1
ĐẶT VẤN ĐỀ
“Trẻ em hôm nay, thế giới ngày mai”. Trẻ em không chỉ là mầm non cần được
chăm sóc, bảo vệ, mà còn là thế hệ tương lai của đất nước. Chính vì vậy, việc chăm
sóc và giáo dục trẻ ngay từ khi còn nhỏ là trách nhiệm của toàn xã hội nói chung và
các trường mầm non nói riêng. Trường mầm non, không chỉ là nơi bé tiếp xúc đầu
tiên với cộng đồng, mà còn là chiếc chìa khóa đưa bé đến gần với thành công của
tương lai. Với đặc thù riêng, chế độ dinh dưỡng của trẻ được quy định cụ thể trong
Chương trình GDMN, công tác nuôi dưỡng trẻ em đã được các cấp quản lý và phụ
huynh đặc biệt quan tâm. Hệ thống văn bản chỉ đạo xuyên suốt từ Trung ương tới địa
phương và được triển khai thực hiện nghiêm túc tại các cơ sở GDMN.
Trong từng giai đoạn phát triển của trẻ, tùy theo tình trạng sức khỏe và trạng
thái hoạt động, cần dựa vào một số nguyên tắc chính để xây dựng khẩu phần, thực
đơn khác nhau phù hợp. Tùy theo khả năng cung cấp thực phẩm ở địa phương và tùy
thuộc vào thời tiết, mùa để xây dựng cho trẻ một khẩu phần hợp lý và đầy đủ chất
dinh dưỡng. Để trẻ ăn ngon miệng, ăn hết suất, tiêu hóa tốt, việc xây dựng một thực
đơn đảm bảo dinh dưỡng, đa dạng nhiều loại thực phẩm là rất quan trọng. Trẻ được
nuôi dưỡng tốt với một khẩu phần ăn cân đối đầy đủ chất dinh dưỡng sẽ giúp trẻ có
đủ năng lượng và dưỡng chất cần thiết tham gia vào các hoạt động trong ngày đạt
hiệu quả. Thực đơn trong trường là yếu tố hầu hết các bậc phụ huynh quan tâm khi
cho con đi học mẫu giáo. Chính vì vậy việc xây dựng một thực đảm bảo đầy đủ dinh
dưỡng, đúng theo độ tuổi và cân bằng dinh dưỡng là rất quan trọng. Vậy làm thế nào
để có khẩu phần ăn đầy đủ dinh dưỡng? Làm sao để có một thực đơn đa dang? Làm
sao sao để thực đơn hấp dẫn các bé?
Là một nhân viên nuôi dưỡng, công việc chính là chế biến món ăn, đảm bảo
đủ lượng và chất cho trẻ. Chính vì vậy ngay từ đầu năm học tôi đã phối hợp cùng chị
em trong tổ nghiên cứu, lựa chọn các món ăn đa dạng, phong phú nhiều loại thực
phẩm phù hợp theo mùa và theo lứa tuổi để tham mưu đồng chí hiệu phó phụ trách
công tác chăm sóc nuôi dưỡng nhà trường xây dựng thực đơn dinh dưỡng theo thực
đơn bữa ăn tiêu chuẩn đầy đủ 4 nhóm chất theo quy định và đảm bảo calo, cân đối
tỷ lệ 3 chất P - L - G. Hiểu được tầm quan trọng rất lớn của việc xây dựng thực hàng
ngày cho trẻ mầm non, cùng với sự giúp đỡ của ban giám hiệu và phối kết hợp giáo
viên trên nhóm lớp tôi đã mạnh dạn lựa chọn đề tài: “Một số biện pháp xây dựng
thực đơn đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ trong trường mầm non”.
2
* Mục đích của đề tài:
Trên cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng việc xây dựng thực đơn theo
mùa cho trẻ tại trường mầm non A Thị trấn Văn Điển, đề xuất “Một số biện pháp
xây dựng thực đơn đảm bảo dinh dưỡng cho trẻ tại trường mầm non” để lượng
chất dinh dưỡng trong món ăn của trẻ luôn được đảm bảo, giúp trẻ phát triển khỏe
mạnh, hài hòa về thể chất.
* Đối tượng nghiên cứu
Biện pháp xây dựng thực đơn theo mùa cho trẻ tại trường mầm non A Thị Trấn
Văn Điển.
* Nhiệm vụ nghiên cứu
Qua thời gian công tác tại trường mầm non tôi nhận thấy thực đơn dinh dưỡng
của trẻ trong trường mầm non rất quan trọng, khẩu phần ăn hàng ngày quyết định
đến sự phát triển thể chất của trẻ sau này. Thực đơn đa dạng, sử dụng thực phẩm
sạch - tươi, rau củ quả theo mùa để lượng vitamin và khoáng chất không bị hao
hụt do chất bảo quản; Sử dụng những thực phẩm giàu Can xi, sắt và Vitamin B1,
A vào thực đơn hàng ngày của trẻ; Phối hợp nhiều loại thực phẩm để có nhiều
món ăn đa dạng, đủ Vitamin và Khoáng chất là rất cần thiết đối với trẻ mầm non.
* Phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu được sử dụng thu thập, phân tích thông tin từ
các các sách, báo, tài liệu khoa học nhằm mục đích tìm chọn những khái niệm và
tư tưởng cơ bản làm cơ sở lý luận của đề tài.
- Phương pháp khảo sát, tìm hiểu từ điều kiện thực tế, phụ huynh, học sinh trong
trường.
- Phương pháp tích lũy kinh nghiệm: Bản thân mỗi cá nhân tự tích lũy kinh
nghiệm cho mình qua thực tế.
- Phương pháp tìm tòi sáng tạo và học hỏi các bạn đồng nghiệp bằng cách
trao đổi, thảo luận trong các buổi họp tổ.
* Phạm vi nghiên cứu:
- Thực đơn bữa ăn của trẻ được áp dụng tại trường mầm non.
- Thời gian nghiên cứu đề tài trong 1 năm học, bắt đầu từ 1/8/2022 và kết thúc
vào ngày 30/5/2023.
3
GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
I. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Chế độ dinh dưỡng của trẻ ở trường mầm non góp phần quan trọng trong
sự phát triển về thể chất, sức khỏe mà và về trí tuệ. Vì thời gian trẻ hoạt động, ăn,
ngủ ở trường mầm non chiếm tỷ lệ khá lớn so với thời gian trong ngày. Đặc điểm
cơ thể của trẻ mầm non còn rất non nớt, sức đề kháng với những tác động từ môi
trường bên ngoài còn hạn chế nên đòi hỏi công tác chăm sóc, bảo vệ sức khỏe cho
trẻ luôn được đặt lên vị trí hàng đầu trong hệ thống các nhiệm vụ chăm sóc, giáo
dục trẻ ở trường mầm non. Thực tế hiện nay tỉ lệ suy dinh dưỡng, thấp còi và béo
phì của trẻ em Việt Nam vẫn còn khá cao. Chính vì vậy mà công tác phòng chống
suy dinh dưỡng, thấp còi và béo phì là nhân tố quan trọng về chiến lược phát triển
con người. Nguyên nhân chính là do cách nuôi dưỡng không hợp lý, cho trẻ ăn vô
nguyên tắc, trẻ thích ăn gì thì cho trẻ ăn thứ đó mà phụ huynh không chú ý đến
việc phối hợp các loại thực phẩm, không cân đối giữa các chất dinh dưỡng động
vật và thực vật, không đảm bảo vệ sinh và kết hợp mắc các bệnh nhiễm khuẩn cụ
thể như trẻ bị bệnh sởi, viêm đường hô hấp, biếng ăn hoặc do bị ăn kiêng khem
quá mức. Cho trẻ ăn sam quá sớm gây rối loạn tiêu hoá và kém hấp thụ hoặc cho
trẻ ăn quá muộn cơ thể trẻ bị thiếu chất dinh dưỡng. Nếu trẻ được nuôi dưỡng
đúng cách, cung cấp đầy đủ dinh dưỡng hợp lý sẽ giúp trẻ tăng cường sức đề
kháng, phòng ngừa suy dinh dưỡng, béo phì, các loại bệnh lý về hệ tiêu hoá, về
mắt…và các loại dịch bệnh theo mùa hiệu quả. Vì vậy gia đình và nhà trường cần
phối hợp xây dựng thực đơn đảm bảo chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng thường
xuyên hàng ngày cho trẻ cả khi ở nhà và khi trẻ đến trường mầm non.
Bản thân tôi sau nhiều năm thực hiện công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ, từ
việc xác định cho trẻ ăn no, ăn đủ nay chuyển sang cho trẻ ăn ngon, ăn chất và
đặc biệt phải đảm bảo đủ 4 nhóm chất trong khẩu phần ăn của trẻ. Năm học 2022-
2023 tôi đã mạnh dạn triển khai nghiên cứu đề tài một số biện pháp xây dựng thực
đơn cho trẻ phù hợp với độ tuổi giúp trẻ phát triển về cân nặng và chiều cao được
tốt nhất.
II. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
1. Đặc điểm chung:
Trường Mầm non A thị trấn Văn Điển nằm trên địa bàn Khu Chợ Thị trấn
Văn Điển. Trường có bề dầy thành tích cao như: đạt chuẩn quốc gia mức độ 1, đạt
cờ thi đua xuất sắc dẫn đầu Thành Phố năm 2014, Bằng khen của Thủ tướng
Chính Phủ năm 2018, Bằng khen của Bộ Giáo dục&Đào tạo năm 2019, Bằng khen
của UBND Thành phố Hà Nội năm 2021.
4
Năm học 2022-2023 Toàn trường có 55 đồng chí CBGVNV và 15 lớp với
536 trẻ. Trong đó độ tuổi nhà trẻ có 3 lớp, 1 lớp 18-24 tháng và 2 lớp 24-36 tháng.
