôi thấy việc tổ chức các trò
chơi vận động là một việc làm cần thiết và có ý nghĩa đối với sự phát triển toàn
diện của trẻ.
Trên thực tế hoạt động phát triển thể chất cho trẻ mầm non, đặc biệt là lứa
tuổi 24 – 36 tháng rất khô khan chỉ thực hiện đúng phương pháp trò chơi vận
động cứ lặp đi lặp lại gây sự nhàm chán đối với trẻ, dẫn đến trẻ nhút nhát càng
nhút nhát hơn, không mạnh dạn tự tin tham gia hoạt động, không phát huy tính
tích cực của trẻ…
Qua các trò chơi trò chơi vận động trẻ được cung cấp và rèn luyện kỹ năng,
kỹ xảo vận động. Từ đó, trẻ được tích cực vui chơi, nghỉ ngơi, là phương tiện để
giáo dục trẻ một cách toàn diện.
Vậy làm thế nào để tổ chức các trò chơi vận động thực sự có hiệu quả, lôi
cuốn và hấp dẫn được trẻ là một việc làm rất khó đối với giáo viên mầm
non trực tiếp đứng lớp nhà trẻ (Vì ở lứa tuổi này khả năng chú ý có chủ định của
trẻ còn kém, trẻ rất dễ bị phân tâm vào các hoạt động khác).
Từ những lý do trên và qua quá trình tìm tòi, áp dụng chương trình giáo dục
mầm non mới tôi đã mạnh dạn nghiên cứu đề tài:“Một số biện pháp giúp trẻ 24-36
tháng phát triển thể lực thông qua trò chơi vận động ở trường mầm non”
Trong năm học 2021- 2022 khi phát triển thể lực cho trẻ ở lớp, chúng tôi
thường áp dụng những biên pháp sau:
2
1. Giải pháp cũ thường làm:
1.1: Xây dựng kế hoạch phát triển thể chất cho trẻ.
* Ưu điểm:
- Tôi đã xây dựng các loại kế hoạch “Kế hoạch năm, kế hoạch chủ đề, kế hoạch
tuần, kế hoạch ngày” để phát triển thể chất cho trẻ thông qua các bài tập phát
triển chung và vận động cơ bản.
- Tôi đã tìm hiểu và nắm được đặc điểm cơ bản về thể chất của trẻ ở độ tuổi này.
* Hạn chế:
- Với ý tưởng này tôi chỉ coi trọng việc dạy trẻ theo chương trình để đảm bảo
chất lượng, chưa kết hợp đồng bộ các lĩnh vực phát triển cho trẻ.
1.2: Tìm hiểu đặc điểm tâm, sinh lý của từng trẻ
Để chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ được nâng cao tôi đã tìm hiểu đặc điểm
tâm sinh lý của từng trẻ để có biện pháp phát triển vận động cho trẻ tốt hơn.
* Ưu điểm:
- Xuất phát từ đặc điểm tâm sinh lý lứa tuổi, giới tính, sức khỏe, trình độ , khả
năng tiếp thu của trẻ mầm non giáo viên cần phải xây dựng bài tập sao cho phù
hợp từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp từ đó trẻ thực hiện một cách dễ
dàng.
- Phát triển vận động đảm bảo theo sự phát triển của trẻ.
* Hạn chế:
- Trình độ và sức khỏe của trẻ không đồng đều, giáo viên ngoài việc quan tâm
đến sức khỏe chung của toàn lớp còn cần phải tìm cách hướng dẫn riêng và giúp
đỡ từng trẻ cá biệt trong lớp.
