SÁNG KI N C I TIÊN K THU T
“S d ng hi u qu đ dùng trong gi ng d y tr M m non”
1. PH N M ĐU
1.1. Lí do ch n đ tài:
T t c chúng ta đu bi t, vui ch i là ho t đng ch đo c a tr l a tu i m m non. Khác bi t ế ơ
v i các l a tu i khác, tr m m non “H c b ng ch i, ch i mà h c”. Vi c t ch c ho t đng vui ch i cho ơ ơ ơ
tr chính là t ch c ho t đng cu c s ng c a tr , nh m giúp tr phát tri n m t cách toàn di n v đo
đc, trí tu , th ch t, th m m và tình c m xã h i, vui ch i cũng chính là ph ng ti n đ tr h c làm ơ ươ
ng i.ườ
Đc bi t l a tu i này t duy c a tr là t duy tr c quan hình t ng. Trong b t c ho t đng ư ư ượ
h c t p hay vui ch i nào c a tr cũng đòi h i c n ph i có đ ch i, đ dùng tr c quan. Chính vì v y, đ ơ ơ
dùng đ ch i tr ng m m non đc coi là b sách giáo khoa đu tiên đ d n d t tr vào đi. Đ giúp ơ ườ ượ
tr th c hi n t t ho t đng ch đo c a mình đi u t t y u ph i có đ đ dùng đ ch i t ng ng đ t ế ơ ươ
ch c t t các ho t đng mà tr s đc tr i nghi m. ượ
Th c t chung là các đ dùng, đ ch i đc c p phát ch a th đáp ng đc h t nhu c u giáo ế ơ ượ ư ượ ế
d c m m non do ngu n kinh phí đu t cho giáo d c nói chung và giáo d c m m non nói riêng còn r t ư
h n ch . Do đó, ngoài vi c s d ng m t cách hi u qu nh ng đ dùng đ ch i đc c p phát, giáo viên ế ơ ượ
m m non còn t n d ng môi tr ng l p h c, khuôn viên tr ng và t t o nh ng đ dùng, đ ch i t ườ ườ ơ
nhi u nguyên v t li u khác nhau đ đáp ng nhu c u c a các ho t đng giáo d c tr . Đó cũng là ch
tr ng c a ngành đ ra.ươ
M i đ dùng d y h c đc c p phát hay giáo viên t làm đu có m c đích s d ng riêng, t nó ượ
không th ph c v đc nhi u ho t đng khác nhau, d n đn vi c giáo viên m m non ph i m t r t ư ế
nhi u th i gian và ti n b c cho vi c làm đ dùng d y h c ph c v cho ý đ gi ng d y c a mình. Các
đ dùng đc làm r t k công nh ng công năng s d ng l i h n ch . S h n ch đó đôi khi không ph i ượ ư ế ế
do b n thân đ dùng mà do chính giáo viên ch a bi t cách khai thác đ dùng mình làm ra cũng nh khai ư ế ư
thác hi u qu h n các đ dùng, đ ch i đc c p phát và các ph ng ti n trong môi tr ng ho t đng. ơ ơ ượ ươ ườ
Xu t phát t lý do này, trong h n 3 năm công tác, tôi đã nghiên c u, tìm tòi các bi n pháp khác nhau đ ơ
phát huy tính hi u qu c a các đ dùng đc c p phát cũng nh t làm cùng v i các ph ng ti n trong ượ ư ươ
l p h c, giúp ti t ki m chi phí trong vi c làm đ dùng, đng th i cũng đt đc nh ng hi u qu r t t t ế ượ
trên tr . Đng th i, v i k t qu cao trong các h i thi “giáo viên t làm và s d ng đ dùng d y” c p ế
huy n, c p t nh trong năm qua đã giúp tôi thêm t tin đ vi t đ tài “M t s kinh nghi m s d ng hi u ế
qu đ dùng trong gi ng d y tr m m non” đ chia s cùng đng nghi p.
1.2. Đi m m i c a đ tài:
Qua vi c v n d ng đ tài này vào th c ti n r t có hi u qu . Đ đt đc hi u qu cao trong ượ
công tác t làm đ dùng đ ch i, s d ng có hi u qu các đ dùng đ ch i, b n thân tôi đã tham kh o ơ ơ
m t s đ tài c a m t s đng nghi p, các giáo viên đã làm v s d ng hi u qu đ dùng trong gi ng
d y. Riêng b n thân tôi m nh d n đa ra m t s ph ng pháp s d ng hi u qu ư ươ đ dùng, đ ch i ơ
trong gi ng d y vào đ tài này.