Lứa tuổi mẫu giáo có 12 lớp: 4 lớp MGL, 4 lớp MGN và 4 lớp MGB.
2. Thuận lợi
- Ban giám hiệu nhà trường luôn quan tâm tạo điều kiện, chỉ đạo sát sao
trong công tác chăm sóc nuôi dưỡng trẻ giúp tôi hoàn thành mọi công việc được
giao.
- Trường nhiều năm làm điểm cấp huyện chuyên đề hoạt động chăm sóc,
nuôi dưỡng và giáo dục trẻ, đạt giải nhất về “Xây dựng thực đơn dinh dưỡng”
trong hội thi nhân viên giỏi cấp huyện, giải nhất hội thi “Bếp ăn an toàn” do Phòng
GD&ĐT phối hợp cùng Trung tâm y tế huyện tổ chức.
- Đội ngũ cô nuôi khỏe mạnh, nhiệt tình có tinh thần trách nhiệm cao trong
công việc, được nhà trường tạo điều kiện cho cô nuôi học bồi dưỡng nâng cao
nghiệp vụ trao đổi kinh nghiệm với các trường bạn.
- 6/10 cô nuôi có trình độ nấu ăn trên chuẩn, đạt tỷ lệ 60%..
- Nhà trường thường xuyên tổ chức liên hoan tiệc Buffet cho trẻ thông qua
các hoạt động ngày hội, ngày lễ, vì vậy các cô nuôi có nhiều cơ hội được phối hợp
lên thực đơn và chế biến thay đổi món ăn cho trẻ phù hợp lứa tuổi.
- Bản thân luôn chủ động phụ ăn trên nhóm lớp tôi đã nắm bắt cụ thể được
tình hình ăn uống của trẻ tại các lứa tuổi và có kế hoạch xây dựng thực đơn cùng
chị em trong tổ hiệu quả.
3. Khó khăn.
- Kinh nghiệm của các cô nuôi về xây dựng thực đơn còn hạn chế
- Kinh phí thỏa thuận mức ăn trong ngày khi đến trường/lớp mầm non còn
chưa cao. Vì vậy khi xây dựng thực đơn còn bị hạn chế lựa chọn các loại thực
phẩm nhiều thành phầm dinh dưỡng tốt cho sự phát triển của trẻ nhưng giá thành
lại cao.
III. BIỆN PHÁP THỰC HIỆN
1. Biện pháp 1: Khảo sát thực tế, tự học tập, nghiên cứu tìm ra những
món ăn ngon, hấp dẫn, đảm bảo dinh dưỡng đề xuất thay đổi thực đơn ăn
cho trẻ thường xuyên
Xuất phát từ những nhu cầu dinh dưỡng và quá trình phát triển của cơ thể,
để xây dựng thực đơn và tính khẩu phần ăn cho trẻ đạt hiệu quả tôi đã tiến hành
khảo sát tình hình xây dựng thực đơn, đọc và nghiên cứu tài liệu có liên quan đến
việc xây dựng thực đơn đảm bảo chất lượng bữa ăn cho trẻ mầm non như sau:
5
TÀI LIỆU NGHIÊN CỨU, THAM KHẢO XÂY DỰNG THỰC ĐƠN
Stt
Tên tài liệu
Địa chỉ tìm tài liệu
Ghi chú
1
Chương trình giáo dục
trẻ mầm non
Sách do Nhà xuất bản Giáo
dục Việt Nam
2
Căn cứ vào hướng dẫn số
642a/PGD&ĐT-GDMN
ngày 31/8/2022 về
hướng dẫn thực hiện quy
chế chuyên môn cấp học
mầm non năm học 2022-
2023
Văn bản của Phòng Giáo dục
và Đào tạo Huyện Thanh Trì.
3
Kế hoạch chăm sóc nuôi
dưỡng của đơn vị năm
học 2022-2023
Kế hoạch tại Trường mầm
non A Thị trấn Văn Điển
4
Nhu cầu dinh dưỡng cho
lứa tuổi mầm non theo
bảng nhu cầu dinh dưỡng
khuyến nghị cho người
Việt Nam năm 2016 .
Văn bản Bộ Y tế ban hành
năm 2016 theo quyết định số
2615/QĐ-BYT ngày
16/6/2016
5
Nhu cầu dinh dưỡng của
trẻ bán trú tại trường
mầm non theo thông tư
sửa đổi 28/2016/TT
Văn bản Bộ Giáo dục&Đào
tạo ban hành ngày
30/12/2016
6
Nguyên tắc và các bước
xây dựng khẩu phần,
thực đơn
Trên mạng Internet
7
Các bước xây dựng khẩu
phần, thực đơn cho trẻ
mầm non
Trên mạng Internet
8
Lựa chọn thực phẩm để
xây dựng khẩu phần,
thực đơn hợp lý, phù hợp
với địa phương.
Trên mạng Internet
9
Tháp dinh dưỡng cho trẻ
mầm non
Trên mạng Internet