2. Giải pháp mới:
Trong chương trình chăm sóc giáo dục trẻ mầm non, phát triển thể lực thông
qua phát triển vận động là một nhiệm vụ hết sức quan trọng và là chuyên đề
trọng tâm trong năm học 2022 – 2023 đối với trẻ mầm non nói chung và đặc biệt
là trẻ nhà trẻ nói riêng. Phát triển vận động là một trong những điều cơ bản để
trẻ nhận thức thế giới đề trọng xung quanh, trẻ biết nhiều kỹ năng vận động thì
trẻ càng có nhiều cơ hội tiếp xúc, khám phá thế giới xung quanh tạo điều kiện
tốt để trẻ tham gia vào nhiều hoạt động và trẻ sẽ tích luỹ được nhiều kinh
nghiệm qua các hoạt động đó, nhờ đó mà vốn kiến thức của trẻ được tăng lên,
đồng thời khi thực hiện các yêu cầu của vận động cũng giúp rèn một số kỹ năng
nhận thức như sự chú ý, tính kiên trì…Tham gia vào các trò chơi vận động trẻ tự
điều chỉnh được nhịp điệu, lượng vận động và loại trừ sự mệt mỏi. Đồng thời trò
chơi vận động tác động vào hệ thần kinh, các quá trình hưng phấn, ức chế được
hoàn thiện và cân bằng. Đây chính là điều kiện để hình thành các thói quen vận
3
động cho trẻ. Trò chơi vận động còn làm thỏa mãn cảm xúc đem lại sự vui
sướng, tăng quá trình tuần hoàn, hô hấp của cơ thể trẻ, làm thay đổi trạng thái cơ
thể giữa các hoạt động.
Có thể nói, trò chơi vận động là hình thức hoạt động phát triển vận động phù
hợp và có hiệu quả nhất ở lứa tuổi mầm non nói chung và trẻ nhà trẻ nói riêng.
Trò chơi vận động không những giúp trẻ phát triển về thể lực mà còn phát huy
tính tích cực, ham muốn vận động. Vì vậy mỗi giáo viên cần quan tâm đến trò
chơi vận động và sử dụng một cách tối đa để giúp trẻ phát triển toàn diện.Vì vậy
trong năm học 2022 – 2023 chúng tôi đã sử dụng một số biện pháp mới sau:
2.1: Khảo sát chất lượng học sinh đầu năm(Cân nặng, chiều cao)
Muốn phát triển thể lực cho trẻ có hiệu quả thì giáo viên cần phải nắm được đặc
điểm nhận thức, khả năng phát triển vận động, phát triển kỹ năng của từng trẻ để
từ đó lên kế hoạch cụ thể, kịp thời bồi dưỡng, giáo dục trẻ.
Kết quả khảo sát trẻ đầu năm:
Đầu
năm Lứa tuổi 24 – 36 tháng
Tổng
số trẻ Cân nặng Chiều cao
Biết lăn, bắt
bóng với
người khác
Xếp tháp,
lồng hộp
Tung bóng với
người khác ở
khoảng cách
1m
Ném xa vào
đích ngang 1-
1,2m
Biết thể
hiện một số
nhu cầu tự
phục vụ
27 Đạt Chưa Đạt Đạt Chưa Đạt Đạt Chưa
Đạt Đạt Chưa Đạt Đạt Chưa Đạt Đạt Chưa Đạt Đạt Chưa
Đạt
25 2 26 1 19 8 22 5 20 7 13 14 25 2
(%) 92,5 7,5 96,3 3,7 70,4 29,6 81,5 18,5 74,1 25,9 48,1 51,9 92,6 7,4
Trong một năm học, giáo viên phải kết hợp với y tế theo dõi cân nặng của trẻ
qua 3 đợt cân: cân đầu tháng 9, tháng 12, tháng 3 để phát hiện ra những cháu
suy dinh dưỡng, thấp còi. Từ đó cô giáo cùng kết hợp với phụ huynh có biện
pháp chăm sóc giáo dục trẻ phù hợp để trẻ phát triển thể lực tốt, giúp cơ thể phát
triển hài hòa, cân đối. (Hình ảnh 1: Khảo sát cân nặng, chiều cao cho trẻ theo
quý) đính kèm
* Ưu điểm:
- Khảo sát chất lượng trẻ đầu năm giúp tôi nắm chắc về thể lực của từng trẻ tại
lớp, từ đó có kế hoạch phát triển thể lực cho trẻ thông qua các trò chơi sao cho
phù hợp với sức khỏe kỹ năng vận động của trẻ.