1
Đi m m i c a đ tài đó là: Cách th c s d ng và b o qu n đ dùng có hi u qu ; chú tr ng th c
hi n các k năng t o thành đ dùng đ ch i th m m đm b o tính giáo d c; Qu n lý và trao đi đ ơ
dùng gi a các l p; Đ ra nguyên t c s d ng đ dùng cho b n thân.
1.3. Pham vi ap dung cua đê tai sang kiên:
Đê tai sang kiên k thu t S d ng hi u qu đ dùng trong gi ng d y tr M m non đcươ)
th c hiên trong năm hoc 2015-2016. Đê tai này co thê ap dung đôi v i t t c 3 đ tu i c a tr m u giáo ư) ) ) * ) ơ
trong nhà tr ng nh ng năm ti p theo và có th áp d ng rông rai đi v i các tr ng mâm non trên đa ườ ế ) ươ
bàn huyên L Thuy. ) *
2. PH N N I DUNG.
2.1. Th c tr ng c a đ tài:
Khi th c hi n đ tài này, tôi g p nh ng thu n l i, khó khăn sau:
a. Thu n l i:
- Trong nh ng năm h c g n đây, nhà tr ng đã đc c p phát khá nhi u đ dùng ph c v công ườ ượ
tác chăm sóc, giáo d c tr .
- Ban Giám hi u nhà tr ng luôn quan tâm góp ý, ch đo và t o đi u ki n cho tôi cũng nh ườ ư
đng nghi p s d ng đ dùng d y h c hi u qu qua các đt thao gi ng, d gi .
- B n thân tôi đã đc tham gia các đt làm và tri n lãm đ dùng d y h c, h c h i kinh nghi m t các ượ
b n h c các tr ng cũng nh các đng nghi p đi tr c ườ ư ướ
- Đc bi t, trong quá trình công tác, đc s h tr , giúp đ, góp ý c a Ban Giám hi u và đng ượ
nghi p, tôi đã tham gia các h i thi đ dùng d y h c c p huy n, c p t nh và đt đc k t qu cao. ượ ế
- Tr ng M m non Hoa mai n i tôi công tác là m t tr ng bán trú, th i gian ti p xúc v i trườ ơ ườ ế
nhi u h n, t ch c các ho t đng phong phú h n, do đó tôi d v n d ng t ng đ dùng, đ ch i cũng ơ ơ ơ
nh các y u t khác trong môi tr ng l p h c vào vi c t ch c ho t đng cho tr . Nh v y, tôi có th dư ế ườ
dàng kh o sát đc tính hi u qu c a đ dùng đó trong t ng ho t đng đ linh ho t b sung, hoàn ượ
ch nh.
b. Khó khăn
- N u th ng kê theo danh m c đ dùng đ ch i, thi t b d y h c t i thi u dùng cho giáo d cế ơ ế
m m non (Thông t s ư 02/2010/TT-BGDĐT02/2010/TT-BGDĐT) chu n đ dùng c a ngành h c M m
non thì v n ch a đ, đng b , đôi khi th a lo i này nh ng thi u lo i khác. ư ư ế
- Th i gian đ làm nh ng b đ dùng d y h c có ch t l ng cũng chi m l ng nh t đnh, ượ ế ượ
nh ng trong đi u ki n l p bán trú, quy ch nhà tr ng không có th i gian cho vi c làm đ dùng d y h c,ư ế ườ
và th i gian đ đu t so n gi ng, hoàn thành h s s sách và h c t p nâng cao g n nh chi m h t ư ơ ư ế ế
th i gian nh ng ngày ngh c a tôi cũng nh đng nghi p, ch a tính đn kinh phí làm đ dùng, tuy là s ư ư ế
d ng ph li u, ph ph m, nh ng v n t n chi phí trong quá trình thao tác làm ra đ dùng. Do đó, s b ế ế ư
đ dùng t t o m i l p không nhi u nên th ng xu t hi n tâm lý là nh ng b đ dùng t o ra ch đ d ườ
thi, tri n lãm, “ch y theo thành tích” mà ít cho tr đc s d ng. ượ
2
- m i l p đu có đ dùng, đ ch i khác nhau, nh ng vi c m n – tr g p nhi u khó khăn nên ơ ư ượ
tâm lý cho m n đ dùng gi a l p này v i l p khác v n còn có s e dè, không nhi t tình, và đôi khi làượ
“t ch i khéo”.
- M t khác, tuy đa s giáo viên đu nh n th c đc s c n thi t c a đ dùng h c t p trong m i ượ ế
ho t đng c a tr , v n d ng đ dùng đ ch i đúng n i, đúng lúc, sáng t o. Tuy nhiên, đôi lúc ch a khai ơ ơ ư
thác h t đ dùng trong m t ho t đng, ho c ph i chu n b quá nhi u đ dùng trong khi ch c n 1 hayế
m t vài đ dùng trong nh ng đ dùng đó là có th đáp ng t t yêu c u c a các n i dung ho t đng.
- Các thông tin, tài li u v vi c s d ng đ dùng, đ ch i hi u qu không nhi u, và có ph n tr u ơ
t ng, chung chung, không c th nên vi c v n d ng th c t th ng theo tâm lý ch quan c a m iượ ế ườ
ng i. Đi u này không tiêu c c nh ng l i có nhi u h n ch .ườ ư ế
T nh ng thu n l i và khó khăn c a th c tr ng v n đ, qua th i gian công tác ng d ng đ tài
vào vi c gi ng d y, tôi đã rút ra đc m t s kinh nghi m nh m kh c ph c nh ng h n ch nh sau: ượ ế ư
2.2. M t s bi n pháp th c hi n:
2.2.1. S d ng và phát huy hi u qu c a đ dùng đc c p phát và t n d ng môi tr ng ượ ườ
l p h c.
a. S d ng hi u qu đ dùng đc c p phát và đ dùng có trong tr ng. ượ ườ
S d ng hi u qu đ dùng, tr c h t tôi th ng chú ý đn vi c s d ng hi u qu đ dùng đc ướ ế ườ ế ượ
c p phát. Có r t nhi u ho t đng không nh t thi t giáo viên ph i hì h c thi t k đ dùng th t k công, ế ế ế
t o ra nhi u đ dùng m i l mà quên h n nh ng đ dùng đ ch i đc c p phát cũng có th mang l i ơ ượ
hi u qu t ng t , th m chí là cao h n, còn đ dùng đã làm ra thì l i th y không c n thi t và hi m khi ươ ơ ế ế
dùng đn.ế
Ví d : Trong m t ti t làm quen văn h c, đ ph c v cho m c đích d y tr đc th ,m t giáo viên ế ơ
đã k công v tranh đ d y tr m t r t nhi u th i gian, trong khi đó tr ng đã c p phát cho l p m t b ườ
tranh r t đp có th s d ng r t t t cho ho t đng mà không m t nhi u th i gian.
Hay trong các ho t đng ngoài tr i, m t s cô k công chu n b r t nhi u đ dùng, đ ch i cho ơ
tr ho t đng mà l i không cho tr đc ch i các trò ch i trong sân tr ng. ượ ơ ơ ườ
Bên c nh đó, tôi cũng th ng xuyên s d ng đ dùng trong l p nh g y, vòng, c , bóng,…; ườ ư
Nh c c , trang ph c hóa trang phòng âm nh c. Tôi s d ng vào các ho t đng t ch c trò ch i trên ơ
l p, đóng vai nhân v t trong các tình hu ng t ch c ho t đng ho c s d ng làm đ dùng chính trong
các ho t đng c a tr .
Ví d nh s d ng trang ph c trong phòng âm nh c cho tr làm quen v i trang ph c các vùng ư
mi n; Làm quen v i các lo i nh c c ; Ch i trò các trò ch i nh “kéo co”, các trò ch i có l ng ghép các ơ ơ ư ơ
v n đng nh b t liên t c qua các vòng, ném, tung b t bóng,… ư
Ngoài vi c s d ng đúng ch c năng, m c đích s d ng đ dùng, tôi còn chú ý nhi u đn vi c ế
s d ng đ dùng đúng lúc, đúng ch , đúng c ng đ s d ng đ dùng. Ví d nh trong các tình hu ng ườ ư
đt câu đ v i tr thì tr c đó, tôi chú ý không cho đ dùng đc đ n i mà tr có th nhìn th y đc ướ ượ ơ ượ
cho đn khi có đáp án. Hay trong vi c chuy n ti p ho t đng, n u đ dùng không còn s d ng cho ho tế ế ế
đng ti p theo thì cũng không đt trong t m quan sát c a tr đ tránh cho tr b phân tâm, m t t p trung ế
trong ho t đng k ti p. Ho c trong vi c s p x p, ch n v trí đt đ dùng, tôi th ng chú ý đn tính h p ế ế ế ườ ế
3
lý c a v trí đ dùng đ ho t đng b o đm tính t nhiên, khoa h c. Ví d nh trong các mô hình, con ư
ng i, con v t, hoa, c , ph ng ti n giao thông không đt cao h n cái nhà hay cây xanh; đi núi, mây,ườ ươ ơ
m t trăng, m t tr i không đc th p h n các nhà c a, cây c i,… ượ ơ
Tôi th ng chú ý đn vi c s d ng đ dùng gi a các ho t đng. Tôi th ng tránh vi c s d ngườ ế ườ
l i đ dùng quá 2 l n v i cùng m t cách th c s d ng trong 1 ch đ. Ví d nh tu n này s d ng ư
khung r i đ k chuy n thì l n sau hay tu n sau, tôi s không s d ng khung r i đó k chuy n n u nh ế ư
ch a thêm th t chi ti t, trang trí cho khung r i nh ng chi ti t m i m , phù h p v i n i dung ho t đng.ư ế ế
Và cũng không ph i v i ho t đng làm quen văn h c nào tôi cũng s d ng các hình th c gi ng nhau v i
các đ tài khác nhau.