* Nhược điểm:
- Trẻ mới đi học nên cô chưa nắm rõ đặc điểm nhận thức, khả năng phát triển
vận động của từng trẻ.
2.2: Lựa chọn và sắp xếp nội dung các trò chơi vận động, trò chơi dân
gian phù hợp theo chủ đề.
4
Như chúng ta đã biết trò chơi vận động, trò chơi dân gian là hai trò chơi nổi
bật của trẻ mầm non. Cả hai loại trò chơi này đều mang một mục đích đó là giúp
trẻ rèn luyện những kĩ năng, kĩ xảo, phát triển các tố chất vận động cho trẻ. Do
vậy khi lựa chọn các trò chơi tôi luôn dựa vào điều kiện của địa phương, trường,
lớp, sự hứng thú và khả năng của trẻ, dựa vào mục đích cần phát triển kỹ năng,
kĩ xảo vận động nào ở trẻ mà lựa chọn trò chơi phù hợp với yêu cầu của giáo
dục và rèn luyện. Lựa chọn trò chơi vận động phải lưu ý thời gian trong
ngày.Vào buổi sáng tôi chọn những trò chơi có vận động tích cực còn buổi chiều
thì cho trẻ chơi những trò chơi có vận động nhẹ nhàng hơn để đảm bảo cho trẻ
nghỉ ngơi tích cực. Ngoài ra tôi cần chú ý đến thời tiết. Trời lạnh, trẻ mặc nhiều
quần áo do đó tôi không chọn những trò chơi có nhiều vận động khó mà chọn
các trò chơi sao cho tất cả trẻ đều được tham gia.
Nắm bắt được đặc điểm tâm sinh lý của trẻ, trẻ dễ nhớ mau quên, các trò chơi
từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp. Chính vì vậy để các trò chơi đạt hiệu
quả cao đối với trẻ ngay từ đầu năm học tôi đó lựa chọn trò chơi cho trẻ theo các
chủ đề như sau:
STT Chủ đề Tên trò chơi
vận động Mục đích Tên trò chơi
dân gian Mục đích Thời gian thực
hiện
1 Bé và các
bạn
– Bóng tròn to
- Tìm bạn
– Về đúng nhà.
Phát triển cơ
bắp, tạo cảm
giác vui sướng,
thích thú…
– Nu na nu
nống, Chi chi
chành chành
Giúp trẻ phát triển
cơ tay, chân…
4 tuần (5/9 -
30/9/2022)
2 Đồ chơi
của bé
– Bắt bướm
- Ai nhanh nhất
Giúp trẻ rèn
luyện phát triển
cơ chân…
– Tập tầm
vông,- Lộn cầu
vồng”
Phát triển ngôn
ngữ và khả năng
vận động theo
nhịp điệu…
3 tuần (3/10 -
28/10/ 2022)
3
Các bác
các cô
trong nhà
trẻ
– Bong bóng xà
phòng
Rèn luyện vận
động nhóm cơ
chân nhảy
bật…
– Dung dăng
dung dẻ
Phát triển ngôn
ngữ vận động…
2 tuần(31/10-
11/11/2022)
4
Những
con vật
đáng yêu
– Qua cầu hỏi
hoaBắt chước
tạo dáng
-Mèo và chim
sẻ, trời nắng
trời mưa
Giúp trẻ khéo
léo, giữ thăng
bằng khi vận
động…
– Rồng rắn lên
mây, Bịt mắt
bắt dê
Phát triển ngôn
ngữ, phát triển cơ
chân…
4 tuần 14/11/-
9/12/2022
5 Cây và
những
bông hoa
– Gà trong
vườn rau
- Gieo hạt
Phát triển vận
động chạy, bò
chui và phản
– Gắp hạt bỏ
giỏ- Kéo cưa
lửa xẻ
Rèn luyện sự khéo
léo của các ngón
tay…
4 Tuâ|n(12/12-
6/1/2023)
5