Ví d : Trong ch đ gia đình
Tu n 1: K chuy n “chú v t xám” K l n 1 k t h p tranh, l n 2 k t h p Powerpoint. ế ế
Tu n 2: K chuy n “Cô bé quàng khăn đ”; K l n 1 tôi k k t h p tranh; K l n 2 k t h p mô ế ế
hình.
Tu n 3: Th “Thăm nhà bà”; Đc th l n 1 k t h p c ch đi u b , l n 2 k t h p mô hình, sau ơ ơ ế ế
đó tôi s d ng mô hình cho tr ch i trò ch i “V đùng nhà”. ơ ơ
M t khác, tôi còn thêm th t chi ti t cho đ dùng c p phát ho c ph i h p nh ng đ dùng c p ế
phát đ t o thêm hi u qu s d ng m i cho đ dùng. Ví d nh s d ng m t sau c a k đ t ch c ư
các trò ch i h c t p, làm giá treo s n ph m t o hình,…; Trang trí các chi ti t khác nhau cho khung r i,ơ ế
t o cho khung r i s m i m trong nhi u ho t đng làm quen văn h c hay các ho t đng khác; S d ng
2 b ng to k t h p phông màn c a l p đ làm sân kh u r i;… ế
b. T n d ng hi u qu môi tr ng l p h c. ườ
Ngài ra, tôi còn chú ý t n d ng hi u qu môi tr ng l p h c cũng nh các đ dùng khác trong ườ ư
vi c t ch c ho t đng cho tr . Theo tôi, vi c s d ng đ dùng hi u qu hay không còn tùy thu c nhi u
vào vi c s p x p, b trí đ dùng, đ ch i trong môi tr ng l p h c và t n d ng các đ dùng trong l p ế ơ ườ
nh đ dùng ph c v bán trú, hay chính đ dùng cá nhân c a tr .ư
Ví d : Trong l p h c, tôi th ng t n d ng các khung c a, c a s , c nh góc t ng đ t o các ườ ườ
tình hu ng g i m v n đ cho tr ho t đng; S d ng thùng ch a n c l c đ t ch c các thí nghi m ướ
v n c nh “N c ch y đi đâu?”, s b c h i c a n c,…; S d ng khăn cho tr làm búp bê; Ngoài ra, ướ ư ướ ơ ướ
tôi còn s d ng giá ca, giá dép vào các ho t đng khám phá c a tr nh các ho t đng tìm hi u, phân ư
lo i các nhóm th c ph m, đ dùng gia đình, quá trình phát tri n c a cây,…
Khi t ch c ho t đng, tôi th ng t n d ng t i đa không gian l p đ tr đc ho t đng tho i ườ ượ
mái, v i t ng n i dung ho t đng, tôi th ng đnh hình tr c kho ng không gian c n cho tr ho t đng, ườ ướ
b trí các đ dùng t o cho tr s thu n l i trong ho t đng.
Ví d nh ho t đng góc tôi th ng s d ng góc ch i có tíêng đng nhi u h n nh góc xây d ng, ư ườ ơ ơ ư
phân vai gian tr c vì nó g n c a chính h n và ti p xúc v i nhi u ti ng n h n so v i gian sau; Gian sau ướ ơ ế ế ơ
th ng s d ng cho ho t đng ho t đng th c hành, đc sách, th giãn, góc h c t p và ngh thu t vì nóườ ư
yên tĩnh h n.ơ
Ví d : Trong m t ti t làm quen văn h c, đ ph c v cho m c đích k chuy n v i r i, m t giáo ế
viên đã k công làm m t khung r i m t r t nhi u th i gian, trong khi khung r i đc c p phát thì n m ượ
4
ch ng tr phòng kho. Thay vì v i khung r i đó, trang trí thêm m t vài chi ti t đã có th s d ng r t t t ơ ế
cho ho t đng mà không m t nhi u th i gian.
Hay trong các ho t đng ngoài tr i, m t s cô k công chu n b r t nhi u đ dùng, đ ch i cho ơ
tr ho t đng mà l i không cho tr đc ch i các trò ch i trong sân tr ng. ượ ơ ơ ườ
Bên c nh đó, tôi cũng th ng xuyên s d ng đ dùng trong l p nh g y, vòng, c , bóng,… ườ ư
Nh c c , trang ph c hóa trang phòng âm nh c. Tôi s d ng vào các ho t đng t ch c trò ch i trên ơ
l p, đóng vai nhân v t trong các tình hu ng t ch c ho t đng ho c s d ng làm đ dùng chính trong
các ho t đng c a tr .
2.2.2 Làm và s d ng đ dùng t t o hi u qu .
Mu n s d ng đ dùng t t o hi u qu thì ph i tính toán ngay t khâu chu n b làm đ dùng đó
đ tránh lãng phí th i gian, công s c và ti n b c.
Tôi th ng làm nh ng đ dùng, đ ch i mà th t s l p không có ho c không thay th đc. Đườ ơ ế ượ
ch i đc làm cũng tính nhi u đn tính hi u qu , t n su t s d ng đ dùng đ tránh lãng phí th i gian,ơ ượ ế
công s c và ti n c a.
Khi b t tay vào làm đ dùng, tôi th ng chú ý đn tính s ph m, tính m thu t, tính ườ ế ư k thu t,
tính kinh t , tính sáng t o c a đ dùng.ế
Nh ng đ dùng tôi đã làm, đang đc s d ng trong l p đa s t các nguyên v t li u g n gũi ượ
nh t, d tìm th y nh t b t c n i đâu. Đu tiên là s d ng nh ng nguyên v t li u có th s d ng ơ
đc ngay mà không c n tái ch l i hay tái ch r t ít, t n th i gian ít nh t. Ví d nh r m, v sò, s i, láượ ế ế ư ơ
cây, chai n c ng t, h p s a, mu ng và h p s a chua, đĩa CD, ng hút, dây chun, l ch cũ, que kem…ướ
V i nh ng nguyên v t li u đó, tr có th thao tác, ch i r t nhi u ho t đng khác nhau nh x p hàng rào, ơ ư ế
x p sân kh u, ch i bán hàng,…ế ơ
Đu tiên tôi chú tr ng cho tr ch i các trò ch i dân gian, truy n th ng t nh ng đ ch i s n có ơ ơ ơ
trong thiên nhiên ho c làm các đ ch i truy n th ng nh nh y lò cò, làm tò he, làm con trâu b ng lá mít, ơ ư
làm kèn,…. Các ho t đng này không m t c a tôi nhi u th i gian, công s c đ chu n b đ ch i nh ng ơ ư
mang đn hi u qu giáo d c, phát tri n r t t t cho tr .ế
Sau đó, t nh ng nguyên v t li u nguyên s , d tìm đó, tôi t o ra nh ng đ ch i khác nhau ơ ơ
.Tr c tiên tôi làm nh ng đ ch i đn gi n, tr có th th c hi n cùng v i cô trong ho t đng vui ch i,ướ ơ ơ ơ
t o hình ngoài ti t h c, đó là nh ng đ dùng tôi đã th c hi n nh : Bình hoa, ngôi nhà, tranh sáng t o, ế ư
búp bê, chi c h p nhi u ngăn, đng h s , cây c nh, các hình h c,… V i nh ng đ dùng này tôi chế
c n chu n b các h p s a, vòng bánh sinh nh t, mu ng s a chua, đĩa CD, lon bia, gáo d a, qu cau
già, nhánh cây khô, v bút chì sau khi chu t,… Tôi c t nh ng ph n khó c a đ ch i, sau đó h ng d n ơ ướ
tr s p x p và dán ngay ng n các ph n l i v i nhau đ t o thành m t đ ch i. Và v i nh ng đ ch i ế ơ ơ
này, tr đã ch i đc r t lâu, s d ng đc t t c các ch đ trong nh ng ho t đng làm v i, môi ơ ượ ượ
tr ng xung quanh, làm quen v i toán,…ườ
2.2.3. Tuyên truy n v hi u qu đ dùng đn ph huynh. ế
Đu tiên là vi c tuyên truy n đn ph huynh v ý nghĩa c a các đ ch i g n v i trò ch i dân ế ơ ơ
gian, g n gũi, s d ng các nguyên v t li u s n có, r ti n.
5